Điều kiện khách quan của cách mạng xã hội chủ nghĩa

Điều kiện khách quan của cách mạng xã hội chủ nghĩa là sự hội tụ những mâu thuẫn kinh tế và xã hội vốn có trong lòng xã hội tư bản chủ nghĩa đến độ chín muồi cùng sự tương quan so sánh lực lượng trong nước và quốc tế có lợi cho cách mạng. Mâu thuẫn về kinh tế trong xã hội tư bản chủ nghĩa là mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất ngày càng được xã hội hóa cao độ với quan hệ sản xuất dựa trên chế độ tư hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất; biểu hiện về mặt xã hội là mâu thuẫn điển hình giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản. Giai cấp tư sản đóng vai trò cách mạng to lớn trong một giai đoạn lịch sử nhất định là lật đổ xã hội phong kiến, xây dựng một chế độ xã hội mới cao hơn là xã hội tư bản chủ nghĩa: “Giai cấp tư sản, trong quá trình thống trị giai cấp chưa đầy một thế kỷ, đã tạo ra những lực lượng sản xuất nhiều hơn và đồ sộ hơn lực lượng sản xuất của tất cả các thế hệ trước kia gộp lại”^[1]. Khi lực lượng sản xuất phát triển, mang tính chất xã hội hóa cao sẽ tạo ra tiền đề khách quan là xóa bỏ quan hệ sản xuất không còn tương dung, vì dựa trên chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản về tư liệu sản xuất. Đây là điều kiện khách quan sâu xa, phản ánh mâu thuẫn trong phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa và quy định tính tất yếu của cách mạng xã hội chủ nghĩa.

Trong xã hội tư bản chủ nghĩa, giai cấp tư sản luôn tìm mọi biện pháp để khắc phục, hạn chế, điều hòa và xoa dịu mâu thuẫn cốt tử về kinh tế. Tuy nhiên, do bản chất chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản về tư liệu sản xuất đã không thể khắc phục nổi mâu thuẫn vốn có trong lòng xã hội, mà càng tạo ra điều kiện vật chất khách quan bùng nổ cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa. Bởi lẽ, giai cấp tư sản làm cuộc cách mạng dân chủ tư sản lật đổ xã hội phong kiến, xây dựng xã hội tư bản chủ nghĩa chưa xóa bỏ tận gốc cơ sở nảy sinh đối kháng giai cấp. Với nền sản xuất vật chất, sản xuất công nghiệp trong xã hội tư bản đã nảy sinh ra một lực lượng xã hội, một giai cấp mới - giai cấp vô sản. Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống giai cấp tư sản là tất yếu khách quan, xuất phát từ sứ mệnh lịch sử: “Vũ khí mà giai cấp tư sản đã dùng để đánh đổ chế độ phong kiến thì ngày nay quay lại đập vào chính ngay giai cấp tư sản. Nhưng giai cấp tư sản không những đã rèn những vũ khí sẽ giết mình; nó còn tạo ra những người sử dụng vũ khí ấy chống lại nó, đó là những công nhân hiện đại, những người vô sản”^[2].

---

[1] C.Mác và Ph.Ăngghen, Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội - 1995, tr. 603.

[2] C.Mác và Ph.Ăngghen, Toàn tập, tập 4, Nxb Chính trị quốc gia - Sự thật, Hà Nội - 1995, tr. 605.