Thu hút, đào tạo, trọng dụng nhân tài lĩnh vực quân sự trong điều kiện Cách mạng công nghiệp lần thứ tư

 Thu hút, đào tạo, trọng dụng nhân tài lĩnh vực quân sự trong điều kiện Cách mạng công nghiệp lần thứ tư

TCCS - Nhân tài nói chung, nhân tài lĩnh vực quân sự nói riêng là “tài nguyên quý” của đất nước. Trong điều kiện Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, việc thu hút, đào tạo, trọng dụng nhân tài lĩnh vực quân sự là đòi hỏi khách quan và là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, cấp thiết, nhằm xây dựng và sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao trong Quân đội, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng trong tình hình mới.

Trong lịch sử dựng nước và giữ nước, ông cha ta có nhiều kinh nghiệm về phát hiện, tuyển chọn và trọng dụng nhân tài, coi hiền tài là “nguyên khí quốc gia”. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến công tác đào tạo cán bộ, trọng dụng nhân tài. Người chỉ rõ: “Đảng phải nuôi dạy cán bộ, như người làm vườn vun trồng những cây cối quý báu. Phải trọng nhân tài, trọng cán bộ, trọng mỗi một người có ích cho công việc chung của chúng ta”(1). Trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc, Đảng, Nhà nước và Quân đội ta luôn kế thừa, phát huy những kinh nghiệm của ông cha, thường xuyên quan tâm chăm lo, xây dựng và thực hiện tốt việc thu hút, đào tạo, trọng dụng nhân tài, coi đây là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Những năm qua, quán triệt các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng, Nhà nước về thu hút, đào tạo, trọng dụng nhân tài, như Kết luận số 86-KL/TW, ngày 24-1-2014, của Bộ Chính trị, “Về chính sách thu hút, tạo nguồn cán bộ từ sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, cán bộ khoa học trẻ”; Nghị quyết số 52-NQ/TW, ngày 27-9-2019, của Bộ Chính trị, “Về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư”,... Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị, chiến lược, đề ra những chủ trương, giải pháp để thu hút, tuyển chọn, đào tạo, trọng dụng nhân tài và đạt được nhiều kết quả quan trọng. Những đồng chí được tuyển chọn, đào tạo hoặc bồi dưỡng nâng cao kiến thức quân sự, quốc phòng tại các nhà trường quân đội đều có ý chí quyết tâm cao, đạt được thành tích tốt trong học tập và sau khi tốt nghiệp ra trường, được bố trí, sử dụng theo sở trường, nhiều đồng chí đã có những cống hiến quan trọng trên các lĩnh vực, nhất là lĩnh vực quân sự, quốc phòng. Trải qua thực tiễn, tuyệt đại đa số họ đều có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức cách mạng tốt; trình độ học vấn, tư duy khoa học nhạy bén, sắc sảo và năng lực lãnh đạo, tổ chức, quản lý, hoàn thành tốt nhiệm vụ, tích cực đóng góp sức lực, tài năng, trí tuệ cho sự nghiệp xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thu hút, trọng dụng nhân tài trong xã hội vào phục vụ Quân đội còn có những bất cập, như về nội dung, biện pháp, hình thức, cơ chế, chính sách tuyển chọn, đào tạo, sử dụng, đãi ngộ nhân tài phục vụ ở một số lĩnh vực...

Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ trên toàn cầu tác động trực tiếp, toàn diện tới mọi mặt của đời sống xã hội, trong đó có lĩnh vực quân sự, quốc phòng. Đặc biệt, việc phát triển lý luận về quân sự, quốc phòng; nghệ thuật quân sự; khoa học và công nghệ quân sự; khoa học xã hội và nhân văn quân sự; ứng dụng, chuyển giao, đổi mới công nghệ,... đòi hỏi phải có sự đổi mới về tư duy, trình độ quản lý, chỉ huy, điều hành phù hợp với các hình thái chiến tranh mới, nghệ thuật tác chiến và cách đánh phù hợp với vũ khí, trang bị hiện đại trong điều kiện chiến tranh công nghệ cao. Điều này đặt ra những yêu cầu cao hơn, đòi hỏi phải chuẩn bị tốt hơn nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu tác chiến trên không gian mạng và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Để thích ứng với yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Đảng ta chủ trương: “Phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, ưu tiên nguồn nhân lực cho công tác lãnh đạo, quản lý và các lĩnh vực then chốt trên cơ sở nâng cao, tạo bước chuyển biến căn bản, mạnh mẽ, toàn diện về chất lượng giáo dục, đào tạo gắn với cơ chế tuyển dụng, sử dụng, đãi ngộ người tài”(2). Đối với nhiệm vụ xây dựng Quân đội, Đảng ta xác định: Xây dựng Quân đội nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, một số quân chủng, binh chủng, lực lượng tiến thẳng lên hiện đại. Đến năm 2025, xây dựng Quân đội cơ bản tinh, gọn, mạnh, tạo tiền đề vững chắc, đến năm 2030 xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Quán triệt và thực hiện chủ trương của Đảng, trước hết, phải thực hiện tốt quan điểm “người trước, súng sau”; ưu tiên xây dựng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và coi đây là việc làm có ý nghĩa quyết định. Việc thu hút, đào tạo, trọng dụng nhân tài lĩnh vực quân sự hiện nay là một tất yếu khách quan, mang tính chiến lược và cấp thiết để đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Theo đó, cần tập trung thực hiện tốt một số giải pháp trọng tâm sau:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, người chỉ huy các cấp; nâng cao nhận thức về thu hút, đào tạo, trọng dụng nhân tài trong lĩnh vực quân sự trước tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội là một nguyên tắc bất biến trong quá trình xây dựng, trưởng thành và chiến thắng của Quân đội ta; đồng thời, là biện pháp quan trọng hàng đầu, đưa đến sự thành công của việc thu hút, đào tạo, trọng dụng nhân tài trong lĩnh vực quân sự. Nguyên tắc này phải được nhận thức đúng và tuân thủ nghiêm ngặt. Các cấp ủy, tổ chức đảng, người chỉ huy, chính ủy, chính trị viên các cơ quan, đơn vị, học viện, nhà trường trong Quân đội cần lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, tập trung làm tốt công tác giáo dục để cán bộ, chiến sĩ nhận thức sâu sắc về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng trước sự tác động mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, thấy rõ thời cơ và thách thức; nhận rõ những yêu cầu về đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo theo mô hình “Nhà trường thông minh”, phương châm “chất lượng đào tạo của nhà trường là khả năng sẵn sàng chiến đấu của đơn vị” và trách nhiệm trong thu hút, nâng cao chất lượng tuyển chọn nguồn đào tạo, sử dụng nhân tài lĩnh vực quân sự.

Triển khai thực hiện nghiêm các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về giáo dục và đào tạo(3) để xây dựng và triển khai thực hiện Chiến lược phát triển giáo dục, đào tạo trong Quân đội giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Đề án đổi mới quy trình, chương trình đào tạo cán bộ các cấp trong Quân đội đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới; Đề án xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong Quân đội giai đoạn 2021 - 2030. Chăm lo xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục đạt chuẩn theo quy định. Thực hiện tốt công tác bồi dưỡng, rèn luyện đội ngũ nhà khoa học qua thực tiễn. Có chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài vào công tác trong Quân đội đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ.

Hai là, thực hiện tốt công tác tuyển sinh quân sự, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đáp ứng yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Công tác tuyển sinh quân sự phải thu hút được đông đảo các đối tượng ở trong và ngoài Quân đội có đủ điều kiện, tiêu chuẩn, nhất là những học sinh có học lực giỏi, xuất sắc, học sinh đạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh, cấp quốc gia, quốc tế; những học sinh, sinh viên tài năng, có năng khiếu. Các cơ quan, đơn vị cần nghiên cứu, nắm chắc các chỉ thị, thông tư, hướng dẫn về công tác tuyển sinh quân sự của Bộ Quốc phòng; thực hiện thống nhất, đồng bộ các khâu, các bước trong tuyển sinh quân sự; chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức tạo nguồn, xét duyệt các đối tượng tuyển sinh quân sự theo đúng quy trình, điều kiện, tiêu chí. Phát huy sức mạnh tổng hợp của các cấp, các ngành, các địa phương trong công tác tuyên truyền để nhiều học sinh, sinh viên, thanh niên và hạ sĩ quan, binh sĩ hiểu rõ ngành, nghề, cuộc sống tương lai khi tham gia tuyển sinh quân sự, thu hút đông đảo các đối tượng thi tuyển vào các nhà trường quân đội. Muốn vậy, các cấp, các ngành, các địa phương phải thực sự quan tâm đến công tác tuyển sinh quân sự; tạo môi trường, điều kiện đăng ký và tổ chức thi tuyển thuận lợi, chặt chẽ; bảo đảm tốt cơ sở vật chất và môi trường sư phạm quân sự khoa học, lành mạnh để học viên tốt nghiệp có trình độ tương xứng với mục tiêu, yêu cầu đào tạo. Qua đó, xây dựng, củng cố niềm tin của họ về tương lai phát triển khi lựa chọn tham gia tuyển sinh quân sự và phục vụ lâu dài trong Quân đội.

