Giải pháp phòng chống suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên

 Phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” của cán bộ, đảng viên là vấn đề sống còn đối với Đảng, chế độ xã hội chủ nghĩa. Tìm các giải pháp khắc phục vấn đề này là điều vừa có tính cấp bách, vừa lâu dài.

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn quan tâm chăm lo giáo dục, rèn luyện, nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên. Nhờ đó, “đa số cán bộ, đảng viên có quan điểm, lập trường tư tưởng vững vàng, giữ gìn phẩm chất đạo đức, vai trò tiên phong, gương mẫu trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ”, động viên, khích lệ nhân dân vượt qua khó khăn, thách thức, đưa công cuộc đổi mới ở nước ta đạt được những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch sử.

Tuy nhiên, hiện nay, một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đã và đang diễn ra sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” dẫn đến tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, nhũng nhiễu nhân dân, trái với chuẩn mực đạo đức của người cộng sản “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, làm cho nhân dân bất bình, lo lắng.

Hội nghị Trung ương 4 khóa XII đánh giá: “Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả một số cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, cơ hội, thực dụng, chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện, vô nguyên tắc...”. Tình trạng này “làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng; nếu không được sửa chữa sẽ là thách thức đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của chế độ”.

Do vậy, Trung ương yêu cầu phải “kiên quyết đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng, củng cố niềm tin của đảng viên và của nhân dân đối với Đảng”.

Văn kiện Đại hội XII của Đảng một lần nữa chỉ rõ: “Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên chưa bị đẩy lùi; có mặt, có bộ phận còn diễn biến phức tạp hơn”.

Đại hội XIII của Đảng tiếp tục đánh giá: “Một bộ phận cán bộ, đảng viên phai nhạt lý tưởng, giảm sút ý chí, ngại khó, ngại khổ, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá””. Có thể thấy, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sông là nguy cơ liên quan đến sự sống còn của Đảng, của chế độ.

Vấn đề đặt ra là, vì sao tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống vẫn tiếp tục diễn biến nghiêm trọng, chưa được ngăn chặn, đẩy lùi? Phải chăng chúng ta chưa đánh giá chính xác mức độ, tính chất của tình hình, chưa chỉ rõ nguyên nhân, chưa đề ra được hệ thống giải pháp đồng bộ và đủ mạnh hay thiếu các điều kiện để thực hiện các giải pháp?...

Thực trạng và nguyên nhân của sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên hiện nay

Sự suy thoái về tư tưởng chính trị trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên hiện nay có những biểu hiện sau:

Thứ nhất, không tích cực học tập, nghiên cứu lý luận chính trị, thỏa mãn với những nhận thức giản đơn, chung chung về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Thứ hai, dao động về lý tưởng, mục tiêu và con đường phát triển đi lên chủ nghĩa xã hội của dân tộc.

Thứ ba, phủ nhận các thành quả cách mạng và giá trị truyền thống của dân tộc.

Thứ tư, thiếu thống nhất với các quan điểm, chủ trương của Đảng, từ đó nói và làm không theo đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Cơ hội chính trị dưới những biểu hiện khác nhau.

Thứ năm, không chấp hành nghiêm túc các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng, trước hết là nguyên tắc tập trung dân chủ, nguyên tắc tự phê bình và phê bình.

Thứ sáu, lơ là, mất cảnh giác trước âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, đồng thời không kiên quyết phê phán, đấu tranh với những quan điểm sai trái, những luận điệu xuyên tạc lịch sử, thực tế đất nước, bôi nhọ Đảng, chế độ, lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta.

Thứ bảy, tán phát tài liệu, truyền bá các quan điểm trái với Cương lĩnh, Điều lệ, nghị quyết của Đảng, vi phạm pháp luật của Nhà nước.

Tình trạng suy thoái về đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đã và đang diễn ra với mức độ nghiêm trọng, có xu hướng lan rộng ở nhiều cấp, nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, nhiều đối tượng, biểu hiện như sau:

Một là, chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng, vụ lợi, vị kỷ trong cán bộ, đảng viên chưa được ngăn chặn và đẩy lùi.

Hai là, tệ tham nhũng, hối lộ, bòn rút, lãng phí của công không giảm.

Ba là, sự suy thoái về đạo đức biểu hiện ở lối sống cơ hội, buông thả ngày càng nhiều.

Bốn là, trong thái độ với công việc được giao, tình trạng lời nói không đi đôi với việc làm còn phổ biến.

Năm là, tệ quan liêu, xa dân, thích nghe thành tích, ngại nghe và nói sự thật.

Sáu là, đạo đức nghề nghiệp không được đề cao, kể cả trong những lĩnh vực rất nhạy cảm, như giáo dục, y tế; giáo dục nhân cách con người không được quan tâm đúng mức.

Bảy là, lối sống thực dụng, sự toan tính vụ lợi, ích kỷ đang tác động trực tiếp đến quan hệ đạo đức trong gia đình, đến nền nếp gia phong của gia đình truyền thống Việt Nam.

Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân cả khách quan lẫn chủ quan, trong đó nguyên nhân chủ quan là chính.

Nguyên nhân khách quan:

Thứ nhất, tác động từ sự khủng hoảng của chủ nghĩa xã hội trên thế giới và các mặt tiêu cực của quá trình toàn cầu hóa, sự lợi dụng các phương tiện truyền thông hiện đại bởi các thế lực phản động, thù địch để xuyên tạc, bóp méo tình hình thực tế của Việt Nam, cổ xúy cho lối sống hưởng lạc, thực dụng, ích kỷ, cá nhân chủ nghĩa, vị đồng tiền.

Thứ hai, tác động tiêu cực từ mặt trái của cơ chế kinh tế thị trường.

Thứ ba, âm mưu, chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch.

Nguyên nhân chủ quan:

Thứ nhất, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên chưa được coi trọng đúng mức, hoạt động kém hiệu quả. Có biểu hiện xem nhẹ giáo dục chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, xem nhẹ giáo dục đạo đức cách mạng.

Thứ hai, công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận còn nhiều bất cập, hiệu quả thấp.

Thứ ba, công tác quản lý cán bộ, đảng viên bị buông lỏng. Nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng chưa được chấp hành nghiêm túc.

