Những năm qua, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng và Tổng cục Chính
trị đã lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị trong toàn quân làm tốt
công tác lãnh đạo tư tưởng, được tiến hành trên mọi lĩnh vực hoạt động của Quân
đội, bảo đảm công tác tư tưởng phải đi trước một bước; ở đâu có bộ đội ở đó có
công tác tư tưởng và đạt được kết quả khá toàn diện. Hầu hết cấp ủy, chỉ huy,
cơ quan chính trị các cấp có nhận thức đúng vai trò, tầm quan trọng của công
tác tư tưởng; có nghị quyết chuyên đề lãnh đạo công tác này, với những chủ
trương, giải pháp thiết thực, khả thi, hướng vào các nhiệm vụ trọng tâm, khâu
then chốt, thời điểm dễ nảy sinh tư tưởng. Tập trung làm tốt công tác giáo dục
chính trị, giáo dục pháp luật, chủ động, thường xuyên, thông qua nhiều tổ chức,
lực lượng, kênh thông tin để nắm chắc tình hình đơn vị, diễn biến tư tưởng của
bộ đội, kịp thời phát hiện và xử lý những vấn đề tư tưởng nảy sinh ngay từ cơ
sở. Tiến hành rà soát, bổ sung, hoàn thiện các quy chế, quy định trên các lĩnh
vực công tác, thực hiện nghiêm Quy chế Dân chủ ở cơ sở; kết hợp công tác tư
tưởng với công tác tổ chức và công tác chính sách; giữa giáo dục thuyết phục,
cảm hóa với biện pháp hành chính, xử lý kỷ luật nghiêm minh; mở rộng dân chủ,
tăng cường đối thoại, trao đổi, đáp ứng tâm tư, yêu cầu, nguyện vọng chính đáng
của cán bộ, chiến sĩ.
Đội ngũ cán bộ các cấp sâu sát đơn vị, cơ sở, nắm tâm tư, tình
cảm, nguyện vọng cùng những trăn trở, suy tư của bộ đội để có biện pháp giáo
dục, động viên, thuyết phục phù hợp; giải quyết hài hòa các mối quan hệ giữa
lãnh đạo với chỉ huy, cấp trên với cấp dưới, cán bộ với chiến sĩ, không để đột
biến về tư tưởng xảy ra. Tích cực đưa bộ đội tham gia hoạt động thực tiễn,
phong trào Thi đua Quyết thắng và các phong trào, cuộc vận động, nhất là Cuộc
vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ thời
kỳ mới” bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, có tác động tích cực đến nhận
thức và hành động của cán bộ, chiến sĩ. Xây dựng môi trường văn hoá tốt đẹp,
phong phú, lành mạnh; phát huy vai trò của các tổ chức, lực lượng, cơ quan, đơn
vị, gia đình và địa phương cùng làm công tác tư tưởng,... Thực tiễn chỉ ra
rằng, ở đâu, nơi nào cấp ủy, chỉ huy quan tâm đúng mức đến công tác lãnh đạo tư
tưởng cho cán bộ, chiến sĩ thì nơi đó nội bộ đơn vị ổn định, mọi người “làm
việc theo chức trách, hành động theo điều lệnh”, yêu thương, chia sẻ trách
nhiệm, trên dưới một lòng, yên tâm xây dựng Quân đội; tỷ lệ vi phạm pháp luật,
kỷ luật Quân đội giảm, không có các vụ việc nghiêm trọng, đơn vị hoàn thành tốt
nhiệm vụ.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, sự nghiệp xây
dựng Quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc đặt ra yêu cầu mới rất cao và
toàn diện. Quân đội vừa đóng vai trò nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc,
vừa tích cực tham gia trên tuyến đầu phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, bảo vệ
nhân dân; đồng thời, tích cực thực hiện điều chỉnh, tổ chức biên chế theo hướng
tinh, gọn, mạnh. Trong khi đó, những yếu tố tiêu cực ngoài xã hội, sự chống phá
của các thế lực thù địch hằng ngày, hằng giờ tác động, chi phối đến tình hình
tư tưởng trong Quân đội, làm phai nhạt mục tiêu, lý tưởng chiến đấu, chia rẽ
tình đoàn kết quân - dân. Tình hình trên đòi hỏi phải tăng cường hơn nữa công
tác tư tưởng của Đảng trong Quân đội, bảo đảm trong bất kỳ tình huống nào, cán
bộ, chiến sĩ Quân đội luôn vững vàng về tư tưởng, chuẩn mực về hành động, trung
thành tuyệt đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
được giao.
