Phát tiền cho dân

Nơi tôi sống, chính phủ Mỹ vừa phát “tiền trực thăng” cho người mất việc. "Tiền trực thăng" (helicopter money) là thuật ngữ giới kinh tế học đặt tên cho khoản cứu trợ trực tiếp, ví như cách dùng trực thăng thả tiền xuống cho dân chúng. Mỗi người lớn vừa được nhận 1.200 USD và mỗi trẻ em được nhận 500 USD tiền trợ cấp Covid-19 do chính phủ liên bang chia cho các gia đình bị ảnh hưởng, mất việc. Tiền được chuyển trực tiếp vào tài khoản hay bằng séc đến tận nhà người nhận. Nước Mỹ đang chứng kiến tỷ lệ thất nghiệp cao nhất trong vòng gần trăm năm nay. Hơn 30 triệu người đã mất việc. Họ nằm trong số các gia đình có thu nhập thấp được nhận trực tiếp khoản tiền mặt trong gói hỗ trợ hơn 2 nghìn tỷ USD từ ngân sách quốc gia. Trong suy thoái kinh tế, việc phát tiền mặt đến thẳng hộ gia đình gần như ngay lập tức cải thiện đời sống dân chúng và an sinh xã hội. Tôi còn nhớ lần đầu khai thuế thu nhập ở Mỹ gần 20 năm trước. Lúc đó tôi làm trợ giảng ở đại học, thu nhập khá khiêm tốn. Nói cho đúng thì mức thu nhập của tôi, như đa phần sinh viên tiến sỹ khác, được coi là dưới chuẩn nghèo trong xã hội. Thế nhưng nhìn hai đơn khai thuế với gần trăm câu hỏi, tôi chóng hết cả mặt. Tôi phàn nàn với Mary, một tình nguyện viên giúp đỡ sinh viên nước ngoài khai thuế: "Hay thôi cho tớ không điền đơn có được không? Có phạt tiền tớ thì tớ cũng không thể điền xong cái đơn phức tạp thế này được". Cô cười. Với sự giúp đỡ tận tình của Mary, tôi điền xong các đơn trong vòng nửa tiếng. Điều đáng nói là, thủ tục thuế với người làm công ăn lương gần như chỉ có thế. Tháng sau, tôi đã nhận được tiền hoàn thuế chuyển thẳng vào tài khoản của mình. Cho đến tận bây giờ, nhìn chung thủ tục khai thuế và chuyển tiền tiện lợi như vậy chẳng mấy thay đổi trong hai chục năm qua. Nhờ hệ thống ngân hàng và thanh toán điện tử phát triển, thủ tục chi tiền cho dân ở đây khá đơn giản. Vì hầu hết người dân phải khai thuế hàng năm (dù có phải đóng thuế hay không), chính phủ có thể xác định ngay số hộ trong tiêu chí được trợ giúp dựa trên mức thu nhập khai thuế gần nhất. Nếu nằm trong nhóm đó, bạn không cần phải làm thêm thủ tục nào, nhà chức trách sẽ gửi thẳng tiền cho bạn. Ở Việt Nam, Chính phủ đã ban hành gói cứu trợ 62 nghìn tỷ Đồng để hỗ trợ nhóm người khó khăn. Gói trợ giúp này rất quan trọng, như tấm nệm đỡ các cú xóc tiêu cực có thể đến cả khi dịch bệnh bước đầu được đẩy lùi. Song, điều tôi băn khoăn là liệu Việt Nam có thể số hóa việc phát tiền cho dân? Chúng ta thực ra đã số hóa khâu "thu tiền" từ dân, doanh nghiệp. Nhiều dự án điện tử hóa được triển khai các năm qua đã khiến thủ tục kê khai, nộp thuế của doanh nghiệp và người dân đơn giản hơn. Doanh nghiệp chỉ cần có mã số thuế, chứng thư số, máy tính có đường truyền Internet và tài khoản ngân hàng là có thể nộp thuế điện tử. Hầu hết các ngân hàng tại Việt Nam đã kết nối với Tổng cục Thuế để tham gia cung cấp dịch vụ công. Gần như tất cả doanh nghiệp tại Việt Nam đã khai, nộp thuế điện tử. Người dân cũng có thể quyết toán thuế thu nhập cá nhân qua mạng với thủ tục còn đơn giản hơn nữa. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, khâu "phát tiền" từ chính phủ đến dân lại đang bỏ trống. Việc chuyển tiền của các gói giải cứu từ chính phủ đến từng người, hộ có lẽ sẽ phiền toái, chậm trễ, mất công sức bởi phương cách thủ công, như nhiều giao dịch giữa nhà nước với người dân những năm qua. Các cụ hưu trí hay hộ nghèo ở Việt Nam vẫn xếp hàng lĩnh tiền mặt định kỳ là một ví dụ. Cách chính quyền các cấp đang làm hiện nay là sử dụng bộ máy hành chính để giải ngân. Cấp tỉnh, thành phố dựa vào chính quyền phường, xã để xác định đối tượng cần hỗ trợ. Xác minh xong, họ báo cáo thông tin lên trên, nhận được tiền ngân sách (có thể mất thêm nhiều lần xác minh qua lại) và làm thủ tục chuyển đến các gia đình. Ưu điểm của cách này là tận dụng được bộ máy có sẵn. Nhưng nhược điểm là thủ tục hành chính gây tốn kém thời gian, việc thống kê đi từng ngõ, gõ từng nhà chưa được số hóa mà làm bằng tay có thể gây sai sót, thậm chí có thể thiếu công bằng nếu cán bộ xã "thân" hơn hay "mất cảm tình" hơn với vài hộ gia đình nào. Điều này đã xảy ra không chỉ một lần. Tin tốt là không quá khó để số hóa việc phát tiền. Chính phủ có thể dựa vào lợi thế hạ tầng Internet khá tốt và số người dùng máy tính, điện thoại thông minh ngày càng nhiều để phát triển một ứng dụng cứu trợ. Với ứng dụng này, cán bộ có thể "quét" các thông tin cần thiết như số chứng minh thư, giấy chứng nhận hộ nghèo. Sau đó, phần mềm tự động tổng hợp thông tin, gửi trực tiếp lên cấp cao hơn. Nhờ cách làm này, quá trình tổng hợp thông tin được tự động hóa, tiết kiệm công sức, nhanh chóng và ít sai sót. Chính quyền nắm rõ số lao động di cư qua mã số định dạng duy nhất (như số căn cước công dân), dễ xác định thông tin về số hộ cần được giúp đỡ ở từng cấp để hoạch định ngân sách. Các bước giải ngân cũng được quản lý tập trung và minh bạch hơn nhờ hệ thống quản lý dữ liệu số. Việc viết một ứng dụng như vậy đối với các công ty phần mềm ở Việt Nam hiện không quá khó, thậm chí họ có thể tổ chức tập huấn và hỗ trợ kỹ thuật luôn cho cán bộ nhà nước. Cách làm này cũng phù hợp với xu hướng điện tử hóa chính phủ trên thế giới. Nó không chỉ phục vụ cho dịch cúm này mà còn hữu hiệu lâu dài với các chương trình khác. Chính phủ Anh đã tính toán rằng việc tự động hóa một số dịch vụ thay vì sử dụng viên chức sẽ giúp giảm chi phí tới 50 lần. Những chương trình trợ cấp xã hội ở mọi quốc gia bao giờ cũng gặp hai yêu cầu khó nhất: giải ngân sao cho đúng người nhất và nhanh nhất. Hai yếu tố này nằm trong mối quan hệ thường là đánh đổi. Nếu chỉ tập trung vào việc giải ngân cho thật đúng người, chính quyền có thể mất rất nhiều thời gian xác minh đối tượng, do đó sẽ không kịp thời cứu trợ hộ nghèo và không đạt được mục tiêu ban đầu. Còn nếu chỉ tập trung vào "phát tiền" càng nhanh càng tốt, cán bộ có thể cứu sai đối tượng, đưa tiền cho hộ không đạt tiêu chuẩn cần giúp, hay tệ hơn là bỏ sót hộ gia đình nghèo thực sự. Tôi tin gấp rút xây dựng được hạ tầng tài chính công để đưa tiền tới tay người dân nhanh chóng và công bằng - chứ không phải chỉ có dân nộp tiền cho chính phủ - là một chìa khóa để "giải cứu" các gói giải cứu.

Định bỏ trốn, nghi can trộm nhà cựu giám đốc sở bị bắt

Trà VinhTrinh sát giỏi được huy động, sàng lọc hàng trăm người nghi vấn, kịp bắt Sơn Thanh Tuấn - nghi can trộm tài sản 5 tỷ đồng trong biệt thự của cựu giám đốc sở. Vụ trộm 35.000 USD cùng 65 cây vàng của vợ chồng ông Phan Thanh Sơn (69 tuổi, nguyên Giám đốc Sở Giao thông Vận tải tỉnh Trà Vinh) có thiệt hại lớn nhất từ trước đến nay trên địa bàn, xung quanh lại có nhiều thông tin trái chiều, nên phải thành lập Ban chuyên án điều tra, đại tá Phan Thanh Quân (Phó giám đốc Công an tỉnh Trà Vinh) cho biết ngày 8/5. Hàng trăm người ở địa phương và các tỉnh lân cận nằm trong danh sách tình nghi. Sau 4 ngày điều tra, chiều hôm qua, trinh sát ập vào khống chế Sơn Thanh Tuấn, 31 tuổi, tại nhà vợ anh ta ở TP Trà Vinh, khi hắn định bỏ trốn. Lực lượng chức năng thu giữ 60 cây vàng tang vật. Sơn nghiện ma tuý nặng, có 3 tiền án về các tội Trộm cắp tài sản, Hiếp dâm. Anh ta thừa nhận chiều 3/5 đi xe đạp quanh các tuyến đường từ phường 7 đến phường 6 TP Trà Vinh, xem nhà nào sơ hở để trộm. Gần 18h hắn đến đường Mậu Thận, thấy ngôi biệt thự của vợ chồng ông Sơn khoá cửa ngoài nên dừng lại quan sát. Không thấy ai trong nhà, đường vắng người qua lại, Tuấn vòng ra phía sau biệt thự lấy xà beng để bên hông nhà cạy cửa vào trong. Anh ta lấy 3 hộp sữa tươi, uống hết rồi mới phá két. Vàng và USD lấy được, Tuấn đem về nhà vợ cất giấu. Hắn bán một ít vàng lấy tiền mua nhẫn, dây chuyền tặng người thân; mua xe máy. Biết cảnh sát đang ráo riết truy tìm, hắn bỏ vàng vào cốp xe định bỏ trốn thì bị bắt. Hiện, Tuấn chưa khai nơi cất giấu 35.000 USD nên cơ quan điều tra chưa thu hồi được.

