Kiểm tra, giám sát cán bộ mới “bền gốc”

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng trong bài viết "Một số vấn đề cần được đặc biệt quan tâm trong công tác chuẩn bị nhân sự Đại hội XIII của Đảng" đã đặc biệt nhấn mạnh: Công tác cán bộ cực kỳ phức tạp, khó khăn, vì nó liên quan đến con người, là "công tác con người". "Con người cũng có đủ thứ chứng tật không lành mạnh...", vì thế lựa chọn cán bộ cần tuân theo một quy trình chặt chẽ, khoa học và nhất quán và phải "có con mắt tinh đời" trong việc đánh giá, giới thiệu, lựa chọn cũng như phải có cơ chế giám sát chặt chẽ suốt thời gian giữ chức vụ, có như thế mới giữ được sự trong sạch cho cán bộ, phát huy hết cái tài của họ, để làm lợi cho nước, cho dân.

Mọi quyền lực đều phải được kiểm soát chặt chẽ

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định rõ quyết tâm của Đảng, Nhà nước về phòng chống tham nhũng; làm cho mọi người thấy rõ việc chỉnh đốn Đảng, xử lý nghiêm khắc nhiều cán bộ, đảng viên sai phạm không làm “chậm lại” sự phát triển, mà ngược lại, càng làm trong sạch, tạo sức mạnh thật sự của bộ máy. Đồng thời, đặc biệt đề cao vai trò của báo chí và các phương tiện thông tin đại chúng trong việc cổ vũ, động viên sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, huy động sức mạnh của toàn dân trong cuộc đấu tranh với những thói hư tật xấu của cán bộ.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn:“Khi đã có chính sách đúng thì sự thành công hoặc thất bại của chính sách đó là do nơi cách tổ chức công việc, nơi lựa chọn cán bộ và do nơi kiểm tra. Nếu ba điều ấy sơ sài, thì chính sách đúng mấy cũng vô ích”.

Cần khẩn trương hoàn thiện các cơ chế, chính sách, có các chế tài đủ mạnh và xây dựng một cơ chế phòng ngừa chặt chẽ để cán bộ, người có chức quyền dù muốn cũng “không thể tham nhũng”. Để làm được, cần có ngay các quy định đủ mạnh về kiểm soát quyền lực, trách nhiệm người đứng đầu; ngăn chặn những người có chức, có quyền lợi dụng cương vị công tác để trục lợi; quy định về cho thôi, miễn nhiệm, từ chức đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý; quy định về điều chuyển, thay thế cán bộ khi có biểu hiện tiêu cực, tham nhũng, uy tín thấp; cơ chế khuyến khích và bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đột phá, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung... Song song với đó, tăng cường kiểm tra, giám sát kỷ luật Đảng; siết chặt kỷ luật, kỷ cương; xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ trong tình hình mới. Kỷ luật là để “trị bệnh cứu người”, cảnh tỉnh, răn đe; ngăn chặn từ gốc, phát hiện sớm, xử lý từ đầu, không để vi phạm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn.

Muốn thế, phải thiết lập cho được một cơ chế kiểm soát việc thực thi quyền lực đối với người có chức vụ, quyền hạn theo nguyên tắc mọi quyền lực đều phải được kiểm soát chặt chẽ bằng cơ chế; quyền hạn phải được ràng buộc với trách nhiệm, quyền hạn đến đâu trách nhiệm đến đó, quyền hạn càng cao, trách nhiệm càng lớn. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã nhấn mạnh: "Để những người đó lọt được vào cương vị lãnh đạo là tai hoạ cho Đảng, là tạo điều kiện cho họ càng hại nước, hại dân nhiều hơn".

Nhìn vào một số vụ việc cụ thể gần đây thấy rõ, sở dĩ cán bộ ở cấp tỉnh, cấp huyện tại một số nơi có thể cài cắm con em mình vào nhiều chức danh theo tiêu chí "một người làm quan to, cả họ làm quan nhỏ" là do công tác giám sát, thanh - kiểm tra của các cấp ngành, mặt trận ở nhiều nơi chưa đạt yêu cầu, buông lỏng. Lấy ví dụ điển hình "lỗi thời gian" trong xử lý đối với những trường hợp có liên quan đến vụ việc nâng điểm thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT ở một số địa phương. Việc thi hành kỷ luật cán bộ một số trường hợp còn nhẹ, chưa kịp thời nhất là đối với những trường hợp có liên quan đến vụ việc nâng điểm trong kỳ thi THPT năm 2018 với hình thức khiển trách. Cũng tại tỉnh này, khi phóng viên của một số cơ quan báo chí đi tìm hiểu thông tin liên quan tới những cán bộ có trách nhiệm liên quan... thì nhận được câu trả lời, chưa thể công bố, vì tài liệu đang đóng dấu "mật".

