Nhận thức về mô hình chủ nghĩa xã hội

 

 Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam (1991), Đảng ta đã xác định 6 đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là: Xã hội do nhân dân lao động làm chủ. Có nền kinh tế phát triển cao, dựa trên lực lượng sản xuất tiên tiến, hiện đại và chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu. Có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Con người được giải phóng khỏi mọi áp bức, bóc lột, bất công, làm theo năng lực, hưởng theo lao động, có điều kiện phát triển toàn diện cá nhân. Các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tương trợ và giúp đỡ nhau cùng phát triển. Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân tất cả các nước trên thế giới. Đến Văn kiện Đại hội X (2006) so với Cương lĩnh 1991 có 6 điểm mới: Thứ nhất, đặc trưng “dân giàu, nước mạnh” được nêu thêm và đặt ngay từ đầu. Thứ hai, quan niệm về “nhân dân” thay cho “Nhân dân lao động”. Thứ ba, “quan hệ sản xuất phù hợp” thay cho “chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu”. Thứ tư, không đề cập đến vấn đề “bóc lột” trong đặc trưng “phát triển con người”. Thứ năm, “có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới” thay cho “với nhân dân tất cả các nước trên thế giới”. Thứ sáu, bổ sung đặc trưng “có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng”.

Cương lĩnh (bổ sung và phát triển năm 2011), Đảng ta tiếp tục có sự bổ sung, phát triển lý luận về mô hình chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam: “Xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do nhân dân làm chủ; có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản lãnh đạo; có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới”^[1]HHHH

. So với Văn kiện Đại hội X, Đảng ta tiếp tục khẳng định 8 đặc trưng cơ bản, đồng thời, bổ sung, phát triển rõ hơn, đầy đủ hơn về mục tiêu tổng quát, về đặc trưng kinh tế và con người. Đến Đại hội XIII, tiêu chí “hạnh phúc”, tuy chưa đưa vào hệ mục tiêu của xã hội xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, nhưng được Đảng ta nêu ra như một thành tố trong mục tiêu tổng quát, đó là “khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc”.

---

[1] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội,2011, tr.70.