Cơ quan tham mưu chiến lược của Bộ Quốc phòng cần thường xuyên bám sát thực tiễn, chủ động nghiên cứu, tham mưu, đề xuất với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng những chủ trương, định hướng về tuyển chọn, đào tạo nhân tài cho Quân đội; xây dựng chuẩn đầu vào và đầu ra của các đối tượng đào tạo; làm tốt công tác quy hoạch, xây dựng kế hoạch tạo nguồn đào tạo cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật ở trong nước và nước ngoài. Bảo đảm đủ số lượng, chỉ tiêu, tiêu chuẩn, nhất là tiêu chuẩn về ngoại ngữ, nghiên cứu khoa học trong xét tuyển đầu vào sau đại học. Với cán bộ được lựa chọn cử đi đào tạo theo chức vụ hoặc theo học vấn, các đơn vị cần thực hiện đúng chỉ thị, hướng dẫn của Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng về đối tượng, mục tiêu, yêu cầu đào tạo, nhằm xây dựng và nâng cao chất lượng của đội ngũ cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ chủ trì các cấp trong Quân đội. Đối với công tác đào tạo cán bộ ở nước ngoài, cần tập trung đào tạo theo định hướng của Nghị quyết số 618-NQ/ĐU, ngày 28-10-2010, của Đảng ủy Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương), “Về đào tạo cán bộ Quân đội ở nước ngoài đến năm 2020 và những năm tiếp theo”; chú trọng đào tạo cơ bản, dài hạn, đào tạo chuyên sâu, đồng bộ với vũ khí, trang bị của Quân đội; ưu tiên đào tạo cán bộ nghiên cứu, thiết kế chế tạo, quản lý, khai thác làm chủ vũ khí, trang bị thế hệ mới, tiên tiến đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện đại. Các đơn vị cần coi trọng khâu tuyển chọn đầu vào theo hướng vừa bảo đảm về số lượng, chất lượng, vừa đúng với quy hoạch sử dụng cán bộ. Đối với những tài năng trẻ, cần xây dựng quy trình tạo nguồn hợp lý để sớm đưa đi đào tạo; gắn đào tạo với sử dụng, đáp ứng quy hoạch cán bộ chủ trì các cấp trong Quân đội.

Ba là, có cơ chế, chính sách đãi ngộ và môi trường làm việc tốt để thu hút, trọng dụng nhân tài trong lĩnh vực quân sự đáp ứng yêu cầu của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Lao động của Quân đội là lao động đặc thù, các hoạt động của bộ đội thường diễn ra trong môi trường khó khăn, gian khổ, hiểm nguy, thậm chí phải hy sinh cả tính mạng khi làm nhiệm vụ. Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đặt ra những yêu cầu mới, cao hơn đối với công tác huấn luyện, đào tạo, sử dụng các loạ#i vũ khí, trang bị kỹ thuật mới, hiện đại. Tác chiến công nghệ cao đòi hỏi trình độ, năng lực, sức khỏe của bộ đội cao hơn nên nếu môi trường làm việc và chính sách đãi ngộ không tốt, sẽ không thu hút được nhân tài vào học tập, công tác và cống hiến trong Quân đội. Do đó, phải xây dựng môi trường làm việc thuận lợi, bố trí sử dụng đúng người, đúng việc và có chế độ, chính sách đãi ngộ hợp lý, thỏa đáng để thu hút nhân tài phục vụ lâu dài trong Quân đội. Các cơ quan chức năng cần nghiên cứu, tham mưu, báo cáo Bộ Quốc phòng, đề xuất với Đảng, Nhà nước ban hành đồng bộ cơ chế, chính sách tuyển chọn, đào tạo, sử dụng, đãi ngộ và có những cơ chế đặc thù với nhân tài. Xây dựng các điều kiện, tiêu chí cụ thể và theo dõi, quản lý nhân tài trong lĩnh vực quân sự một cách khoa học, xứng đáng với sự cống hiến của họ và phù hợp với sự phát triển của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn cách mạng mới.

