Lại ăn khoai lang, nói chuyện toàn cầu:
Cái tin sốt dẻo mà mọi người nhận được sáng nay là: Thủ lĩnh tập đoàn lính đánh thuê Wagner - Prigozhin bị tai nạn máy bay ở vùng trời phía Bắc thủ đô Moscow và đã tử vong.
Vẫn như thường lệ, điều rất kỳ lạ là, ngay sau sự kiện, truyền thông phương Tây đã giật cái tít: Prigozhin bị “hạ sát”.
Ai “hạ sát” Prigozhin? Tại sao truyền thông phương Tây lại có thông tin này nhanh thế? Nếu là Nga – cụ thể là lệnh của tổng thống Putin, vậy không lẽ, ngay trong văn phòng của tổng thống Putin có M.I.6 hay C.I.A hay M.O.S.A.T ngồi từ lúc nào hay sao?!?!?!
Cái tư duy của kẻ tự vỗ ngực là hảo hán nó chạy liên tục… Thôi thì quay lại từ đầu, lật lại từng trang tài liệu đọc thử vậy….
Prigozhin là ai?
Bỏ qua sơ yếu lý lịch dài dòng, ông ta là một nhà tài phiệt, là chủ một chuỗi các cửa hàng thực phẩm, các nhà hàng lớn ở Nga và từng là công ty được cung cấp thực phẩm cho điện Kremlin – cho nên, ông ta còn một biệt danh khác là “đầu bếp của Putin”.
Prigozhin là người sáng lập, đồng thời là thủ lĩnh tối cao của tập đoàn quân sự Wagner, là nơi tập hợp tác cựu chiến binh, các tình nguyện viên,… Thành lập khoảng trước năm 2014, Wagner gắn liền với danh xưng “tập đoàn lính đánh thuê” – tổ chức này được điện Kremlin hậu thuẫn.
Tại sao lại có chữ hậu thuẫn, đơn giản thôi, nếu một tổ chức quân sự tư nhân không được một nhà nước cụ thể nào hậu thuẫn, thì họ lấy “vũ khí” ở đâu mà “đánh nhau”?!?!?
Ngay năm 2014, Wagner đã tham gia trong cuộc chiến tranh của người Nga ở Donbass, chống lại sự đàn áp của quân đội Ukraine – cũng từ cuộc đàn áp người Nga ở vùng này, mà có cuộc can thiệp quân sự của Nga sau đó 8 năm.
2016, tham gia cuộc chiến ở Syria, giúp cho quân đội chính phủ hợp hiến Syria - chính phủ bị NATO và cụ thể là Mỹ đòi đưa ra tòa án binh xử - và giúp cho chính phủ này tồn tại đến ngày nay.
Trong những năm 2018 – 2020, Wagner còn tham gia các cuộc chiến “bảo vệ” các chính phủ hợp hiến tại các khu vực Trung Phi như: Mali, cộng hòa Trung Phi, Libya,…
Đặc biệt, năm 2016, tập đoàn này bị quy kết “can thiệp” vào cuộc bầu cử của Mỹ, giúp cho Donal Trump thắng cử.
Năm 2022, Wagner đã “hợp đồng” với Bộ Quốc phòng Nga, tham gia chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine trong chiến dịch tại Bakhmut.
Và chúng ta đã biết, cuối tháng 6/2023, Wagner “bất mãn” với Bộ Quốc phòng Nga, tổ chức “cuộc đảo chính” kéo dài 24 giờ, và sau đó, toàn bộ đội quân Wagner được điều chuyển sang Belarus “lánh nạn”.
Tháng 7/2023, đất nước Niger thực hiện cuộc đảo chính quân sự, lật đổ chính quyền thân phương Tây, với mục đích đòi lại độc lập tự chủ đích thực cho quốc gia mình – nước Pháp là quốc gia bảo hộ cho hệ thống các quốc gia Tây Phi, trong đó có Niger đã kêu gọi một cuộc tấn công vào Niger để “trừng trị” kẻ phản loạn.
Ba ngày trước, 21/8/2023 – Prigozhin xuất hiện trong một video được quay tại Niger với thông điệp: “Mang lại cho nước Nga sự vĩ đại trở lại”.
Tối hôm qua, ông ta “tử nạn” tại Moscow.
Câu chuyện tóm lược là vậy. Quay trở lại liên quan đến “cái chết” của Prigozhin, nó là một vụ ám sát hay là một tai nạn?
Nếu đó là một vụ tai nạn thật sự - các cơ quan đang điều tra, nên đành chờ kết luận chính thức – thì chẳng có gì để nói. Xin R.I.P ông.
Nếu đó là một vụ ám sát! Câu chuyện lại phải kể tiếp khá dài dòng – ai là người ám sát ông ta?