Bỏ học kiến trúc để săn học bổng 8 tỷ đồng

TP HCMHoàng Mai Uyên bỏ dở năm nhất Đại học Kiến trúc, lên lộ trình săn học bổng du học và đã được 9 trường ở Mỹ đồng ý, trong đó có Cornell. Đến cuối tháng 4, sau gần nửa năm nộp hồ sơ vào 20 đại học, Uyên được các trường: Cornell, Hobart and William Smith Colleges, Rochester Institute of Technology, Miami University, Drexel University, Augustana College, Depauw University, Miami University, College for Creative Studies cấp học bổng. Uyên đã chọn ngôi trường mình hằng mơ ước - Cornell (thuộc nhóm tinh hoa Ivy League) với mức học bổng toàn phần hơn 336.000 USD (khoảng 8 tỷ đồng) cho 4 năm học. Hành trình du học của nữ sinh quê Khánh Hoà không bằng phẳng như nhiều người. Hồi nhỏ, Uyên thích hội họa, có thể vẽ mọi lúc, mọi nơi. Thấy đam mê của mình không được mọi người thấu hiểu, nữ sinh dần khép mình và tìm đến sách như một sự giải tỏa. Cô học trò dành hết tiền tiêu vặt để mua sách báo. Uyên biết nhiều câu chuyện của du học sinh kể về trải nghiệm học tập và hoạt động nghệ thuật trong môi trường mới. "Tìm cơ hội du học, đó sẽ là cách để mọi người xung quanh thay đổi suy nghĩ về tôi", Uyên kể. Bày tỏ ý định du học với gia đình từ lớp 7 nhưng liên tục bị phản đối, Uyên thi vào Đại học Kiến trúc TP HCM theo mong muốn của ba mẹ. Nhưng Uyên nhận ra mình không phù hợp với môi trường ở đây nên muốn thôi học một thời gian để tự do khám phá bản thân. Thấy con kiên quyết, ba mẹ dần chấp nhận, cho cô một cơ hội thử sức. Khởi đầu cho hành trình tìm suất du học của Uyên là việc tham gia kỳ thi SAT đợt tháng 8/2020. Với kết quả 1350 điểm, Uyên chưa hài lòng nên đăng ký tiếp hai đợt thi tháng 9 và tháng 10 nhưng đều bị hủy do Covid-19. Thay vì điểm số, Uyên chú tâm vào các hoạt động ngoại khóa và bài luận để hồ sơ có điểm sáng. Trong bài luận văn gửi đến các đại học, Uyên nói về vốn sống quan trọng là những trải nghiệm trong các hoạt động xã hội từ thời học sinh. Hồi là nữ sinh lớp 10 trường THPT Phan Bội Châu (Khánh Hòa), thấy ở trường ít sự kiện, đội nhóm, Uyên "khăn gói" lên TP HCM để nộp hồ sơ vào nhiều câu lạc bộ với mong muốn được trải nghiệm. Cô từng là thành viên nhỏ tuổi nhất của S.E.P Project - AIESEC HCM tham gia chuyến đi tình nguyện dạy giáo dục giới tính cho các em học sinh tiểu học và THCS tại Bình Phước. Lên lớp 11 và 12, Uyên cùng các bạn trong lớp thành lập câu lạc bộ tiếng Anh và tổ chức sự kiện Haloween đầu tiên trong trường. Vào Đại học Kiến trúc, Uyên tham gia nhiều tổ chức tình nguyện với các hoạt động giảng dạy, phục hồi chức năng dành cho trẻ khuyết tật. Trong hơn một năm, cô hoạt động dưới nhiều vai trò: trợ giảng tiếng Anh, dạy vẽ, làm truyền thông, hỗ trợ tổ chức các lớp học thể thao, văn nghệ, chụp hình. Ngoài bài luận chính, các trường đều yêu cầu thêm 1-2 bài luận phụ nên cô mất thời gian suy nghĩ, chỉnh sửa. Nếu không rõ thế mạnh của mình, ứng viên sẽ gặp khó khăn trong lúc chọn chủ đề phù hợp. "Tôi đã dành thời gian trả lời hơn 100 câu hỏi về cuộc đời mình, viết gần 20 trang tóm tắt hành trình trưởng thành, từ mẫu giáo đến hiện tại để biết mình thực sự quan tâm đến vấn đề gì", nữ sinh nói. Trong hai tháng, cô hoàn thành bài luận chính với chủ đề bình đẳng giới, sức mạnh của người phụ nữ thông qua câu chuyện về cuộc đời của bà nội. Thời đó nhà nghèo, một mình bà phải làm 10 công việc một lúc để nuôi bốn người con, từ làm mắm, bán nước mía, bán chè, phục vụ... Ai thuê gì, dù vất vả cỡ nào bà cũng nhận. "Nghị lực của bà nội đã nuôi sống cả gia đình, đó là điều phi thường mà bà đã làm được. Em sẽ đưa giá trị của bà lên cho mọi người thấy chứ không chỉ chôn vùi trong hai chữ phụ nữ", Uyên nói. Ngoài ra, nữ sinh gửi cho trường bài luận phụ lấy cảm hứng từ mái tóc. Từ hồi học phổ thông, Uyên gặp áp lực nên tóc rụng nhiều. Cô biết tóc rụng thường là biểu hiện của lo âu, áp lực nhưng thay vì lo sợ và trốn tránh, Uyên biến nó thành cảm hứng và động lực sáng tạo. Mỗi lần gội đầu, cô không vứt đi mà dính chúng lên tường, sáng tạo những bức tranh bằng đường nét của tóc. Cô cũng gửi cho các trường 30 tranh vẽ và thiết kế trên nhiều chất liệu khác nhau như tranh chì, tranh sơn dầu, thiết kế đồ họa. Mỗi tác phẩm, Uyên lại đính kèm một bài luận nhỏ về ý nghĩa nó đem lại cho bản thân. Uyên nộp hồ sơ vào 6 trường ngay đợt xét sớm (tháng 11/2020) và trúng tuyển 5 trường với mức học bổng khá cao. Duy nhất Cornell có kết quả không như mong đợi, hồ sơ của Uyên bị đưa vào danh sách chờ để xét đợt sau. "Kỳ vọng nhất vào trường này nên lúc đó tôi rất hụt hẫng, cho đây là lời từ chối nhẹ nhàng của họ", Uyên nói. Trong thời gian đợi, Uyên thấy cần thành lập và quản lý một tổ chức riêng để tự tin hơn vào bản thân. Được sự ủng hộ của bạn bè, nữ sinh sáng lập The Cardboard House - dự án thu gom bìa carton để dựng lên những mô hình nhà, đồ chơi dành tặng cho các em ở trại trẻ mồ côi và lớp học tình thương. Uyên cập nhật hoạt động này vào hồ sơ gửi trường Cornell kèm một bức thư bày tỏ niềm yêu thích với trường. Trong đợt xét hồ sơ tháng 1 năm nay, Uyên nộp thêm 14 trường. Trong hai tuần, cô nhận liên tiếp 7 lá thư từ chối, đa số từ những trường mơ ước. Thấy con không đạt được kết quả như ý, ba mẹ khuyên cô học tiếp ở Việt Nam, từ bỏ ý định ra nước ngoài. "Đó là khoảng thời gian áp lực nhất. Tôi đăng ký nhiều lớp học và làm thêm, khiến mình bận rộn nhất có thể nên không để ý ngày trả kết quả của trường Cornell", Uyên cho biết. Một ngày đầu tháng 4, cô đi dạy thêm như thường lệ, khi về kiểm tra email mới biết mình nhận được thư chúc mừng từ ngôi trường danh giá. Nữ sinh bất ngờ đến mức chỉ ngồi nhìn máy tính cả chiều, không có tâm trí làm việc. Cô báo tin cho ba mẹ mà không biết nói gì ngoài câu: "Con đậu rồi". Các trường đại học bên Mỹ không bắt sinh viên chọn chuyên ngành từ năm đầu, nên Uyên mong muốn được trải nghiệm nhiều nhất có thể, chẳng hạn như Kinh tế học, Truyền thông, Khoa học môi trường. Cố vấn cho Uyên trong quá trình làm hồ sơ du học, chị Nguyễn Thủy Tiên nhận xét cựu nữ sinh Kiến trúc rất chăm chỉ, khiêm tốn, không bao giờ viện cớ cho những điều mình làm chưa tốt. "Tôi yêu cầu Uyên sửa tới 40 lần phần hồ sơ nghệ thuật nhưng em luôn hoàn thành đúng hạn, không chán nản. Dù đôi lúc rụt rè, tự ti nhưng chính tinh thần cầu tiến đã giúp em đạt được ước mơ du học", chị Tiên cho biết.

Giành học bổng 6,2 tỷ đồng bằng bài luận nhảy múa

TP HCMSau nhiều lần đắn đo, Trần Nguyễn Khánh Trang quyết định chọn bài luận về nhảy múa để hồ sơ du học ấn tượng hơn, giúp giành học bổng trị giá 6,2 tỷ đồng của Mỹ. Những ngày này Khánh Trang, lớp 12 Chuyên Anh, trường THPT Năng khiếu – Đại học Quốc gia TP HCM, vẫn đến trường như thường lệ. Nữ sinh hay ở lại muộn để tham gia những hoạt động ngoại khóa, giúp các bạn xin học bổng và tập nhảy. Nuôi "giấc mơ Mỹ" từ năm 2018, sau khi tham gia chung kết cuộc thi World Scholar’s Cup, Khánh Trang luôn duy trì học tiếng Anh đều đặn trong nhiều năm liên tiếp. Cuối năm lớp 10 và đầu năm lớp 11, cô đạt 1530/1600 SAT, 800/800 điểm SAT 2 Toán và 8.0/9.0 IELTS. Trang vừa giành học bổng toàn phần trị giá 6,2 tỷ đồng cho 4 năm học tại Đại học Smith College (top 15 trường Đại học khai phóng Hoa Kỳ theo US News). Trước đó, lúc nộp hồ sơ tìm suất du học, nữ sinh khá lo lắng vì không sở hữu nhiều thành tích nổi bật như các bạn khác. Nhưng nhờ bài luận về đam mê nhảy múa từ hồi nhỏ, cô đã chinh phục thành công hội đồng tuyển sinh. Bài luận của Trang không đề cập đến những vấn đề to lớn mà xuất phát từ trải nghiệm thực tế của bản thân. "Tôi viết về những gì mình cảm thấy khi nhảy với đôi mắt cận thị, một cách tiếp cận rất cá nhân. Khó nhất là thể hiện như thế nào để hội đồng tuyển sinh thấy mình có thể không hoàn hảo nhưng có những điểm tốt và có thể khắc phục chúng", Trang chia sẻ. Trong bài luận, Trang kể về cuộc sống khó khăn năm 6 tuổi, khi mắc chứng cận thị nặng. Không thể dùng kính áp tròng vì bị dị ứng, nên mọi sinh hoạt của cô bị hạn chế, luôn thấy mình "bị mắc kẹt" bởi cặp kính. Nhưng dần dần, Trang chấp nhận đôi kính cận như một phần trong cuộc sống. Coi đôi mắt là cửa sổ tâm hồn, khi cặp kính che đi "cửa sổ" ấy, cô chứng tỏ bản thân ở thế mạnh đọc về ngôn ngữ cơ thể và nghiên cứu giao tiếp không lời. Việc đó Trang cảm nhận được khi tập luyện với nền nhạc rộn ràng, bước chân gõ theo nhịp và cặp kính trở thành bạn đồng hành với cô trên sân khấu, tham gia các giải đấu tranh biện, chương trình truyền hình... Ở bài luận phụ, Trang đề cập đến sự cố lớn nhất gặp phải là vào đầu năm 2020. Do Covid-19 diễn biến phức tạp nên hoạt động ngoại khóa của em không thực hiện được theo kế hoạch. Lúc đó, cô làm một giải đấu tranh biện với quy mô tương đối lớn, ngân sách hơn 100 triệu đồng, mời nhiều giám khảo quốc tế. Dịch bệnh bùng phát khi các mô hình học và tranh biện online chưa phổ biến nên cô không kịp chuyển đổi hình thức giải đấu, đành hủy sự kiện. Điều cô rút ra được là cần thương thảo với thí sinh, giám khảo để giảm thiểu thiệt hại về tài chính. Trang chọn Smith College vì đây là trường nữ sinh hàng đầu có chương trình học rất linh hoạt. Học sinh không phải học những môn bắt buộc ở 7 lĩnh vực thường có ở một trường đại học khai phóng mà được tự do chọn môn. Đây cũng là ngôi trường mà cựu Đệ nhất phu nhân Barbara Bush, Nancy Reagan hay tác giả cuốn tiểu thuyết Cuốn theo chiều gió nổi tiếng Margaret Mitchell từng theo học. Đặc điểm của các trường nữ sinh là mối quan hệ khăng khít. Hơn nữa, vì nằm trong làng đại học với trường University of Massachusetts, Armherst College, Hamsphire College, Mount Holyoke College nên Trang có thể vừa đăng ký học vừa tham gia các câu lạc bộ của trường khác. Tháng 8 tới, Trang sẽ bắt đầu học kỳ đầu tiên tại Mỹ. Trước mắt, Trang vẫn chăm chỉ học tập để hoàn thành hết chương trình phổ thông và tìm hiểu những cuộc thi tranh biện có thể tham gia, học lập trình và học thêm ngôn ngữ. Chị Nguyễn Thủy Tiên, cố vấn cho Khánh Trang trong quá trình làm hồ sơ du học, cho biết nữ sinh khá khiêm tốn và chăm chỉ. Lúc mới gặp Trang, chị khá bất ngờ vì cô bé nói rằng chỉ có nguyện vọng vào top 50 LAC (Liberal Arts College). Chị đã động viên Trang thử nộp hồ sơ vào các trường top cao hơn vì nữ sinh rất có khả năng và tinh thần cầu tiến. Trang đã hoàn thành các bài luận của mình 2 tháng trước hạn nộp hồ sơ, vượt ra khỏi vùng an toàn của mình và đã thành công.

Quốc gia tiêm chủng hàng đầu vẫn lao đao vì Covid-19

Khi bắt đầu tiêm vaccine ngừa Covid-19 miễn phí hồi đầu năm nay, Tổng thống đảo quốc Seychelles tuyên bố sẽ đạt miễn dịch cộng đồng trong hai tuần. Tuyên bố của Tổng thống Wavel Ramkalawan là một mục tiêu đầy tham vọng cho một quốc đảo nhỏ, tách biệt ở Ấn Độ Dương. Nhưng với nền kinh tế phụ thuộc chủ yếu vào du lịch, nước này đã kêu gọi sự ủng hộ từ các đồng minh, gồm Ấn Độ và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), để nhanh chóng có nguồn cung vaccine cho người dân. Nỗ lực ban đầu của Seychelles dường như đã thành công, khi trở thành quốc gia có tỷ lệ tiêm chủng lớn nhất thế giới, với 60% dân số được tiêm vaccine đầy đủ. Thành tích này vượt qua các "gã khổng lồ" về tiêm chủng khác như Israel và Anh, cũng như gần gấp đôi tỷ lệ của Mỹ. Nhưng thành công đó đã bị đe dọa trong tuần này, khi quốc đảo Ấn Độ Dương buộc phải tái thiết lập một số hạn chế, do ghi nhận tỷ lệ nhiễm mới bình quân đầu người lớn nhất từ trước tới nay. Số ca nhiểm mới của quốc gia này tương đối thấp, đạt đỉnh trung bình hơn 100 ca mỗi ngày, nhưng đây là vấn đề lớn với một quốc gia có dân số chưa tới 100.000 người. Tính bình quân đầu người, đợt bùng phát ở Seychelles thậm chí tồi tệ hơn đại dịch của Ấn Độ. Ở một quốc gia nhỏ như Seychelles, một số lượng ca nhiễm nhỏ cũng có thể khiến mọi thứ trở nên tồi tệ. "Ca nhiễm tăng vọt có thể đặt gánh nặng rất lớn lên hệ thống y tế công vốn đã căng thẳng", Malshini Senaratne, giám đốc Eco-Sol, công ty tư vấn môi trường ở Seychelles, nói. Với cơ sở điều trị Covid-19 chính hoạt động gần hết công suất và bác sĩ, y tá cũng bị nhiễm bệnh, đảo quốc Seychelles đã thông báo khôi phục các biện pháp hạn chế đại dịch, đóng cửa trường học và hạn chế giờ mở cửa nhiều cửa hàng, nhà hàng. "Dịch đang có xu hướng tăng", Jude Gedeon, Ủy viên Y tế Cộng đồng, nói trong buổi họp báo ngày 4/5. "Chúng tôi không biết nó sẽ kéo dài bao lâu, nhưng sẽ phụ thuộc rất nhiều vào các biện pháp được thực hiện và cách mọi người tuân thủ các biện pháp mới". Tình hình của Seychelles đang được cả thế giới quan tâm, bởi đây có thể là một ví dụ điển hình cho thấy hiệu quả của vaccine. "Nó cung cấp một trường hợp quan trọng để xem xét hiệu quả của một số loại vaccine và phạm vi mà chúng ta cần để đạt miễn dịch cộng đồng", Yanzhong Huang, thành viên cấp cao về y tế toàn cầu tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR) tại New York. Ông Huang lưu ý rằng các quốc gia khác đã tiêm chủng phần lớn dân số, như Israel và Anh, đã chứng kiến xu hướng ca nhiễm mới giảm mạnh. Sherin Francis, giám đốc điều hành của hội đồng du lịch Seychelles, nói vẫn có những bộ phận dân số chưa được tiêm chủng. Dữ liệu chính phủ công bố tuần này cho thấy trong số 1.068 ca nhiễm mới đang hoạt động, khoảng 65% liên quan tới những cư dân chưa được tiêm chủng hoặc chưa tiêm đủ hai liều vaccine. Francis nhấn mạnh rằng ngay cả những người đã tiêm chủng vẫn có thể bị tái nhiễm. "Vaccine rất hiệu quả trong việc ngăn ngừa các bệnh nghiêm trọng và tử vong, nhưng kém hiệu quả hơn đối với việc ngăn ngừa lây nhiễm", bà nói. Cho đến nay, số người chết vì Covid-19 ở Seychelles tương đối thấp, với 28 ca trong tổng 6.000 ca nhiễm. Nhưng đợt bùng phát mới cũng có thể cho thấy vaccine đang được sử dụng trong nước có hiệu quả tương đối thấp. Khoảng 60% liều vaccine dùng ở Seychelles là sản phẩm của công ty Trung Quốc Sinopharm sản xuất và được UAE tặng cho quốc đảo này. Số còn lại là vaccine do AstraZeneca phát triển và được Viện Serum của Ấn Độ sản xuất. Các cuộc đàm phán vaccine của chính phủ Seychelles diễn ra khá nhanh chóng và thuận lợi, nhưng hai loại vaccine này được cho có hiệu quả chống Covid-19 kém hơn so với các loại khác. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) gần đây ước tính hiệu quả của vaccine Sinopharm chỉ ở mức hơn 78% đối với người trưởng thành dưới 60 tuổi, trong khi bệnh nhân cao tuổi lớn có rất ít dữ liệu chứng minh hiệu quả của chúng. UAE đã yêu cầu một số người tiêm vaccine Sinopharm tiêm nhắc lại mũi thứ ba với lý do phản ứng miễn dịch thấp, dù giới chức cho biết nhóm này chỉ chiếm một lượng nhỏ. Trong khi đó, các cuộc thử nghiệm của Mỹ cho thấy vaccine AstraZeneca có hiểu quả tổng thể 79%. Cả hai vaccine này đều có hiệu quả tương đối thấp so với các loại được Pfizer và Moderna phát triển dựa trên công nghệ mRNA, với tỷ lệ hiệu quả khoảng 95%. Jennifer Huang Bouey, nhà dịch tễ học làm việc ở Rand Corp, ước tính chỉ có 49% dân số Seychelles có khả năng miễn dịch nhờ vaccine. "Chưa tới một nửa dân số được bảo vệ bởi vaccine. Tỷ lệ này thấp hơn nhiều mức yêu cầu để bảo vệ cho cả cộng đồng", Huang Bouey nói. "Không có gì ngạc nhiên khi họ không thấy ca nhiễm giảm. Nhưng điều khiến tôi ngạc nhiên là họ chứng kiến số ca nhiễm tăng mạnh kể từ cuối tháng 4", Yanzhong Huang cho hay. Đợt bùng phát mới của Seychelles đến sau khi quốc đảo mở cửa du lịch trở lại. Điều này khiến nhiều người lo ngại dù đến nay bằng chứng liên quan giữa hai yếu tố chưa rõ ràng. Sau gần một năm kiểm soát biên giới nghiêm ngặt, Seychelles hồi đầu năm nay thông báo mở cửa trở lại cho khách du lịch kể từ ngày 25/3. Chính phủ nói rằng sẽ không yêu cầu du khách phải cách ly hoặc trình giấy chứng nhận tiêm chủng, nhưng cần phải có kết quả xét nghiệm âm tính với nCoV trong vòng 72 giờ trước khi đi du lịch. Đây là một động thái quan trọng đối với Seychelles, với ngành du lịch chiếm 1/4 nền kinh tế quốc gia. Tốc độ tăng trưởng đã giảm 13,5% vào năm 2020, phần lớn do doanh thu du lịch giảm mạnh vì Covid-19, theo Ngân hàng Thế giới. Trong khi số ca nhiễm mới hàng ngày tăng gấp đôi kể từ khi các biện pháp hạn chế du lịch được dỡ bỏ, chỉ 10% khách du lịch tới đảo quốc này dương tính với Covid-19, theo bà Francis. Dù vậy, làn sóng ca nhiễm mới tăng đe dọa đảo lộn kế hoạch mở cửa du lịch của Seychelles. Trong một cuộc tranh luận gần đây, khách du lịch người Israel đã được tiêm phòng công khai phàn nàn về các xét nghiệm "dương tính giả" khiến kỳ nghỉ của họ bị gián đoạn. "Dù áp các biện pháp hạn chế, việc chăm sóc sức khỏe cho du khách cũng được thực hiện để đảm bảo kỳ nghỉ của họ ở Seychelles không bị gián đoạn", Francis nói, thêm rằng đảo quốc có thể đảm bảo trả kết quả xét nghiệm PCR trong vòng 24 giờ. Huang Bouey nói rằng dù vaccine có thể ngăn nguy cơ tử vong, ngày càng nhiều chuyên gia y tế đồng tình rằng riêng biện pháp này không thể ngăn chặn ca nhiễm mới hoặc các đợt bùng phát dịch. "Cách ly, đeo khẩu trang và tránh tụ tập đông người nên là một phần của chiến lược y tế cộng đồng", bà nói. Senaratne, giám đốc Eco-Sol, cảnh báo rằng đợt bùng phát hiện tại của Seychelles có thể sẽ khiến du khách tránh xa quốc đảo này và buộc chính phủ phải cân nhắc biện pháp cân bằng giữa lợi ích kinh tế và sức khỏe. "Covid-19 đã cho thấy rõ ràng các điểm yếu của một quốc đảo phụ thuộc chủ yếu vào du lịch", bà nói, thêm rằng quốc gia này nên đa dạng nền kinh tế. "Dù chúng tôi hy vọng đợt bùng phát sẽ được kiểm soát trong thời gian ngắn, chúng tôi không thể không lo lắng khi nhìn về tương lai", Senaratne nói thêm.

Đề xuất quy hoạch sân bay quốc tế mới ở Hải Phòng

Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị quy hoạch sân bay quốc tế Hải Phòng tại huyện Tiên Lãng, giai đoạn đến năm 2050. Ngày 4/5, đại diện Cục Hàng không VN cho biết, cơ quan này đã hoàn thành báo cáo thẩm định Quy hoạch hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 gửi Bộ Giao thông Vận tải và Hội đồng Thẩm định quy hoạch. Trong đó, cơ quan này đề xuất giữ nguyên số lượng 28 sân bay trên toàn quốc đến năm 2030 theo như quy hoạch hiện nay (quy hoạch phát triển giao thông hàng không được Chính phủ phê duyệt năm 2018), không điều chỉnh số lượng và quy mô như đề xuất của nhiều địa phương vừa qua. Đến năm 2050, Cục Hàng không Việt Nam đề xuất cả nước có 29 cảng hàng không, gồm 14 cảng hàng không quốc tế, 15 cảng hàng không quốc nội. Trong đó sân bay được bổ sung là Cao Bằng. Cùng với đó, nhà chức trách hàng không đề nghị duy trì quy hoạch vị trí cảng hàng không quốc tế Hải Phòng tại huyện Tiên Lãng. Sân bay này đã từng được quy hoạch dự bị cho sân bay Nội Bài và Cát Bi theo quyết định của Thủ tướng vào năm 2011. Trong báo cáo thẩm định lần này, Cục Hàng không Việt Nam không đề cập đến sân bay thứ hai của vùng Thủ đô như đề xuất của Tư vấn nghiên cứu quy hoạch. Theo tính toán của Cục Hàng không Việt Nam, đến năm 2030, các sân bay toàn quốc cần đáp ứng được sản lượng 278 triệu hành khách mỗi năm, chiếm 3-4% tổng sản lượng hành khách liên tỉnh, tăng trung bình 8,1% mỗi năm; đáp ứng sản lượng hàng hóa 4,1 triệu tấn, tăng 10% mỗi năm. Theo đó, giai đoạn này cả nước sẽ có 14 cảng hàng không quốc tế là Nội Bài, Long Thành, Tân Sơn Nhất, Vân Đồn, Cát Bi, Thọ Xuân, Vinh, Phú Bài, Đà Nẵng, Cam Ranh, Chu Lai, Cần Thơ, Phú Quốc, Liên Khương và 14 cảng quốc nội là Lai Châu, Điện Biên, Sa Pa, Nà Sản, Quảng Trị, Pleiku, Phù Cát, Tuy Hòa, Buôn Ma Thuột, Phan Thiết, Đồng Hới, Rạch Giá, Cà Mau và Côn Đảo. Các sân bay lớn được đầu tư tập trung để tạo vai trò đầu mối, như sân bay Long Thành giai đoạn một đạt công suất 25 triệu hành khách; sân bay Tân Sơn Nhất đạt công suất 50 triệu; sân bay Nội Bài đạt 60 triệu khách; sân bay Đà Nẵng đạt 28-30 triệu khách mỗi năm. Tháng 3 vừa qua, lãnh đạo TP Hải Phòng đã đề xuất quy hoạch Tiên Lãng là sân bay thứ hai trong vùng thủ đô Hà Nội và thay thế cho Cát Bi trong tương lai do sân bay này không thể mở rộng. Theo lãnh đạo Hải Phòng, đồ án điều chỉnh quy hoạch chung thành phố này đến năm 2035, tầm nhìn đến 2045 đang được Bộ Xây dựng thẩm định có quy hoạch sân bay Tiên Lãng (sau năm 2045) cùng đường bộ, đường sắt đô thị để kết nối. Vị trí sân bay Tiên Lãng cách trung tâm Hà Nội khoảng 120 km về phía đông, hiện có tuyến cao tốc Hà Nội - Hải Phòng kết nối hai thành phố.

Hàng loạt đề xuất quy hoạch sân bay không được chấp thuận

Đề xuất quy hoạch sân bay của các địa phương Hà Giang, Bắc Giang, Ninh Bình, Bình Phước, Hà Tĩnh không được chấp thuận. Trong báo cáo thẩm định quy hoạch cảng hàng không trình Bộ Giao thông Vận tải đầu tháng 5, Cục Hàng không Việt Nam đề nghị giữ nguyên số lượng 28 sân bay trên toàn quốc đến năm 2030; đến năm 2050 bổ sung thêm sân bay Cao Bằng. Như vậy, đề xuất quy hoạch sân bay trước đó của các tỉnh Hà Giang, Bắc Giang, Ninh Bình, Bình Phước, Hà Tĩnh đều chưa được chấp thuận. Theo ông Nguyễn Anh Dũng, Phó vụ trưởng Kế hoạch Đầu tư (Bộ Giao thông Vận tải), Cục Hàng không Việt Nam và đơn vị tư vấn đã đưa ra 6 tiêu chí chính, 22 tiêu chí chi tiết để xem xét quy hoạch cảng hàng không mới. 6 tiêu chí là dự báo nhu cầu sản lượng hành khách, vai trò thúc đẩy kinh tế xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh, khẩn nguy cứu trợ, điều kiện tự nhiên và tiếp cận đường bộ với trung tâm đô thị. Trong 6 tiêu chí này, nhu cầu về sản lượng, điều kiện tự nhiên là quan trọng nhất. Trên cơ sở các tiêu chí, từng sân bay được đơn vị tư vấn tính toán theo các thang điểm. "Số lượng sân bay đã được xem xét kỹ lưỡng, tham khảo kinh nghiệm quốc tế và phù hợp với điều kiện tự nhiên, thực trạng cũng như chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam", ông Dũng nói. Ông Dũng cũng cho hay, các cảng hàng không của Việt Nam hiện nay có lượng khách dưới 2 triệu mỗi năm đều đang phải bù lỗ. Do đó, các sân bay mới nếu cự ly tiếp cận tới các cảng hàng không lân cận dưới 100 km, theo kinh nghiệm quốc tế là hiệu quả không cao. Điều này nghĩa là xây sân bay quá gần nhau (giữa hai tỉnh, thành) sẽ không hiệu quả. Với góc nhìn chuyên gia, TS Nguyễn Bách Tùng, chuyên gia hàng không, nhận định Cục Hàng không Việt Nam và đơn vị tư vấn đã nghiên cứu kỹ lưỡng vị trí sân bay của các địa phương, các đề xuất không đảm bảo tiêu chí thì không thể đưa vào quy hoạch. Ví dụ địa hình Hà Giang đồi núi, không có đủ đất bằng phẳng xây sân bay; Ninh Bình địa hình trũng, diện tích đất ở và trồng lúa nhiều, thu hồi đất sẽ ảnh hưởng đời sống người dân... Ông Tùng cũng đánh giá, phần lớn sân bay nội địa hiện nay chưa đạt công suất thiết kế, một số sân bay thường vắng khách trong giai đoạn đầu như Vân Đồn, Cần Thơ... Do đó, hiệu quả đầu tư sân bay cần tính toán kỹ, như người dân Hà Tĩnh đến sân bay Vinh (Nghệ An), Đồng Hới (Quảng Binh) không quá xa, hay người dân ở Ninh Bình có thể đi các sân bay khác như Cát Bi (Hải Phòng) và Thọ Xuân (Thanh Hóa) trong khoảng cách gần 100 km. Ông Phạm Văn Tới, Phó chủ tịch Hội khoa học và công nghệ hàng không Việt Nam, cho rằng các đề xuất quy hoạch sân bay của địa phương thời gian qua phần lớn "cảm tính", chưa khảo sát, tính toán đầy đủ. Ví dụ Hà Giang đề xuất tận dụng sân bay quân sự song vẫn cần mở rộng diện tích nếu trở thành sân bay dân sự, trong khi diện tích đất và vùng trời đều hạn chế. Cũng trong tờ trình thẩm định quy hoạch, Cục Hàng không Việt Nam đề nghị xác định vị trí cảng hàng không quốc tế Hải Phòng tại huyện Tiên Lãng, để dự bị cho sân bay Nội Bài và Cát Bi giai đoạn đến năm 2050. Theo ông Nguyễn Bách Tùng, huyện Tiên Lãng có quỹ đất rộng từ 4.000 đến 6.000 ha đảm bảo xây dựng sân bay công suất trên 100 triệu hành khách mỗi năm. Phần lớn đất là bãi bồi giữa hai con sông Thái Bình và sông Văn Úc, diện tích đất ở không nhiều nên thuận lợi công tác giải phóng mặt bằng, không ảnh hưởng đời sống dân cư. Tuy nhiên, để xây dựng sân bay này, việc xử lý nền móng sẽ phức tạp và tăng chi phí. Ông Tùng cũng cho rằng, vị trí sân bay Tiên Lãng đến trung tâm Hà Nội khoảng 120 km, song đến các tỉnh Hà Nam, Thái Bình, Nam Định, Hải Dương là dưới 100 km nên phục vụ thuận lợi người dân khu vực phía nam, đông nam Hà Nội, giảm tải cho sân bay Nội Bài. Đồng tình quan điểm trên, chuyên gia hàng không Phạm Văn Tới nói sân bay Cát Bi (Hải Phòng) trong tương lai không thể mở rộng do vướng tĩnh không và nằm gần sông nên cần quy hoạch sân bay thay thế. "Vị trí quy hoạch tại huyện Tiên Lãng (là một lựa chọn tốt vì có đất rộng và đường cao tốc kết nối với Hà Nội, nên người dân thuận lợi di chuyển", ông Tới nói. Cũng theo ông Phạm Văn Tới, quy hoạch sân bay Tiên Lãng dự bị cho Cát Bi và Nội Bài đã được Chính phủ xác định từ trước đây, vì đã từng có những nghiên cứu khảo sát về vị trí này. Còn các vị trí khác tại huyện Ứng Hòa (Hà Nội), Ninh Bình, Hải Dương... chưa được khảo sát. Đại diện Tedi (đơn vị tư vấn quy hoạch sân bay) cho hay, đề xuất của Cục Hàng không Việt Nam tương đồng với đề xuất của đơn vị tư vấn. Căn cứ theo nhiều dữ liệu tăng trưởng kinh tế và công suất các sân bay hiện có, giai đoạn từ nay đến 2040, tư vấn cho rằng chưa cần tính đến xây dựng sân bay thứ hai trong vùng thủ đô. Vị trí huyện Tiên Lãng được quy hoạch là sân bay dự bị cho Nội Bài và Cát Bi do đã có tính pháp lý là quyết định của Thủ tướng năm 2011. "Sau năm 2040, phụ thuộc nhu cầu tăng trưởng hành khách trong vùng thủ đô, khi đó nhà chức trách sẽ quyết định chính thức việc xây dựng sân bay thứ hai vùng thủ đô tại Tiên Lãng hay không", đại diện Tedi cho hay. Theo tờ trình thẩm định quy hoạch cảng hàng không đến năm 2030, tầm nhìn 2050, Cục Hàng không Việt Nam đề nghị, đến năm 2030, cả nước sẽ có 14 cảng hàng không quốc tế là Nội Bài, Long Thành, Tân Sơn Nhất, Vân Đồn, Cát Bi, Thọ Xuân, Vinh, Phú Bài, Đà Nẵng, Cam Ranh, Chu Lai, Cần Thơ, Phú Quốc, Liên Khương; 14 cảng quốc nội là Lai Châu, Điện Biên, Sa Pa, Nà Sản, Quảng Trị, Pleiku, Phù Cát, Tuy Hòa, Buôn Ma Thuột, Phan Thiết, Đồng Hới, Rạch Giá, Cà Mau và Côn Đảo. Đến năm 2050, cả nước có 29 cảng hàng không, gồm 14 cảng hàng không quốc tế, 15 cảng hàng không quốc nội. Trong đó sân bay được bổ sung là Cao Bằng.

Hàng trăm người Ấn Độ tụ tập cầu nguyện

Hàng trăm người ngồi gần nhau cầu nguyện trong khi không đeo khẩu trang tại Telangana, vào thời điểm Ấn Độ đang chìm trong làn sóng lây nhiễm thứ hai. Người Hồi giáo đến nhà thờ Mecca Masjid, gần tượng đài nổi tiếng Charminar ở thành phố Hyderabad để cầu nguyện vào thứ sáu cuối cùng của tháng Ramadan ngày 7/5. Họ không tuân thủ khuyến nghị giãn cách xã hội của các chuyên gia y tế. Vài giờ sau sự kiện này, chính quyền Telangana ra lệnh cấm tụ tập đông người để giảm thiểu rủi ro Covid-19. Không quá 100 người được phép dự đám cưới và 20 người dự đám tang. Bất kỳ hoạt động tụ tập công khai khác nào, dù là mục đích xã hội, chính trị hay tôn giáo cũng bị cấm ở bang này. Các cuộc tụ họp tôn giáo và các cuộc mít tinh chính trị đã bị chỉ trích là những sự kiện liều lĩnh vào thời điểm rất khó khăn cho người dân do làn sóng đại dịch thứ hai. Bang Telangana gần đây báo cáo gần 6.000 ca Covid-19 mới mỗi ngày. Thành phố Hyderabad, thủ phủ của bang, ghi nhận hơn 1.000 ca mới mỗi ngày. Bang này đang thiếu vaccine và họ ưu tiên những người đã tiêm mũi đầu. Ấn Độ ghi nhận 21,9 triệu ca nhiễm và 240.000 người chết. Chính quyền Modi không ra lệnh phong tỏa toàn quốc vì lo ngại về hệ quả kinh tế. Tuy nhiên, khoảng một nửa số bang đã áp lệnh phong tỏa toàn diện, phần còn lại áp lệnh phong tỏa một phần.

Mánh lừa của hacker với người chuyển khoản nhầm

Hà Nội Nhóm hacker tạo trang web giả để lấy mật khẩu, mạo danh nhân viên ngân hàng tiếp cận người chuyển khoản nhầm để lừa chiếm đoạt tiền. Ba nghi phạm Lê Minh Hoàng, 23 tuổi, Trần Huy Cường, 28 tuổi và Lưu Quốc Toàn, 34 tuổi, đều quê Quảng Nam, vừa bị Công an quận Đống Đa điều tra về tội Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương điện tử chiếm đoạt tài sản, theo điều 290 Bộ luật Hình sự. Hoàng khai mua tên miền rồi tự lập trình thành trang web giống giao diện của ngân hàng Techcombank. Người dùng khi truy cập vào đây sẽ được đề nghị điền tên đăng nhập tài khoản ngân hàng và mật khẩu. Hoàng cùng Cường, Toàn sử dụng chung một email nhằm bảo mật thông tin trao đổi về các thủ đoạn. Ngày 8/3, đồng phạm của Hoàng là Cường tìm kiếm từ khoá "ck nhầm" thì thấy bài viết của một cô gái ở quận Đống Đa cầu cứu về việc bị chuyển khoản nhầm 23 triệu đồng. Sau thời gian ngắn, Cường tìm được số điện thoại của chị này. Sáng hôm sau, Cường giả là cán bộ ngân hàng, dùng sim rác gọi cho nạn nhân trao đổi về việc chuyển tiền nhầm và đề nghị làm thủ tục tra soát giao dịch. Thấy tạo được lòng tin, Cường gửi một số hướng dẫn và đường link của trang web giả. Bằng việc nạn nhân đăng nhập tài khoản, mật khẩu, Cường thâm nhập được vào tài khoản thấy có 700 triệu đồng và hạn mức giao dịch 200 triệu đồng một lần nên đã đặt lệnh chuyển tiền. Vài giây sau, Cường gọi điện đề nghị nạn nhân đọc mã OTP gửi về điện thoại và chị này làm theo. Lập tức, Cường chiếm đoạt thành công 200 triệu đồng. Số tiền này chúng nạp vào game sau đó đổi ra tiền thật với phí giao dịch 20% để tránh bị truy vết. Số tiền 160 triệu đồng nhận về, cả nhóm chia nhau tiêu xài. Khám xét nơi ở ba bị can, cảnh sát thu giữ nhiều tang vật liên quan như điện thoại di động, hàng trăm sim thẻ điện thoại các loại. Nhà chức trách xác định đây không phải là nạn nhân duy nhất. Với cách thức trên, ba nghi can đã chiếm đoạt được tài khoản của nhiều người trên cả nước. Thủ đoạn của chúng không mới song nhiều người vẫn bị lừa do cả tin. Để tránh bị ộ sau khi lừa đảo, nhóm hacker chuyển tiền vào tài khoản ví điện tử sử dụng sim rác sau đó nạp tiền vào game bài có máy chủ đặt tại nước ngoài rồi mới quy đổi ra tiền thật

Vĩnh Phúc đình chỉ công tác hai công an

Giám đốc Công an tỉnh Vĩnh Phúc đình chỉ công tác hai công an thành phố Phúc Yên vì liên quan trách nhiệm đảm bảo an ninh trật tự và phòng chống Covid-19 trên địa bàn. Tối 8/5, ông Đỗ Hữu Vinh, Phó giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông tỉnh Vĩnh Phúc, xác nhận thông tin này. Sau Phó giám đốc Sở Y tế Nguyễn Khắc Lập và Chủ tịch huyện Bình Xuyên Nguyễn Mạnh Hùng, đây là những người tiếp theo bị đình chỉ công tác trong đợt dịch bùng phát này. UBND tỉnh cũng yêu cầu Công an tỉnh xác minh hoạt động của quán bar Sunny (khu đô thị Đồng Sơn, thành phố Phúc Yên) và Trung tâm chăm sóc sức khỏe Hoe Sen (phường Ngô Quyền, TP Vĩnh Yên) để xử lý. Đây đang là hai ổ dịch chính tại Vĩnh Phúc. Chính quyền hai thành phố Phúc Yên và Vĩnh Yên được giao kiểm tra, có biện pháp xử lý những tổ chức, cá nhân có liên quan hai ổ dịch; xác định rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân. Theo ông Vinh, công an tỉnh đang trong quá trình thụ lý hồ sơ tuy nhiên gặp khó khăn vì những người thuộc diện điều tra đang được cách ly. Hôm 4/5, chính quyền thành phố Phúc Yên đã thu hồi giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của quán bar Sunny vì sai phạm trong sử dụng lao động. Nhà chức trách cấp phép hoạt động không quá 5 lao động nhưng kiểm tra thực tế nơi đây có 24 người. Hôm 6/5, Chủ tịch UBND tỉnh đình chỉ công tác với ông Nguyễn Khắc Lập, Phó giám đốc Sở Y tế, với lý do lơ là chống Covid-19. Ông Lập bị xác định "thiếu chủ động trong tham mưu, đề xuất, triển khai thực hiện các văn bản chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh, Ban chỉ đạo phòng dịch bệnh Covid-19 tỉnh". Cùng ngày 6/5, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND huyện Bình Xuyên, bị đình chỉ công tác 10 ngày để kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm trong công tác phòng chống dịch. Ông Nguyễn Minh Trung, Bí thư Huyện ủy tạm thời phụ trách công việc của UBND huyện.

Có thể tổ chức nhiều đợt thi tốt nghiệp THPT

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết sẽ tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT ở các địa phương không bị giãn cách xã hội và có thể tổ chức thêm đợt thi nếu cần thiết. Ngày 7/5, PGS Mai Văn Trinh, Cục trưởng Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho biết Bộ đang phối hợp với Bộ Y tế, các địa phương để tính phương án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trong bối cảnh Covid-19 diễn biến phức tạp. Với các địa phương an toàn (không bị giãn cách xã hội), kỳ thi sẽ được tổ chức như đợt một năm ngoái. Các điểm thi được khử khuẩn, trang bị khẩu trang, dung dịch sát khuẩn. Khu vực thi sẽ có phòng thi cho thí sinh diện F1, F2, F3 với các phương án phòng chống dịch phù hợp. Trường hợp cần thiết, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ phối hợp với các địa phương để tổ chức thêm đợt thi. "Bộ đã chủ động xây dựng ngân hàng câu hỏi, đáp ứng yêu cầu tổ chức thi nhiều đợt", ông Trinh nói. Chia sẻ thêm về đề thi, ông Trinh cho biết nội dung nằm trong chương trình THPT, chủ yếu lớp 12. Phần kiến thức được tinh giản do tác động của Covid-19 sẽ không được đưa vào đề. Tương tự năm ngoái, phần lớn câu hỏi trong đề sẽ ở mức độ cơ bản, cũng có số lượng hợp lý câu hỏi khó để phân hóa kết quả thi của thí sinh (nhất là đối với vùng điểm cao 9, 10). Để thí sinh thuận lợi khi làm bài, các câu hỏi trong đề được sắp xếp từ dễ đến khó. Trước ý kiến của một số trường đại học về việc tăng độ khó của đề thi để thuận lợi xét tuyển, ông Trinh nhấn mạnh đề thi trước hết phục vụ mục đích xét tốt nghiệp THPT, đánh giá chất lượng giáo dục địa phương. "Nếu kỳ thi được tổ chức nghiêm túc, kết quả có độ tin cậy, các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp yên tâm sử dụng để tuyển sinh", ông Trinh nói. Đến hôm nay, 23 địa phương đã phải điều chỉnh lịch nghỉ học do cả nước ghi nhận 161 ca Covid-19 trong cộng đồng kể từ ngày 27/4. Ông Trinh cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đề nghị các địa phương chủ động các phương án tổ chức dạy học phù hợp để hoàn thành kế hoạch năm học và tổ chức ôn tập cho học sinh lớp 12 bằng các hình thức linh hoạt, giúp các em ổn định tâm lý. Ngày 7-8/7, khoảng 900.000 thí sinh sẽ dự thi tốt nghiệp THPT. Thí sinh giáo dục THPT dự thi đủ 3 bài độc lập và một bài tổ hợp. Thí sinh giáo dục thường xuyên dự thi 2 bài độc lập là Toán và Ngữ văn cùng một bài tổ hợp. Nhóm này có thể đăng ký dự thi thêm bài Ngoại ngữ để lấy kết quả xét tuyển đại học. Năm ngoái, kỳ thi phải chia làm hai đợt, trong đó đợt một diễn ra theo kế hoạch ở các địa phương an toàn, đợt hai muộn hơn dành cho thí sinh diện F1, F2 và các địa phương giãn cách xã hội.

Thủ đô Malaysia siết hạn chế phòng Covid-19

Kuala Lumpur cấm ăn uống tại nhà hàng và chỉ cho phép cơ sở thiết yếu được phép hoạt động để ngăn nCoV lây lan. Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia Ismail Sabri Yaakob hôm nay ra tuyên bố áp đặt các hạn chế với thủ đô từ 7/5 đến 20/5, bao gồm lệnh cấm các hoạt động xã hội, ăn uống trong nhà hàng và đi lại giữa các quận. Chỉ một số loại hình kinh doanh nhất định như siêu thị, trạm xăng và phòng khám y tế được phép hoạt động. Các quán ăn vẫn có thể mở cửa nhưng chỉ được bán đồ mang về. Covid-19 bùng phát trở lại ở Malaysia trong những tuần gần đây, quốc gia hôm nay báo cáo 3.744 ca mới và 17 ca tử vong. Họ ghi nhận tổng cộng hơn 424.3000 ca nhiễm và gần 1.600 người chết. Quốc gia Đông Nam Á đã bắt đầu tiêm vaccine Pfizer-BioNTech và Sinovac từ tháng hai. Ngày 4/5, họ khởi động một chương trình tiêm chủng song song cho những người tình nguyện tiêm vaccine AstraZeneca, trong bối cảnh công chúng lo ngại về tác dụng phụ của nó. Malaysia tháng này phát hiện ca nhiễm biến thể từ Ấn Độ đầu tiên. Họ đã ngừng các chuyến bay đến và đi từ Ấn Độ và cấm người từ Ấn Độ nhập cảnh. Bộ trưởng Ismail Sabri hôm nay cũng thông báo Malaysia sẽ cấm nhập cảnh đối với người từ các quốc gia lân cận với Ấn Độ như Sri Lanka, Bangladesh, Pakistan và Nepal.

Cựu thủ tướng Malaysia bị phạt vì vi phạm quy định chống Covid-19

Cựu thủ tướng Malaysia Najib Razak bị phạt vì không khai báo khi tới quán ăn và không đo thân nhiệt tại một nhà hàng ở Kuala Lumpur. Cựu thủ tướng Najib Razak bị phạt 3.000 Rm (730 USD) sau khi một video trên mạng xã hội cho thấy ông vi phạm quy tắc chống Covid-19 tại một nhà hàng bán cơm gà hồi tháng ba. Chủ nhà hàng cũng bị phạt 10.000 Rm vì không hướng dẫn Najib quét mã khai báo y tế. Cả hai người bị phạt theo Khoản 19 Quy định Phòng chống và Kiểm soát bệnh truyền nhiễm của Malaysia. Cựu thủ tướng 67 tuổi thừa nhận đã vi phạm, nhắc tới vụ này để làm nổi bật các trường hợp vi phạm của những chính trị gia khác, như vụ các bộ trưởng bị cáo buộc di chuyển trái phép tới vùng khác để dự đám cưới. "Tôi và những người khác bị cảnh sát điều tra và bị chính phủ phạt", Najib đăng trên Facebook sau khi cảnh sát thông báo hình phạt hôm 6/5. "Nhưng tôi không biết các bộ trưởng có làm đúng quy tắc hay không". Ông đăng kèm bài viết ảnh chụp màn hình bản tin Thủ tướng Malaysia Muhyiddin Yassin không đeo khẩu trang khi có mặt ở một sảnh khách sạn. Ông Najib đang được tại ngoại trong thời gian kháng cáo bản án 12 năm tù liên quan tới bê bối 1MDB, quỹ đầu tư phát triển nhà nước do cựu thủ tướng sáng lập. Najib được cho là đã nhận 681 triệu USD từ quỹ 1MDB trong tài khoản cá nhân, nhằm phục vụ lối sống xa xỉ của ông và vợ Rosmah Mansour. Sau khi hai người bị bắt, cảnh sát khám xét nơi ở của họ và phát hiện vô số hàng hiệu, trang sức với tổng giá trị lên tới 273 triệu USD. Malaysia đang đối mặt làn sóng bùng phát Covid-19. Cả nước hôm 7/5 ghi nhận 4.498 ca nhiễm mới, tăng gần 1.000 ca so với hôm trước, chỉ 5 ca là trường hợp ngoại nhập. Chính quyền đã áp lệnh phong tỏa thủ đô Kuala Lumpur và thành phố Johor Bahru lân cận từ 7/5 tới 20/5. Tính đến 6/5, Malaysia ghi nhận 432.425 ca Covid-19, trong đó 1.632 ca tử vong.

Hà Tĩnh cách ly tập trung 21 ngày với người về từ Bệnh viện K

Người đến khoa, phòng có ghi nhận người nhiễm nCoV tại Bệnh viện K Tân Triều ở Hà Nộin phải cách ly tập trung 21 ngày, hết thời hạn tiếp tục theo dõi thêm 7 ngày tại nhà. Những người này phải lấy mẫu xét nghiệm ít nhất 3 lần; thực hiện các biện pháp phòng dịch như những người có tiếp xúc gần với ca dương tính nCoV. Quyết định trên do Phó giám đốc Sở Y tế Hà Tĩnh, ông Nguyễn Lương Tâm ký, công bố tối 8/5. Tùy vào diễn biến dịch bệnh, nhà chức trách sẽ đưa ra thời điểm kết thúc. Sở Y tế Hà Tĩnh lý giải, việc này "để chủ động phát hiện, ngăn chặn triệt để Covid-19 lây lan ra địa phương thông qua người nhà, người bệnh từng đến điều trị, thăm khám tại Bệnh viện K cả 3 cơ sở, tính từ 16/4 đến nay". Sở Y tế Hà Tĩnh đề nghị các Trạm Y tế phối hợp với chính quyền, công an địa phương và Ban chỉ đạo chống Covid-19 cấp xã rà soát người từng điều trị, chăm sóc, đến các cơ sở của Bệnh viện K từ ngày 16/4, lấy mẫu xét nghiệm ít nhất hai lần, cách ly tại nhà 21 ngày, tiếp tục theo dõi sức khỏe 7 ngày. Hiện, Hà Tĩnh rà soát được hơn 700 người về từ Bệnh viện K, trong đó có 388 bệnh nhân và 330 người nhà, đã lấy mẫu xét nghiệm nCoV, chưa có kết quả. Tỉnh ghi nhận 7 ca Covid-19, trong đó có 5 ca nhập cảnh cách ly ngay, một ca nhiễm và một ca tái dương tính sau khi hết thời hạn cách ly tập trung. Chính quyền đang phong tỏa hai thôn ở huyện Thạch Hà vì có người nhiễm và tái dương tính với nCoV, cách ly tập trung 430 người, theo dõi, cách ly tại nhà hơn 3.500 người. Hiện, địa phương chưa ghi nhận ca Covid-19 nào liên quan Bệnh viện K. Bệnh viện K có ba cơ sở, gồm số 1 ở Quán Sứ, quận Hoàn Kiếm; cơ sở 2 ở Tam Hiệp, huyện Thanh Trì và cơ sở 3 ở Tân Triều, Thanh Trì. Bệnh viện chuyên sâu khám và điều trị bệnh nhân ung bướu cả nước. Bệnh viện K Tân Triều hiện ghi nhận 11 người nhiễm nCoV, hơn 16.000 bệnh nhân liên quan, tất cả được thông báo cách ly và lấy mẫu xét nghiệm phù hợp yếu tố dịch tễ từng người.

