Có một chi tiết đáng chú ý trong câu chuyện quanh “Nỗi buồn chiến tranh” của Bảo Ninh mà nhiều người chưa biết: tác giả Bảo Ninh đã xin rút khỏi giải vinh danh!
Chỉ riêng hành động đó thôi, đã cho thấy ông ấy ý thức được mức độ nhạy cảm và hệ quả xã hội của tác phẩm trong bối cảnh hiện nay.
Không né tránh, không “cố đấm ăn xôi”, không vin vào danh nghĩa nghệ thuật để hưởng trọn hào quang.
Ở góc độ cá nhân, đó là một biểu hiện của Liêm Sỉ.
Nhưng dừng lại ở việc khen hay chê tác giả thì chưa bàn đến, và thậm chí là lệch trọng tâm.
Bởi vấn đề cốt lõi không nằm ở Liêm Sỉ của một nhà văn, mà nằm ở trách nhiệm của hệ thống:
- Ai đề xuất vinh danh? (tác phẩm này từng bị cấm trong thập niên 1990).
- Vậy ai là người đề xuất lôi sản phẩm này quay trở lại, đặc biệt lại chui vào sách giáo khoa giảng dạy cho học sinh?
- Ai cổ vũ? Chẳng phải là những nhà văn, nhà thơ, thậm chí các quốc gia từng đưa quân đội vào xâm lược Việt Nam những năm 60-70 của thế kỷ trước cổ vũ hay sao?
- Ai đưa tác phẩm gây tranh cãi sâu sắc về lịch sử, dung tục, và ký ức chiến tranh vào không gian giáo dục và biểu tượng quốc gia?
Một tác phẩm có thể là nỗi đau thật của cá nhân.
Nhưng khi nó được nâng lên thành “đại diện ký ức” cho cả một dân tộc, thì nó không còn là chuyện riêng của văn chương, mà là chuyện của Lịch Sử, Giáo Dục và Trách Nhiệm Chính Trị - Văn Hóa.
Tác giả có thể còn Liêm Sỉ.
Nhưng nếu những người nắm quyền lựa chọn, vinh danh và định hướng dư luận không còn một chút Liêm Sỉ, thì xã hội vẫn phải trả giá.
Và câu hỏi cần được đặt ra?
Ai chịu trách nhiệm khi những lựa chọn sai lầm được khoác áo “nghệ thuật” để đứng trên ký ức chung của Nhân Dân?
Bài học nhãn tiền về những quốc gia bị vùi dập trong bom đạn chiến tranh dẫn đến đói nghèo, đất nước chia nhỏ ra nhiều phần, tài nguyên bị các nước Phương Tây vơ vét kiệt quệ… vẫn còn là một câu chuyện nóng hổi, trong đó phải kể đến Irac, Libi, Nam Tư, Syry, Ukraina, Bănglades, Myanma, Campuchia, Nepal … Kể cả Liên Xô trong quá khứ.
Tất cả nguyên nhân đa phần đều bắt nguồn từ việc bỏ rơi mặt trận văn hóa tư tưởng.
Và - văn học, lịch sử, phim ảnh… chính là gốc rễ của mọi vấn đề.
Một khi lớp trẻ đã bị nhồi nhét hiểu sai, hoặc những sự thật cần biết thì lại không được biết… sẽ dẫn tới việc lớp người sau quay lại phán xét lớp người đi trước, thậm chí xét lại cả lịch sử dân tộc.
Bởi vậy - trong những hạt sạn văn học , lịch sử đưa vào giảng dạy cho học sinh tại các nhà trường, chắc chắn sẽ phải có “bàn tay” nào đó điều khiển trực tiếp, hoặc gián tiếp…
Điều nguy hiểm nhất , chính là việc cả một bộ máy của Bộ giáo dục và đào tạo đều “vô tư” im lặng - Để rồi, sau khi những người cán bộ về hưu, quần chúng nhân dân bức xúc lên tiếng kéo dài… thì câu chuyện mới bắt đầu dừng lại.
Vậy - kẻ đứng sau đó là ai???
Môi trường ST.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét