Một số biện pháp cụ thể trong đấu tranh phản bác các luận điệu xuyên tạc, quan điểm sai trái của các thế lực thù địch

 

Một là, cấp ủy, lãnh đạo, quản lý các cấp, các ngành phải không ngừng nâng cao nhận thức trong cuộc đấu tranh này; phải xác định rõ, quá trình đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình” không phải thực hiện theo kiểu mệnh lệnh, khuôn mẫu chủ quan, duy ý chí, mà là quá trình định hướng tiếp nhận thông tin một cách khách quan, có chọn lọc theo tâm lý, nguyện vọng, nhu cầu, lợi ích thụ hưởng thông tin của nhân dân. Trên cơ sở, thống nhất cộng đồng trên cả hai bình diện nhận thức và hành động nhằm loại bỏ cái xấu, thúc đẩy phát triển cái tốt, cái đẹp, tạo sự lan tỏa trong xã hội. Cơ sở quan trọng nhất để tạo nên tư tưởng xã hội tốt chính là người dân được tiếp nhận thông tin nhanh nhất, phản ánh chân thực, khách quan nhất. Đặc biệt là khả năng nhận diện, sàng lọc các thông tin đúng, sai, thật, giả và những thông tin tuyên truyền xấu độc của các thế lực thù địch.

Hai là, những sự kiện chính trị, nhất là các vụ việc phức tạp, nhạy cảm tác động đến tư tưởng của đông đảo cán bộ, đảng viên và nhân dân, các cơ quan thông tin, truyền thông cần khai thác thông tin chính thống từ cơ quan chức năng chịu trách nhiệm cung cấp, để thông tin, bình luận trung thực, khách quan, góp phần định hướng, tạo sự thống nhất trong nhận thức, thái độ và phương pháp giải quyết vấn đề, sử dụng các thông tin chính thống vào xử lý các vấn đề đặt ra.

Ba là, làm tốt công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, khắc phục sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong một bộ phận cán bộ, đảng viên; chủ động phòng ngừa, đấu tranh, phê phán những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; không để xảy ra những thiểu sót, khuyết điểm trong quản lý kinh tế - xã hội mà các thế lực thù địch có thể lợi dụng để chống phá ta.

Bốn là, xây dựng và phát huy vai trò cùa lực lượng nòng cốt trong đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, văn hóa. Lực lượng nòng cốt phải có lập trường tư tưởng kiên định, bản lĩnh chính trị vững vàng, có trình độ lý luận cao, có khả năng diễn đạt, thuyết phục người nghe, người đọc, có nhiệt huyết và quyết tâm đấu tranh chống lại các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ chủ nghía Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng.

Cuộc đấu tranh chống chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch trong giai đoạn hiện nay là vô cùng gay go, quyết liệt, đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân và toàn quân phải kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vận dụng sáng tạo và phát triển phù hợp với điều kiện thực tiễn ở Việt Nam; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, không dao động trong mọi tình huống; đồng thời, kiên định đường lối đổi mới, chống giáo điều, báo thủ, trì trệ hoặc chủ quan, nóng vội./.NVS

Kẻ chống phá Đảng, Nhà nước cần nghiêm trị

 

Từ năm 2016 đến 2021, Nguyễn Đức Hùng đã biên soạn, đăng tải, chia sẻ trên các trang mạng xã hội Facebook nhiều bài viết, hình ảnh, clip có nội dung tuyên truyền, xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân, xúc phạm lãnh tụ Hồ Chí Minh.

Ngày 15/1, Cơ quan An ninh điều tra Công an Hà Tĩnh cho biết, đơn vị vừa khởi tố bắt tạm giam đối tượng làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Theo đó, ngày 6/1, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can, thi hành lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Nguyễn Đức Hùng (31 tuổi, chổ ở hiện nay TDP Ba Đồng, phường Kỳ Phương, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh) về tội “làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” quy định tại Điều 117 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Theo kết quả điều tra, từ năm 2016 đến 2021 bị can Nguyễn Đức Hùng đã biên soạn, đăng tải, chia sẻ trên các trang mạng xã hội Facebook nhiều bài viết, hình ảnh, clip có nội dung tuyên truyền, xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân, xúc phạm lãnh tụ Hồ Chí Minh, xúc phạm lãnh đạo Đảng, Nhà nước; phao tin bịa đặt gây hoang mang trong nhân dân...

Hành vi của Nguyễn Đức Hùng đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, sự vững mạnh của chính quyền nhân dân, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.

Nguyễn Đức Hùng đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình. Hiện nay Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Hà Tĩnh đang tiếp tục điều tra, mở rộng vụ án, xử lý nghiêm minh đối với Nguyễn Đức Hùng và các đối tượng có liên quan theo quy định của pháp luật./.NVS

Cảnh giác với luận điệu xuyên tạc về dân chủ, nhân quyền

 Thời gian gần đây, trên mạng xã hội, các thế lực thù địch tiếp tục vu cáo, xuyên tạc, bóp méo tình hình dân chủ, nhân quyền ở Việt Nam. Trước tình hình đó, các cấp chính quyền và ngành chức năng đã tích cực đấu tranh phản bác, đồng thời kêu gọi người dân nâng cao cảnh giác trước những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch.  

 

Theo đó, các thế lực thù địch, phản động đã tung ra nhiều bài viết có nội dung xuyên tạc, vu khống Việt Nam là độc tài, toàn trị, để cho hàng trăm ngàn người “chết đói” giữa đại dịch Covid-19. Chúng ra sức cường điệu hóa các giá trị dân chủ tư sản, tuyệt đối hóa tính toàn cầu, tính phổ cập của quyền con người với luận điểm “nhân quyền cao hơn chủ quyền”, “lợi ích cá nhân cao hơn lợi ích cộng đồng, quốc gia”… Đây là những thủ đoạn hết sức tinh vi, nguy hiểm với mục đích sâu xa là hòng xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, tiến tới thực hiện chế độ đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập, xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. 

 

Trước tình hình đó, lực lượng Công an cùng với các lực lượng chức năng đã tập trung đấu tranh, ngăn chặn, đập tan các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch nhằm giữ vững ổn định tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Thực tế cho thấy, từ ngày lập nước đến nay, với nhận thức sâu sắc về vấn đề dân chủ, nhân quyền, Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ Việt Nam đã luôn nỗ lực bảo đảm quyền con người trên mọi phương diện. Sự nghiệp đổi mới với các bước đi đồng bộ trong sự kết hợp biện chứng giữa đổi mới kinh tế với đổi mới chính trị, bảo đảm quốc phòng-an ninh, đẩy mạnh đầu tư và phát triển văn hóa, giáo dục, quan hệ quốc tế,… đưa đến nhiều thành tựu về vật chất, tinh thần, đó là nguồn lực, điều kiện để chăm lo cho toàn dân với quyết tâm “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Đặc biệt, Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ Việt Nam quyết tâm bằng mọi biện pháp bảo vệ tính mạng người dân trước đại dịch Covid-19. Đó là sự khẳng định rõ ràng về thành tựu, chủ trương nhất quán, toàn diện và đúng đắn. Đó là những minh chứng rõ nét nhất về sự nỗ lực đảm bảo dân chủ, quyền con người ở Việt Nam. Do vậy, những bài viết có nội dung sai trái, cố tình bôi nhọ, nói xấu, xuyên tạc tình hình dân chủ, nhân quyền ở Việt Nam của bọn phản động và các thế lực thù địch trên không gian mạng cần phải lên án, bác bỏ, đấu tranh kịp thời. 

Cần phải nhận thấy rằng, Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng trong việc bảo vệ, thúc đẩy quyền con người và được cộng đồng quốc tế ghi nhận, đánh giá cao. Liên hợp quốc đã xác nhận: Việt Nam đứng thứ hai trong khối châu Á-Thái Bình Dương và thứ 9 trên 135 nước về tỷ lệ phụ nữ làm việc trong Chính phủ. Việt Nam là nước đầu tiên ở châu Á và thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về quyền trẻ em. Đến nay, Việt Nam đã tham gia hầu hết các công ước của Liên hợp quốc về quyền con người như: Công ước về quyền dân sự, chính trị; Công ước về quyền kinh tế, văn hóa, xã hội; Công ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt chủng tộc… Sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế về những nỗ lực hành động vì nhân quyền, vì con người của Đảng, Nhà nước Việt Nam không ai có thể xuyên tạc, phủ nhận.

 

Các thế hệ ông cha ta đã hy sinh xương máu để giành độc lập dân tộc, dân chủ cho Nhân dân. Vì vậy, chúng ta cần nâng cao nhận thức, hiểu đúng về dân chủ, nhân quyền và bản chất của việc lợi dụng dân chủ, nhân quyền để chống phá Việt Nam của các thế lực thù địch. Qua đó, góp phần nâng cao cảnh giác cách mạng, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, phản động; đồng thời, không ngừng củng cố, vun đắp niềm tin vào lý tưởng cách mạng, ra sức học tập, rèn luyện, lao động sản xuất để xây dựng một nước Việt Nam hùng cường.

Bạn nên biết quan điểm của Mỹ ở Biển Đông

 

Việt Nam ghi nhận việc Bộ Ngoại giao Mỹ công bố Báo cáo số 150 về các ranh giới biển, một tài liệu chi tiết chống lại các yêu sách trái pháp luật của Trung Quốc ở biển Đông, bác bỏ cơ sở địa lý và lịch sử liên quan đến các tuyên bố phi lý như "đường 9 đoạn".

Ngày 14-1, trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam liên quan đến việc Bộ Ngoại giao Mỹ vừa công bố Báo cáo số 150 về các ranh giới biển, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh: "Việt Nam ghi nhận việc Bộ Ngoại giao Mỹ công bố Báo cáo số 150 về các ranh giới biển".