Bốn là, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, kết hợp chặt chẽ đào tạo với trọng dụng nhân tài đáp ứng yêu cầu của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, kết hợp chặt chẽ đào tạo với trọng dụng nhân tài có ý nghĩa rất quan trọng, trong đó, cần có cơ chế và thực hiện có hiệu quả việc bố trí, sử dụng nhân tài sau đào tạo và coi đây là mắt xích quan trọng, không thể thiếu trong thu hút, đào tạo, trọng dụng nhân tài lĩnh vực quân sự. Để làm được điều này, cần tập trung đầu tư xây dựng một số học viện, nhà trường đủ điều kiện trở thành trường trọng điểm quốc gia và Quân đội theo mô hình “Nhà trường thông minh, tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư”. Thường xuyên cập nhật chương trình đào tạo của quốc gia, khu vực và triển khai đào tạo một số chuyên ngành chất lượng cao, trọng điểm, chuyên sâu; tăng cường hợp tác quốc tế về giáo dục và đào tạo. Việc nâng cao chất lượng đào tạo nhân tài lĩnh vực quân sự phụ thuộc nhiều yếu tố, trong đó, giáo dục đạo đức, xây dựng bản lĩnh và truyền thụ kiến thức, kinh nghiệm, bồi dưỡng năng lực, rèn luyện kỹ năng ở các nhà trường quân đội, nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học,... có ý nghĩa quyết định. Theo đó, ngoài đầu tư, nâng cấp về cơ sở vật chất, trang, thiết bị dạy và học, các nhà trường quân đội cần chú trọng xây dựng, chuẩn hóa đội ngũ giảng viên, trọng tâm là nâng cao tỷ lệ giảng viên có trình độ sau đại học, phấn đấu đạt quy chuẩn của Nhà nước. Đồng thời, tiếp tục xây dựng và hoàn thiện cơ chế để thực hiện có hiệu quả việc bố trí, sử dụng cán bộ sau đào tạo; gắn đào tạo với bố trí, sử dụng cán bộ, tạo điều kiện tốt nhất để cán bộ luôn tâm huyết với nhiệm vụ, phát triển đúng hướng; đề bạt, bổ nhiệm những cán bộ thực sự có tài năng, nhất là tài năng trẻ, có phẩm chất tốt. Thực hiện tốt việc luân chuyển, điều động cán bộ theo quy hoạch, kết hợp giữa lý thuyết với thực hành, giữa kiến thức được trang bị ở nhà trường với kiến thức, kỹ năng được bồi dưỡng, rèn luyện qua hoạt động thực tiễn; tạo điều kiện để cán bộ được thử thách, trưởng thành vững chắc.

Năm là, kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo, bồi dưỡng với nghiên cứu, ứng dụng khoa học quân sự vào thực tiễn.

Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đặt ra yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng phải gắn kết chặt chẽ với nghiên cứu phát triển khoa học quân sự nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội có trình độ cao, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong điều kiện mới. Đặc trưng của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư là rút ngắn khoảng cách thời gian giữa nghiên cứu và ứng dụng, do đó, sự kết hợp này giúp phát huy tốt nhất năng lực của đội ngũ cán bộ trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nội dung nghiên cứu lý luận về nghệ thuật quân sự, khoa học xã hội và nhân văn quân sự cần tập trung vào đặc điểm của chiến tranh công nghệ cao; phương thức tiến hành chiến tranh nhân dân ứng phó với các hình thái chiến tranh xâm lược mới; hình thức, phương pháp lãnh đạo, chỉ huy, điều hành tác chiến; về xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới,... Đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, bổ sung, phát triển hoàn thiện tư duy lý luận về quân sự, quốc phòng, xây dựng Quân đội trong điều kiện toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Nghiên cứu, đề xuất ban hành và thực hiện có hiệu quả Đề án xây dựng Quân đội nhân dân hiện đại trong giai đoạn mới. Chú trọng nghiên cứu lý luận về tổ chức, xây dựng lực lượng tác chiến, nhất là về cơ cấu, tổ chức các đơn vị thích ứng với điều kiện đất nước và trang bị vũ khí, phương tiện mới cho các lực lượng. Nghiên cứu làm chủ khoa học và công nghệ hiện đại, tiếp cận trình độ khoa học và công nghệ tiên tiến của các nước trong khu vực cũng như trên thế giới. Đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục, huấn luyện, đào tạo theo phương thức đưa ngay các sản phẩm khoa học vào ứng dụng trong thực tiễn huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu.../.

Ngăn chặn nạn “sân trước”, “vườn sau”

 1. “Sân trước”, “vườn sau” được hiểu là những doanh nghiệp thân cận, được một số cán bộ, đảng viên có chức quyền tạo điều kiện nâng đỡ nhằm hưởng lợi trái với các quy định của pháp luật. Đây chính là mầm mống sinh ra “chủ nghĩa thân hữu”, một dạng “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” hết sức nguy hiểm, gây cản trở lớn đến mục tiêu xây dựng nhà nước của dân, do dân và vì dân, cũng như uy tín của Đảng. Ngăn chặn vấn nạn “sân trước”, “vườn sau” là vấn đề rất cấp thiết hiện nay.

Ở Việt Nam, tình cảm được xem là giá trị cốt lõi trong giải quyết các mối quan hệ, kể cả ở các cơ quan công quyền. Tuy nhiên, hiện tượng dùng tiền, vật chất tác động để mua chuộc cán bộ, đảng viên có chức quyền đang ngày càng gia tăng, phát triển thành “chủ nghĩa thân hữu”. Việc này lan rộng sẽ khiến công bằng và cạnh tranh lành mạnh trong xã hội bị triệt tiêu. Về mặt quản lý nhà nước, nó bóp méo cả khâu lập và thực thi chính sách, pháp luật, hình thành các “liên minh ma quỷ”, tội phạm hoạt động có tổ chức, khiến việc thực thi và bảo vệ pháp luật bị tê liệt từ bên trong. Về mặt chính trị, nó góp phần hình thành phe cánh, tạo ra quyền lực "đen", quyền lực ngầm, thao túng bộ máy công quyền dễ dẫn đến mâu thuẫn nội bộ.

Một ví dụ điển hình của nạn “sân trước”, “vườn sau” là việc cán bộ “che chắn, bảo kê”, lờ đi hoặc “bật đèn xanh” cho các chủ doanh nghiệp, đối tác để có điều kiện thuận lợi kinh doanh, chiếm đoạt lợi ích. Gần đây là trong tháng 12-2021, cơ quan chức năng đã khởi tố, bắt tạm giam Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Hải Dương Phạm Duy Tuyến vì “tạo thuận lợi” cho Công ty cổ phần công nghệ Việt Á “thổi giá” bộ xét nghiệm Covid-19 nhằm hưởng lợi. Theo thông tin từ cơ quan chức năng, trong 5 thỏa thuận mua bán với tổng trị giá 151 tỷ đồng ký với tỉnh Hải Dương, Việt Á đã chi khoản tiền ngoài hợp đồng gần 30 tỷ đồng, tương đương gần 20% cho Phạm Duy Tuyến. Mở rộng điều tra, đến ngày 31-12-2021, cơ quan chức năng đã khởi tố, bắt tạm giam thêm nhiều cán bộ thuộc Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng cán bộ y tế tỉnh Nghệ An, Bình Dương.

Một vụ án khác vừa được xét xử liên quan đến nạn “sân trước”, “vườn sau” là trường hợp của nguyên Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Đức Chung, do ông này đã “tác động” để gói thầu số hóa tại Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội rơi vào tay Công ty TNHH thương mại và dịch vụ kỹ thuật Nhật Cường, gây thiệt hại lớn cho Nhà nước. Với hành động này, ông Chung đã bị tuyên phạt 3 năm tù… Trước đó, nhiều vụ “ăn đất công” ở thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng bị phanh phui, liên quan đến nhiều nguyên cán bộ, lãnh đạo cấp cao của hai địa phương này đều có yếu tố của nạn “sân trước”, “vườn sau”…

Qua hàng chục vụ án có liên quan đến cán bộ chức quyền cho thấy, nhiều quan chức giữ các cương vị lãnh đạo đã “che chắn, bảo kê” và phải “ngã ngựa”, bỏ ngang chừng đường công danh với tiếng xấu muôn đời không gột sạch. Điều nguy hiểm là những con sâu, con mọt ấy đã trực tiếp làm giảm sút niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

2. Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ” xác định, “che chắn, bảo kê” là một trong những biểu hiện về suy thoái đạo đức, lối sống. Đó là việc lợi dụng chức vụ, quyền hạn cấu kết với doanh nghiệp, với đối tượng khác để trục lợi; lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn được giao để dung túng, bao che, tiếp tay cho tham nhũng, tiêu cực...

Kết luận số 21-KL/TƯ ngày 25-10-2021 của Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" tiếp tục khẳng định nguyên nhân dẫn đến nhiều yếu kém là trong đội ngũ cán bộ còn hiện tượng cục bộ, lợi ích nhóm, bị cám dỗ bởi lợi ích vật chất, thờ ơ, vô cảm trước khó khăn, bức xúc của doanh nghiệp, nhân dân.

Để ngăn chặn những “liên minh ma quỷ” lợi dụng kẽ hở trong quản lý kinh tế để trục lợi, cần thường xuyên và liên tục tuyên truyền thực hiện nghiêm Luật Phòng, chống tham nhũng, Luật Đầu tư công, Luật Đấu thầu cũng như các văn bản của Đảng liên quan đến vấn đề này. Ngoài việc liên tục rà soát, sửa đổi, bổ sung hệ thống pháp luật để không tạo kẽ hở, cần tiếp tục phát hiện, xử lý triệt để các vụ việc tiêu cực theo quan điểm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Mặt khác, cần nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan chức năng trong giám sát, thanh tra, kiểm tra và thực thi pháp luật, nhất là phát hiện, xử lý những trường hợp lợi dụng chức vụ, quyền hạn để bao che cho người có hành vi vi phạm pháp luật nhằm trục lợi.

Hiện Luật Phòng, chống tham nhũng đã có những quy định khá rõ ràng, có phạm vi điều chỉnh khá rộng khắp, toàn diện. Tuy nhiên, quá trình thực thi luật đã xuất hiện những vướng mắc, bất cập, gây khó khăn cho việc điều tra, xử lý. Do đó, rất cần các cơ quan tư pháp thường xuyên nghiên cứu, đúc rút thực tiễn, bổ sung chế tài quy định xử lý hành vi tham nhũng trong liên kết, móc ngoặc giữa khu vực công và khu vực tư để tránh lạm dụng chức quyền, sớm phát hiện và kịp thời ngăn chặn nạn “sân trước”, “vườn sau”.

“Bảo kê, che chắn” là nguyên nhân trực tiếp thúc đẩy “chủ nghĩa thân hữu” phát triển, trực tiếp dẫn đến “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Không chỉ cảnh báo, cảnh giác hiện tượng này mà phải quyết liệt, dứt khoát, triệt để hơn nữa trong việc đấu tranh và xử lý hiện tượng ưu ái cho “sân trước”, “vườn sau”, bảo đảm sự trong sạch của bộ máy nhà nước và sự vững mạnh của Đảng, củng cố niềm tin của nhân dân.

--------------

PT-TG. St

TỰ HÀO VỀ ĐẢNG TA - ĐẢNG DO CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH SÁNG LẬP VÀ RÈN LUYỆN.

       Xem Bộ phim " Mùa Đông 1991 " do Đài HTV và M21 thực hiện, càng tự hào về Bác Hồ, về Đảng và Nhân dân ta. Bài học từ Liên Xô và Đông Âu là ví dụ thực tiễn sinh động về sự từ bỏ những nguyên tắc xây dựng Đảng của Chủ nghĩa Mác - Lênin; về sự tu dưỡng, rèn luyện đảng viên - nhất là những đảng viên giữ cương vị lãnh đạo, quản lý cấp chiến lược. Khi mà họ suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống dẫn đến " tự diễn biến ", " tự chuyển hóa " rắp tâm phản bội lại lý tưởng và sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân Liên Xô.

       Ngày 9/12/2021 vừa qua, tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4/Khoá XIII, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu không những mang tính chỉ đạo mà còn là những lời tự sự, trăn trở " gan ruột " của người đứng đầu Đảng ta. Một Đảng có bề dày hơn 90 năm đồng hành và lãnh đạo đất nước đi qua rất nhiều gian nan, thử thách đã xác lập, củng cố và ngày càng nâng cao vai trò lãnh đạo, sức mạnh và uy tín của Đảng bằng chính bản lĩnh, nghị lực, trí tuệ, lý luận tiên phong; bằng đường lối đúng đắn mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân, cho đất nước; bằng sự nêu gương, hy sinh quên mình, phấn đấu không mệt mỏi của đội ngũ đảng viên, cán bộ trung kiên của Đảng; bằng một tổ chức đoàn kết, thống nhất chặt chẽ, vững chắc, được Nhân dân hết lòng tin yêu, ủng hộ và bảo vệ. Thực tế từ ngày có Đảng, nhân dân ta đã có người lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt và nhờ thế chúng ta giành từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, lập nên những kỳ tích trong thế kỷ XX và đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trong 35 năm đổi mới đất nước. Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay.

       Để đạt được những kỳ tích, thành tựu của đất nước; giữ được bản chất cách mạng, truyền thống lịch sử vẻ vang của Đảng, chúng ta đã thường xuyên coi trọng công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng là nhiệm vụ then chốt của cách mạng. Hầu như không có Đại hội nào và không có mấy hội nghị Trung ương không đề cập đến công tác xây dựng Đảng. Thế nhưng, ngày nay trong khi đa số đảng viên, cán bộ phấn đấu hy sinh vì nước, vì dân, trọng danh dự, đạo đức cách mạng, giữ vững chữ liêm thì có một bộ phận cán bộ, trong đó có cả cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp, có ở cấp chiến lược nhận thức chưa đầy đủ ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; chưa nêu cao tinh thần, trách nhiệm, thiếu gương mẫu, phai nhạt lý tưởng, giảm sút ý chí chiến đấu, đặc biệt là sa vào chủ nghĩa cá nhân, nói không đi đôi với làm, vi phạm kỷ luật Đảng, vi phạm pháp luật của nhà nước. Nguy cơ cơ từ sự suy thoái với các biểu hiện như phai nhạt lý tưởng cách mạng, thiếu niềm tin; nói trái, làm trái quan điểm đường lối của Đảng; sa sút về ý chí chiến đấu, sống ích kỷ, thực dụng, cơ hội, vụ lợi, hám danh, hám quyền lực, tham nhũng, tiêu cực, bè phái, cục bộ, mất đoàn kết; quan liêu, xa dân, vô cảm trước khó khăn, bức xúc của nhân dân. Từ suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống dẫn đến " tự diễn biến ", " tự chuyển hóa " chỉ là một bước ngắn, thậm chí rất ngắn, nguy hiểm khôn lường, có thể dẫn đến tiếp tay hoặc cấu kết với các thế lực xấu, thù địch, cơ hội, phản bội lại lý tưởng và sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Có 25.000 đảng viên suy thoái và có biểu hiện " tự diễn biến ", " tự chuyển hóa " ( chiếm 5% trong số đảng viên bị xử lý kỷ luật trong nhiệm kỳ Đại hội XII (:2016 - 2020 ). Trong số 8.300 đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị bị xử lý, chủ yếu là không chấp hành các nguyên tắc của Đảng; sa sút ý chí chiến đấu, không gương mẫu trong công tác; né tránh trách nhiệm như nói và viết không đúng đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước; nói không đi đôi với làm, hứa nhiễu, làm ít; nói một đằng, làm một nẻo, nói trong hội nghị khác, nói ngoài hội nghị khác, nói và làm không nhất quán khi đương chức với lúc nghỉ hưu. Hơn 15.000 đảng viên bị xử lý kỷ luật vì suy thoái về đạo đức, lối sống thì nhiều nhất " đánh bạc, rượu chè bê tha, mê tín dị đoan " ủng hộ hoặc tham gia vào các tổ chức tôn giáo bất hợp pháp hoặc sa vào tệ nạn xã hội, vi phạm truyền thống văn hóa dân tộc.

       Năm 2021, tròn 30 năm Liên Xô sụp đổ, các phương tiện truyền thông đăng tải nhiều bài học được tổng kết - trong đó có bài học  về " tự diễn biến ", " tự chuyển hóa " có nguồn gốc trực tiếp từ sự suy thoái. Giáo sư, tiến sĩ khoa học Vladimir Kolotor Viện trưởng, Viện Hồ Chí Minh thuộc Trường Đại học Quốc gia Saint Petersburg ( Liên Bang Nga ) nhận định : " Liên Xô sụp đổ vì thua trong cuộc chiến tham nhũng, vì cán bộ thoái hóa, biến chất ". Điều đó, cho thấy ý nghĩa sâu sắc, tầm vóc của Hội Trung ương 4/Khoá XIII với Kết luận số 21.KL/TW về " Đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị, kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống " tự diễn biến ", " tự chuyển hóa " và Quy định số 37.QĐ/TW ngày 25/10/2021 về " Những điều đảng viên không được làm ". Quy định số 37 dù được coi là " biệt dược " đặc trị những căn bệnh phát sinh trong " cơ thể " Đảng song thắng lợi, thành công là ở sự " tự soi " tự sửa, tự " gột rửa " hàng ngày của mỗi đảng viên.

      Ai không muốn " yêu Đảng ", tự hào về Đảng, về nhân dân và về dân tộc mình. Ai không tự soi, tự sữa, tự " gột rửa " mình thì hãy từ chức - nhường chỗ cho những đảng viên chân chính, gương mẫu nêu cao vai trò trách nhiệm lãnh đạo, quản lý phát triển đất nước vì hạnh phúc của Nhân dân ./.

 ----------------

PV-TG. st

DƯ LUẬN MONG MỎI DANH TÍNH NHỮNG AI CHƯA BỊ LỘ?

 Sau khi cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố, bắt giữ Phan Quốc Việt, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty Việt Á; Phạm Duy Tuyến, giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Hải Dương và một loạt đồng phạm, nhiều cái tên khác lộ sáng, đặc biệt là sau lời khai rúng động của Phan Tôn Noel Thảo – người chịu trách nhiệm chi tiền “lại quả” của Công ty Việt Á: “Công ty Việt Á đã chi tiền cho các đơn vị, như CDC Nghệ An, Hải Dương, nhiều đơn vị y tế, bệnh viện… Các đơn hàng mua bán kit test COVID, thiết bị y tế với số tiền rất nhiều, tùy vào lượng hàng, ít thì khoảng 500 triệu, nhiều thì cả trăm tỷ, trên phạm vi toàn quốc”.

Nhưng lời khai thì vẫn chỉ là lời khai, phải chăng vì nghĩ đơn giản như thế nên giám đốc CDC Nghệ An Nguyễn Văn Định từng quả quyết: “Tôi khẳng định chưa bao giờ nhận khoản tiền nào từ Việt Á cả. Phía CDC đang rà soát lại nội bộ xem có chỗ nào có vấn đề không để điều tra”. "Hoàn toàn tôi không nhận bất kỳ quà nào, khoản hoa hồng nào từ công ty Việt Á, hay là bất kỳ ai. Tôi cũng chưa liên lạc với bất kỳ ai trong công ty Việt Á về việc mua sắm đầu thầu cả. Chưa từng làm việc, chưa gặp và người tên Thảo kia lại càng không biết".

Sự thực như thế nào, dư luận đã rõ.

Có một vị giám đốc CDC khác cũng thu hút sự chú ý của truyền thông và dư luận mấy ngày qua. Đó là ông Nguyễn Văn Sáu, Giám đốc CDC tỉnh Bình Phước với câu chuyện “trả quà” Việt Á tặng. Có điều, ông này chỉ lên tiếng “trả quà” sau khi vụ án đã bị khởi tố và các đồng liêu như giám đốc CDC Hải Dương, Nghệ An, Bình Dương,… bị bắt.