Kích hoạt "Vòng kim cô"

Cách đây hơn một năm, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng đã thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành Quy định số 179-QĐ/TW ngày 25/02/2019 về chế độ kiểm tra, giám sát công tác cán bộ, trong đó nhấn mạnh:Những trường hợp cán bộ và tổ chức đảng được phát hiện có dấu hiệu vi phạm sẽ được chuyển Ủy ban kiểm tra hoặc báo cáo tổ chức đảng có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Quy định này giúp đánh giá đúng công tác cán bộ, đồng thời góp phần chủ động phòng ngừa, ngăn chặn nạn chạy chức, chạy quyền, sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống…

Cần phải nhanh chóng lấp lại các "lỗ hổng" trong công tác giám sát cán bộ khi mà vẫn còn những người có khuyết điểm mà chưa bị xử lý nghiêm. Quy định 205-QĐ/TW ngày 23/9/2019 của Bộ Chính trị được ban hành cho thấy vấn đề kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ, chống chạy chức chạy quyền được đề cập trong một văn bản mang tính pháp quy của Đảng. Tiếp đó, ngày 24/3/2020, Ban Bí thư đã ban hành Kết luận số 71-KL/TW về xử lý sai phạm trong công tác tuyển dụng cán bộ, công chức, viên chức theo Thông báo kết luận số 43, ngày 28/12/2017 của Bộ Chính trị.

Các Quy định và Kết luận quan trọng kể trên cho thấy rõ, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát công tác cán bộ luôn được Đảng, Nhà nước quan tâm sát sao nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và  sự đoàn kết thống nhất trong Đảng; giữ gìn kỷ luật, kỷ cương của Đảng trong công tác cán bộ; đánh giá đúng công tác cán bộ, kịp thời phát hiện chấn chỉnh và xử lý các khuyết điểm, vi phạm của tổ chức Đảng và cán bộ, đảng viên; sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên. Chính vì vậy, các Quy định, Chỉ thị hay Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư rất cụ thể, trong đó đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu phải tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát và phòng, chống tiêu cực trong công tác cán bộ nói chung. Tuy nhiên, công tác cán bộ chỉ thực sự thành côn và mọi chỉ thị, quy định cùng các biện pháp chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi có sự ủng hộ, vào cuộc của cả hệ thống chính trị, trong đó không thể thiếu vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội, các cơ quan dân cử và nhân dân mọi miền Tổ quốc.

Hành vi sai trái không qua được tai mắt nhân dân

Có một thực tế, giám sát việc tu dưỡng, rèn luyện của cán bộ, đảng viên chưa bao giờ là dễ dàng khi một số phần tử thoái hóa biến chất đã phủ cho mình lớp vỏ trơn nhẫy như lươn, chạch; ẩn mình và đổi màu trong mọi điều kiện hoàn cảnh; thậm chí còn làm cho người ta tưởng lầm họ là những người đi đầu trong phòng, chống tiêu cực, tham nhũng... Bởi, việc giám sát cán bộ, đảng viên về cơ bản chỉ thông qua việc quan sát bề ngoài, tìm hiểu thông qua giao tiếp với cán bộ chủ chốt, ở khu dân cư mà không có cơ chế đấu tranh trực tiếp khiến các biểu hiện xấu khó lộ ra. Trong khi đó thực tế giám sát cho thấy, việc rèn luyện, tu dưỡng đạo đức thuộc phạm trù bên trong của mỗi cá nhân, không thể hiện ra bằng hành động và hoạt động cụ thể nên đây là vấn đề trừu tượng, rất khó giám sát. Chính điều này đã khiến nhiều cán bộ, đảng viên ngày càng trượt dài hơn và số đảng viên, tổ chức đảng vi phạm, phải thi hành kỷ luật, thậm chí là kỷ luật nặng vẫn còn nhiều. Hẳn nhiều người còn nhớ chuyện 12 con dê của người nghèo "đi nhầm" vào trang trại của ông Bí thư Huyện ủy Thạch Thành (Thanh Hóa) trở thành câu chuyện bi hài, là đề tài châm biếm trên báo chí nhiều ngày. Vậy mà, nhiều cán bộ không lấy đó làm bài học cảnh tỉnh. Ngay trong những ngày đại dịch COVID-19 hoành hành, những "hộ nghèo" có ô tô đi, ở nhà lầu ở ngay Hà Nội, vì "thân" với cán bộ thôn, xã... nên vẫn nhận được hỗ trợ của Nhà nước. Một chính sách nhân văn nhằm trợ giúp người nghèo, để không ai bị bỏ lại phía sau, vậy mà cũng trở thành miếng bánh để cán bộ và người người thân của họ chia chác trên lưng người nghèo. Đó là "miếng bánh" cụ thể, còn không ít "miếng bánh" quyền lực cũng bị không ít địa phương  lợi dụng vị thế của người "trong họ" đứng đầu một địa phương đem ra chia chác để “cả họ cùng làm quan”; rồi tìm mọi cách để “chọn người nhà, bỏ người tài”... Thực tế này là minh chứng cho sự lỏng lẻo trong công tác giám sát chính sách, giám sát cán bộ.