Theo bà Hằng, liên quan đến các tranh chấp ở Biển Đông, Việt Nam đã nhiều lần khẳng định quan điểm nhất quán và rõ ràng của mình, cả trong khuôn khổ song phương cũng như đa phương, theo đó Việt Nam luôn phản đối và không chấp nhận mọi yêu sách liên quan không phù hợp với luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS). "Nhân dịp này, Việt Nam một lần nữa đề nghị các Bên liên quan tôn trọng chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam ở Biển Đông, tôn trọng các tiến trình ngoại giao và pháp lý, có đóng góp tích cực và thực chất nhằm duy trì hòa bình, ổn định, bảo vệ an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không, tính toàn vẹn của UNCLOS và trật tự dựa trên luật lệ"- Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nêu rõ.

Trước đó, hôm 12-1, Bộ Ngoại giao Mỹ công bố tài liệu chi tiết chống lại các yêu sách trái pháp luật của Trung Quốc ở biển Đông, bác bỏ cơ sở địa lý và lịch sử liên quan đến các tuyên bố phi lý của Bắc Kinh. Tài liệu nghiên cứu 47 trang được công bố của Cục Đại dương, Môi trường Quốc tế và Các vấn đề khoa học thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Trung Quốc đã đưa ra tuyên bố chủ quyền phi pháp đối với hầu hết biển Đông.

Tài liệu có đoạn những tuyên bố này làm suy yếu nghiêm trọng pháp quyền ở các đại dương và nhiều quy định được công nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế được nêu tại UNCLOS 1982.

Thông qua tài liệu nói trên, Bộ Ngoại giao Mỹ một lần nữa kêu gọi Bắc Kinh ngừng các hoạt động trái pháp luật và cưỡng ép trên biển Đông.

Tài liệu 47 trang là bản cập nhật của một nghiên cứu tiến hành năm 2014, trong đó tranh luận về cái gọi là "đường 9 đoạn" phi lý của Bắc Kinh ở biển Đông.

Hồi năm 2016, Tòa Trọng tài Thường trực ra phán quyết ủng hộ Philippines trong vụ kiện về biển Đông với Trung Quốc. Bắc Kinh đáp lại bằng cách đưa ra những lý lẽ mới như nước này có "quyền lịch sử" với khu vực này.

Tài liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng "những tuyên bố dựa trên lịch sử như vậy không có cơ sở pháp lý" và Trung Quốc không đưa ra lý lẽ cụ thể.

Nghiên cứu cũng chỉ ra các lý do về mặt địa lý nhằm bác bỏ tuyên bố của Trung Quốc, theo đó cho rằng hơn 100 địa điểm mà Bắc Kinh đề cập ở biển Đông đều dưới mực nước biển khi thủy triều lên, "vượt quá giới hạn hợp pháp về lãnh hải" của bất kỳ quốc gia nào./.NVS

Nhận diện và đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, xuyên tạc, phủ nhận thành tựu về nhân quyền ở Việt Nam

 Sau 35 năm tiến hành công cuộc đổi mới, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong thúc đẩy, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Việt Nam chủ động, tích cực tham gia đầy đủ các công ước quốc tế cơ bản, quan trọng nhất về quyền con người; hệ thống pháp luật về quyền con người ngày càng hoàn chỉnh; việc tổ chức thực thi pháp luật bảo đảm quyền con người đạt được những thành tựu không thể phủ nhận. Chưa bao giờ, quyền được sống, quyền có ăn, có mặc, có nhà ở và quyền tham gia về chính trị, văn hóa, quyền về giáo dục, đào tạo, chăm sóc sức khỏe, quyền tự do kinh doanh hay những quyền tự do ứng cử, thể hiện quan điểm trong xã hội, được chăm lo như hiện nay.

Đơn cử trên lĩnh vực bảo đảm quyền chính trị: kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV (nhiệm kỳ 2021-2026), số lượng nữ đại biểu Quốc hội là 151 người, chiếm 30,26% (đạt tỷ lệ cao nhất từ trước đến nay); tỷ lệ người dân tộc thiểu số tham gia Quốc hội khóa XV là 89 người, chiếm 17,84%. Từ năm học 2017-2018, đã có 22 tỉnh, thành phố tổ chức dạy học tiếng dân tộc thiểu số (715 trường); 8 ngôn ngữ của dân tộc thiểu số được đưa thành môn học; nhiều bộ sách giáo khoa được xuất bản bằng tiếng dân tộc thiểu số…

Thời gian qua, đại dịch COVID-19 đang hoành hành trên thế giới và ở Việt Nam, hàng loạt chính sách an sinh xã hội được Chính phủ Việt Nam ban hành nhằm bảo đảm ổn định cuộc sống tối thiểu cho người dân, đặc biệt là người nghèo. Gói an sinh xã hội lần thứ nhất đã được triển khai có quy mô 62.000 tỷ đồng và hiện nay đang thực hiện gói an sinh xã hội lần thứ hai với tổng trị giá 26.000 tỷ đồng là những giải pháp cấp bách, kịp thời, nhằm giảm tối đa tác động của đại dịch COVID-19 đối với quyền sống, quyền được chăm sóc y tế và mưu sinh của người dân.

Việt Nam cũng tăng cường hợp tác quốc tế để bảo vệ và thúc đẩy nhân quyền, chúng ta đã tham gia hầu hết các công ước của Liên hợp quốc về quyền con người, như: “Công ước quốc tế về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ”; “Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, văn hóa và xã hội”; “Công ước quốc tế về các quyền dân sự chính trị”; “Công ước về quyền trẻ em”;… Những công ước này đều được nội luật hóa trong hệ thống pháp luật Việt Nam.

Có thể khẳng định rằng ở Việt Nam quyền con người luôn luôn được tôn trọng, đề cao, với phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng". Đây là minh chứng sinh động về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Việt Nam vì quyền con người. Điều này tiếp tục được Đại hội XIII của Đảng khẳng định: “Nhân dân là trung tâm, là chủ thể của công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; mọi chủ trương, chính sách phải thực sự xuất phát từ cuộc sống, nguyện vọng, quyền và lợi ích chính đáng của Nhân dân, lấy hạnh phúc, ấm no của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu”.

Mặc dù vậy, các thế lực thù địch vẫn tìm mọi cách lợi dụng, kích động những vấn đề nhạy cảm về dân chủ, nhân quyền để ly gián, chia rẽ Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta. Chúng ráo riết tìm mọi cách xuyên tạc, tung ra những thông tin sai lệch, phiến diện, bóp méo sự thật về tình hình nhân quyền tại Việt Nam; lợi dụng Internet, viết blog tuyên truyền chống phá Đảng và Nhà nước ta, chống phá chế độ, chính quyền nhân dân, lu loa rằng Việt Nam đàn áp tự do ngôn luận, tự do bày tỏ chính kiến, vi phạm nhân quyền, ngăn cản hoạt động tôn giáo... Bằng cách này hay cách khác, chúng luôn tìm mọi cách phủ nhận những thành tựu về nhân quyền của Việt Nam đạt được trong 35 năm đổi mới đất nước; chỉ trích chính quyền trì hoãn ban hành luật biểu tình, luật về hội, lợi dụng giãn cách xã hội trong phòng, chống dịch COVID-19 để tiếp tục bạo lực, đàn áp, bắt giam những nhà hoạt động nhân quyền, các nhà báo độc lập, những người có ý kiến phản biện, trái ý kiến với Nhà nước...

Thực chất, thủ đoạn này là một trong những chiêu bài trong chiến lược “diễn biến hòa bình” nhằm tiến tới xóa bỏ các nước xã hội chủ nghĩa còn lại trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

Những thành tựu to lớn trong bảo vệ, bảo đảm và thúc đẩy quyền con người mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân ta đạt được trong công cuộc đổi mới được Liên hợp quốc và nhiều quốc gia trên thế giới ghi nhận, đánh giá cao; là bằng chứng thuyết phục, không thể phủ nhận cho những nỗ lực của Việt Nam trong việc xây dựng, hoàn thiện và thực thi pháp luật về quyền con người, bảo đảm quyền con người, đồng thời đanh thép bác bỏ những luận điệu xuyên tạc, sai trái, thù địch về vấn đề trên.
Tóm lại, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người là vấn đề thuộc bản chất của chế độ XHCN, là quan điểm nhất quán, xuyên suốt của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Vì vậy, chúng ta phải nhận diện, vạch trần và kiên quyết đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, thù địch trên lĩnh vực này.

TẤM ÁO ẤY, BẤY LÂU NAY, ANH THƯỜNG VẪN MẶC!

Câu chuyện phá cửa sổ, kịp thời cứu bé gái của anh Trung Văn Nam ngày 12/1 vừa qua đã khiến dư luận cảm phục trước hành động dũng cảm của anh Nam. Ngày 13/1, Chủ tịch nước đã gửi thư khen ngợi. Này 14/1, Thủ tướng cũng đã trao tặng bằng khen cho anh Trung Văn Nam. Đây là sự ghi nhận, động viên kịp thời của Đảng, Nhà nước ta đối với anh Trung Văn Nam nhằm lan tỏa hơn nữa nhưng hành động, hình ảnh đẹp trong xã hội ta.

Có 1 điều thú vị xuyên suốt câu chuyện này chính là chiếc áo học sinh mà anh Nam mắc từ trong vụ cháy cho đến khi nhận bằng khen. Một chiếc áo của học sinh cấp 3 rất giản dị nhưng vô cùng chỉn chu ngay khi vừa thực hiện xong hành động anh hùng, ngay khi vừa trải qua khoảng thời gian thót tim nhưng chiếc áo đó vẫn được cẩn thẩn bẻ cổ áo một cách rất phong cách. Chiếc áo đó có thể là chiếc áo của người thân mà anh Nam tận dụng mặc lại thậm chí có thể là chính chiếc áo cấp 3 mà anh vẫn mặc vẫn gìn giữ suốt bao năm qua. Trên chiếc áo đó, người ta còn thấy rõ logo ghi trường THPT bán công số 1 Nông Cống. Vâng, người Nông Cống tự hào về anh! Trường THPT bán công số 1 Nông Cống tự hào về anh!