Làm giàu chủ động

Làm giàu nhờ sản xuất, kinh doanh và mua bán tạo ra nhiều giá trị cho xã hội hơn là cứ chăm chăm mua đất chờ lên giá. Nhiều bài viết chia sẻ sự giàu có của đa phần các bạn trên diễn đàn tôi thấy đa phần làm theo kiểu "làm giàu bị động". Rất ít thấy cách làm giàu chủ động. Về phong thái làm giàu tôi chia thành hai loại là "bị động" và "chủ động". Làm giàu bị động Đây là hình thức làm giàu nhờ sự lạm phát của tiền tệ và mức tăng giá phi mã của các loại tài sản trong đó bao gồm bất động sản (BĐS). Ví dụ: thời xưa khi sở hữu một mảnh đất có giá trị là 5 triệu thì bị coi là nghèo vì thời đó "trình độ công nghệ sản xuất lạc hậu nên dẫn tới thu nhập, tài sản phát sinh do sản xuất trên đất không đáp ứng đủ nhu cầu chủ đất". Nhưng thời này cùng với mảnh đất ấy (thậm chí bé hơn - ngày xưa tính bằng "ha" ngày nay tính bằng "mét vuông") thì lại có trong tay bạc tỉ nhờ giá đất tăng phi mã (hoặc do giá trị tiền tệ lạm phát). >> Khó làm giàu nếu không 'buôn bán' Vậy tại sao cùng sở hữu một mảnh đất nhưng thời xưa là nghèo, thời nay lại giàu? Đó chính là do trình độ sản xuất, canh tác, và các hình thức khai thác sử dụng tư liệu sản xuất thời nay tiến bộ hơn nên có nhiều "đồ ăn" hơn mà thôi. Vậy nếu chỉ so sánh sở hữu BĐS, tư liệu sản xuất mà không so trình độ canh tác, sử dụng tư liệu sản xuất liệu các bạn thời nay có dám vỗ ngực xưng mình giàu hơn "thiên hạ" thời xưa? Đây vốn không phải là hình thức làm giàu chính đáng vì chỉ là hình thức chuyển tài sản từ người này sang người khác, và chờ sự lạm phát phi mã, lúc này sở hữu BĐS giống như sở hữu "con heo đất" mà nhiều người khác đi làm "bỏ ống lợn" cho bạn bằng "trượt giá tiền tệ" mà thôi. Làm giàu chủ động Đây là hình thức làm giàu nhờ tạo ra phương thức canh tác, sản xuất, sử dụng tư liệu sản xuất hiệu quả, hiện đại hơn làm tăng năng suất sản xuất, tăng giá trị khai thác tư liệu sản xuất nhờ đó tạo ra nhiều của cải, tài sản cho mình và cho xã hội. Ví dụ: Với một mảnh đất thừa kế từ tổ tiên của bạn, thời xưa do trình độ canh tác kém nên bạn chỉ sản xuất đủ ăn. Ngày nay do tiến bộ về trình độ sản xuất nông nghiệp, cùng khả năng tiếp cận vốn ngân hàng... bạn làm giàu bằng cách đưa ra phương thức, mô hình sản xuất trang trại... làm tăng năng suất. >> Muốn giàu thì phải làm chủ? Làm giàu bằng sinh cơ, sinh kế phát sinh trong quá trình sản xuất chứ không chiếm dụng, hay lợi dụng tình hình khó khăn của người khác để trục lợi như "làm giàu bị động" (chờ thời của tiền tệ lạm phát). Hay việc bạn tạo ra một loại hình tài sản trên không gian số như phần mềm, công cụ sản xuất hiện đại, phát minh... đây cũng là hình thức làm giàu chủ động. Tôi hy vọng xã hội sẽ có nhiều hơn những người làm giàu theo phương pháp "chủ động" và chia sẻ bí quyết, phương thức sản xuất hiện đại, hiệu quả cho mọi người học tập hơn là ngồi nghe về cách các bạn làm giàu theo phương thức 'bị động" vì dẫu sao nó vẫn chỉ là "lấy của người này chia cho người khác" mà thôi.

Lý do học 'cá biệt' mà vẫn giàu

Học trò cá biệt có thể kiếm hàng trăm triệu mỗi tháng còn học sinh ngoan lại sống làng nhàng? Do thiên tính thích nổi, học trò cá biệt thường có hai dạng: - Một là do năng lực kém cỏi, khả năng học tập kém, khuyết tật nào đó ảnh hưởng tới khả năng học tập, hoặc do hoàn cảnh nào đó đặc biệt. - Hai là do ham chơi và thích chơi trội, thích làm đại ca, thích làm cá nhân nổi bật, dẫn đầu nhưng vì học tập kém không thể thể đứng đầu nên chọn cách trở thành cá biệt, quậy tưng bừng để được chú ý. Với dạng một thì khó có cơ hội tốt hơn để đổi đời. Nhưng với dạng hai thì có một số cơ hội có thể đổi đời nhờ thiên tính. Dạng học trò thứ hai là thích nơi sôi động, không thích cuộc sống bình lặng, bình thường, làng nhàng... mà chủ yếu tập trung vào những chỗ có các hoạt động sôi nổi để "quậy". Dạng này sẽ có hai hướng, một là "quậy tới mức" thành con nghiện, thành xã hội đen... để rồi có lịch sử tù tội; hai là dạng chui vào chỗ đang hoạt động sôi nổi để quan sát, học tập, hoặc bắt chước, làm theo chủ yếu là học nghề. Dạng này sau khi giàu có thường sẽ "gáy cho thiên hạ xem" vì thích "quậy" từ nhỏ nên thường có các hoạt động ăn chơi, hưởng thụ khá sôi nổi. Ví dụ thường hát karaoke, mua xe sang, xây nhà to... (tôi biết vì hàng xóm tôi có mấy người như vậy, mỗi lần đi làm xa mang tiền vê quê là ra đầu ngõ làm một bữa karaoke cho cả làng xem với công suất âm thanh hết cỡ). Với dạng học sinh chăm học giỏi vẫn có hai dạng: - Một là do bị ép và có sự tuân lệnh, phùc tùng nhu cầu của người khác, mệnh lệnh của người khác đặc biệt là cha mẹ. Đặc điểm của dạng này là "ngoan". - Một dạng nữa là học giỏi do tính nổi loạn, khả năng ganh đua với người khác, thích sôi nổi, thích khám phá tri thức vì hiểu biết và các kĩ năng nghề nghiệp thay vì bị ép buộc, hay lộ trình nào đó. Dạng này thích dấn thân, thích làm lãnh đạo, thích quậy nhưng quậy theo cách trở thành người "ưu tú, nổi bật" để được chú ý. Với dạng một thì thường có cuộc sống làng nhàng, tuân thủ lịch trình có sẵn, vạch sẵn của người khác hoặc là sau này sẽ nổi loạn, hoặc là "cố ra vẻ bình thường, làng nhàng nhưng phía sau, các hoạt động nổi loạn đang chảy ngầm mà không biết". Có rất nhiều người thuộc dạng này giàu có nhưng lại "giả vờ nghèo, bình thường, làng nhàng" để không ai chú ý. Họ giỏi diễn kịch, lý do là gì thì có nhiều loại nhưng tôi nghĩ nhiều người cũng biết. Với dạng hai thì thường có cuộc sống sôi nổi, nổi trội, xuất sắc và thành công rực rỡ hơn nhưng thường đi nước ngoài hoặc chuyển chỗ ở từ quên lên phố, từ quốc gia này sang quốc gia khác... vì điều kiện làm việc làm cho người dân nơi họ sinh ra thường không biết nhiều về họ. Dạng này tôi cũng biết nhiều vì không chỉ làng xã tôi mà cả nhiều người trong dòng họ nhà tôi thuộc dạng này. Vậy lý do học cá biệt vẫn giàu? Một xã hội chỉ giàu có khi có trong tay một lực lượng tư liệu sản xuất phong phú và các phương thức sản xuất hiện đại. Đa số những nước giàu có là những quốc gia có nhiều đất đai tự nhiên có thể phục vụ tốt cho sản xuất nông nghiệp ví dụ như Mỹ, Trung Quốc... Các nước giàu có thường có nhiều đồng bằng sản xuất lớn vời điều kiện khí hậu tự nhiên thuận tiện sản xuất nông nghiệp. Ngược lại những nước nghèo thường là những quốc gia ít tư liệu sản xuất nông nghiệp, điều kiện khí hậu khó khăn (thường là những quốc gia ở khu vực gần xích đạo, năng nóng). Ngoài tư liệu sản xuất nông nghiệp còn nhiều tư liệu về sản xuất công nghiệp, dịch vụ, và cả con người nữa. Nhưng nếu giàu có về tư liệu sản xuất vẫn không thể làm cho các quốc gia đó giàu có được mà còn phải có phương thức sản xuất hiện đại, hiệu quả. Ví dụ: tại sao thời xưa một người sở hữu rất nhiều ruộng đất nhưng vẫn nghèo, trong khi thời nay có nhiều người không sở hữu hoặc sở hữu ít tư liệu sản xuất như ruộng đất vẫn giàu có trong khi họ cùng là nông dân? Là vì phương thức sản xuất đã thay đổi. Chính điều kiện về cây con giống, các công cụ sản xuất nông nghiệp, thị trường... tốt hơn đã làm người nông dân thời nay tuy ít ruộng đất hơn vẫn giàu có hơn thời xưa. Do đó, để một con người giàu có vẫn phải tuân theo quy luật trên là: có tư liệu sản xuất phong phú và phương thức sản xuất hiện đại, hiệu quả. Tư liệu sản xuất phong phú ở đây có thể nhờ ruộng đất của tổ tiên để lại, hoặc vay ngân hàng đầu tư... Phương thức sản xuất ở đây phải học thôi. Các phương thức sản xuất hiện đại, hiệu quả công nghệ cao... thường được truyền dạy trong các trường đại học ứng dụng, khoa học chuyên ngành... thì tôi không đề cập, chắc nhiều bạn đã biết. Song vẫn có nhiều phương thức sản xuất đơn giản được truyền thụ trong dân gian (đơn giản nên mới thế có thể truyền thụ dễ dàng, dân gian, truyền miệng, cầm tay, chỉ việc). Các học trò cá biệt mà giàu có thường được chỉ dạy và có được phương thức sản xuất qua hình thức "dân gian, cầm tay chỉ việc". Ví dụ việc nuôi lươn, nuôi yến... ban đầu được các tổ chức nghề nghiệp nghiên cứu phát triển hoặc do phát sinh tình cơ nào đó một số người học được sau đó được thống kê, phát triển, chỉnh lí, hoàn thiện bởi các tổ chức học thuật nghề nghiệp như viện nông nghiệp, đại học nông nghiệp... Sau đó đem vào áp dụng cho mô hình tổ chức sản xuất của người dân thông qua hình thức chuyển giao công nghệ, hoặc các sinh viên ra trường tiến hành thực hành. Do những kiến thức này đơn giản nên được truyện miệng, cầm tay chỉ việc trở thành "phương thức sản xuất đơn giản hiệu quả được lưu truyền trong dân gian". Nhờ đó mà một số cá nhân học ít, không học vấn cao vẫn có thể tiếp thu. Nhưng có phương thức sản xuất và tư liệu sản xuất rồi họ vẫn không thể giàu có nếu không có 'thị trường'. Cách tiếp cận thị trường cũng là một phần của "phương thức sản xuất". Thị trường này do đâu mà có? Chắc chắn không phải trên trời rơi xuống rồi. Mà đó là cả một quá trình vận động, phát triển của nhiều thế hệ, nhiều thời kì... để tạo ra một mô hình xã hội đông dân và có các phương thức sản xuất, tư liệu sản xuất "có học" để đảm bảo nó tồn tại được không bị sụp đổ vì mất cân bằng mà quan trọng nhất là cân bằng lương thực, quy mô dân số càng lớn thì vấn đề miếng ăn càng lớn. Nhờ 'có học' mà tạo ra được thị trường với nhiều người có 'túi tiền' nhiều hơn, mạnh tay chi tiền cho các sản vật độc lạ, cao cấp... Điều này tạo cơ hội cho 'bà bán xôi', bà bán rau, bán thịt, bán cá, anh chàng nuôi lươn, nuôi yến... giàu nên. Vì nếu không có thị trường với những người giàu có nhờ có học thì họ bán sản phẩm cho ai, ai tiêu sài sản phẩm của họ? Cái này tôi gọi là: cộng sinh học vấn. Áp dụng trường hợp học sinh cá biệt nuôi lươn, nuôi yến: Cậu ta đã học các phương thức sản xuất dân gian ở thành phố, cũng không cạnh tranh được thành phố nên bỏ về quê để "làm con ếch lớn trong ao nhỏ hơn con ếch nhỏ trong ao lớn", tư liệu sản xuất thì biết từ đâu ra rồi. Những cách làm giàu ít học: - Xuất khẩu lao động sang các nước có điều kiện kinh tế thấp hơn, giáo dục tồi hơn để "làm ếch lớn trong ao nhỏ hơn làm ếch nhỏ trong ao lớn". - Xuất khẩu lao động sang các nước văn minh hơn để cộng sinh học vấn và ăn chênh lệch giá trị tiền tệ giữa hai quốc gia. - Trở thành siêu cò: người kết nối khu vực sản xuất với khu tiêu dùng, thị trường để kiếm tiền chênh lệch hoặc các hoạt động chi cho quản cáo, tiếp thị như buôn bán, ca sĩ, diễn viên, người mẫu, KOL, Vloger... Không chỉ cộng sinh học vấn với các công ti, tổ chức sản xuất hàng hóa mà còn cộng sinh với cả các hình thức sản xuất nội dung, kĩ thuật số, công nghệ thông tin rất có học đằng sau. - Làm thuê cho người giàu có học khác.