"Cán bộ lãnh đạo các cấp phải ghi nhớ, bất cứ ai cũng không có quyền lực tuyệt đối ngoài pháp luật, bất kỳ ai sử dụng quyền lực đều phải phục vụ nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân và tự giác chịu sự giám sát của nhân dân" (Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng)

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn:“Khi đã có chính sách đúng thì sự thành công hoặc thất bại của chính sách đó là do nơi cách tổ chức công việc, nơi lựa chọn cán bộ và do nơi kiểm tra. Nếu ba điều ấy sơ sài, thì chính sách đúng mấy cũng vô ích”. Làm gì để công tác kiểm tra, giám sát mạnh hơn nữa, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ cấp ủy các cấp ngày một vững mạnh là yêu cầu đặt ra bức thiết ngay lúc này. Cả hệ thống chính trị cần vào cuộc khẩn trương để khoanh vùng "một bộ phận không nhỏ cán bộ suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, có biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá". Một số cán bộ lãnh đạo, quản lý, trong đó có cả cán bộ cấp chiến lược vướng vào tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, lợi ích nhóm", như các Nghị quyết gần đây chỉ ra. Để chấn chỉnh, khắc phục tình trạng trên, cần đẩy mạnh hơn nữa công tác kiểm tra, giám sát, xử lý kịp thời, nghiêm minh những tổ chức, cá nhân vi phạm kỷ luật của Đảng, pháp luật của Nhà nước; lợi dụng quyền lực để thực hiện những hành vi sai trái trong công tác cán bộ hoặc tiếp tay cho chạy chức, chạy quyền…Đã có những Uỷ viên Bộ chính trị; Ủy viên Trung ương, tướng lĩnh quân đội, công an, quan chức cấp tỉnh huyện, các ngành bị xét xử nghiêm minh, thụ án theo quy định của pháp luật. Sự nghiêm minh ấy đã góp phần tích cực vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nhất là đã phần nào có tác dụng ngăn chặn, đẩy lùi và khắc phục những sơ hở, yếu kém, tiêu cực trong công tác cán bộ, lấy lại niềm tin trong nhân dân.

Có thể thấy rõ, công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ thời gian qua đã có chuyển biến rất tích cực với nhiều đổi mới, đi vào nền nếp và chặt chẽ hơn. Việc bổ nhiệm, điều động, luân chuyển, xét thăng cấp bậc hàm, thực hiện chính sách đối với cán bộ đã bám sát tiêu chuẩn, điều kiện, quy trình theo quy định. Chất lượng đội ngũ cán bộ đã được nâng lên một bước. Tuy nhiên để đáp ứng cơ bản yêu cầu của công cuộc đổi mới và phát triển đất nước, kinh nghiệm cho thấy, càng chủ động tiến hành kiểm tra, giám sát, thì càng giảm các phát sinh “nóng” trong công tác cán bộ để bớt phải chạy theo xử lý.Thực tế thời gian qua cho thấy để giám sát thật tốt cán bộ, cần tập trung nắm bắt tình hình từ cơ sở; nghiên cứu kỹ những phản ánh của cơ sở, nhân dân, các đoàn thể, bởi không một điều gì có thể qua được tai mắt của dân.

Sưu tầm