Không sở hữu trong mình bộ kỹ năng nào quá đặc biệt cả, không vận trên mình những bộ áo choàng diêm dúa, với 1 tâm hồn đẹp, thứ mà xã hội phương Tây đang thiếu, luôn tìm kiếm và gửi gắm hi vọng vào trong các nhân vật siêu anh hùng thì ở Việt Nam, nó thu bé lại vừa bằng một chiếc áo. Vâng, tấm áo ấy, bấy lâu nay, anh thường vẫn mặc. 

Cơ chế hoạt động của các loại vaccine

Vaccine hoạt động bằng cách kích hoạt khả năng miễn dịch giúp cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, mỗi loại vaccine sẽ có cơ chế tác động khác nhau.

Trong quá trình nghiên cứu để tạo ra một loại vaccine mới, các nhà khoa học sẽ cân nhắc đến nhiều yếu tố như cách hệ thống miễn dịch phản ứng với tác nhân gây bệnh, đối tượng cần tiêm phòng, công nghệ và cách tiếp cận tốt nhất để tạo ra vaccine. Dựa vào các yếu tố này, vaccine được chia ra thành nhiều loại với những cơ chế hoạt động khác nhau.

Vaccine sống giảm độc lực

Đúng như tên gọi, loại vaccine này có chứa các virus hoặc vi khuẩn gây bệnh còn sống nhưng được làm cho yếu đi hoặc giảm độc lực.

Dù đã suy yếu nhưng vi sinh vật trong vaccine vẫn có khả năng kích hoạt phản ứng miễn dịch. Phản ứng này được duy trì cho đến khi virus hoặc vi khuẩn được loại bỏ khỏi cơ thể, có nghĩa là các "tế bào nhớ" sẽ có nhiều thời gian hơn để chống lại sự phát triển của mầm bệnh. Vì vậy, vaccine sống giảm độc lực có khả năng bảo vệ cơ thể trọn đời chỉ với 1 - 2 liều. Tuy nhiên, chúng thường không phù hợp với những người có hệ miễn dịch bị tổn thương, người mắc các bệnh lý mạn tính hoặc người đã từng cấy ghép nội tạng.

Một số vaccine sống giảm độc lực phổ biến có thể kể đến như: vaccine sởi, quai bị, rubella (vaccine phối hợp MMR), vaccine ngừa rotavirus, vaccine đậu mùa, vaccine thủy đậu, vaccine sốt vàng.

Vaccine bất hoạt

Với loại vaccine này, các nhà khoa học sẽ sử dụng hóa chất, nhiệt hoặc bức xạ để phá hủy vật chất di truyền của vi sinh vật gây bệnh, khiến chúng trở nên bất hoạt thay vì làm suy yếu hoặc giảm độc lực. Vaccine bất hoạt chỉ kích hoạt phản ứng miễn dịch qua trung gian kháng thể, vì vậy phản ứng này sẽ yếu và tồn tại trong thời gian ngắn hơn so với khi tiêm vaccine sống giảm độc lực. Để khắc phục vấn đề trên, vaccine bất hoạt thường được tiêm nhắc lại 2 - 3 liều hoặc dùng cùng chất bổ trợ (chất kích thích hệ miễn dịch). Tuy nhiên, loại vaccine này có một ưu điểm là an toàn hơn khi sử dụng cho người có hệ miễn dịch bị tổn thương.

Vaccine ngừa viêm gan A, cúm, bại liệt, dại là các loại vaccine được bào chế theo phương pháp bất hoạt vi sinh vật.

Vaccine dùng virus trung gian

Để tạo ra vaccine dùng virus trung gian, các nhà nghiên cứu sẽ đưa một thành phần cụ thể của virus gây bệnh (thường là protein) vào bên trong cấu trúc của một virus an toàn. Virus an toàn sẽ đóng vai trò như một vectơ giúp đưa protein của virus gây bệnh vào trong cơ thể. Lúc này, chính protein sẽ kích hoạt phản ứng miễn dịch.

Vaccine Ebola là một ví dụ điển hình của loại vaccine dùng virus trung gian. Hiện nay, công nghệ này cũng được áp dụng rộng rãi trong nghiên cứu và phát triển vaccine ngừa Covid-19.

Vaccine tiểu đơn vị

Thay vì chứa toàn bộ virus hoặc vi khuẩn, vaccine tiểu đơn vị chỉ lựa chọn đặc biệt các mảnh tinh khiết (các tiểu đơn vị) có khả năng kích thích tế bào miễn dịch từ những mầm bệnh này để đưa vào cơ thể. Các tiểu đơn vị có thể là protein hoặc đường (polysaccharide).

Hầu hết các loại vaccine trong lịch tiêm chủng cho trẻ em như vaccine ho gà, bạch hầu, uốn ván và viêm màng não mô cầu đều có thể được bào chế theo công nghệ này. Ngoài ra, một số vaccine khác cũng thuộc nhóm vaccine tiểu đơn vị như vaccine ngừa viêm gan B, zona, bệnh do HPV, phế cầu khuẩn hoặc vi khuẩn Hib gây ra.

Vaccine giải độc tố

Trong nhiều trường hợp, vi khuẩn hoặc virus không phải là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh mà là các độc tố mà chúng sản sinh ra. Chính lượng độc tố này sẽ đi vào máu và dẫn đến các triệu chứng của bệnh.

Vaccine giải độc tố được bào chế dựa trên các độc tố mà mầm bệnh (đa số là vi khuẩn) sản sinh ra. Thay vì chống lại toàn bộ vi sinh vật, cơ thể sẽ kích hoạt các phản ứng miễn dịch đặc hiệu để chống lại các độc tố này.

Một số vaccine ngừa bạch hầu và uốn ván có thể thuộc nhóm vaccine giải độc tố.

Vaccine axit nucleic

Không sử dụng toàn bộ hoặc một phần của mầm bệnh như các loại vaccine khác, vaccine axit nucleic chỉ sử dụng chất liệu di truyền từ virus hoặc vi khuẩn để kích thích đáp ứng miễn dịch chống lại chúng. Các chất liệu di truyền được sử dụng là DNA và mRNA của vi sinh vật.

Vaccine loại này sẽ cung cấp các hướng dẫn để giúp tế bào cơ thể người tạo ra protein cụ thể (tương tự protein của mầm bệnh) mà hệ thống miễn dịch có thể nhận ra và đáp ứng.

Đây là một kỹ thuật tương đối mới và hiện đang được sử dụng để phát triển vaccine chống lại nhiều bệnh lý khác nhau như HIV, zika... Đặc biệt, một số vaccine mRNA đã và được được cấp phép sử dụng để phòng ngừa Covid-19.

Những vaccine phòng viêm phổi cho người lớn

Vaccine phòng viêm phổi cho người lớn gồm những loại nào? 

Việc tiêm vaccine phòng viêm phổi không chỉ quan trọng cho trẻ em mà đối với người trưởng thành, người lớn tuổi cũng rất cần thiết để bảo vệ cơ thể trước những bệnh truyền nhiễm có thể phòng tránh được.

Đối với những người độ tuổi 48 tuổi cần tiêm những loại vaccine phòng bệnh viêm phổi sau:

- Vaccine Prevenar 13 (Bỉ) phòng bệnh viêm phổi, viêm màng não, viêm tai giữa, nhiễm khuẩn huyết (nhiễm trùng máu),... do phế cầu khuẩn. Vaccine Prevenar-13 có tính an toàn cao, cho hiệu quả bảo vệ lâu dài, đã được đưa vào sử dụng trên 100 quốc gia trên thế giới. Với người lớn, chỉ cần một mũi tiêm có thể bảo vệ trọn đời.

- 4 loại vaccine cúm mùa phòng ngừa biến chứng viêm phổi: Vaxigrip Tetra (Pháp), Influvac Tetra (Hà Lan), Ivacflu-S (Việt Nam), GC Flu (Hàn Quốc). Người lớn chỉ cần tiêm 1 liều và tiêm nhắc hàng năm. Đặc biệt, vaccine cúm đã được chứng minh mang lại hiệu quả phòng bệnh cộng hưởng, giúp giảm tỷ lệ biến chứng nghiêm trọng, nhập viện và ít chăm sóc khẩn cấp (ICU) do Covid-19.

- Vaccine Boostrix (Bỉ) phòng Ho gà - Bạch hầu - Uốn ván giúp bảo vệ đường hô hấp do vi khuẩn Ho gà, Bạch hầu.

- Vaccine Menactra (Mỹ) phòng biến chứng viêm phổi do não mô cầu khuẩn tuýp A,C,Y,W-135.

Hiện tất cả các trung tâm thuộc Hệ thống tiêm chủng VNVC có đầy đủ các loại vaccine phòng bệnh viêm phổi cho từng độ tuổi uy tín, an toàn và chất lượng.

Người lớn cần tiêm vaccine phòng nhiều bệnh truyền nhiễm

Tiêm vaccine đầy đủ giúp người lớn, đặc biệt là người cao tuổi, phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và tránh nguy cơ bệnh nặng nếu đồng nhiễm Covid-19.

Đây là khuyến cáo được chia sẻ trong buổi tọa đàm trực tuyến "Người lớn cần tiêm vaccine gì?" với sự tham gia của nhiều các y bác sĩ. Trong suốt chương trình, hai chuyên gia đã lý giải về nguy cơ mắc nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm ở người lớn và tư vấn những loại vaccine cần tiêm ngừa để bảo vệ sức khỏe, đặc biệt là trong bối cảnh dịch Covid-19.

'Tác nhân gây bệnh không phân biệt lứa tuổi'

Chu kỳ miễn dịch của con người giống như đồ thị parabol: khi nhỏ được tiêm vaccine thì kháng thể tăng cao nhưng khi lớn lên, sau một thời gian dài không chích ngừa, kháng thể lại đi xuống.