Sáng nay, lướt một vòng, hầu hết tất cả các báo “lá cải” cũng như chính thống ở phương Tây đều nêu “giả định” rằng: Putin đã ám sát ông ta, vì hành động “phản loạn” hồi tháng 7 – nó có vẻ như rất hợp thời với việc, cách đây 2 ngày, Đại tướng Sergei Surovikin, tổng tư lệnh lực lượng hàng không vũ trụ Nga được tổng thống Putin miễn nhiệm.
Surovikin là một “bằng hữu” ủng hộ Prighozin “hết lòng” trong chiến dịch quân sự đặc biệt – khi ông kiêm nhiệm nhiệm vụ: Tư lệnh chiến dịch (chức vụ này cũng bị miễn nhiệm trước khi cuộc “nổi loạn” của Wagner diễn ra) – và do vậy, có thuyết cho rằng, việc Wagner “nổi loạn” có liên quan đến vị đại tướng này. Thực tế thì liên quan đến thông tin này, phóng viên tờ NewYork Times từng đặt câu hỏi về sự liên quan này với phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov, ông đã thẳng thừng: “Đây là một ví dụ mới nhất cho những đồn đoán và là “chuyện tàm phào” mà ai đó đã nghĩ ra”.
Tiếp tục, ngày Wagner “nổi loạn”, cả phương Tây hoan hỉ, báo chí đưa tin rầm rộ, gần như là từng khoảnh khắc liên tục và nhỏ nhất đều được đưa lên, người theo dõi có cảm tưởng rằng, lực lượng Wagner sẽ thẳng tiến vào Điện Kremlin và lật đổ chính phủ Nga… Suốt gần 300km “hành quân” bạo loạn, không có bất cứ một lực lượng nào của Nga “cản” đường quân đội Wagner cả, không một tiếng súng nào nổ, không một barrier nào được hạ xuống, không xe tăng bánh xích, không xe bọc thép bánh lốp… người dân vẫn bình thản ngồi trong nhà dùng khôn phôn quay clip up telegram. Và đến một ngã ba đường, vừa đúng 24 giờ, cú “rẽ trái” đột ngột để toàn bộ đội quân này danh chính ngôn thuận bước qua Belarus.
Tại sao là Belarus?
Đơn giản, Belarus là quốc gia “thân cận” với Nga – nơi mà được Nga triển khai vũ khí hạt nhân chiến thuật vào hồi đầu năm – có đường biên giới giáp với NATO, cụ thể là Ba Lan, Litva, Latvia, và Estonia. Đồng thời, Belarus có đường biên giới cách thủ đô Kiev chỉ vỏn vẹn 100km mà thôi.
Hành động này nó như một cú điểm huyệt vào huyệt á khẩu của NATO, bởi nước đi quá bất ngờ mà người Nga nói chung và Wagner nói riêng đã hành động.
Nó buộc Ba Lan phải đóng cửa toàn bộ biên giới với Belarus. Các nước Bantic cũng hành động tương tự. Nếu ai đó đọc thông tin thì thấy rõ rằng, cách đây cũng 3 ngày, Bộ Ngoại giao Mỹ đã khuyến cáo và yêu cầu toàn bộ công dân Mỹ rời khỏi Belarus.
Đó là Đông Âu, còn Tây Phi?
Sự cứng rắn của chính phủ quân sự Niger (đang tạm thay thế chính phủ thân Pháp) đã và đang thúc đẩy nhiệt độ chiến tranh ở khu vực này nóng lên, dưới sự bảo trợ của Pháp và khối cộng đồng Ecowas.
Nhưng điều gì đã xảy ra? Chính phủ một số nước (không phải tất cả) trong cộng đồng kinh tế Tây Phi – Ecowas – đã nhóm họp dưới sự bảo trợ của Pháp và đã tuyên bố ra tối hậu thư cho Niger phải đưa chính phủ hợp hiến trở lại, không sẽ mở chiến dịch quân sự “trừng phạt”. Tuy nhiên, quốc hội của các quốc gia này đã phản đối hoạt động này của chính phủ của họ.
Nực cười. Câu chuyện nội bộ của một quốc gia, nó liên quan gì đến đất nước mình mà phải “can thiệp” quân sự vậy Ecowas? Đó là sự “dân chủ” hay sao? Tại sao chính phủ muốn hành động quân sự, mà quốc hội lại không thông qua? Phải chăng người dân của Ecowas và chính phủ ở các quốc gia Ecowas là hai thực thể độc lập?