Thứ tư, bản thân một bộ phận cán bộ, đảng viên thiếu tu dưỡng, rèn luyện và học tập, để chủ nghĩa cá nhân phát triển, chi phối, làm xói mòn bản chất tốt đẹp của người đảng viên cộng sản.

Thứ năm, những yếu kém trong quản lý nhà nước, quản lý xã hội vừa là nguyên nhân, vừa là hệ quả của tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Với cách nhìn biện chứng và nghiêm túc, phải coi đây là nguyên nhân chính.

Một số giải pháp cần đặc biệt tập trung thực hiện

Để góp phần phòng, chống và từng bước đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống ở cán bộ, đảng viên trong tình hình mới, xin nêu một số giải pháp để trao đổi cùng đồng nghiệp như sau:

Một là, tăng cường công tác giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên, quần chúng theo định hướng Đại hội XIII của Đảng.

Đại hội XIII của Đảng xác định: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức công tác tư tưởng theo hướng chủ động, thiết thực, kịp thời và hiệu quả; nâng cao tính chiến đấu, tính giáo dục, tính thuyết phục trong tuyên truyền, học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Nắm chắc, dự báo đúng, định hướng chính xác, xử lý đúng đắn, kịp thời các vấn đề tư tưởng trong Đảng, trong xã hội. Chú trọng nắm bắt, định hướng dư luận xã hội, bảo đảm thống nhất tư tưởng trong Đảng, đồng thuận cao trong xã hội”. Đồng thời, đổi mới hình thức, phương pháp giáo dục, bồi dưỡng chính trị, học tập nghị quyết, kết hợp chặt chẽ việc phổ biến, quán triệt làm rõ cơ sở lý luận, thực tiễn với gợi mở vấn đề thực tế đang đặt ra và thảo luận, trao đổi, phát huy tìm tòi, sáng tạo của cá nhân; chú trọng tính hiệu quả và phù hợp với từng đối tượng; thường xuyên cập nhật kiến thức mới cho cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp.

Mặt khác, cần tăng cường việc rèn luyện, giáo dục đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên, quần chúng gắn chặt với xây dựng và thực hành đạo đức trong Đảng, nhất là phòng, chống, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Muốn vậy, cấp ủy, tổ chức đảng cần triển khai sâu rộng, hiệu quả Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về xây dựng Đảng gắn với Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; đồng thời, coi trọng sự tự học, xem đó như một nhu cầu văn hóa, cần sự bền bỉ, lâu dài, tự nguyện, tự giác của mỗi người, mỗi tổ chức. Bên cạnh đó, cần tổ chức đăng ký tu dưỡng, rèn luyện viên đảng viên gắn với theo dõi, đánh giá đúng thực chất hằng năm của tổ chức đảng; tăng cường giáo dục lương tâm, danh dự, liêm sỉ đối với đảng viên theo lời Bác Hồ dạy: “Phải biết rằng tham lam là một điều rất đáng xấu hổ”, phải “ít lòng tham muốn về vật chất”, “Cán bộ Ðảng, cán bộ chính quyền không phải làm quan cách mạng, ăn trên ngồi trốc...”.

Hai là, tiếp tục thực hiện nghiêm nguyên tắc, chế độ, quy định và đổi mới nội dung, hình thức để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ; xác định rõ vai trò và phát huy trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị.

Trước hết, cần thực hiện nghiêm các nguyên tắc sinh hoạt trong Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ; duy trì nề nếp và chuẩn bị chu đáo nội dung sinh hoạt. Việc tự phê bình và phê bình phải dựa trên tinh thần xây dựng tập thể và có “Phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau”; khắc phục tình trạng nể nang, né tránh, ngại va chạm và bảo vệ người thẳng thắn, dám đấu tranh cho cái đúng.

Đổi mới nội dung, hình thức, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ là giải pháp quan trọng để ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên hiện nay. Bên cạnh thực hiện nghiêm nguyên tắc sinh hoạt Đảng thì cần thực hiện đúng quy chế làm việc của cấp ủy, ủy ban kiểm tra và quy chế lãnh đạo các mặt công tác trọng yếu; kiên quyết khắc phục các biểu hiện dân chủ hình thức, độc đoán chuyên quyền, cá nhân chủ nghĩa, lấy danh nghĩa tập thể để trục lợi hoặc tranh công, đổ lỗi... Trong sinh hoạt, tập trung lãnh đạo, giải quyết những vấn đề thiết thực, cụ thể, trọng tâm, trọng điểm; xác định chủ trương, biện pháp lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị trung tâm, giải quyết những vấn đề nổi cộm, bức xúc, khắc phục khâu yếu kém của cơ quan, đơn vị và nguyện vọng chính đáng của quần chúng, cán bộ, đảng viên. Nghị quyết lãnh đạo của chi bộ nên ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, khả thi và cần cụ thể hóa bằng kế hoạch để thực hiện, gắn liền với khâu kiểm tra, giám sát; kịp thời, phát hiện và có giải pháp xử lý hiệu quả vấn đề nảy sinh.

Đề cao và thực hiện nghiêm chế độ nêu gương, nhất là cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, đoàn thể ở mọi lúc, mọi nơi; gương mẫu chấp hành nguyên tắc, chế độ sinh hoạt đảng, đổi mới phương pháp, tác phong làm việc theo hướng giữ vững tính đảng, nguyên tắc, dân chủ, sát thực tế, nói đi đôi với làm, lắng nghe, tiếp thu ý kiến và giải đáp kiến nghị của quần chúng, cán bộ, đảng viên. Đồng thời, thực hiện nghiêm việc gắn vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong hoạt động của cơ quan, đơn vị, nhất là hậu quả do suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống gây ra. Có như vậy, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng mới được nâng cao và đồng thời, khích lệ, động viên đảng viên, quần chúng học tập, làm theo.

Ba là, đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, tăng cường bảo vệ chính trị nội bộ, nền tảng tư tưởng của Đảng; chủ động đấu tranh làm thất bại âm mưu, thủ đoạn, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch và phần tử cơ hội chính trị.