"Càng lớn tuổi thì chức năng miễn dịch của con người càng suy giảm. Người ở độ tuổi 20-30 có thể còn sung sức, nhưng 50 - 60 tuổi trở lên rất dễ mắc bệnh bởi cơ thể không còn đề kháng trước các tác nhân gây bệnh. Bên cạnh đó, người cao tuổi thường mắc các bệnh nền như cao huyết áp, tiểu đường, chức năng của phổi, gan, thận đều suy giảm nên một khi mắc bệnh thì nguy cơ tăng nặng và tử vong cao", BS Khanh cho hay.

Thêm có những bệnh lý chỉ khi nhỏ mới mắc còn lớn lên không gặp, ví dụ như tay chân miệng. Tuy nhiên, cũng có nhiều bệnh nguy hiểm mà trẻ em hay người lớn đều có thể mắc phải như sốt xuất huyết, viêm não, viêm màng não, thủy đậu, sởi, quai bị, rubella, đặc biệt là các bệnh lý về phổi như cúm, ho gà, bạch hầu...

Theo thống kê của các chuyên gia y tế thế giới, người lớn mắc thủy đậu thường trở nặng hơn trẻ nhỏ. Với các bệnh do phế cầu khuẩn như viêm màng não, viêm phổi, nhiễm trùng huyết, trẻ nhỏ dưới 2 tuổi và người lớn trên 65 tuổi là những đối tượng nguy cơ cao, tỷ lệ tử vong lớn hơn. Riêng bệnh cúm, từ trẻ dưới 5 tuổi đến phụ nữ mang thai, người già đều dễ mắc.

"Tác nhân gây bệnh không phân biệt lứa tuổi là trẻ em hay người lớn, chúng luôn tồn tại trong môi trường và khi có điều kiện thuận lợi sẽ xâm nhập vào cơ thể và phát tác. Có thể người lớn khi nhỏ đã mắc bệnh nên có kháng thể và không biểu hiện triệu chứng ra bên ngoài. Điều đáng lo ngại là họ vẫn mang mầm bệnh trong người và có thể phát tán cho người thân. Vì vậy, ai cũng có thể mắc bệnh, không nên có tâm lý chủ quan rằng người lớn thì không cần phòng bệnh".

Các vaccine người lớn cần tiêm

Chuyên gia khuyến cáo 3 loại vaccine quan trọng mà người lớn cần tiêm để phòng bệnh là cúm, phế cầu và ho gà. Đây là những vaccine giúp tăng đề kháng cho hệ hô hấp và bảo vệ lá phổi, đặc biệt với nhóm đối tượng nguy cơ cao như phụ nữ mang thai, người cao tuổi, người bị suy giảm miễn dịch và có bệnh lý nền.

Việt Nam là quốc gia nhiệt đới, bệnh cúm xảy ra quanh năm nhưng thời gian đỉnh điểm là khi vào hè hoặc giáp Tết và sau Tết. Bệnh cúm có thể làm gia tăng 6 lần khả năng viêm phổi, tăng gấp trăm lần các bệnh lý tim mạch. Tại Việt Nam, theo Bộ Y tế, trung bình có hơn 800.000 người mắc cúm mỗi năm, với các virus gây bệnh thường gặp là cúm A (H3N2, H1N1) và 2 chủng cúm B (Yamagata và Victoria).

"Hiện nay Việt Nam đã có vaccine tứ giá phòng tới 4 chủng virus cúm gây bệnh nặng nhất. Trẻ em từ 6 tháng tuổi cho đến người già ai cũng nên chích ngừa. Vì virus cúm biến chủng liên tục nên cần tiêm nhắc lại mũi vaccine này hằng năm để tối ưu khả năng phòng bệnh".

Các bệnh do phế cầu khuẩn cũng xảy ra quanh năm và rất nguy hiểm. Phế cầu khuẩn là tác nhân chính gây nên viêm phổi, tập trung nhiều ở nhóm dưới 5 tuổi và trên 54-64 tuổi, đặc biệt cao ở nhóm người trên 85 tuổi. Virus này thường trú ở hầu họng và lây truyền nhanh trong môi trường đông đúc.

"Người lớn cũng cần tiêm nhắc lại vaccine ngừa ho gà bởi kháng thể từ các mũi tiêm lúc nhỏ đã giảm. Người lớn mắc ho gà không có triệu chứng nặng nhưng vẫn có thể phát tán mầm bệnh cho trẻ em, người già trong gia đình khi chưa được tiêm ngừa".

Trong bối cảnh dịch Covid-19, các chuyên gia cho hay người lớn càng cần tiêm vaccine phòng các bệnh trên để tránh nguy cơ trở nặng, giảm khả năng nhập viện và tỷ lệ tử vong nếu đồng nhiễm với Covid-19. Nghiên cứu cho thấy những người mắc Covid-19 đã tiêm ngừa vaccine cúm thì tỷ lệ tử vong giảm đáng kể, còn những người mắc cúm và Covid-19 cùng lúc có nguy cơ tử vong cao gấp 2 lần so với người chỉ mắc Covid-19. Bệnh do phế cầu khuẩn nếu đồng nhiễm Covid-19 thì tỷ lệ tử vong cũng tăng 8 lần.

"Việc đồng nhiễm nhiều bệnh cùng Covid-19 chắc chắn sẽ tăng thêm gánh nặng cho người bệnh. Do đó, những bệnh đã có vaccine phòng ngừa thì nên tiêm ngay khi có thể để vừa tránh nguy cơ đồng nhiễm vừa tránh nhầm lẫn triệu chứng với Covid-19, gây khó khăn trong chẩn đoán và điều trị.

Ngoài ra, các chuyên gia khuyến cáo người lớn cũng cần tiêm các vaccine: thuỷ đậu, sởi - quai bị - rubella... để phòng những bệnh theo mùa "cứ đến hẹn lại lên"..., vaccine phòng HPV - tác nhân chính gây ung thư cổ tử cung ở phụ nữ, vaccine phòng virus gây viêm gan A, B...

Giá trị của việc tiêm vaccine là không chỉ để bảo vệ bản thân mà còn cả người thân và cộng đồng.

"Khi nhắc đến tiêm ngừa, chúng ta thường nghĩ tới trẻ em. Tuy nhiên, dịch Covid-19 đã giúp người lớn nhận ra mình cũng cần tiêm ngừa để phòng bệnh. Người lớn nên đến trung tâm tiêm chủng để được bác sĩ tư vấn những loại vaccine cần tiêm dựa theo lứa tuổi, nguy cơ hoặc bệnh nền. Có thể tiêm các loại vaccine cùng một buổi nên đừng bỏ lỡ cơ hội chủng ngừa"

Chuẩn bị kế hoạch tiêm vaccine Covid trẻ 5-11 tuổi

Chuẩn bị kế hoạch tiêm vaccine Covid trẻ 5-11 tuổi

 Bộ Y tế đã xây dựng kế hoạch tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ em 5-11 tuổi, báo cáo Chính phủ chờ phê duyệt, song chưa rõ thời gian triển khai.

Sáng 11/1, một lãnh đạo Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) cho biết như trên. Hiện chưa rõ kế hoạch cụ thể về thời gian triển khai, số lượng trẻ trong độ tuổi cần tiêm, bao nhiêu liều vaccine cho nhóm này... Lãnh đạo Cục Y tế dự phòng cho biết khi được Chính phủ cho phép, Bộ Y tế sẽ làm việc với nhà cung ứng để có đủ vaccine sớm nhất tiêm cho trẻ em.

Trên thế giới, hôm 29/10/2021, Mỹ cấp phép tiêm vaccine Pfizer cho trẻ 5-11 tuổi, sau khi các chuyên gia y tế khẳng định "lợi ích vượt xa nguy cơ tác dụng phụ".

Báo cáo mới nhất của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) cho biết nhóm tuổi này hiếm khi gặp phản ứng phụ nghiêm trọng sau tiêm vaccine. Theo đó, các em bị đau tại vùng tiêm, mệt mỏi hoặc nhức đầu, đặc biệt sau liều thứ hai. Khoảng 13% bị sốt. Song các ca viêm cơ tim - tác dụng phụ sau tiêm vaccine Pfizer ở một số thanh thiếu niên và người lớn - vẫn rất hiếm ở trẻ nhỏ. CDC nhận được 11 báo cáo về tình trạng này từ bác sĩ và cộng đồng. Trong đó, 7 em đã bình phục, 4 em đang trong quá trình hồi phục, cơ quan cho biết. Theo CDC, tỷ lệ viêm cơ tim do vaccine cao nhất ở nam thanh thiếu niên, từ 12 đến 29 tuổi. Hiện ở Mỹ mới chỉ có 16% trẻ 5-11 tuổi và hơn 50% trẻ 12-17 tuổi được tiêm chủng đầy đủ.

Brazil là quốc gia mới nhất hôm 5/1 phê duyệt tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ 5-11 trên cơ sở tự nguyện. Hồi tháng 12, Hội đồng Y tế Cấp cao (CSS) Bỉ cũng đồng ý tiêm Covid-19 cho đối tượng này. Tuy nhiên, CSS khuyến nghị chủ yếu tiêm phòng cho trẻ em mắc bệnh nền hoặc tiếp xúc gần với những người có nguy cơ. Với những trẻ em còn lại, việc tiêm chủng phải dựa trên nguyên tắc tự nguyện và sự đồng ý của cha mẹ.

Đến nay, khoảng trên 20 nước tiêm vaccine cho trẻ 5-11 tuổi, trong đó có Mỹ, Canada, Tây Ban Nha, Italy, Cuba, Chile, Israel, Oman, Saudi Arabia, Bahrain, UAE...