Để tiếp tục tăng cường công tác tư tưởng của Đảng trong Quân đội,
cấp ủy, chỉ huy các cấp cần tập trung thực hiện một số giải pháp trọng tâm sau:
Một là, phát huy vai trò,
trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy, cơ quan chính trị các cấp trong lãnh đạo, chỉ
đạo công tác tư tưởng trong Quân đội.
Quán triệt sâu sắc các chỉ thị, nghị quyết của Đảng về công tác tư
tưởng, nhất là Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 khóa X, “Về công tác tư tưởng,
lý luận, báo chí trong tình hình mới”; những quan điểm mới về công tác tư tưởng
mà Đại hội XIII của Đảng đã xác định; bám sát chức năng, nhiệm vụ, đối tượng
quản lý, cấp ủy các cấp đưa nội dung lãnh đạo công tác tư tưởng vào nghị quyết
nhiệm kỳ, hằng năm, nghị quyết chuyên đề và cụ thể hóa thành chương trình, kế
hoạch cụ thể để tổ chức thực hiện, bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm, giải quyết
khâu yếu, mặt yếu, không để xảy ra đột biến về tư tưởng. Đồng thời, phân công
các cấp ủy viên phụ trách, sâu sát cơ sở, thường xuyên báo cáo và chịu trách
nhiệm trước cấp ủy về tình hình tư tưởng trong cơ quan, đơn vị. Phát huy vai
trò của cơ quan chính trị, trực tiếp là cơ quan tuyên huấn các cấp trong tham
mưu cho cấp ủy, chỉ huy chủ trương, giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo công tác tư
tưởng; đồng thời, hướng dẫn các cơ quan, đơn vị tiến hành công tác tư tưởng
theo các tình huống xảy ra trong thực tiễn. Phát huy vai trò tiền phong, gương
mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ chủ trì các cấp; cấp trên làm gương
cho cấp dưới, cán bộ làm gương cho chiến sĩ, cán bộ, chức vụ càng cao càng phải
gương mẫu cả trong lời nói và hành động. Lãnh đạo, chỉ huy các cấp thường xuyên
bám nắm cơ sở, sâu sát thực tiễn, lắng nghe ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của bộ
đội, giải quyết thấu tình, đạt lý những vấn đề bộ đội quan tâm, không để những
bức xúc xảy ra, tích tụ từ sự việc nhỏ thành sự việc lớn; “xây” đi liền với
“chống”, giáo dục đi liền với các biện pháp hành chính. Kiên quyết đấu tranh
chống các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, ý thức
tổ chức kỷ luật kém, thoái thác nhiệm vụ, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, toàn diện
công tác lãnh đạo tư tưởng trong các cơ quan, đơn vị.
Hai là, tăng cường công tác
giáo dục chính trị, giáo dục pháp luật, định hướng tư tưởng cho cán bộ, chiến
sĩ.
Trước sự tác động mạnh mẽ của mặt trái nền kinh tế thị trường,
truyền thông xã hội và sự tuyên truyền, kích động, chống phá của các thế lực
thù địch trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa, cấp ủy, chỉ huy, cơ quan chính trị
các cấp, nhất là cấp cơ sở cần làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao
nhận thức cho cán bộ, chiến sĩ về sự cần thiết phải bảo vệ nền tảng tư tưởng
của Đảng, tình hình nhiệm vụ, đối tượng, đối tác, thực trạng về công tác tư
tưởng trong tình hình hiện nay. Kết hợp giữa tuyên truyền, giáo dục pháp luật
với giáo dục chính trị, định hướng tư tưởng, quán triệt nhiệm vụ, xây dựng động
cơ phấn đấu đúng đắn, ý thức tự giác chấp hành pháp luật, kỷ luật của cán bộ,
chiến sĩ. Trong quá trình tuyên truyền, giáo dục, chú ý định hướng tư tưởng, dư
luận xã hội theo chiều hướng tích cực; phân tích, làm rõ nguyên nhân, rút ra
bài học kinh nghiệm, những vấn đề có tính bản chất, quy luật, hệ thống để bộ
đội hiểu rõ đúng sai; tích cực cổ vũ cái đúng, đấu tranh với cái sai, chủ nghĩa
cá nhân, tiêu cực, làm cho hệ tư tưởng chủ đạo từng bước thẩm thấu, thống trị
trong đời sống tinh thần của cán bộ, chiến sĩ. Thông qua giáo dục, định hướng
tư tưởng hình thành cho cán bộ, chiến sĩ niềm tin, thế giới quan, phương pháp
luận khoa học trong nhận định, đánh giá các vấn đề của cuộc sống xã hội, môi
trường Quân đội. Từ đó, tự giác ghép mình vào khuôn khổ, tự xử lý những bức xúc
cá nhân theo chiều hướng tích cực, hòa mình với tập thể, chấp hành nghiêm các
chế độ quy định, không để những vụ việc đáng tiếc xảy ra.
