Việc Phó cục trưởng Cục Quản lý Chất lượng - Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Ngọc Hà thừa uỷ quyền của Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đạo trả lời những vấn đề dư luận xã hội quan tâm về đề thi môn Ngữ Văn tốt nghiệp THPT năm 2026 thể hiện tinh thần trách nhiệm giải trình dư luận xã hội của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Tuy nhiên, có 3 vấn đề tôi chưa đồng tình nội dung trả lời của Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo.
1. Phạm vi nội dung ra đề thi
Theo đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo:
“Một trong những điểm mới quan trọng trong công tác ra đề thi với môn Ngữ văn theo chương trình này là không sử dụng lại ngữ liệu học sinh đã được học trong sách giáo khoa, ưu tiên những ngữ liệu mới. Đây là điểm khác biệt rất quan trọng so với trước đây. Việc này nhằm tránh tình trạng học theo khuôn mẫu và hướng đến đánh giá đúng năng lực đọc hiểu, cảm thụ, lập luận, phân tích cũng như khả năng vận dụng kiến thức của học sinh. Nếu tiếp tục sử dụng những tác phẩm quen thuộc trong sách giáo khoa, học sinh chỉ cần học thuộc bài mẫu là có thể làm bài. Khi đó, kỳ thi rất khó đánh giá được năng lực thực chất. Tinh thần của chương trình mới có nội dung đặt học sinh vào những bối cảnh mới để các em vận dụng kiến thức, cách tư duy và kỹ năng đã được hình thành trong quá trình học tập, chứ không phải kiểm tra khả năng ghi nhớ. Đó là mục tiêu xuyên suốt của Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Ngoài yêu cầu chuyên môn, đề thi cũng được xây dựng trong bối cảnh đất nước đang có nhiều chuyển động lớn. Những vấn đề của đời sống xã hội, những chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước cũng có thể trở thành bối cảnh để học sinh suy nghĩ, bày tỏ quan điểm và thể hiện nhận thức của mình”.
Theo tôi, nội dung trả lời của đại diện Bộ Giáo dục và Đào về phạm vi nội dung đề thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 không đúng với tinh thần Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT ngày 24/12/2024 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy chế thi tốt nghiệp THPT.
“Thi tốt nghiệp THPT nhằm mục đích đánh giá đúng kết quả học tập của người học theo mục tiêu và yêu cầu cần đạt trong Chương trình giáo dục phổ thông. Nội dung thi phải bám sát nội dung của Chương trình GDPT hiện hành cấp trung học phổ thông, chủ yếu là chương trình lớp 12”.
2. Điều kiện làm việc hội đồng ra đề thi:
Theo đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo:
“Đúng là bất cứ sự đổi mới nào cũng có thể đối mặt với những rủi ro tiềm ẩn, đặc biệt khi chọn những ngữ liệu không phải của những tác giả lớn đã khẳng định tên tuổi. Tuy nhiên, cũng cần hiểu rõ điều kiện làm việc của Hội đồng ra đề. Trong suốt quá trình ra đề, khu vực làm việc được cách ly tuyệt đối, không có mạng internet, không có bất kỳ hình thức trao đổi thông tin để kiểm chứng nào với bên ngoài. Đây là quy định bắt buộc để bảo đảm tuyệt đối an toàn, bảo mật cho đề thi. Trong điều kiện như vậy, việc kiểm chứng thông tin chỉ được thực hiện hoàn toàn dựa theo những thông tin đã có từ trước trong khu vực ra đề”.
Theo tôi, trả lời như vậy là không thoả đáng. Nội dung đề thi tốt nghiệp THPT năm 2026 phải được chuẩn bị nghiêm túc, kỹ lưỡng theo quy định tại Điều 5-Thông tư 24/ 2024/TT/BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo: “Đề thi phải bảo đảm chính xác, khoa học và tính sư phạm…Bám sát yêu cầu cần đạt trong Chương trình Giáo dục phổ thông”.
Bộ Giáo dục và Đào tạo không thể viện lý do khu vực ra đề thi không có internet nên hội đồng ra đề thi không thể xem xét tác giả Phan Tuấn là ai? có vấn đề về tư tưởng chính trị đạo đức hay không? tác phẩm được xuất bản ở đâu? bởi nhà xuất bản nào? có phải là ấn phẩm chính thống hay không? Thiết nghĩ, Bộ Giáo dục và Đào tạo cần nghiêm túc, rút kinh nghiệm về vấn đề này!
3. Việc lấy dữ liệu cuốn sách “Code và Cát” của Phan Tuấn ra đề thi
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo:
“Không chỉ đọc đoạn văn dự kiến đưa vào đề mà phải đọc toàn bộ cuốn sách để đánh giá tổng thể nội dung. Mục tiêu là bảo đảm tác phẩm không chứa nội dung nhạy cảm về chính trị, tư tưởng hay các vấn đề xã hội phức tạp. Có thể nói, trong điều kiện làm việc hiện nay, chúng tôi chỉ có thể thực hiện quy trình thẩm định đến mức đó”
Theo tôi, trả lời của Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa nghiêm túc nhận trách nhiệm.
Vấn đề dư luận đặt ra là vì sao Bộ Giáo dục và Đào tạo không lấy dữ liệu từ nguồn chính thống có uy tín trong nước vào đề thi môn Ngữ văn mà trích dẫn từ cuốn sách “Code và Cát - những quyền lực công nghệ xoay chuyển thế giới” của Phan Tuấn mới được xuất bản đầu năm 2026? Phan Tuấn, tác giả cuốn “Code và Cát” bút danh Huskywannafly có nhiều bài viết không chuẩn mực trên Spiderum đặc biệt là trang “Chân Dung Quyền Lực” do Việt Tân tài trợ nhằm phá hoại cách mạng Việt Nam, bịa đặt, bôi xấu Chủ tịch Hồ Chí Minh và Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, xuyên tạc quan hệ Việt Nam - Trung Quốc.
Trao đổi thẳng thắn, trách nhiệm giải trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo là điều đáng hoan nghênh. Nhưng dư luận xã hội cần sự nghiêm túc nhận trách nhiệm những tồn tại, hạn chế trong đề thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT năm 2026 để rút kinh nghiệm cho các kỳ thi sau tốt hơn. Mọi sự góp ý cho Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng xuất phát trên tinh thần xây dựng để sự nghiệp Giáo dục - Đào tạo phát triển đúng hướng theo Nghị quyết của Đảng./.
QV-ST!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét