Phong trào cộng sản và công nhân quốc tế tạm lâm vào thoái trào, nhưng đang có sự phục hồi và tạo được bước phát triển mới.

 

Sự sụp đổ chế độ chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và các nước Đông Âu là tổn thất nghiêm trọng của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế. Sự cân bằng về lực lượng chiến lược bị phá vỡ Các thế lực đế quốc đã chớp thời cơ đẩy mạnh cuộc phản kích nhằm xóa bỏ các nước xã hội chủ nghĩa còn lại. Cục diện thế giới đổi thay có lợi cho chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động. Sự thay đổi về so sánh lực lượng đó đã tác động tiêu cực đến toàn bộ phong trào cách mạng thế giới. Các lực lượng cách mạng và tiến bộ thế giới đang đứng trước những khó khăn và thử thách rất nghiêm trọng.

Sự sụp đổ chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu phản ánh khúc quanh của lịch sử. Nhưng đó chỉ là sự đổ vỡ của một mô hình xã hội cụ thể tồn tại nhiều khuyết tật. Ở những nước xã hội chủ nghĩa còn lại, công cuộc cải cách, đổi mới, mở cửa đã thu được những thành tựu quan trọng. Chế độ xã hội chủ nghĩa vẫn đứng vững, chứng tỏ sức sống và tính ưu việt của mình. Dù còn khó khăn, hạn chế nhất định, nhưng gần 1/4 dân số thế giới vẫn đang được hưởng thành quả tốt đẹp do chủ nghĩa xã hội mang lại. Các lực lượng xã hội chủ nghĩa không bị tiêu diệt như mong muốn của chủ nghĩa tư bản.