Đảng ta xác định: Công tác cán bộ là “then chốt của then chốt”. Mọi việc trong bộ máy Đảng, chính quyền, đoàn thể tốt hay không tốt đều từ cán bộ mà ra. Do vậy, cần thực hiện nghiêm quy trình, quy định của Đảng về công tác cán bộ; có cơ chế kiểm soát quyền lực, khắc phục và ngăn chặn sự lạm quyền, lộng quyền, lợi dụng quyền lực; xử lý và thay thế kịp thời những cán bộ lãnh đạo, quản lý yếu về năng lực, giảm sút uy tín, trì trệ; sử dụng cán bộ đúng việc, đúng chỗ để phát huy điểm mạnh và hạn chế nhược điểm; đồng thời bảo đảm tính kế thừa và phát triển, chống cục bộ, bè phái, chạy chức, chạy quyền... trong công tác cán bộ.

Hiện nay, thế lực thù địch bên ngoài tìm cách câu kết với các phần tử cơ hội phản động trong nước, ráo riết thực hiện “diễn biến hòa bình” chống phá quyết liệt trên lĩnh vực tư tưởng, chính trị, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ bên trong. Mục đích của chúng là xuyên tạc, phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản nhằm xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Vì thế, chúng tuyên truyền, xuyên tạc, vu cáo, bịa đặt, phủ nhận thành quả của cách mạng Việt Nam; hạ thấp vai trò lãnh đạo và thổi phồng khuyết điểm của Đảng, Nhà nước ta; bôi đen hiện thực, gieo rắc hoài nghi; kích động, chia rẽ… làm cho một bộ phận cán bộ, đảng viên dao động, mất niềm tin, phai nhạt lý tưởng cách mạng, thậm chí là “tự chuyển hóa”. Do đó, cấp ủy, tổ chức đảng cần quán triệt, thực hiện tốt Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa XII); Đề án 03 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bình Phước và tinh thần Đại hội XIII của Đảng: “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên quyết và thường xuyên đấu tranh phê phán, bác bỏ các quan điểm sai trái, thù địch; đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ”.

Cấp ủy, chi bộ cần chủ động theo dõi, nắm bắt tư tưởng, dự báo tình hình, lãnh, chỉ đạo và phát huy vai trò gương mẫu của đảng viên để kịp thời phát hiện, đấu tranh làm thất bại hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, nhất là trên không gian mạng. Thường xuyên thông tin thời sự trong nước, quốc tế, vấn đề dư luận quan tâm; tuyên truyền đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước và nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng trong cán bộ, đảng viên, quần chúng. Chủ động đấu tranh vạch trần bản chất phản động, phản khoa học, luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch; lên án nhận thức, hành vi sai trái, tiêu cực, lạc hậu, không để cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.

Bốn là, nâng cao đạo đức cách mạng, trình độ chính trị và phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên.

Muốn giữ vững vai trò lãnh đạo cách mạng, đòi hỏi tổ chức đảng phải không ngừng nâng cao năng lực, sức chiến đấu của chính mình. Muốn vậy, đội ngũ cán bộ, đảng viên phải không ngừng nâng cao đạo đức cách mạng, sự hiểu biết, trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Để rèn luyện đạo đức thì mỗi cán bộ, đảng viên cần thực hành lời dạy của Bác: “Gạo đem vào giã bao đau đơn/ Gạo giã xong rồi trắng tựa bông...” và phải luôn “cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư”; tránh học theo, bắt chước thói hư, tật xấu, biểu hiện tiêu cực đang hiện hữu đâu đó trong bộ hệ thống chính trị và ngoài xã hội. Mặt khác, cấp ủy, tổ chức đảng cần thường xuyên quân tâm công tác bồi dưỡng, đào tạo, tập huấn về nội dung xây dựng Đảng, nhất là về tư tưởng, chính trị, đạo đức; tạo điều kiện thuận lợi để cán bộ, đảng viên học tập, rèn luyện qua hoạt động thực tiễn; đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền bằng nhiều hình thức phù hợp nhằm chuyển tải nội dung lý luận cần thiết đến mỗi người.

Tiếp tục quán triệt, cụ thể hóa tiêu chí phấn đấu của cán bộ, đảng viên theo nội dung, yêu cầu Nghị quyết Trung ương 4 về xây dựng Đảng gắn với Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị; coi trọng việc phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Mặt khác, cần phát huy cao độ vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong việc tự giác rèn luyện, tìm tòi, học tập để nâng cao trình độ mọi mặt cho bản thân mình.

Năm là, làm tốt công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng.

Ngoài việc xây dựng chương trình, kế hoạch, chuẩn hóa đội ngũ làm công tác kiểm tra, giám sát; cấp ủy, UBKT 02 cấp cần xác định đúng trọng tâm, trọng điểm nội dung kiểm tra, giám sát, trong đó cần xem kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật Đảng về tư tưởng chính trị, phẩm chất, đạo đức, lối sống, năng lực công tác là nội dung rất quan trọng; cần được tiến hành nghiêm túc, chặt chẽ, đúng quy trình, quy định. Mặt khác, cần phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng, tổ chức trong hoạt động kiểm tra, giám sát, nhất là vai trò của cấp ủy, cơ quan, đơn vị, ủy ban kiểm tra, tổ chức đảng và quần chúng đối với cán bộ, đảng viên; xử lý nghiêm minh, “tâm phục, khẩu phục” những trường hợp vi phạm.

Thực sự quan tâm đến việc nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên bằng việc ban hành và thực thi quy định chặt chẽ hơn về kết nạp đảng viên mới bảo đảm chất lượng, kiên quyết không chạy theo số lượng để ngăn chặn những kẻ cơ hội, thực dụng thâm nhập vào hàng ngũ của Đảng. Nghiên cứu để có cách thức đánh giá, xếp loại đảng viên thực chất hơn, đủ sức thanh lọc, loại bỏ những phần tử thoái hóa, biến chất ra khỏi Đảng. Không dung nạp những phần tử cơ hội, cá nhân chủ nghĩa.

Kiên quyết thực hiện ngay việc công khai tài sản, thu nhập của cán bộ, đảng viên, công chức. Cơ quan chống tham nhũng đủ quyền hạn để thực thi nhiệm vụ; cơ quan này có nhiệm vụ quản lý thu nhập, tài sản của cán bộ, công chức trong hệ thống chính trị. Đẩy mạnh việc phòng ngừa, ngăn chặn và đấu tranh phòng, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí bằng tổ chức hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách và nhiều biện pháp để cán bộ “không tham nhũng”, “không dám tham nhũng”.