Ba là, đổi mới nội dung,
hình thức, biện pháp lãnh đạo công tác tư tưởng trong Quân đội.
Xuất phát từ đối tượng quản lý, giáo dục, lãnh đạo công tác tư
tưởng phong phú, đa dạng, trên nhiều lĩnh vực của môi trường Quân đội, nên đòi
hỏi công tác lãnh đạo tư tưởng, quản lý kỷ luật phải được tiến hành hết sức
khoa học, bài bản, chặt chẽ, đồng bộ ở các cấp, các ngành, các lĩnh vực, theo
đúng quy trình các bước, phù hợp với đối tượng, địa bàn, nhiệm vụ của từng lực
lượng. Nội dung lãnh đạo công tác tư tưởng phải toàn diện, song phải có trọng
tâm, trọng điểm, hướng tới đối tượng đặc thù nhằm đạt được mục tiêu cao nhất là
cán bộ, chiến sĩ toàn quân thống nhất về tư tưởng, ý chí và hành động, trên
dưới một lòng, tình đồng chí, đồng đội gắn bó keo sơn, chia ngọt sẻ bùi, phát
huy sức mạnh tổng hợp vượt qua khó khăn, thử thách, hoàn thành xuất sắc nhiệm
vụ. Để làm được điều đó, cấp ủy, chỉ huy các cấp cần tiếp tục nghiên cứu, đổi
mới tư duy, hình thức, biện pháp lãnh đạo tư tưởng, quản lý, giáo dục pháp luật
của Nhà nước, kỷ luật Quân đội theo hướng thiết thực, hiệu quả; bám sát phương
châm “4 không”, “3 có”, “3 nên”(4) và 5 khâu tiến hành công tác
tư tưởng: Dự báo, quản lý, định hướng, đấu tranh và xử lý tư tưởng nảy sinh.
Thực hiện hiệu quả Đề án đổi mới công tác giáo dục chính trị tại đơn vị trong
giai đoạn mới; thông báo kịp thời, có chọn lọc các vụ vi phạm pháp luật, kỷ
luật Quân đội, trên cơ sở đó định hướng tư tưởng, rút kinh nghiệm cho bộ đội.
Kết hợp chặt chẽ công tác tư tưởng với công tác tổ chức và công tác chính sách,
giữa giáo dục thuyết phục với biện pháp hành chính, lấy giáo dục, thuyết phục
phòng ngừa vi phạm là chính.
Bốn là, đẩy mạnh xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện
“mẫu mực, tiêu biểu”, môi trường văn hóa phong phú, lành mạnh, nâng cao đời
sống vật chất, tinh thần cho bộ đội.
Con người là sản phẩm của hoàn cảnh, nhân cách của mỗi cá nhân
được hình thành trong các mối liên hệ xã hội, nên muốn có một con người tốt
phải tạo ra môi trường, hoàn cảnh tiêu biểu về lối sống có văn hóa, kỷ cương,
thân thiện, cùng nỗ lực phấn đấu cho mục tiêu chung. Để tư tưởng bộ đội ổn định
vững chắc, cần tiếp tục thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp xây dựng
đơn vị vững mạnh toàn diện “mẫu mực, tiêu biểu” gắn với xây dựng tổ chức đảng
trong sạch, vững mạnh, các tổ chức quần chúng vững mạnh. Trong đó, tập trung
xây dựng cho cán bộ, chiến sĩ về bản lĩnh chính trị, ý chí quyết tâm, đạo đức,
lối sống, văn hóa, ý thức pháp luật, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tinh thần
vượt qua khó khăn, thử thách để hoàn thành tốt nhiệm vụ. Duy trì nghiêm nền nếp,
chế độ công tác, xây dựng chính quy, rèn luyện kỷ luật, thực hành dân chủ; giải
quyết hài hòa các mối quan hệ giữa lãnh đạo với chỉ huy, cấp trên với cấp dưới,
cán bộ với chiến sĩ, chiến sĩ cũ với chiến sĩ mới, tạo đời sống văn hóa lành
mạnh trong các cơ quan, đơn vị. Đẩy mạnh phong trào Thi đua Quyết thắng và các
phong trào, các cuộc vận động trong toàn quân, trọng tâm là Cuộc vận động “Phát
huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ thời kỳ mới”, bằng
nhiều mô hình sáng tạo, phù hợp, có sức lan tỏa mạnh mẽ, tác động trực tiếp đến
nhận thức, hành động của bộ đội. Tích cực xây dựng môi trường văn hóa quân sự
phong phú, lành mạnh, thực sự là nơi để bộ đội gửi gắm tình cảm, niềm tin và sự
khát khao cống hiến. Thường xuyên chăm lo, bảo đảm tốt đời sống vật chất, tinh
thần, thực hiện tốt chính sách hậu phương Quân đội để bộ đội yên tâm công tác,
gắn bó, tâm huyết với môi trường Quân đội.