Hiện nay, cùng với mục tiêu "phủ" vaccine mũi hai cho người từ 18 tuổi trở lên, Việt Nam đang đẩy mạnh tiêm mũi 3 và hoàn thành tiêm cho người 12-17 tuổi. Tính đến ngày 10/1, khoảng 13,9 triệu liều vaccine Covid-19 đã được tiêm cho trẻ 12-17 tuổi cả nước, trong đó có 7,9 triệu mũi một và 5,9 triệu mũi hai, tính đến ngày 10/1.

Theo Bộ Y tế, tỷ lệ bao phủ ít nhất một liều vaccine là 89,2% và tỷ lệ bao phủ đủ liều cơ bản là 67% dân số 12-17 tuổi, ở cả 63 tỉnh thành. Hai miền Nam, Bắc tỷ lệ tiêm cao nhất, còn miền Trung và Tây Nguyên thấp hơn.

32 tỉnh thành bao phủ đủ liều cơ bản cho nhóm tuổi này là Hà Nội, Hải Phòng, Hà Nam, Ninh Bình, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Hòa Bình, Hà Tĩnh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Yên Bái, Lào Cai, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Đăk Nông, TP HCM, Bà Rịa Vũng Tàu, Tiền Giang, Long An, Lâm Đồng, Tây Ninh, Sóc Trăng, An Giang, Bến Tre, Trà Vinh, Vĩnh Long, Bình Phước, Cà Mau, Bạc Liêu, Hậu Giang.

Chiến dịch tiêm chủng cho trẻ 12-17 tuổi triển khai từ tháng 11/2021 trên cả nước, dự kiến tiêm khoảng 9 triệu trẻ trong độ tuổi này. Loại vaccine đang được sử dụng để tiêm cho trẻ là của Pfizer.

Từ tháng 3/2021 đến hết ngày 9/1, Việt Nam đã tiếp nhận 206,5 triệu liều vaccine phòng Covid-19. Bộ Y tế đã phân bổ 116 đợt với tổng số 185 triệu liều, còn khoảng 21,5 triệu liều mới tiếp nhận, đang tiến hành các thủ tục để kiểm định chất lượng, xuất xưởng.

Hiện, cả nước đã tiêm 161,2 triệu liều, tỷ lệ sử dụng đạt 87,2% số vaccine. Trong đó, 147,3 triệu liều đã tiêm cho người từ 18 tuổi trở lên, gồm 70,3 triệu mũi một; 65,1 triệu mũi hai. Tỷ lệ bao phủ ít nhất một liều vaccine là 100% và tỷ lệ tiêm đủ liều cơ bản là 92,6% dân số từ 18 tuổi trở lên.

36 tỉnh, thành phố tỷ lệ bao phủ đủ liều cơ bản trên 90%. Còn 5 tỉnh, thành phố tỷ lệ bao phủ đủ hai liều dưới 80% là Hưng Yên, Nghệ An, Hà Giang, Cao Bằng và Sơn La.

Các địa phương cũng đang tiến hành tiêm mũi 3 cho người dân, hiện đã tiêm được 3 triệu liều bổ sung và 7,5 triệu liều nhắc lại.

Vì sao tiêm đủ liều vaccine vẫn có nguy cơ mắc bệnh?

 Dù vaccine là một biện pháp phòng bệnh hiệu quả, người đã tiêm ngừa cũng không nên chủ quan vì vẫn có khả năng mắc bệnh.

Trên thực tế, có nhiều nguyên nhân khác nhau khiến một người bị nhiễm bệnh dù đã tiêm đủ liều vaccine, trong đó có thể kể đến một số lý do dưới đây.

Vaccine chưa đủ thời gian để phát huy tác dụng

Cơ chế hoạt động chính của vaccine là kích hoạt phản ứng miễn dịch để giúp cơ thể ghi nhớ và chống lại vi khuẩn hoặc virus khi chúng xâm nhập. Tuy nhiên, quá trình này cần một khoảng thời gian nhất định, thường là vài tuần đến vài tháng. Vì vậy, người tiêm vaccine vẫn có khả năng mắc bệnh nếu tiếp xúc với mầm bệnh gần thời gian tiêm phòng.

Cơ thể không đáp ứng đủ với vaccine

Một số đối tượng như người lớn tuổi, người nhiễm HIV, người mắc các bệnh mạn tính, người từng ghép tạng... thường có hệ miễn dịch suy yếu và không đáp ứng hoàn toàn với vaccine. Điều này khiến vaccine kém hiệu quả và làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh. Trong trường hợp đó, liều bổ sung có thể được khuyến nghị để giúp tối ưu hóa hoặc tăng cường đáp ứng miễn dịch ở những đối tượng này.

Tác dụng phụ của vaccine

Một số vaccine có thể gây ra tác dụng phụ với các dấu hiệu tương tự như bệnh lý mà chúng phòng ngừa. Ví dụ như tác dụng phụ của vaccine ngừa Covid-19 có thể giống với triệu chứng của bệnh lý này, bao gồm: đau nhức cơ thể, mệt mỏi, ớn lạnh, đau đầu, sốt, buồn nôn.

Nhiều người có thể nhầm lẫn tác dụng phụ của vaccine với tình trạng bệnh thật sự. Tuy nhiên, so với khi nhiễm bệnh, các tác dụng phụ này thường nhẹ hơn, xuất hiện ngay sau khi tiêm vaccine và có xu hướng biến mất sau 1-2 ngày.

Chủng vi sinh vật mắc phải không có trong vaccine

Vaccine có thể sử dụng mầm bệnh toàn phần hoặc các bộ phận của chúng để kích hoạt phản ứng miễn dịch trong cơ thể. Tuy nhiên, thông thường, vaccine chỉ chứa một hoặc một vài chủng virus, vi khuẩn gây bệnh nhất định đã được chọn lọc. Vì vậy, sau khi tiêm vaccine, cơ thể sẽ chỉ hình thành khả năng miễn dịch chống lại các chủng vi sinh vật cụ thể này.

Nếu phơi nhiễm với các chủng vi khuẩn hoặc virus đã bị biến đổi hoặc khác biệt so với chủng hiện có trong vaccine thì dù đã tiêm phòng vẫn có khả năng mắc bệnh. Bởi vì lúc này, cơ thể chưa hình thành khả năng miễn dịch chống lại chúng.

Thêm vào đó, mỗi loại vaccine chỉ giúp phòng ngừa một số bệnh lý cụ thể. Vì vậy, người tiêm vaccine vẫn có khả năng mắc phải các bệnh liên quan hoặc có cùng triệu chứng. Chẳng hạn, người tiêm phòng cúm vẫn có thể bị các bệnh đường hô hấp như cảm lạnh, viêm phế quản, cúm dạ dày hay viêm phổi (trừ trường hợp viêm phổi là biến chứng của cúm).

Ngoài ra, việc vaccine không được bảo quản hoặc tiêm đúng cách cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả phòng ngừa.

Nhìn chung, người đã tiêm đầy đủ vaccine vẫn có khả năng mắc bệnh. Tuy nhiên, việc tiêm vaccine sẽ giúp tình trạng bệnh nhẹ hơn và giảm nguy cơ các biến chứng nguy hiểm. Điều này đặc biệt quan trọng đối với nhóm đối tượng có nguy cơ cao như trẻ em, người trên 65 tuổi, người có hệ miễn dịch suy yếu.

Tiêm đủ liều cơ bản cho người từ 12 tuổi trở lên trong tháng 1

 Bộ Y tế yêu cầu các tỉnh, thành phố đẩy nhanh tiến độ tiêm phòng vaccine Covid-19, hoàn thành tiêm đủ liều cơ bản cho người từ 12 tuổi trở lên trong tháng 1/2022.

Trong công điện gửi các địa phương ngày 11/1, Bộ Y tế còn yêu cầu tiêm liều bổ sung, liều nhắc lại cho người từ 18 tuổi trở lên trong Quý I năm 2022. Đồng thời rà soát không để bỏ sót đối tượng chưa được tiêm chủng và đối tượng chưa được tiêm đủ liều vaccine; sau khi rà soát, khẩn trương tiêm đủ liều cho các đối tượng từ 12 tuổi trở lên; bảo đảm an toàn trong tiêm chủng.

Các địa phương quản lý, bảo vệ tối đa các đối tượng nguy cơ cao (người già, người có bệnh nền, người suy giảm miễn dịch, phụ nữ có thai) đảm bảo được tiêm chủng đủ liều, được tiếp cận các dịch vụ y tế nhanh nhất, tốt nhất ngay tại địa phương (xã/phường/thị trấn).

"Tổ chức các điểm tiêm chủng lưu động, bố trí tiêm tại nhà cho những người đi lại khó khăn...", Bộ Y tế yêu cầu.

Bộ Y tế cũng nhắc các địa phương tiếp tục tập trung, huy động mọi nguồn lực cho công tác tiêm chủng; bố trí kinh phí, cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực và vật tư tiêm chủng để triển khai tiêm. Đẩy mạnh việc sử dụng ứng dụng quản lý tiêm chủng và cập nhật thường xuyên số liệu về đối tượng tiêm chủng, số liều vaccine sử dụng.

Người dân được khuyến cáo tiêm chủng đầy đủ, không chờ đợi, lựa chọn vaccine, đảm bảo sử dụng vaccine hiệu quả.

Từ tháng 3/2021 đến hết ngày 9/1, Việt Nam đã tiếp nhận 206,5 triệu liều vaccine phòng Covid-19. Bộ Y tế đã phân bổ 116 đợt với tổng số 185 triệu liều, còn khoảng 21,5 triệu liều mới tiếp nhận, đang tiến hành các thủ tục để kiểm định chất lượng, xuất xưởng.

Hiện, cả nước đã được tiêm là 162,3 triệu liều, trong đó tiêm mũi một là 78,3 triệu liều, tiêm mũi hai là 71,3 triệu liều, tiêm mũi 3 (tiêm bổ sung/tiêm nhắc) là 12,5 triệu liều.