“Một dân tộc, một đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”. Vì vậy, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên là giải pháp hàng đầu để xây dựng tổ chức đảng có đủ năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Nhận diện những trang mạng xã hội có nội dung xấu, độc chống phá Đảng, Nhà nước ta trong giai đoạn hiện nay

 Những năm gần đây, thủ đoạn của các thế lực thù địch, các tổ chức phản động lưu vong, số đối tượng chống đối trong và ngoài nước triệt để lợi dụng không gian mạng, chủ yếu là các ứng dụng của mạng xã hội, biến nó thành công cụ đắc lực cho hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước ta.

Chúng tận dụng tối đa các hệ thống phát thanh, báo chí ở nước ngoài đăng tải trên các kênh Facebook, YouTube, hình ảnh, video… để tán phát thông tin xấu, độc, thiếu kiểm chứng, sai sự thật về tình hình an ninh, trật tự, khiếu nại, tố cáo, công tác quản lý, sử dụng đất đai ở địa phương dưới dạng “giả như thật”, “thật như giả” nhằm đánh vào tâm lý tò mò của người dân để xuyên tạc tình hình trong nước, chống Đảng, Nhà nước, phá hoại tư tưởng, công kích, bôi xấu, hạ uy tín các đồng chí lãnh đạo, gây chia rẽ nội bộ, làm giảm sút lòng tin của nhân dân vào vai trò lãnh đạo của Đảng, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, nhất là trước, trong và sau thời gian diễn ra Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII; bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV, bầu cử đại biểu hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 và công tác phòng, chống dịch COVID-19.

Đặc điểm của các trang mạng, diễn đàn, nhóm, hội kín có thể nhận diện: Một là, các trang mạng chính thống của cơ quan, tổ chức nhà nước đều có tên miền quốc gia “.vn” và có địa chỉ, thông tin đăng ký cụ thể, rõ ràng trên trang. Còn các trang mạng có tên miền nước ngoài (.com, .org) không có đuôi tên miền Việt Nam “.vn”, thường được đăng ký lưu trữ dữ liệu có máy chủ đặt ở nước ngoài. Đây là điều kiện để các thế lực thù địch, phần tử phản động lưu vong tự do đăng tải các thông tin không đúng sự thật; nếu như bị các cơ quan chức năng phát hiện cũng khó phối hợp với nhà cung cấp dịch vụ để tra cứu thông tin.

Hai là, thường xoáy sâu vào một chủ đề hoặc một nhân vật cụ thể; có nội dung thông tin không đúng sự thật hoặc chỉ có một phần nhỏ là đúng để làm cho người đọc tin tưởng vào các nội dung thông tin sai còn lại... Các đối tượng thường lợi dụng các sự kiện chính trị của đất nước, được nhiều người dân quan tâm như Quốc hội thông qua Luật An ninh mạng, bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu hội đồng nhân dân các cấp… Khi các sự kiện trên chưa có thông tin chính thức từ phía của cơ quan chức năng thì các đối tượng tăng cường đăng tải các thông tin giả, thông tin hoàn toàn không có thật để kích động, làm cho người dân có thể hiểu sai vấn đề, bị lôi kéo thực hiện những hành vi vi phạm pháp luật.

Ba là, hoạt động thời gian dài, có số lượng người theo dõi lớn, thường đăng tải nội dung nhắm đến nhiều tổ chức, người có chức, có quyền hoặc các vụ việc được nhiều người quan tâm; nội dung thông tin được đăng tải rất đa dạng, thuộc nhiều lĩnh vực, liên quan đến nhiều người, thường xuất hiện mang tính thời vụ, nội dung thông tin được đăng tải theo hướng trước hoặc trong thời gian diễn ra các dịp lễ, kỷ niệm lớn của đất nước. Trong thời gian này sẽ có nhiều người quan tâm, tiếp xúc với không gian mạng vì được nghỉ trong dịp lễ, thuận lợi cho việc kích động, lôi kéo xuống đường biểu tình, phản đối các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước ta.

Một số thủ đoạn đăng tải của các trang mạng xã hội: Một là, các đối tượng sử dụng “khoảng trống thông tin” khi các cơ quan chức năng của Đảng, Nhà nước, báo chí chính thống chưa có thông tin chính thức, các đối tượng sẽ lợi dụng khai thác đặc tính ưu việt của các trang mạng xã hội làm lan tỏa thông tin bịa đặt, bóp méo sự thật, xuyên tạc vấn đề, “đổi trắng thay đen”, lẫn lộn đúng sai, thật giả hoặc có một phần sự thật nhưng được đưa tin với dụng ý xấu, phân tích và định hướng dư luận bằng luận điệu thù địch, lồng ghép, xâu chuỗi các vụ việc với nhau, tấn công trực diện vào sự hiếu kỳ của công chúng để chống phá Đảng, Nhà nước ta.

Hai là, các đối tượng thường lợi dụng các trang mạng xã hội ở nước ngoài, có lưu trữ dữ liệu và hoạt động quản lý ở nước ngoài như Facebook, YouTube, Twitter… để lập các trang cá nhân hoặc các hội, nhóm có nội dung về dân chủ, nhân quyền; thậm chí có nhiều đối tượng lập tài khoản mạo danh các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước rồi liên tục đăng tải lên trang cá nhân, hội, nhóm những thông tin có nội dung xấu, độc, hoàn toàn trái ngược với sự chỉ đạo và sự giải quyết của chính quyền để kích động chống phá.

Ba là, các thế lực thù địch triệt để tận dụng các ứng dụng WhatsApp, FireChat và các biện pháp công nghệ được hỗ trợ từ nước ngoài để vượt tường lửa; Facebook là môi trường “lây lan” thông tin xấu, độc nhanh nhất, lợi dụng các thông tin tiêu cực, chống tiêu cực được báo chí trong nước đưa trên mạng để xuyên tạc nhằm bôi nhọ cá nhân, chống phá Nhà nước Việt Nam, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng… Thời gian gần đây, nhiều trang Facebook phản động đang giả dạng là những trang tin “tử tế” để tiếp cận người dùng, tăng số lượng người đăng ký theo dõi thường xuyên. Các trang này thường đưa những nội dung câu view nhằm đánh lạc hướng rồi đan cài những nội dung phục vụ ý đồ xấu của chúng. Chúng lợi dụng chức năng của mạng xã hội Facebook, YouTube (livestream) tường thuật trực tiếp sự việc trên các trang mạng xã hội để tán phát rộng rãi, số lượng người tiếp cận thông tin lớn cùng lúc, đồng thời, chuẩn bị lực lượng tiếp nhận video, biên tập ngay đề phòng bị lực lượng an ninh thu giữ máy quay trong lúc biểu tình.