Cử nhân 'chạy chợ' kiếm trăm triệu

"Tôi khởi nghiệp với số vốn 800 triệu đồng, một mình làm nhiều việc và quần quật 15-16 tiếng một ngày, thân xác như người chạy chợ". "Tôi hơn 35 tuổi, đang làm ngành IT (được coi là ngành đang hot). Học hành đào tạo bài bản, chuyên môn tốt, lương (đang làm thuê) cao. Bên cạnh đó, tôi cũng tập tành khởi nghiệp (vẫn liên quan ngành IT), kinh doanh. Khẳng định với các bạn trẻ một điều, làm chủ doanh nghiệp, tự mình kinh doanh khó hơn rất nhiều lần so với đi làm thuê Khi đi làm thuê, task cho tôi 8h, tôi làm 3h xong, ngồi chơi nữa ngày. Cuối tháng vui vẻ nhận lương, cuối năm nhận thưởng. Khi đi làm chủ, ngoài lập trình tôi còn lo sales, thuế, bảo hiểm, giấy tờ. Ký hợp đồng, thuê mặt bằng, cân đối thu chi, tuyển dụng nhân viên, thương lượng chào mời đối tác. Hai năm rồi chưa du lịch xa, tối giao thừa và sáng mùng một vẫn làm việc. Sáng mở mắt ra là tốn một đống chi phí doanh nghiệp. Quay qua quay lại là cuối tháng phải thanh toán một đống chi phí. Các bạn cầm bằng cử nhân và đang đi làm thuê, chia sẻ với các bạn một điều, làm chủ tự kinh doanh khó lắm bạn ạ. Nhìn các shop bán hàng doanh thu cao tưởng dễ, các bạn thử làm đi rồi biết". Độc giả Quoc Khanh chia sẻ về trải nghiệm của bản thân khi bước ra khỏi công việc bàn giấy để mở công ty khởi nghiệp sau bài viết Thu nhập cử nhân kém cô bán hủ tiếu. Bài viết trước nêu quan điểm phê phán một số bạn trẻ thích an nhàn, chỉ nhìn vào thu nhập của những người lao động, buôn bán để so với lương của người tốt nghiệp đại học mà quên đi những đánh đổi của họ bao gồm: thời gian và rủi ro. Độc giả Lê Chiến Thắng bổ sung: "Phụ thuộc vào năng lực và cầu tiến, an phận hưởng thụ ở đấy thì mãi ở mức lương đó, còn anh muốn có cái tốt hơn mặt bằng chung thì anh phải chịu khó trui rèn, học hỏi, chứ xã hội tiến bộ theo thời gian mà anh cứ dậm chân tại chỗ, thích thì đi một, hai bước thì còn lâu anh mới tốt hơn người ta. Công việc chân tay tuy thu nhập tại ngay thời điểm là cao so với đầu óc nhưng về lâu dài anh già đi tay chân yếu ớt thì "thôi rồi Lượm ơi". Nếu nhìn công việc bán hủ tiếu tạo ra nhiều tiền và để bán được thì phải học hỏi phức tạp như vậy thì người ta đã đi bán hết rồi, chứ cần học đại học chi mất công sức". Bên cạnh đó, một số độc giả chia sẻ đã mạnh dạn "vứt bỏ" bằng đại học và công việc văn phòng để thử sức với kinh doanh. Độc giả An La Quốc: "Tôi học đại học ngành Tài chính - Ngân hàng, Anh Văn đầy đủ. Ra trường tôi làm nhiều nghề: sale, siêu thị... Cuối cùng tôi chọn con đường kinh doanh. Và điều đầu tiên tôi nhận được từ các bà cô trong nhà là: "Ăn học đại học cho đã, học tiếng Anh nhiều giỏi lắm, tưởng sao cũng chạy chợ". Nhưng tôi nhận ra đi học giúp được rất nhiều thứ, tư duy tốt hơn, tôi kinh doanh cũng dễ dàng hơn nhờ vào kiến thức tôi đã học". Độc giả Thích có nickname kể về trải nghiệm của bản thân và đúc kết: "Tôi là thế hệ 8X đời đầu, năm 2004 tốt nghiệp kỹ sư cơ khí, đi làm và kinh doanh cơ khí tay trái thời 2007-2008. Đến năm 2009 có vốn 800 triệu đồng, tôi ra ngoài kinh doanh nhỏ, vừa là chủ, vừa bán hàng, nhập hàng, giao hàng, kiêm luôn bảo vệ... Thời gian làm việc liên tục 15- 16 tiếng/ngày, không có ngày nghỉ, ba tháng đầu lỗ một tháng trung bình 50- 70 triệu đồng. Sau một năm bắt đầu có thị trường thì lãi 50 -70 triệu đồng một tháng, rồi 200- 300 triệu một tháng. Tôi stress, căng thẳng và rất cô đơn khi làm chủ. Lúc đó nhìn mình rách rưới đen, chạy chợ như vậy người ta đâu có thích và tôi lại mơ làm lại công việc văn phòng ngày xưa cho thanh lịch để dễ lấy vợ, nhưng nghĩ đến thu nhập lại thôi... Cái gì cũng có cái giá của nó, giờ nghĩ lại khi xưa "trâu bò" quá. Nếu bạn có trình độ, học hành bài bản, khi bạn khởi nghiệp bạn sẽ có suy nghĩ và tầm nhìn hơn những cô bán hủ tiếu hay các chị các cô tiểu thương nhiều lần, nhưng nhìn họ thu nhập vậy thôi chứ độ cực và rủi ro rất nhiều, không thể nào sung sướng lướt web , váy áo sơ mi máy lạnh, ngày 8 tiếng mà đòi thu nhập cao, làm giàu được".

Các tỉnh giám sát người về từ ổ dịch bệnh viện ở Hà Nội ra sao?

Nhiều tỉnh đồng loạt rà soát người từng đến hai cơ sở y tế ở Hà Nội, buộc cách ly tập trung 21 ngày hoặc giám sát sức khỏe tại nhà. Bệnh viện K cơ sở Tân Triều (huyện Thanh Trì) ngày 7/5 bị phong tỏa do ghi nhận 11 ca dương tính là bệnh nhân và người nhà. Các ca này đều điều trị hoặc chăm sóc người nhà tại một phòng bệnh thuộc khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy. Hai ngày trước, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cũng bị phong tỏa khi phát hiện nhiều ca Covid-19. Các tỉnh thành đang cấp tốc truy vết, giám sát người từng đến hai cơ sở y tế tuyến đầu này. Sở Y tế Hà Nội yêu cầu các quận huyện lập danh sách toàn bộ bệnh nhân người nhà, người dân đã đến Bệnh viện K cơ sở Tân Triều từ ngày 16/4 đến nay. Người đến khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy từ ngày 27/4 đến 7/5 phải lấy mẫu xét nghiệm, cách ly tập trung đủ 21 ngày (tính từ hôm cuối cùng đến viện). Hết cách ly tập trung, người đó phải theo dõi sức khỏe tại nhà thêm 7 ngày. Những người đến bệnh viện trong khoảng thời gian này nhưng không đến khoa trên được lấy mẫu, cách ly tại nhà 21 ngày, tự theo dõi sức khỏe thêm 7 ngày nữa. Người đến viện từ ngày 16/4 đến 26/4 tự giám sát sức khỏe tại nhà đủ 21 ngày. Người có biểu hiện ho, sốt, khó thở, triệu chứng nghi nhiễm phải đến ngay cơ sở y tế để được kiểm tra. Người tình trạng sức khỏe đặc biệt sẽ do Ban chỉ đạo chống dịch địa phương quyết định hình thức cách ly. Ông Hoàng Đức Hạnh, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, cho biết, tùy kết quả xét nghiệm của nhân viên y tế, bệnh nhân, người nhà bệnh nhân và cộng đồng quanh khu vực bệnh viện, Sở sẽ có điều chỉnh phù hợp. Với người từng đến, khám, làm việc tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở 2 hoặc liên quan ổ dịch Vĩnh Phúc, từ ngày 14/4 đến nay, phải khai báo y tế hoặc liên hệ trung tâm y tế các quận, phường để được hướng dẫn. CDC Hà Nội khuyến cáo người từng đến các viện trên, người có yếu tố dịch tễ liên quan vùng dịch cần khai báo y tế, đến cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn, hoặc gọi điện thoại đến đường dây nóng 0969.082.115 - 0949.396.115. Sáng 8/5, lãnh đạo Sở Y tế Quảng Ninh cho biết đã truy vết được 482 người từng đến ba bệnh viện tại Hà Nội từ 10/4, gồm Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở 2, ba cơ sở Bệnh viện K và Bệnh viện Quân y 105. Tất cả các trường hợp trên được cách ly tại nhà và giám sát chặt chẽ. Những bệnh nhân yếu cách ly tại bệnh viện. Sàng lọc, xét nghiệm đến tối 7/5, Quảng Ninh phát hiện một người có kết quả dương tính với nCoV là nữ, 38 tuổi, trú phường Cao Xanh, TP Hạ Long. Người này có tiền sử đến chăm mẹ tại Bệnh viện K cơ sở Tân Triều. Lần gần nhất chị này lên viện là ngày 28/4, đến 4/5 thì về nhà. Hải Dương yêu cầu người dân từng đến Bệnh viện K cơ sở Tân Triều, tính từ ngày 16/4, phải khai báo y tế. Trạm y tế cấp xã phải lập danh sách theo dõi và báo về trung tâm y tế cấp huyện. Người từng đến Bệnh viện K buộc phải cách ly đủ 21 ngày kể từ ngày cuối cùng ở đó. Địa phương lấy mẫu gộp hộ gia đình, xét nghiệm Covid-19 ít nhất hai lần, lần đầu ngay sau khi về địa phương và lần hai trước khi hết cách ly một ngày. T ừng là tâm dịch hồi tháng 2/2021, Hải Dương giám sát mạnh tay hơn với những người có nguy cơ lây nhiễm. Tỉnh coi người từng đến khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy thuộc Bệnh viện K cơ sở Tân Triều từ ngày 16/4 đến nay là F1, buộc cách ly tập trung tối thiểu 21 ngày kể từ ngày cuối cùng ở khoa đó. Người hết cách ly tự theo dõi sức khỏe tại nhà thêm 7 ngày nữa. Những người tiếp xúc gần với F1 trên được coi là F2, tạm thời cách ly tại nhà. Lực lượng y tế lấy mẫu gộp những người này với người cùng khu vực, thôn, xóm, xã để xét nghiệm Covid-19. Quy định này áp dụng với những F2 từng đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở 2. Tính đến sáng 8/5, Bắc Ninh ghi nhận 29 ca dương tính với Covid-19. Toàn tỉnh có 16 thôn, xóm, khu phố đang cách ly phong toả. Riêng xã Mão Điền, huyện Thuận Thành xác nhận 20 bệnh nhân đều liên quan đến cụm dịch tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở 2 . Tỉnh đã lấy mẫu xét nghiệm hàng chục nghìn người dân, cách ly tập trung 600 F1 và rà soát hơn 4.000 F2. Bắc Ninh yêu cầu cách ly tập trung 21 ngày với người đi về từ vùng dịch, cụ thể là những điểm liên quan Covid-19 trên 19 tỉnh thành cả nước. Tỉnh yêu cầu cách ly toàn bộ bệnh nhân, người nhà bệnh nhân từ đi đến Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương cơ sở 2, Đông Anh, TP Hà Nội kể từ ngày 24/4 đến nay và Bệnh viện K cơ sở Tân Triều, TP Hà Nội. Trong một ngày, Yên Bái xác minh được 330 người từng đến Bệnh viện K từ ngày 16/4 đến nay và vẫn đang rà soát tiếp. Tỉnh đã lấy mẫu 38 trong số 40 người về từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở 2 (Đông Anh), xác nhận âm tính, 2 người đang chờ kết quả. Phú Thọ hôm qua cũng phát thông báo khẩn tìm người từng đến Bệnh viện K cả ba cơ sở. Những người đến khám, điều trị nội trú, chăm nuôi bệnh nhân tính từ ngày 16/4 phải liên hệ với cơ quan chức năng để khai báo y tế và được hỗ trợ. Yêu cầu đưa ra tương tự với người về từ Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương, kể từ ngày 15/4 đến nay. Nghệ An đã tìm được 36 người về từ Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương và đưa đi cách ly tập trung, lấy mẫu xét nghiệm. Kết quả một người dương tính, còn lại âm tính lần đầu. Những trường hợp này sẽ lấy mẫu 2 lần, nếu âm tính thì cho trở về nhà tự theo dõi thêm 14 ngày. CDC Nghệ An đang rà soát tiếp những người đến Bệnh viện K cơ sở Tân Triều. Chính quyền buộc đi cách ly tập trung những người từng ở cùng khoa với các ca dương tính. Người đến viện nhưng khác khoa thì tự cách ly, theo dõi sức khỏe 14 ngày tại nhà. Hà Tĩnh rà soát được hơn 700 người về từ Bệnh viện K cơ sở Tân Triều, trong đó có 388 bệnh nhân và 330 người nhà, đã lấy mẫu xét nghiệm nCoV, chưa có kết quả. Đối với người về từ Bệnh viện Nhiệt đới cơ ở 2 Kim Chung, tỉnh tìm được 14 người, gồm 5 bệnh nhân và 9 người nhà đi chăm sóc, đến thăm. Hiện, kết quả xét nghiệm lần một có 5/14 mẫu âm tính, còn lại đang chờ. Những người về từ hai bệnh viện trên đều đang cách ly tại trạm y tế địa phương và khu cách ly tập trung của tỉnh. Dịch đã lan rộng 19 tỉnh thành, ghi nhận 176 ca dương tính Covid-19. Hà Nội xuất hiện hai ổ dịch lớn tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương và Bệnh viện K, đều đã phong tỏa. Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương ghi nhận 41 ca nhiễm, tính đến sáng 8/5. Bệnh viện K cơ sở Tân Triều ghi nhận 11 ca. Các ca nhiễm ba ngày qua tại các tỉnh, thành hầu hết liên quan hai ổ dịch này.

Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh phong tỏa nhiều khu dân cư

Huyện Thường Tín (Hà Nội) phong tỏa ba thôn Đông Duyên, An Duyên và Tử Dương của xã Tô Hiệu với hơn 6.000 dân sau khi ghi nhận 10 ca bệnh Covid-19 ở đây. 7h30 sáng 8/5, Bộ Tư lệnh Thủ đô điều động hai xe chuyên dụng cùng 15 chiến sĩ phun khử khuẩn toàn bộ xã Tô Hiệu. 14 chốt kiểm soát dựng ở đường vào ba thôn, người dân được khuyến cáo không ra khỏi nhà. Huyện Thường Tín thành lập 35 tổ Covid-19 vào tận nhà người dân để giám sát và vận chuyển nhu yếu phẩm. Sáng cùng ngày, Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Chử Xuân Dũng đến thị sát và nhận định ổ dịch ở đây là địa bàn phức tạp, có đường quốc lộ 1A đi qua, các ca bệnh đã di chuyển nhiều nơi. Ông đề nghị chính quyền địa phương và người dân thực hiện chặt chẽ việc cách ly. "Nếu để sót sẽ tạo thêm các vết loang mới. Tổ Covid-19 cùng lực lượng công an cần tiếp tục rà soát, trường hợp nào cố tình che dấu sẽ bị xử lý nghiêm", ông Dũng nói. Chủ tịch UBND huyện Thường Tín Kiều Xuân Huy nói huyện đã xác định 326 F1 đã cách ly tập trung và được lấy mẫu, đang chờ kết quả; 604 F2. Theo ông Huy, trường hợp "bệnh nhân 3092" từ Đà Nẵng về không khai báo làm lây bệnh cho nhiều người, huyện đã yêu cầu công an lập hồ sơ xử lý. Ông Hoàng Đức Hạnh, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, nhận định ổ dịch ở Thường Tín sẽ tiếp tục có ca mắc trong những ngày tới. Vì vậy, lực lượng y tế phải nhanh chóng truy vết và xét nghiệm sàng lọc để thu hẹp phạm vi phong tỏa. Sáng 8/5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội ghi nhận 6 trường hợp dương tính nCoV tại cộng đồng, liên quan đến các ổ dịch. Toàn thành phố hiện ghi nhận 72 ca (trong đó Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương 41 ca, 11 ca ở Bệnh viện K). Hưng Yên, ông Hoàng Quốc Việt, Chủ tịch UBND xã Tân Châu (huyện Khoái Châu), cho biết trong đêm qua (7/5) đã lập chốt, phong toả thôn Mãn Hoà với hơn 500 nhân khẩu. "Khu dân cư này nằm gọn trong một ngõ độc đạo nên việc cắm chốt phong tỏa thực hiện nhanh gọn, không phức tạp", ông Việt nói. Thôn Mãn Hòa có hơn 500 nhân khẩu bị phong toả sau khi phát sinh thêm hai ca nhiễm là "bệnh nhân 3122" và "bệnh nhân 3123". Địa phương đã truy vết được 46 F1, hơn 300 F2 ở các xã Tân Châu, Đông Ninh, Tứ Dân. Trên địa bàn tỉnh Hưng Yên có thị xã Mỹ Hào, 3 xã Đông Ninh, Đại Tập, Tân Châu của huyện Khoái Châu thực hiện giãn cách xã hội theo chỉ thị 15. Thôn Hoàng Xa, xã Tiên Tiến (Phù Cừ) bị phong tỏa. Bắc Ninh, sáng 8/5, lãnh đạo UBND huyện Thuận Thành đề nghị phong tỏa toàn huyện từ 12h hôm nay, do trên địa bàn vừa ghi nhận thêm 17 ca nghi nhiễm Covid-19; gồm 14 ca tại xã Mão Điền, một ca tại xã Hoài Thượng và 2 ca tại xã Xuân Lâm. Tối qua người dân xã Mao Điền được lấy mẫu xét nghiệm với hơn 10.000 mẫu, hôm nay sẽ lấy thêm 3.000 mẫu. Tỉnh Bắc Ninh đã rà soát các trường hợp tiếp xúc gần với bệnh nhân Covid-19 trên địa bàn, xác định 957 F1; 6.026 F2 và 5.670 F3. Nhà chức trách cách ly 16 xóm và khu phố. Tổng số ca nhiễm cộng đồng từ ngày 27/4 đến sáng 8/5 là 176, ghi nhận ở 19 tỉnh thành. Cụ thể, Hà Nội 72 ca (trong đó Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương 41 ca, 11 ca ở Bệnh viện K), Vĩnh Phúc và Bắc Ninh đều 26, Hà Nam 15, Đà Nẵng 10, Hưng Yên 8, Thái Bình 5, Hải Dương 3, TP HCM, Yên Bái, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Đồng Nai, Lạng Sơn, Thanh Hóa, Điện Biên, Nghệ An, Nam Định, Phú Thọ mỗi nơi một.

‘Tiến hóa’ trong mùa dịch

Người bạn cũng là thầy giáo khoe, trường anh mới áp dụng nhiều công nghệ. Tôi nhắc anh tránh lẫn lộn việc dùng công nghệ với việc dạy những thứ học sinh cần. "Trường anh dùng công nghệ để cải cách việc dạy hay chỉ dùng máy tính thay thế cho bảng và giấy, bút?", tôi viết lại cho anh ấy. Thầy giáo lại viết cho tôi: "Tại sao ta phải thay đổi cách dạy khi học sinh thấy vẫn tốt?". Tôi đáp rằng, là thầy giáo, bạn phải lựa chọn cách bạn dạy, phương pháp nào bạn dùng và cái gì tốt nhất cho học sinh. Dù học sinh biết cách dùng laptop, lên các khóa học online đều đặn, nhưng nếu tư duy họ không thay đổi, họ sẽ không có khả năng cạnh tranh trong thế giới này. Công nghệ chỉ là công cụ hỗ trợ giáo dục, không thể thay thế cho bản chất việc dạy và học. Sinh viên năm thứ nhất thường phàn nàn rằng tôi cho quá nhiều bài đọc. Tôi từ lâu dùng phương pháp học chủ động trong môn của mình. Điều đó có nghĩa học sinh phải đọc nhiều tài liệu, sách trước khi vào môn học hay mỗi buổi đến trường. Để chắc họ đã đọc những thứ tôi giao, tôi kiểm tra bằng câu hỏi ngắn trước mỗi bài giảng. Các sinh viên lại phàn nàn rằng đọc không phải việc học, tôi hỏi, "các em học thế nào?" - "bằng việc nghe các bài giảng", nhiều người nói. Tôi cho một bài giảng ngắn, hỏi họ các câu hỏi. Phần lớn không thể trả lời được vào cốt lõi vấn đề, họ hoang mang và bối rối. Chỉ thế, tôi mới giải thích về khái niệm học. Nếu chỉ nghe, các em sẽ quên 80% tài liệu trong vài giờ đầu. Nếu đọc và nghe, các em sẽ quên 60%. Nhưng nếu đọc, nghe và thảo luận, trả lời câu hỏi của người khác và giải thích lại cho bạn khác về chủ đề đó, các em chỉ quên 20% tài liệu. Tại sao? Điều các em nghe từ bài giảng của thầy là tri thức của thầy, không phải của trò. Điều các em đọc và nghe chỉ là thông tin mang máng trong đầu vì nó chưa được tổ chức lại. Chỉ khi em nghĩ về nó, tổ chức nó để bàn luận, giải thích và đưa ra quan điểm của riêng mình, nó được tiêu hóa và trở thành tri thức của chính em. Và học sinh sẽ không bao giờ quên cái đã là của mình. Chỉ khi học trò được đưa ra khỏi môi trường đọc bài giảng truyền thống - nơi thầy cô chỉ "truyền thụ tri thức" sang môi trường học chủ động - nơi học sinh "phát triển tri thức riêng", đó là cách "việc học thật" xảy ra. Tôi bao giờ cũng khuyến khích học sinh chia các nhóm học tập nhỏ trong một lớp, không quá năm người. Từng thành viên phải đọc tài liệu trước khi nhóm học chung. Các nhóm phải đặt lịch học và bám theo. Mỗi buổi học nhóm lâu hơn một giờ sẽ kém hiệu quả và thường dễ bị sao lãng bởi tán gẫu. Từng nhóm phải có chương trình cho cuộc gặp, quyết định cái gì sẽ được học ở phiên gặp và các thành viên buộc phải chuẩn bị. Bất kỳ thành viên nào không chuẩn bị bài và không tham gia sẽ bị yêu cầu rời khỏi nhóm. Các thành viên phải có khả năng hỏi lẫn nhau các câu hỏi và giải thích mọi thứ cho nhau. Chỉ học với bạn bè thì học sinh mới có thể chia sẻ tài liệu và trao đổi thông tin. Đó là cách để có được việc học sâu. Cải cách giáo dục nghĩa là khuyến khích học sinh chịu trách nhiệm nhiều hơn với việc học của họ. Ngày nay, học sinh rất dễ bị sao lãng. Họ không thể ngồi yên trong lớp nghe bài giảng dài, lại càng không thể tập trung học online trước màn hình mà không kiểm tin nhắn, e-mails và các phương tiện xã hội khác. Nếu chúng ta muốn khuyến khích họ học, cần giữ cho họ bận rộn tích cực, khiến họ chủ động nỗ lực thay vì ép buộc họ ngồi và nghe cái gì đó mà họ không quan tâm. Việc nghe và đọc bài giảng truyền thống không cho phép học sinh phát triển thành người có tư duy phê phán. Chỉ việc học chủ động khuyến khích tư duy độc lập và phát triển "tâm thế tăng trưởng." Chẳng hạn trong toán học, có nhiều cách giải một bài toán và bao giờ cũng có phương án khác cho một lời giải. Không có khả năng nghĩ rộng, học sinh không thể đi xa hơn trong tư duy. Đó là lý do laptop và học online không thể biến chất lượng dạy của các trường tốt hơn nếu nhà trường không có ý định thay đổi dù họ đang háo hức dùng công nghệ để dạy nhiều học sinh hơn. Cách dạy vẫn như cũ, thời gian "lên lớp" có thể không hiệu quả hơn mà còn kém đi bởi kết nối online rất lỏng lẻo. Học sinh hôm nay thiếu "cách học" chứ không thiếu "điều để học". Điều được dạy hôm nay có thể lỗi thời ngày mai, nhưng cách tiếp cận và hấp thu tri thức tốt có tác dụng trong hàng trăm năm tới. Đây là cách tôi đã dùng rất thành công trong nhiều năm ở Carnegie Mellon, Mỹ và ở các đại học hàng đầu khác. Phần lớn sinh viên đều nói với tôi rằng lúc ban đầu, họ không thích nó vì họ đã quen thụ động. Nhưng qua thời gian, họ đều học tốt và hành tốt. Học nhóm là cách tốt nhất để học tập, nó cũng áp dụng dễ dàng với học online trong mùa dịch. Học sinh của tôi thường nói rằng việc học cùng nhóm vài người bạn tốt hơn học một mình rất nhiều. Học nhóm rất phổ biến tại hầu hết trường ở Mỹ nhưng lại không được khuyến khích ở các trường châu Á. Điều đáng nói, sự thay đổi này đòi hỏi cả thầy cô giáo và học sinh phải làm việc nhiều hơn gấp nhiều lần cách cũ. Nhưng đó là cách duy nhất để cải tiến hệ thống giáo dục. Chất lượng giáo dục được cải tổ nhanh nhất nếu mọi thầy cô được đào tạo lại theo phương pháp dạy mới này. Học sinh vì thế, cũng sẵn lòng điều chỉnh lại cách học. Bạn không thể cải tiến được giáo dục bằng việc bổ sung thêm các môn học, thay đổi tài liệu, sách giáo khoa liên tục nhưng vẫn giữ phương pháp dạy như cũ. Để dạy học một cách khoa học, người làm giáo dục cần cách tiếp cận mới, viễn kiến mới và cách thức mới để động viên học trò. Đó là quá trình tiến hoá cho cả thầy và trò. Bối cảnh dịch bệnh hôm nay chính là cơ hội để cải tổ tư duy dạy và học.