Chưa hết, việc Mỹ “đi đêm” với Niger – trong việc (1) không loan báo sự “lật đổ” chính phủ Niger của quân đội là một hành động đảo chính; (2) cử “sứ giả” lén sang gặp chính phủ quân sự Niger. Hành động này của Mỹ chả khác gì một cái “tát” vào mặt Pháp vậy. Nếu các bằng hữu chịu khó đọc báo Pháp, sẽ thấy người Pháp đang “chửi” Mỹ như thế nào…
Ồ, hóa ra câu nói của Churchill năm nào vẫn muôn năm đúng: “không có kẻ thù mãi mãi – cũng không có đồng minh mãi mãi – mà chỉ có lợi ích quốc gia là mãi mãi”….
Tiếp nữa, chuyện Tây Phi liên quan gì đến “tai nạn” của Prighozin?
Chính phủ quân sự Niger đã công khai yêu cầu Wagner trợ lực, nếu có chiến tranh xảy ra. Và việc này đã được hành động cụ thể. Ba ngày trước, như đã nói, Prighozin đã xuất hiện cùng quân đội của mình tại Niger.
Sự xuất hiện của Wagner tại Niger sẽ làm cho ai “thiệt hại” – câu hỏi cũng gần như đã được trả lời.
Chúng ta nên nhớ lại câu chuyện Syria 2016, ai đã lao công khổ tứ lên kế hoạch để hòng chiếm lấy toàn bộ tài nguyên của Syria – nhưng cuối cùng đã thất bại?!?!?! NATO và đứng đầu là Mỹ.
Vậy, trong câu chuyện ở Niger, NATO và Mỹ có muốn “buông” một quốc gia giàu có nhất nhì về tài nguyên ở châu Phi nói chung và Tây Phi nói riêng không? Đặc biệt đây là quốc gia có nguồn Uranium – nguyên liệu tốt nhất cho việc tinh luyện vũ khí hạt nhân?!??! Câu trả lời là: chắc chắn là không. Cho nên, mới có chuyện Mỹ “đi đêm” và qua mặt Pháp ở Niger – điều mà trong lịch sử, Mỹ từng làm với Pháp ở Đông Dương những năm 50 của thế kỷ trước.
Và, ai là “con kỳ đà” cản mũi? Wagner. Câu hỏi này quá dễ trả lời.
Vậy nên, với các dữ kiện đã nêu, mình tạm đưa ra vài “giả thuyết” cho kết thúc bài viết này như sau:
1. Prighozin đã chết chưa? Câu trả lời là: chưa xác định! Bởi biết đâu, trong cái giả có cái thật và ngược lại.
2. Nếu đã tử vong bằng vụ tai nạn vừa xảy ra, người đứng sau là Putin? Câu trả lời rằng: Putin chả dại và chả rảnh để đi làm cái chuyện đó ngay tại thủ đô Moscow. Nếu cần, Putin cứ việc “trục xuất” Prighozin sang châu Phi là xong. Nên nhớ, Wagner là một quân bài quan trọng của Nga trong chính sách đối ngoại quốc phòng.
3. Quân đội Nga – do “ghét” Prighozin trong vụ bạo loạn và làm xấu mặt mình nên đã thực hiện việc này? Như câu trả lời số 2. Họ chẳng ngu dại làm việc đó ngay tại Nga.
4. Vậy ai làm? Ừ thì ai là người có lợi nhất trong việc này là người làm.
Cái lợi là gì?
- Giải phóng được cái gai ở Tây Phi – vì với lịch sử của gần 10 năm qua, ai là “con kỳ đà” cản mũi nhiều nhất trong các chiến dịch quân sự trên toàn cầu?
- Giảm đi một mối đe dọa từ biên giới Belarus.
- Chặt đi một cánh tay đắc lực “từ xa” của Nga nói chung và Putin nói riêng.
- Tạo nên một vụ "ném đá dấu tay" tốt nhất ngay tại nước Nga đang có nhiều biến động.
Vậy ai làm? Để dành cho thời gian trả lời chính xác vậy.
Còn cá nhân mình (bỏ qua những lý trí lý luận, lập luận bên trên), thì nghĩ rằng:
1) Một thế giới bất ổn chắc chắn diễn ra, nó có thể được thúc đẩy đến bờ vực chiến tranh hạt nhân… Và vì vậy, một số người cần “dấu mặt” trong bóng tối.
2) Wagner đang trên hành trình sứ mệnh lịch sử trong sự “hỗn loạn” của thế giới. Do vậy, để “hợp thức hóa” việc “lớn mạnh” của Wagner ở bên ngoài lãnh thổ Nga, Prighozin cần “giấu mặt”. Tai nạn là một điều dễ làm nhất.
3) Trong trường hợp Prighozin tử vong thật. Thì Wagner vẫn còn đó. Vẫn có người tiếp quản. Ai tiếp thì thời gian sẽ nói.
Cứ thử chờ thời gian và luận tiếp vậy. Thế cuộc toàn cầu đang chuẩn bị bước vào một giai đoạn thú vị./.
Yêu nước ST.