Bốn là, các đối tượng còn sử dụng nhiều trang mạng xã hội để thực hiện hành vi đăng tải thông tin có nội dung xấu, độc chống phá Đảng, Nhà nước là tạo lập ra các trang mạng giả mạo của các cơ quan, tổ chức để thông tin, xuyên tạc, gây rối nội bộ... Người tiếp xúc với các trang mạng này do thiếu kỹ năng nên không biết đây là trang giả mạo, mà nghĩ đây là trang chính thức của tổ chức đảng, cơ quan nhà nước nên các trang đăng tải thông tin này được nhiều người đọc theo dõi và tin tưởng vào tính chính thống của nó, gây ra sự bất ổn chính trị, tạo dư luận xấu trong nhân dân, dẫn đến vi phạm pháp luật.

Năm là, các đối tượng phản động là nhà văn, nhà báo, ca sĩ… sử dụng thơ ca làm công cụ chống phá trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa, thường chuyển hóa các bài viết có sẵn thành thể thơ hoặc bài hát phát trên các kênh âm nhạc trực tuyến; đặt máy chủ ở nước ngoài để vượt qua các cơ chế kiểm duyệt bài viết của Bộ Thông tin và Truyền thông./.

Đẩy mạnh tuyên truyền, xác định rõ trách nhiệm Bảo vệ không gian mạng

 Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng xác định: Bảo đảm an toàn, an ninh mạng là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia; nhất là trong bối cảnh đất nước ta đang đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số, xây dựng chính phủ điện tử, hướng tới chính phủ số, nền kinh tế số, xã hội số, công dân số trong định hướng phát triển đất nước giai đoạn 2021-2030.

Thời gian qua, Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm, chỉ đạo sát sao đối với công tác bảo vệ an toàn, an ninh mạng, đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, văn bản quy phạm pháp luật, như: Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 25-7-2018 của Bộ Chính trị về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng, Nghị quyết số 30-NQ/TW ngày 25-7-2018 của Bộ Chính trị về Chiến lược an ninh mạng quốc gia, Luật An toàn thông tin mạng năm 2015, Luật An ninh mạng năm 2018, Nghị quyết số 22/NQ-CP ngày 18-10-2019 của Chính phủ về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 30 của Bộ Chính trị...

Xây dựng và bảo vệ môi trường không gian mạng là trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân nhằm tạo ra một xã hội ảo trên internet lành mạnh, an toàn, bền vững, thể hiện đậm nét bản sắc văn hóa dân tộc. Để nâng cao hiểu biết trách nhiệm về xây dựng và bảo vệ không gian mạng, các cấp, các ngành cần làm tốt công tác giáo dục, nâng cao nhận thức về trách nhiệm xây dựng và bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng. Trong đó, tập trung tuyên truyền, phổ biến, giáo dục Bộ luật Hình sự (năm 2015) liên quan đến lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông; Luật An toàn thông tin mạng (năm 2015); Luật An ninh mạng (năm 2018)... Phòng ngừa, ngăn chặn, ứng phó, khắc phục hậu quả các đợt tấn công mạng, khủng bố mạng và phòng, chống nguy cơ chiến tranh mạng.

Lên án các hành vi sử dụng không gian mạng để tuyên truyền chống Nhà nước; tổ chức, hoạt động, cấu kết, xúi giục, mua chuộc, lừa gạt, lôi kéo, đào tạo, huấn luyện người chống Nhà nước; xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc; thông tin sai sự thật; hoạt động mại dâm, tệ nạn xã hội; phá hoại thuần phong, mỹ tục; xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội. Đấu tranh với các biểu hiện, hành động tấn công mạng, khủng bố mạng, gián điệp mạng, tội phạm mạng; lợi dụng hoặc lạm dụng hoạt động bảo vệ an ninh mạng để xâm phạm chủ quyền, lợi ích, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc để trục lợi... Các cơ sở giáo dục sớm đưa nội dung giáo dục bảo đảm an ninh không gian mạng quốc gia vào chương trình dạy học phù hợp với ngành học, cấp học.

Hoạt động tấn công mạng rất đa dạng và tinh vi, cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân cần cảnh giác trước thủ đoạn của các thế lực thù địch. Hiện nay, chúng đang có âm mưu tấn công đánh sập các website của Chính phủ, cơ quan, đơn vị, nhà trường, doanh nghiệp; giả mạo các website nhằm lừa đảo, đánh cắp dữ liệu cá nhân; tấn công bằng mã độc; tấn công ẩn danh bằng những phần mềm độc hại;... Các thế lực thù địch sẽ lợi dụng blog cá nhân để lôi kéo, kích động những phần tử bất mãn, tập hợp lực lượng, thành lập các tổ chức chống đối xuyên tạc Cương lĩnh, đường lối, quan điểm, nền tảng tư tưởng của Đảng...

Các cấp ủy, chính quyền, đoàn thể và cán bộ, đảng viên cần nâng cao ý thức trách nhiệm xây dựng và bảo vệ không gian mạng. Nêu cao ý thức chính trị, trách nhiệm, nghĩa vụ công dân đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ không gian mạng quốc gia. Tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ an ninh mạng; kịp thời cung cấp thông tin liên quan đến an ninh mạng, nguy cơ đe dọa an ninh mạng và các hành vi xâm phạm khác, thực hiện yêu cầu và hướng dẫn của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.

Mỗi cá nhân cần nghiên cứu và sử dụng tốt các biện pháp kỹ thuật bảo đảm an toàn thông tin như bảo vệ tài khoản cá nhân bằng xác thực mật khẩu 2 lớp; tạo thói quen quét virus trước khi mở file; thực hiện sao lưu dự phòng với các dữ liệu quan trọng;... Người dùng cần cảnh giác với những trang web lạ, những email chưa rõ danh tính và đường dẫn đáng nghi ngờ; cập nhật bản trình duyệt, hệ điều hành và các chương trình sử dụng; dùng những phần mềm diệt virus uy tín và được cập nhật thường xuyên, không tắt chương trình diệt virus trong mọi thời điểm.

Cùng với đó, các cơ quan chuyên trách an ninh mạng cung cấp đầy đủ thông tin về xu hướng phát triển, những nguy cơ từ không gian mạng; các biện pháp phòng, chống tấn công trên không gian mạng. Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng tăng cường cảnh báo khả năng mất an ninh mạng do đơn vị mình cung cấp và hướng dẫn biện pháp phòng ngừa; xây dựng các phương án xử lý với sự cố an ninh mạng; phối hợp, tạo điều kiện cho lực lượng chuyên trách trong hoạt động bảo vệ an ninh mạng.

Lợi ích và các thách thức không gian mạng

không gian mạng dã và đang mang lại nhiều giá trị tích cực cho sự phát triển của xã hội, tổ chức và cá nhân. Cùng với sự phát triển không ngừng của các dịch vụ internet, các công nghệ mạng 4G, 5G, các trang mạng xã hội, các thiết bị IoT, dịch vụ điện toán đám mây... không gian mạng đang làm cho con người tương tác đa chiều hơn, phản ánh sinh động, tức thời hơn với mọi mặt đời sống và các mối quan hệ xã hội. Chính điều này đã biến không gian mạng trở thành không gian xã hội mới, nơi con người có thể thực hiện các hành vi mang bản chất xã hội của mình, như giao tiếp, sáng tạo, lao động, sản xuất, tiêu dùng, học tập và vui chơi giải trí, không bị giới hạn bởi địa lý, ngôn ngữ, không gian và thời gian.

Lợi ích của không gian mạng còn được biết đến là nền tảng số trong chương trình chuyển đổi số quốc gia, các Chiến lược phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Theo Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 3-6-2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Chương trình chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”, không gian mạng là nơi diễn ra các hoạt động của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, người dân trên môi trường số; các giao tiếp giữa chính quyền và người dân, doanh nghiệp cơ bản diễn ra trên không gian mạng. Khi đó, không gian mạng thật sự trở thành không gian với nguồn tài nguyên số vô tận, ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội và đặc biệt là con người.

Cùng với những lợi ích to lớn, không gian mạng đang tạo ra các nguy cơ và thách thức đối với an ninh quốc gia, an ninh con người và trật tự an toàn xã hội. Đó là những thách thức về tình báo mạng, gián điệp mạng, khủng bố mạng, nguy cơ về một cuộc chiến tranh mạng và hàng loạt nguy cơ khác. Nếu không gian mạng quốc gia không được bảo vệ, các bí mật Nhà nước sẽ bị lộ lọt; các hạ tầng quan trọng của quốc gia như hệ thống thông tin hàng không, điện lưới quốc gia, giao thông đường bộ, các cơ sở công nghiệp trọng yếu sẽ bị phá hủy; hệ thống tài chính, ngân hàng và nhiều lĩnh vực khác bị đình trệ hoặc rối loạn hoạt động.

Thời gian qua, các thế lực thù địch đã lợi dụng môi trường mạng xã hội để xuyên tạc Cương lĩnh, đường lối, quan điểm, nền tảng tư tưởng của Đảng; lôi kéo, kích động các phần tử bất mãn, tập hợp lực lượng, thành lập các tổ chức chống đối; tán phát tài liệu, kêu gọi tuần hành, biểu tình, gây mất ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Bên cạnh đó, không gian mạng còn bị lợi dụng gây nên những thiệt hại về tài sản, tinh thần, sức khỏe, thậm chí cả tính mạng con người. Không ít vụ lừa đảo qua mạng, những người đăng tải lời nhận xét, bình luận, chia sẻ, thậm chí tự dựng lên những câu chuyện, clip sai sự thật gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân.

Không những thế, không gian mạng đang trở thành và là môi trường trong một hình thái tác chiến mới, đó là tác chiến không gian mạng. Nó đang tạo ra các nguy cơ về chiến tranh không khói súng, không chiến tuyến, không biên giới lãnh thổ giữa các quốc gia với sự tham gia của mọi đối tượng trên môi trường mạng bao gồm: Các nhóm tin tặc được nhà nước tài trợ; các nhóm tin tặc chuyên nghiệp, phi chính phủ; các nhóm Script Kiddies (hacker nghiệp dư)...

Theo lãnh đạo Bộ Thông tin và Truyền thông (trong tham luận tại hội thảo và triển lãm quốc tế về an toàn không gian mạng Việt Nam-Vietnam Security Summit 2022 diễn ra ngày 23-6-2022): Tội phạm mạng có xu hướng sử dụng các công nghệ mới, hiện đại, nhiều tính năng phức tạp khiến cho việc phát hiện và xử lý hậu quả của những cuộc tấn công trở nên phức tạp hơn, mất nhiều thời gian hơn. Những cuộc tấn công mã độc kết hợp với công nghệ trí tuệ nhân tạo hoặc sử dụng công nghệ giả lập hành vi của người dùng, để tấn công vào các hạ tầng trọng yếu, các chuỗi cung ứng, nhà máy... đang đặt ra nhiều thách thức trong quá trình xây dựng chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Đấu tranh phòng, chống thủ đoạn của các thế lực thù địch chống phá Đảng, Nhà nước ta trên không gian mạng

 Ngày nay, không gian mạng đã trở thành một không gian xã hội mới, nơi con người có thể thực hiện các hành vi giao tiếp, sáng tạo, lao động, sản xuất, tiêu dùng, học tập và vui chơi giải trí mà không bị giới hạn bởi không gian và thời gian. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích to lớn, không gian mạng đang tạo ra các nguy cơ và thách thức đối với an ninh quốc gia, an ninh con người và trật tự, an toàn xã hội. Bài viết vạch trần thủ đoạn mà các thế lực thù địch, phản động sử dụng nhằm chống phá Đảng, Nhà nước ta.