36 tỉnh, thành phố tỷ lệ bao phủ đủ liều cơ bản trên 90%. Còn 5 tỉnh, thành phố tỷ lệ bao phủ đủ hai liều dưới 80% là Hưng Yên, Nghệ An, Hà Giang, Cao Bằng và Sơn La.

Tính đến ngày 10/1, khoảng 13,9 triệu liều vaccine Covid-19 đã được tiêm cho trẻ 12-17 tuổi cả nước, trong đó có 7,9 triệu mũi một và 5,9 triệu mũi hai. Hai miền Nam, Bắc tỷ lệ tiêm cao nhất, còn miền Trung và Tây Nguyên thấp hơn.

Bộ Y tế đã xây dựng kế hoạch tiêm vaccine Covid-19 cho trẻ em 5-11 tuổi, báo cáo Chính phủ chờ phê duyệt, song chưa rõ thời gian triển khai.

Điều kiện để F0 được điều trị tại nhà ở Đà Nẵng

 Số ca Covid-19 tăng cao nên TP Đà Nẵng đang khẩn trương phân loại F0 nhằm tổ chức điều trị tại nhà hoặc nơi cư trú.

Ngày 15-1, Sở Y tế TP Đà Nẵng có văn bản khẩn hướng dẫn phân loại, thực hiện cách ly điều trị F0 tại nhà hoặc nơi lưu trú.

Theo đó, Sở Y tế TP Đà Nẵng yêu cầu UBND các quận, huyện chỉ đạo khẩn trương chuẩn bị các điều kiện và nhân lực để thiết lập các trạm y tế lưu động trên địa bàn, bảo đảm công tác cách ly, chăm sóc, điều trị F0 tại nhà/nơi lưu trú, trong đó đặc biệt chuẩn bị đủ nguồn nhân lực. Sở Y tế quy định F0 khi được phát hiện phải được nhân viên y tế đánh giá ngay về tình trạng cấp cứu, mức độ nguy cơ, xem xét cách ly phù hợp…

Sở Y tế TP Đà Nẵng quy định, tiêu chuẩn F0 để thực hiện cách ly, điều trị tại nhà/nơi lưu trú là có độ tuổi từ 3 đến không quá 49 tuổi, chưa phát hiện bệnh lý nền, đã tiêm đủ liều vắc-xin Covid-19, sức khỏe chưa có dấu hiệu bất thường và SpO2 từ 97% trở lên. Điều kiện cơ sở vật chất để thực hiện cách ly, chăm sóc, điều trị tại nhà phải bảo đảm có khu vực cách ly (buồng, phòng, tầng, nhà...) riêng với khu vực sinh hoạt chung với các đối tượng không phải F0. Đối với F0 ở phòng trọ, phải có phòng vệ sinh riêng trong phòng trọ.

Trường hợp không đủ điều kiện cơ sở vật chất nhưng có nguyện vọng cách ly, điều trị tại nhà thì F0 hoặc gia đình phải ký cam kết thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch Covid-19. Đồng thời, Sở Y tế TP Đà Nẵng đề nghị xem xét chuyển cách ly, điều trị tại cơ sở y tế đối với các trường hợp F0 được phân loại nguy cơ cao đối với người từ 65 tuổi trở lên hoặc từ 3 tháng tuổi trở xuống; người từ 50 - 64 tuổi chưa tiêm đủ liều vắc-xin Covid-19; phụ nữ có thai hoặc vừa sinh con dưới 42 ngày; SpO2 từ 94% đến 96%.

Ngoài ra, Đà Nẵng cũng xem xét, chuyển cách ly, điều trị tại cơ sở y tế đối với F0 có tình trạng cấp cứu. Đối với những trường hợp đặc biệt, nhân viên y tế của trạm y tế hoặc Trung tâm Y tế quận, huyện hội chẩn với Bệnh viện Đà Nẵng, Bệnh viện Phổi, Trung tâm Y tế huyện Hòa Vang để quyết định chuyển điều trị tại cơ sở y tế.

Ngày 15-1, TP Đà Nẵng ghi nhận kỷ lục với 874 ca Covid-19. Trước đó ngày 14-1, địa phương này ghi nhận 765 ca, ngày 13-1 là 657 ca. Tính đến hiện tại, TP Đà Nẵng đã điều trị tại nhà cho hơn 1.286 F0. Trong đó có 86 trường hợp khỏi bệnh, 25 trường hợp chuyển tuyến. Trước việc F0 tăng mạnh, ông Lê Trung Chinh, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng yêu cầu các đơn vị, địa phương đẩy mạnh công tác điều trị F0 tại nhà, kích hoạt, phát huy vai trò lực lượng y tế tuyến cơ sở. Các quận, huyện cần xác định việc điều trị F0 tại nhà là trách nhiệm hàng đầu; cần xác định các khu vực, đối tượng cụ thể để có giải pháp bảo đảm phòng, chống Covid-19; đẩy mạnh tuyên truyền, kiểm tra, xử lý vi phạm, hạn chế tối đa các sự kiện tập trung đông người.

Bệnh viện Chợ Rẫy TP.Hồ Chí Minh được quốc tế vinh danh chống dịch Covid-19

 Trong năm 2021 có 48 cá nhân và tổ chức trên toàn thế giới đã được trao tặng bằng khen này, trong đó Bệnh viện Chợ Rẫy là đơn vị y tế tại Việt Nam được vinh danh.

Văn phòng Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam vừa tổ chức Lễ trao tặng bằng khen của Chủ tịch JICA năm 2021 cho Bệnh viện Chợ Rẫy vì những đóng góp trong công tác phòng chống dịch Covid-19.

Bằng khen của Chủ tịch JICA dành cho các cá nhân và tập thể nhằm tôn vinh những đóng góp xuất sắc của họ cho sự nghiệp đào tạo nhân lực và phát triển kinh tế, xã hội tại các nước đang phát triển, thông qua các dự án hợp tác quốc tế. Theo đó, năm 2021, trong số 48 cá nhân, tổ chức trên toàn thế giới được trao tặng bằng khen này thì Bệnh viện Chợ Rẫy là đơn vị y tế tại Việt Nam được vinh danh.

Tại lễ trao tặng, Trưởng đại diện JICA tại Việt Nam, ông Shimizu Akira gửi lời cảm ơn đến Ban lãnh đạo cùng tập thể đội ngũ nhân viên y tế của Bệnh viện Chợ Rẫy đã luôn phối hợp chặt chẽ trong các dự án hợp tác với JICA, đồng thời khẳng định tổ chức JICA với tầm nhìn "Kết nối thế giới bằng niềm tin" đã luôn đặt niềm tin ở Bệnh viện Chợ Rẫy. 

Hướng đến kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản (1973-2023), ông bày tỏ vinh dự vì đại diện cho JICA trao "Bằng khen của Chủ tịch JICA" (JICA President Award) cho Bệnh viện Chợ Rẫy, đơn vị đã có nhiều đóng góp trong việc thúc đẩy mối quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Nhật Bản nói chung, cũng như sự hợp tác bền vững giữa Bệnh viện Chợ Rẫy và JICA nói riêng.

TS-BSCK2 Nguyễn Tri Thức, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, bày tỏ niềm tự hào khi các hoạt động của bệnh viện được Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) ghi nhận và trao tặng bằng khen danh dự này. Ông cũng cho biết trong đợt cao điểm của đại dịch Covid-19 tại TP HCM, có những ngày, Bệnh viện Chợ Rẫy và Bệnh viện Hồi sức Covid-19 chịu trách nhiệm điều trị cho hơn 1.200 bệnh nhân nặng và nguy kịch, áp lực và khó khăn mà đội ngũ nhân viên y tế của hai cơ sở điều trị phải trải qua không gì có thể mô tả được. Từ thực tế được ghi nhận, bằng khen của Chủ tịch JICA sẽ góp phần kích lệ, động viên tinh thần rất lớn cho đội ngũ nhân viên y tế của Bệnh viện Chợ Rẫy.

Gửi lời cảm ơn Tổ chức JICA đã kịp thời trao tặng cho Bệnh viện Chợ Rẫy hai gói trang thiết bị khẩn cấp trong năm 2020-2021 góp phần không nhỏ vào công tác phòng chống dịch Covid-19, BS Tri Thức cũng bày tỏ kỳ vọng, mối quan hệ giữa Bệnh viện Chợ Rẫy và Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tiếp tục phát triển, là biểu tượng xanh cho sự hợp tác bền vững giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Tiếp sức máy ECMO đến với các bệnh viện điều trị Covid-19 ở Việt Nam

 Dự kiến trong năm nay sẽ có 100 máy ECMO đưa về Việt Nam để nâng cao hiệu quả điều trị Covid-19, đồng thời kéo dài hành trình "Tiếp sức ECMO" để các cơ sở y tế sử dụng và đào tạo kể cả ở TP HCM và Hà Nội.

Sáng 15-1, Bệnh viện Gia An 115 TP HCM cho biết chương trình "Tiếp sức ECMO" điều trị người bệnh Covid-19 do Tập đoàn Hoa Lâm, Bệnh viện Gia An 115 TP HCM cùng Ngân hàng Vietbank phối hợp thực hiện vừa diễn ra tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.

Hệ thống tuần hoàn ngoài cơ thể (ECMO) của hãng Getinge/Maquet (Đức) thế hệ mới 2021 được bàn giao cho Bệnh viện điều trị người bệnh Covid-19 (trực thuộc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội) mượn 6 tháng để sử dụng phục vụ công tác điều trị Covid-19.

Bên cạnh cho mượn hệ thống ECMO, các đơn vị cũng trao tặng 20 liều thuốc Ronapreve (thuốc phối hợp kháng thể đơn dòng Casirivimab và Imdevimab) và 20 lọ Pentaglobin 50ml, hỗ trợ bệnh viện trong việc điều trị cho người bệnh Covid-19.

