Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

 

Khái niệm thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là thời kỳ cải biến cách mạng sâu sắc, toàn diện trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, tạo ra những tiền đề vật chất và tinh thần, bảo đảm cho chủ nghĩa xã hội phát triển trên cơ sở của chính nó.

Thời kỳ quá độ vừa thoát thai và còn mang nặng những “dấu vết”, “tàn dư” của xã hội cũ, những yếu tố, tiền đề của xã hội mới xuất hiện chưa đầy đủ, thậm chí chưa xuất hiện; nên đó là thời kỳ lâu dài, khó khăn, gian khổ, phức tạp; khó xác định được về thời gian.

Về hình thức quá độ, chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ rõ: có quá độ trực tiếp và quá độ gián tiếp. Quá độ trực tiếp là những nước từ chủ nghĩa tư bản phát triển quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Quá độ gián tiếp, là những nước từ xã hội tiền tư bản quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Trong đó, những nước thực hiện quá độ gián tiếp sẽ khó khăn, phức tạp và lâu dài hơn, nên thời kỳ quá độ cần phải được chia thành nhiều bước quá độ nhỏ.