Việt Nam là một trong 20 nước có số người sử dụng Internet cao nhất thế giới. Tính đến hết năm 2021, Việt Nam có khoảng 72,1 triệu thuê bao internet (chiếm 73,2% dân số) và 77 triệu tài khoản mạng xã hội (chiếm 78,1% dân số). Trong đó, mạng xã hội Facebook có khoảng 70 triệu tài khoản, Facebook Messenger có khoảng 54 triệu tài khoản, Youtube có khoảng 62,5 triệu tài khoản, Zalo khoảng 45 triệu tài khoản và đạt tới 156 triệu thuê bao di động (chiếm 158,6% dân số)⁽¹⁾.

Đây đồng thời là môi trường thuận lợi mà các thế lực thù địch thường lợi dụng để tiến hành các âm mưu, thủ đoạn chống phá nước ta.

Các thế lực thù địch, phản động thường xuyên tiến hành các hoạt động trên không gian mạng để khai thác thông tin, nắm bắt đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, tìm kiếm các bí mật quốc gia, bí mật quân sự nhằm tạo lợi thế trong quan hệ quốc tế; tác động vào chủ trương, đường lối, chính sách đối nội, đối ngoại và sẵn sàng gây sức ép khi cần thiết; đưa các thông tin sai lệch, phát tán quan điểm phản động, xuyên tạc, thực hiện “diễn biến hòa bình” nhằm gây bất ổn về chính trị, xã hội, gây tổn hại về kinh tế, quốc phòng, an ninh; bí mật kiểm soát hệ thống mạng, tạo thế trận, xâm hại chủ quyền, lợi ích quốc gia, dân tộc.

Khi xảy ra mâu thuẫn, tranh chấp, chúng lợi dụng thế trận trên không gian mạng để tấn công vào hệ thống thông tin quan trọng quốc gia, gây rối loạn hệ thống thông tin lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Đảng, Nhà nước, Quân đội; kích động biểu tình, bạo loạn nhằm tạo cớ để can thiệp quân sự.

Khi xảy ra xung đột vũ trang, chiến tranh xâm lược, các thế lực thù địch tiến hành tác chiến trên không gian mạng, tấn công vào hệ thống thông tin của Đảng, Nhà nước và Quân đội nhằm làm tê liệt công tác lãnh đạo, chỉ huy, điều hành; phá hủy tiềm lực kinh tế, quốc phòng, an ninh, gây hoang mang tinh thần trong nhân dân và lực lượng vũ trang, tạo điều kiện cho các hoạt động quân sự, bạo loạn lật đổ, vũ trang khác để thực hiện các âm mưu đã đặt ra.

Về thủ đoạn, lợi dụng tình hình liên quan đến công tác nhân sự, lãnh đạo chủ chốt của Trung ương, nhất là công tác quy hoạch cán bộ cấp chiến lược; việc xử lý kỷ luật, truy tố trước pháp luật một số cán bộ lãnh đạo cấp Trung ương và địa phương; người đứng đầu doanh nghiệp có vi phạm liên quan đến lĩnh vực quản lý kinh tế; sai phạm trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ của cán bộ cấp cao trong lực lượng vũ trang..., các thế lực thù địch thông qua Internet và các trang mạng xã hội để đưa tin xuyên tạc tình hình nội bộ Đảng; tán phát các bài viết, hình ảnh, clip tuyên truyền xuyên tạc, hạ uy tín các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, gây hoài nghi và giảm sút niềm tin của nhân dân vào Đảng và chế độ.

Bên cạnh các thủ đoạn chống phá quen thuộc như: sử dụng các trang mạng phản động có máy chủ đặt tại nước ngoài và các trang mạng xã hội để ngụy tạo các tài liệu, bài viết, các “Thư ngỏ”, “Đơn tố cáo”, “Tâm thư”... gây chú ý trong dư luận, các đối tượng còn hướng dư luận, tấn công vào sự hiếu kỳ của công chúng. Từ đó, đặt câu hỏi, bỏ ngỏ vấn đề để trộn lẫn thông tin thật, giả, kích thích tính hiếu kỳ, tò mò của cộng đồng mạng, lôi kéo người đọc truy cập vào các tờ báo điện tử và các trang mạng xã hội phản động, từ đó tác động, gây tâm lý nghi ngờ cho người đọc. Ngụy tạo thông tin, giả danh các trang mạng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước bằng cách cắt ghép hình ảnh của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, cán bộ cao cấp gắn với những phát ngôn gây “sốc” để đánh lạc hướng dư luận, tạo sự hoang mang cho người đọc. Chỉ riêng năm 2020, cơ quan chức năng đã phát hiện 250 trang mạng, blog, gần 500 tài khoản Facebook, 50 kênh trên Youtube đăng tin, bài viết với nội dung xuyên tạc, bịa đặt, vu khống nhằm chống phá Đảng, Nhà nước ta.

Sử dụng các trang mạng xã hội kêu gọi biểu tình, tụ tập trái phép, phá rối an ninh trật tự, kích động bạo loạn. Các thế lực thù địch tạo lập và huy động những tài khoản giả mạo kêu gọi, lôi kéo, kích động người dân tụ tập, biểu tình và có các hành vi vi phạm pháp luật.       

Thống kê cho thấy, trung bình 01 tháng, các thế lực thù địch phát tán hơn 130.000 bài viết, video xuyên tạc lên Internet, mạng xã hội (tin giả, xấu độc chiếm trên 50%). Trong đó, có hơn 80.000 bài viết được phát tán trên mạng xã hội Facebook và khoảng 40.000 bài viết, video xuyên tạc từ các kênh mạng xã hội Youtube, blog cá nhân hoặc các kênh tin tức phản động. Hầu hết các tổ chức phản động đều xây dựng tài khoản trang (fanpage) của mạng xã hội Facebook, tổ chức thành các kênh truyền tải thông tin xấu độc, giao cho nhiều đối tượng quản lý, thường xuyên đăng bài, cập nhật thông tin từ các tỉnh, thành trên cả nước. Nổi bật là các trang phản động, như: “Nhật ký yêu nước”, “Dân làm báo”... mỗi ngày đăng tải hàng chục bài viết xuyên tạc, có những bài viết, video thu hút hơn 500.000 lượt bày tỏ cảm xúc, hơn 5.000 lượt chia sẻ và hơn 7.000 lượt bình luận. Ngoài ra, các tổ chức phản động còn triệt để khai thác tính năng “phát trực tuyến” của Youtube và Facebook làm công cụ phát tán thông tin xấu độc⁽²⁾.

Để thực hiện có hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch trên không gian mạng, “Chủ động đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”, “bạo loạn lật đổ”, phòng ngừa, ngăn chặn những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh thông tin truyền thông, an ninh mạng và an ninh xã hội”⁽³⁾, chúng ta cần thực hiện tốt một số giải pháp cụ thể:

Một là, về công nghệ, cùng với thực hiện tốt công tác kiểm soát các thông tin xấu độc, kịp thời ngăn chặn, khóa, gỡ bỏ các thông tin này, hạn chế tối đa sự tiếp cận của người sử dụng mạng đối với thông tin xấu độc, phản động của các thế lực thù địch, cần hướng dẫn người sử dụng mạng xã hội các biện pháp bảo mật an toàn thông tin cá nhân, phổ biến đến người sử dụng mạng các mánh khóe mà các thế lực thù địch thường lợi dụng trên các trang mạng xã hội, các bài viết, hình ảnh có tính chất nhạy cảm, kích thích sự tò mò của người đọc, dẫn dắt người đọc tìm kiếm để qua đó cài đặt các phần mềm độc hại nhằm thu thập, đánh cắp thông tin của người đọc và phát tán các quan điểm phản động. Thực hiện tốt việc phân tích xu hướng, thời gian, thói quen sử dụng mạng xã hội, các nội dung tìm kiếm của công chúng, đặc biệt là giới trẻ hiện nay để từ đó có các biện pháp kỹ thuật can thiệp kịp thời.

Hai là, nghiên cứu bổ sung, hoàn thiện nội dung, phương thức đấu tranh phòng, chống quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng. Trước việc ứng dụng mạnh mẽ những thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư hiện nay, ranh giới giữa thế giới thực và “thế giới ảo” khó có sự phân biệt. Cùng với đó, sự chống phá của các thế lực thù địch ngày càng tinh vi, xảo quyệt. Do vậy, đòi hòi phương thức đấu tranh của chúng ta cũng phải tăng cường.

Các báo, tạp chí điện tử cần tăng cường mở mới và phát triển các chuyên trang, chuyên mục mang tính chuyên sâu về đấu tranh phòng, chống âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch như chuyên mục: “Chống các quan điểm sai trái, thù địch”; “Sự kiện - bình luận”; “Nghiên cứu trao đổi”; “Diễn đàn”... Các chuyên mục cần vạch trần thực chất âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, bản chất phản động, phản khoa học và tính chất nguy hiểm, tác hại của âm mưu, thủ đoạn đó. Đồng thời, khẳng định giá trị, tính chân lý, tính khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu, lý tưởng mà nhân dân ta đang phấn đấu dưới sự lãnh đạo của Đảng, bản chất tốt đẹp của chế độ...

Phát triển và nâng cao chất lượng các chuyên trang, chuyên mục về nghị quyết, chính sách mới của Đảng và Nhà nước ta với các nội dung súc tích, ngắn gọn, dễ hiểu. Đây là hình thức quan trọng giúp người sử dụng mạng có thêm điều kiện hiểu sâu nội dung nghị quyết, chính sách, làm cơ sở nâng cao ý thức phòng, chống âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch trên mạng xã hội. 

Phát huy ưu thế của báo điện tử, các báo, tạp chí thực hiện giáo dục với những hình thức, phương pháp sinh động, đơn giản, nhẹ nhàng, nhưng mang lại hiệu quả thiết thực như thơ, ca, họa, nhạc, truyện...; đưa tin người tốt việc tốt, việc tử tế để truyền tải các nội dung cần giáo dục. Giáo dục ý thức phòng, chống âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch cần thực hiện "lồng ghép" với các nội dung, hình thức giáo dục khác như giáo dục quốc phòng, an ninh, giáo dục công dân, giáo dục phổ thông, các hoạt động văn hóa - nghệ thuật, thể dục - thể thao.

Phát huy ưu thế truyền thông đa phương tiện, khả năng tương tác của báo điện tử để giáo dục ý thức về phòng, chống các quan điểm sai trái, thù địch. Mỗi tờ báo là cấu trúc rộng về không gian với nhiều mảng khác nhau, mỗi mảng gần như là một tờ báo riêng như: thời sự quốc tế, thời sự trong nước, giáo dục, khoa học, thể thao, văn hóa, văn nghệ, âm nhạc, giải trí. Vì thế, cần đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả, tính định hướng các hoạt động tương tác, với các hình thức phù hợp như: hội thảo, tọa đàm, trao đổi trực tuyến... giữa báo chí và công chúng về các vấn đề của đời sống xã hội.

Ba là, nâng cao ý thức chấp hành nghiêm pháp luật, các quy chế, quy định của người sử dụng mạng ở nước ta hiện nay. Để thực hiện tốt nội dung này cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng với các cơ quan, địa phương, đơn vị, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục, các tổ chức chính trị - xã hội trong tuyên truyền, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật, nhất là Luật An ninh mạng năm 2018. Luật An ninh mạng là cơ sở pháp lý quan trọng, giúp lực lượng chuyên trách xử lý những nguy cơ, thách thức từ không gian mạng kịp thời, hiệu quả; đồng thời, là sự bảo đảm hoạt động trên không gian mạng không gây phương hại đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Bên cạnh việc tuyên truyền các lợi ích của việc thực hiện Luật An ninh mạng cần chú trọng tuyên truyền cho người sử dụng mạng về những hành vi bị cấm trong Luật như: tổ chức, hoạt động, câu kết, xúi giục, mua chuộc, lừa gạt, lôi kéo, đào tạo, huấn luyện người chống Đảng, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc; thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế - xã hội, gây khó khăn cho hoạt động của cơ quan nhà nước hoặc người thi hành công vụ, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác; xúi giục, lôi kéo, kích động người khác phạm tội. Thực hiện tấn công mạng, khủng bố mạng, gián điệp mạng, tội phạm mạng; gây sự cố, tấn công, xâm nhập, chiếm quyền điều khiển, làm sai lệch, gián đoạn, ngưng trệ, tê liệt hoặc phá hoại hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia. Lợi dụng hoặc lạm dụng hoạt động bảo vệ an ninh mạng để xâm phạm chủ quyền, lợi ích, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc để trục lợi. Đồng thời với việc tuyên truyền các nội dung trên, các cơ quan chức năng cần theo dõi, phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật của người sử dụng mạng.