Năm là, phát huy sức mạnh tổng hợp nâng cao hiệu quả
công tác tư tưởng của Đảng trong Quân đội.
Công tác tư tưởng là công
tác của cấp ủy, tổ chức đảng các cấp, trực tiếp là của bí thư cấp ủy. Thực tiễn
chỉ ra rằng, đồng chí bí thư cấp ủy nào nắm chắc chức trách, nhiệm vụ, vai trò,
có phương pháp tiến hành công tác tư tưởng khoa học, phù hợp, biết phát huy sức
mạnh tổng hợp trong tiến hành công tác này thì hiệu quả sẽ cao hơn, tình hình
tư tưởng trong cơ quan, đơn vị ổn định, không có đột biến xảy ra và ngược lại
công tác tư tưởng sẽ không đạt như mong muốn. Trước hết, cần phát huy vai trò
của cấp ủy, chỉ huy các cấp thông qua việc xác định chủ trương, biện pháp, kế
hoạch lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, tính khả thi cao; “xây” đi liền với “chống”;
phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị với gia đình, địa phương để làm công tác tư
tưởng; thường xuyên bám sát cơ sở, bộ đội để điều chỉnh cách thức lãnh đạo cho
phù hợp với yêu cầu của thực tiễn. Đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp cơ sở
tăng cường bám nắm bộ đội, sâu sát với quần chúng để nắm tâm tư, nguyện vọng,
những bức xúc trong cuộc sống để động viên, giải quyết kịp thời, không để đột
biến xảy ra. Cùng với đó, cần phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng, Hội
đồng quân nhân trong thực hiện Quy chế Dân chủ ở cơ sở, thực hiện công khai,
công bằng trên mọi lĩnh vực hoạt động; đề cao trách nhiệm của các quân nhân,
hội viên, đoàn viên trong xây dựng đơn vị, động viên, giúp đỡ lẫn nhau trong
công việc cũng như trong cuộc sống. Đồng thời, phải kiên quyết đấu tranh làm
thất bại âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch trên lĩnh vực
chính trị, tư tưởng, ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính
trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ,
góp phần bảo vệ vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng trong Quân đội. Thực tiễn
luôn vận động, phát triển nên công tác lãnh đạo tư tưởng trong quản lý, giáo
dục pháp luật của Nhà nước, kỷ luật Quân đội cho cán bộ, chiến sĩ cũng phải có
sự điều chỉnh cho phù hợp. Làm tốt công tác tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý
luận đúc rút ra những kinh nghiệm hay, mô hình tiêu biểu tạo sức lan tỏa sâu
rộng trong toàn quân, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác lãnh đạo tư tưởng
đối với cán bộ, chiến sĩ.
Tăng cường công tác tư tưởng của Đảng trong Quân đội là nội dung
hết sức quan trọng, quyết định kết quả xây dựng Quân đội vững mạnh về chính
trị, tư tưởng, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao sức mạnh chiến đấu, hoàn
thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao. Vì vậy, các cấp cần nhận thức sâu sắc
vai trò, tầm quan trọng của công tác này để quán triệt, triển khai thực hiện
hiệu quả trong thực tiễn, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030 xây dựng
Quân đội nhân dân Việt Nam chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, bảo vệ vững chắc Tổ
quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong mọi tình huống.
HAI VAN