Tới đây, Tập đoàn Hoa Lâm và Bệnh viện Gia An 115 sẽ tiếp tục đầu tư thêm nhiều máy ECMO, trong đó dự kiến sẽ đầu tư thêm 100 máy trong năm 2022 để nâng cao hiệu quả điều trị tại Trung tâm điều trị Covid-19 Bệnh viện Gia An 115, đồng thời kéo dài hành trình "Tiếp sức ECMO", đồng hành cùng nhiều đơn vị tuyến đầu trong công tác điều trị Covid-19, cho các cơ sở y tế sử dụng và đào tạo kể cả ở TP HCM lẫn Hà Nội.

Bệnh viện điều trị người bệnh Covid-19 là bệnh viện tuyến cuối trong bậc thang điều trị người bệnh Covid-19 tại khu vực TP Hà Nội và một số tỉnh phía Bắc, đồng thời thực hiện chức năng của trung tâm hồi sức tích cực Covid-19 quốc gia nhằm tổ chức thu dung, cấp cứu, điều trị người bệnh Covid-19 nặng, nguy kịch.

Với hệ thống ECMO từ chương trình "tiếp sức" này, Bệnh viện điều trị người bệnh Covid-19 sẽ có thêm một "vũ khí" hiện đại quan trọng trong cuộc chiến với "tử thần", giúp tăng cơ hội sống cho nhiều người bệnh, hạn chế thấp nhất tỷ lệ tử vong do Covid-19. Điều này càng có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh số ca mắc Covid-19 tại Hà Nội và nhiều tỉnh thành khu vực phía Bắc đang có xu hướng tăng lên mỗi ngày và biến chủng Omicron với tốc độ lây lan nhanh hơn đã xuất hiện tại Việt Nam.

Covid hôm nay sáng 16-1: Hải Dương xuất hiện nhiều ổ dịch mới; TP Hồ Chí Minh thêm 18 ca biến thể Omicron

 

Số ca mắc Covid-19 tiếp tục gia tăng tại nhiều địa phương trên cả nước. Đáng chú ý, Hải Dương xuất hiện nhiều ổ dịch mới; TP Hồ Chí Minh thêm 18 ca biến thể Omicron.

ĐỪNG " DỄ MÌNH, KHÓ NGƯỜI"!

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022, trong khi nhiều người mong mỏi được trở về sum họp gia đình sau một năm đầy biến cố, trắc trở thì một số địa phương lại viết “tâm thư” kêu gọi hay đặt ra các yêu cầu khắt khe nhằm hạn chế công dân từ các tỉnh, thành phố khác về quê ăn Tết, tránh lây lan dịch bệnh.

 

Phòng, chống dịch Covid-19 là nhiệm vụ quan trọng, nhưng làm theo kiểu “dễ mình, khó người”, tư duy “không quản được thì cấm” như nêu trên thì chỉ "dễ" cho lãnh đạo địa phương mà trái với tinh thần chỉ đạo của Chính phủ, hướng dẫn của Bộ Y tế và nguyện vọng chính đáng của người dân. Chính vì thế, ngay sau khi dư luận lên tiếng phản ảnh, nhiều địa phương đã phải đính chính thông tin, điều chỉnh lại các quy định.

“Không quản được thì cấm” dường như đã ăn sâu trong tư duy lãnh đạo, quản lý của không ít cán bộ thiếu năng lực, trách nhiệm, tầm nhìn ở nhiều ngành, địa phương. Cách đây gần 10 năm, loại hình kinh tế chia sẻ bắt đầu xuất hiện ở nước ta cùng một số ứng dụng đặt xe công nghệ. Nhiều ý kiến, quan điểm trái chiều được đưa ra. Có người cho rằng, vì chưa có quy định quản lý đối với loại hình dịch vụ này nên hoạt động của taxi công nghệ là vi phạm pháp luật, cần phải cấm.

Song lại có người nêu quan điểm “cấm không được thì phải quản”, vì nếu pháp luật không cấm thì người dân, doanh nghiệp được quyền tự do đầu tư, kinh doanh và cần có quy định quản lý phù hợp... Và cuối cùng, các quy định, chính sách quản lý, phát triển mô hình kinh tế này cũng được xây dựng, ban hành, áp dụng. Thực tiễn thời gian qua cho thấy quyết định này là rất đúng đắn, tạo môi trường phát triển thuận lợi, sự cạnh tranh mạnh mẽ, mang lại nhiều lợi ích cho người dân, doanh nghiệp và xã hội.

Tôi còn nhớ câu chuyện về anh Vũ Văn Sơn, Chủ tịch UBND xã Sín Chéng, huyện Si Ma Cai (Lào Cai). Với mong muốn giúp bà con vươn lên làm giàu, nhiều lần anh thuyết phục và trực tiếp hướng dẫn người dân kỹ thuật chăm sóc cây mận Tả Van, lê Tai Nung. Thế nhưng, bà con không nghe và vẫn làm theo cách truyền thống cha ông để lại. Không nản chí, anh tự bỏ tiền túi tổ chức đưa người dân đến trại rau quả huyện Bắc Hà để tìm hiểu cách trồng, chăm sóc cây mận, cây lê; quyết tâm xây dựng mô hình mẫu để đồng bào thấy rõ hiệu quả kinh tế...

Từ đó, nhiều người dân tin tưởng, chuyển sang trồng lê, mận và chăm sóc theo kỹ thuật mới có năng suất, thu nhập cao, còn Vũ Văn Sơn được đồng bào yêu thương coi như con cháu, đặt tên là A Núi. Câu chuyện này và việc quản lý dịch vụ xe công nghệ cho thấy, người cán bộ ở cấp nào, lĩnh vực nào cũng phải lấy dân làm gốc, trân trọng và dựa vào dân thì việc khó mấy cũng sẽ thành công.

Xã hội luôn luôn vận động, phát triển nên tất yếu nảy sinh nhiều vấn đề mới trong mọi lĩnh vực đời sống, đòi hỏi Nhà nước phải có chính sách, phương thức quản lý kịp thời, phù hợp. Muốn thế, người cán bộ ở từng cấp, từng ngành phải có tâm và tầm, tránh tư tưởng “dễ mình, khó người”, “không quản được thì cấm”, phải hết mình vì việc chung và biết lắng nghe phản ảnh, góp ý của người dân, doanh nghiệp thì vấn đề gì cũng có thể quản lý được một cách hiệu quả. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Muốn cho dân yêu, muốn được lòng dân, việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh”. Thiết nghĩ, cán bộ, đảng viên nên coi đây là kim chỉ nam cho mọi hành động, quyết định của mình.

TOAN TÍNH CỦA TRUNG QUỐC TỪ LỚP VỎ BỌC ‘LUẬT HÀNG HẢI SỬA ĐỔI’

 Việc Trung Quốc áp dụng các quy định mới về khai báo đối với một số loại tàu thuyền đi vào vùng biển mà Bắc Kinh gọi là “lãnh hải” của nước này có thể gây “bất ổn và xung đột tiềm ẩn” trong khu vực.

VÌ SAO LẠI LÀ XUÂN MẬU THÂN 1968 MÀ KHÔNG PHẢI LÀ NĂM KHÁC?

        Để trả lời câu hỏi này, yêu cầu rất nhiều kiến thức ở nhiều mảng, với sự gắn kết chặt chẽ với nhau và phải được đặt trong dòng chảy thông suốt của lịch sử. Tuy nhiên, tôi xin được đưa ra chút thông tin để các bạn cùng tham khảo, bàn luận: Một trong những yếu tố quyết định đến sự ra đời của chiến dịch tổng tiến công và nổi dậy xuân 68 là tuyến đường Trường Sơn (559).

Với bất kỳ nước cờ quân sự nào, người lên kế hoạch (người chỉ huy) đều phải tính tới 3 bước: chuẩn bị, diễn biến, kết thúc. Trong bước "chuẩn bị" thì hậu cần là một trong những điều kiện cần. Hậu cần là một trong những yếu tố quyết định quy mô về không gian, thời gian, sự mãnh liệt của chiến dịch. Mùa khô 1966-1967, vận chuyển trên tuyến Trường Sơn thành công trong việc cơ giới hóa, đánh dấu một bước chuyển mình lớn trong việc nối tiền tuyến lớn miền Nam và hậu phương lớn miền Bắc. 

Tháng 6/1967, ngay sau khi báo cáo kết quả hoạt động mùa khô 66-67 của tuyến Trường Sơn, tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên có cuộc gặp với tổng bí thư Lê Duẩn. Nội dung Lê Duẩn trao đổi được viết trong hồi ký tướng Nguyên như sau: "Bộ Chính trị đang tính đến một phương hướng chiến lược cho năm 1968. Tương quan lực lượng lúc này, ta chưa thể thắng địch được về quân sự, nhưng ta phải làm một cú thật dữ dội - một cú như "bombarder" làm suy sụp ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ. Công việc của Tuyến 559 cũng là một yếu tố quan trọng. Bộ Quốc phòng sẽ tính toán, giao nhiệm vụ cụ thể cho Tuyến. Chúc các anh chuẩn bị tốt kế hoạch mùa khô 1967-1968."

Thật trùng hợp khi năm 1968 vừa là năm nhạy cảm của chính trị nước Mỹ lại vừa là thời điểm quân sự Việt Nam cho phép đánh lớn. Cũng như chơi chứng khoán, cùng với 1 số vốn, có người trắng tay, có người trở thành triệu phú, đó là nghệ thuật tạo ra thời cơ, nhìn thấy thời cơ và chớp lấy thời cơ xuất phát từ tư tưởng "tiến công cách mạng".

Mậu Thân vẫn còn nhiều tranh cãi, nhưng hãy tranh luận, đừng tranh cãi nữa, hãy đưa ra lý luận, minh chứng thực tế, chính xác, sắc bén, đừng cãi cùn./.

Yêu nước ST.

VUA QUANG TRUNG CHƯA BAO GIỜ ĐÒI LƯỠNG QUẢNG, THỨ MÀ VUA QUANG TRUNG MUỐN LẤY LẠI LÀ GÌ?

