Thực chất và đặc điểm của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

 

Thực chất quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa ở nước ta là bỏ qua việc xác lập vị trí thống trị của quan hệ sản xuất và kiến trúc thượng tầng tư bản chủ nghĩa; nhưng tiếp thu, kế thừa những thành tựu về khoa học - công nghệ, kinh nghiệm tổ chức sản xuất, tư tưởng về xây dựng nhà nước pháp quyền và những giá trị văn hóa tiến bộ mà nhân loại đạt được dưới chủ nghĩa tư bản.

Đặc điểm quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Đặc điểm chung; của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là, quá độ bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa từ một xã hội thuộc địa, nửa phong kiến, lực lượng sản xuất rất thấp, hậu quả chiến tranh để lại nặng nề; đấu tranh giai cấp và đấu tranh dân tộc diễn ra gay go, quyết liệt, phức tạp trên mọi bình diện của đời sống xã hội.

 Đặc điểm cụ thể:

Hiện nay, nước ta còn tồn tại nhiều thành phần kinh tế đan xen, thâm nhập lẫn nhau, vừa thống nhất, hợp tác, vừa mâu thuẫn, cạnh tranh với nhau. Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa còn bộc lộ những yếu tố tự phát có thể chệch hướng xã hội chủ nghĩa. Còn tồn tại nhiều hình thức sở hữu tư liệu sản xuất với những hình thức tổ chức kinh tế đa dạng, đan xen, hỗn hợp và tương ứng với nó là nhiều hình thức phân phối khác nhau, trong đó hình thức phân phối theo lao động ngày càng giữ vai trò hình thức phân phối chủ đạo.

Chế độ dân chủ xã hội chủ nghĩa được xây dựng, từng bước được củng cố, mở rộng, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân. Nền tảng chính trị - xã hội là liên minh giữa công nhân với nông dân và trí thức, do Đảng lãnh đạo ngày càng được củng cố vững chắc. Tuy nhiên, sự tồn tại nền kinh tế nhiều thành phần quy định một cơ cấu xã hội - giai cấp đa dạng, phức tạp, không thuần nhất và luôn biến động cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội trong suốt thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Còn tồn tại những tư tưởng văn hóa khác nhau, song chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh ngày càng giữ vai trò chủ đạo đời sống tinh thần của xã hội. Bên cạnh tư tưởng xã hội chủ nghĩa, còn tồn tại tư tưởng tư sản, tiểu tư sản, tâm lý, tập quán lạc hậu của xã hội cũ, tác động tiêu cực đến đời sống văn hóa - tinh thần của nhân dân. Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa đã và đang diễn ra quyết liệt, với những hình thái mới, biểu hiện mới và thực sự trở thành mặt trận hàng đầu trong cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc hiện nay.