        Thái độ của các triều đại Lê-Trịnh, Tây Sơn và Nguyễn về việc đòi 7 châu Hưng Hóa.

Khi các cuộc khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài nổ ra (1739), chúa Trịnh phải lo đối phó và không kiểm soát nổi toàn bộ biên giới, đất đai phủ An Tây (Hưng Hoá) giáp Vân Nam cũng bị nhà Thanh dưới thời Càn Long lấn chiếm. Nguyên phủ An Tây có 10 châu: Chiêu Tấn, Quỳnh Nhai, Lai châu, Ninh Biên, Quảng Lăng, Hoàng Nham, Hợp Phi, Lễ Truyền, Khiêm châu và Tuy Phụ. Sau Hoàng Công Chất nổi dậy đã chiếm giữ vùng Hưng Hoá phía Tây Bắc. Năm 1769, Công Chất chết, con là Hoàng Công Toản bị dẹp, chạy sang Vân Nam. Nhà Thanh nhân lúc đó lấn chiếm 6 châu: Quảng Lăng, Hoàng Nham, Hợp Phi, Lễ Truyền, Khiêm Châu và Tuy Phụ. Những vùng đất chiếm được ở Tây Bắc nhà Thanh sát nhập vào các huyện Mông Tự, Châu Kiến Thủy, Lâm An… thuộc tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).

Vào năm Tân Sửu (1761), tức năm Cảnh Hưng thứ 42, chúa Trịnh Sâm đã dâng biểu lên Càn Long xét lại vấn đề sáu châu ở vùng Hưng Hóa (Tây Bắc). Nhà Thanh không xét, mà họ Trịnh phải im đó là vì họ không có lực lượng làm hậu thuẫn. Đến khi chúa Trịnh Sâm chết (1782) việc này không thực hiện được. Sáu châu thuộc Hưng Hoá của Đại Việt cho đến khi kết thúc nhà Lê (1786) vẫn không đòi lại được.

Năm Quang Trung thứ 4, triều Tây Sơn gửi thư sang vua Thanh nhờ tổng đốc Lưỡng Quảng chuyển đạt để đòi lại đất cũ:

Tờ biểu của Quang Trung viết: “ … Ở đất Hưng Hóa và Tuyên Quang, biên giới trước kia, tiền nhiệm Vân Quý Tổng đốc Ngạc Nhĩ Thái đã vâng chỉ dựng bia từ sông Đổ chú trở về phía Tây đến nước Sa Lý thì các châu Tung Lăng, Lễ Tuyền, Hoàng Nham, Tuy Phụ, Hợp Phì, Lai Châu, Khiêm Châu bảy châu đều thuộc vào đất Hưng Hóa của bản quốc.

Đến năm Canh Thân (1740) tiền nhiệm nhà Lê, Hoàng Công Thư cha của nghịch thần Hoàng Công Toản dấy binh, giữ đất ấy đến 30 năm. Tiền nhiệm nhà Lê cẩu thả không thể lo liệu được, dân 7 châu ấy vì địa thế xa, bản quốc khó khống chế bèn phụ vào nội địa (Ý chỉ nhà Thanh). Từ đó trở đi ở duyên biên của nội địa, các quan buộc dân ở nơi biên giới đổi cách mặc áo quần đeo thẻ, chịu thuế.

Thần từ ngày vâng mệnh mở nước, còn lo về chỗ ở, bộn bề việc nội trị, chưa kịp biện lý đến sự tình ủy khúc ngoài biên. Nay trấn mục bản quốc báo cáo rằng, thổ dân bảy châu ấy trải qua thời gian đã lâu, chịu nội địa đánh thuế, nên khi bản quốc đòi thuế thì nhất quyết chống lại và ngăn trở. Nguyên do việc này cũng là do tiền nhiệm họ Lê không biết kính giữ đất được phong cho nên mới thế…”.

Lần đòi đất này vô hiệu, Phúc Khang An bác bỏ và Càn Long cũng gửi thư trách nhẹ. Sở Cuồng trong bài “Tây Sơn sử luận” nhận xét về việc này: Tiếc rằng trời không giúp nước ta, để đến nỗi vua (Quang Trung) sáng nghiệp chỉ được nửa chừng, nửa chừng mất đi, từ đó về sau không ai dám lại đi đòi ở Thanh đình, thành thử dân sáu châu ba động (thực ra thì trong tờ biểu của Nguyễn Huệ là 7 châu, gồm cả Châu Lai-vốn cuối triều Lê chịu đóng thuế cho cả 2 nước) vĩnh viễn chìm đắm vào tai họa - Hán Văn tạp chí Nam phong số 93-03/1925.

Vào đầu thời Gia Long, châu trưởng Châu Lai và châu Văn Bàn là Đèo Chính Ngọc, Đèo Quốc Oai xin quan Trấn cấp phép cho để đi chiêu dụ các động các mường và dân chúng những châu Tung Lăng, Hoàng Nham, Tuy Phụ, Hợp Phì trước kia đã xin nội thuộc về nhà Thanh, tham hiệp trấn Hưng Hóa là Võ Vuân Cẩn cho phép, bấy giờ động trưởng các động mường Tề, mường Phù, mường Phang, mường Tôn, mường Y, mường Ôm, Binh Chiêm kéo nhau theo về.

Tổng đốc Vân Quý đưa thư sang trách mắng và đòi lại, nói rằng các đất này từ năm Khang Hi đã liệt vào bản đồ nhà Thanh, hơn trăm năm yên ổn vô sự, nay trấn mục Hưng Hóa dụ dỗ về hàng thật quái lạ, không được tự ý gây sự như thế.

Các quan Bắc thành dâng thư trách về kinh, Gia Long truyền tra xét rõ địa giới tỉnh Hưng Hóa. Tổng trấn Bắc Thành Nguyễn Văn Thành xét hình thế sông núi, vẽ bản đồ dâng lên và tâu rằng:

“Một dải thượng du Hưng Hóa, địa thế tiếp liền với các phủ Lâm An, Khai Hóa tỉnh Vân Nam … Khoảng niên hiệu Bảo Thái triều Lê, vua Thanh sai Tổng đốc Vân Quý Ngạc Nhĩ Thái hội đồng dựng bia, lấy sông Đổ Chú thuộc nước ta làm địa giới. Từ song Đổ Chú trở về phía Tây, gồm 7 châu: Tung Lăng, Lễ Tuyền, Hoàng Nham, Tuy Phụ, Hợp Phì, Lai Châu, Khiêm Châu đều thuộc về Hưng Hóa. Năm Vĩnh Hựu triều Lê, nghịch dân Hoàng Công Thư đem quân chiếm giữ gần 30 năm, nhà Lê bỏ bê không hỏi đến, dân bảy châu dần dà phụ vào Trung Quốc, các biên lại cai trị bắt cải trang (đổi trang phục), đóng thuế. Từ thời Lê đến Tây Sơn đều muốn tâu bày, đều không được.

Như thế thì trong mười châu thuộc phủ An Tây, sáu châu mất vào tay nhà Thanh đến nay đã lâu rồi. Nay châu Chiêu Tấn và châu Lai vốn là đất thuộc Hưng Hóa, mà nhà Thanh lại đem dân các mường động của hai châu, biên lẫn vào các mãnh của họ, chẳng qua là biên lại của họ tham đất, muốn chiếm cứ mà tổng đốc Vân Quý nhất định nghe theo, thư đưa ra đều là mờ mịt không có bằng cứ, nay xin phúc thư biện bạch cho rõ về bờ cõi hai châu, yêu cầu sai quan đến cùng họp nhau bàn xét, để xem ý họ, còn chuyện bờ cõi sáu châu, thì tổng đốc Vân Nam sẽ sợ ta gây việc ngoài biên giới tất phải lo liệu, mà dân chúng hai châu từ đây cũng khỏi đóng thuế hai lần”.

Nguyễn Văn Thành tâu bày sự tình bảy châu và cũng mong thu phục về hoặc ít nhất bảo toàn 2 châu là châu Lai và Chiêu Tấn, nhưng sớ dâng vào, vua (Gia Long) cho rằng đây chỉ mới lúc sáng nghiệp chưa có thì giờ tính tới việc nơi xa, nên cũng không phúc đáp trả lời. Từ đó sáu châu Hưng Hóa mất hẳn, phủ An Tây chỉ còn có bốn châu Chiêu Tấn, Quỳnh Nhai, Luân Châu và Lai châu mà thôi

Nguồn: Tập san sử địa số 21 (1971) - Tr 101-106.

Như vậy là, về việc đất 6 châu (theo Tây Sơn tâu bày là 7 châu) ở Hưng Hóa bị nhà Thanh lấn chiếm, từ triều Lê-Trịnh và Tây Sơn đều có các động thái đòi đất, bảo vệ chủ quyền đất nước, dù không thành công bởi các nguyên nhân khách quan. Đến thời Nguyễn, các quan lại và tù trưởng ở Bắc Thành cũng có hoạt động tương tự về vấn đề biên giới, đề nghị triều đình có động thái đòi lại khu vực này hay ít nhất là bảo vệ trước các động thái lấn đất. Nhưng Gia Long đại đế tỏ rõ mình là bậc minh quân sáng suốt rộng lượng, ngay đất Trấn Ninh còn không tính đến tiết nhỏ đem phong cho Ai Lao để thưởng công lao giúp đánh giặc Tây Sơn hồi trước, so với đại ân đại đức của thiên triều ban cho tên nước thì bỏ 6 châu biên giới ấy hưởng ân đức thiên triều cũng đâu đáng là bao.

Vì nhà Nguyễn ko thể đòi lại đc các châu này nên sử nhà Nguyễn sau này bóp méo việc Quang Trung đòi châu Hưng Hóa thành Quang Trung đòi Lưỡng Quảng./.

Yêu nước ST.