Không biết rồi đây chuyện “trả quà” của ông Sáu có tạo nên hiệu ứng đô mi nô thành ngày hội “trả quà” trước thềm năm mới Nhâm Dần hay không, nhưng điều dư luận thấy rất rõ là người dân hoan nghênh và tin tưởng ở sự quyết liệt của Ban Chỉ đạo trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.

Theo đó, Ban Chỉ đạo yêu cầu Đảng ủy Công an Trung ương chỉ đạo Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng có liên quan, tập trung lực lượng, khẩn trương tổ chức các hoạt động điều tra, xác minh, làm rõ toàn bộ bản chất của vụ án với tinh thần thượng tôn pháp luật, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, không chịu sự can thiệp trái pháp luật của bất cứ cá nhân, tổ chức nào.

Nếu đúng Việt Á đã chi 800 tỷ đồng "hoa hồng" cho các đối tác, còn ai nữa đã dính “đạn” của Việt Á đang run rẩy?

---------------

PT-TG. st

TIÊM VACCINE BẢO VỆ CHO NGƯỜI DÂN - VẬY MÀ VẪN CÓ KẺ XUYÊN TẠC CHỐNG PHÁ ĐẢNG, NHÀ NƯỚC

 

 

Đại dịch Covid-19 vẫn đang diễn biến phức tạp, trong khi đó trên mạng xã hội nhiều luồng tin giả, tin xấu độc vẫn hoành hành. Từ việc chỉ trích Nhà nước không mua được vaccine, đến khi có vaccine thì chỉ trích là vaccine không bảo đảm, hiện nay các luận điệu lại xoáy vào một số ca tử vong liên quan đến vaccine – một điều bất khả kháng.

Hại thân vì những lời tung hô, kích động

 Đúng kịch bản như với bất kỳ đối tượng có hành vi chống phá Nhà nước phải ra toà, những thành phần cổ suý chỉ chờ có vậy để tung hô, coi bị cáo trước toà như con diều để giật lên hay đẩy xuống tuỳ thuộc chính động cơ, thủ đoạn của kẻ chống phá.

Luận điệu sai trái về xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam

 Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng khẳng định: “Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN do Đảng lãnh đạo là nhiệm vụ trọng tâm của đổi mới hệ thống chính trị...”, đồng thời xác định tầm nhìn, định hướng chiến lược, trong đó “nghiên cứu, ban hành Chiến lược xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam đến năm 2030, định hướng đến 2045”.

Covid hôm nay sáng 11-1: F0 Hà Nội lại tăng cao kỷ lục; Quảng Ninh vượt 6.000 ca mắc

 

Covid hôm nay sáng 11-1: F0 Hà Nội lại tăng cao kỷ lục

Hà Nội, Khánh Hòa dẫn đầu cả nước về ca mắc mới

Sở Y tế Hà Nội cho biết, ngày 10-1, Hà Nội ghi nhận 2.832 ca Covid-19 mới, trong đó có 712 ca cộng đồng. Một số quận, huyện ghi nhận nhiều bệnh nhân trong ngày như: Hà Đông (168); Hoàng Mai (165); Thanh Trì (134); Đống Đa (124); Thanh Xuân (115); Nam Từ Liêm (109); Hai Bà Trưng (100);… 

HÀNH TRÌNH THEO CHÂN BÁC!

     Cách đây 99 năm (ngày 10-01-1923), từ Quảng Châu (Trung Quốc), Nguyễn Ái Quốc viết thư gửi Quốc tế Cộng sản thúc hỏi về việc có thể nhận bao nhiêu sinh viên Việt Nam vào học Trường Đại học Cộng sản Mátxcơva.

23 năm sau, ngày 10-01-1946, tại Hà Nội, trong cương vị là người đứng đầu Nhà nước Việt Nam độc lập, Hồ Chí Minh đã tham dự phiên họp đầu tiên của Ủy ban Nghiên cứu Kế hoạch Kiến quốc, một tổ chức tập hợp đông đảo các nhà chuyên môn, các nhân sĩ để tư vấn kế hoạch xây dựng đất nước. 

Tại cuộc họp này, Bác Hồ chỉ rõ: “Chúng ta tranh được tự do, độc lập rồi mà dân cứ chết đói, chết rét thì tự do, độc lập cũng không làm gì. Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, của độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ”. Có thể nói đây là quan điểm nhất quán đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh phát biểu ngay tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ Lâm thời được triệu tập chỉ một ngày sau Lễ Độc lập (3-9-1945).

Sau đó, Bác lên đường thăm tỉnh Hưng Yên mà không báo trước. Tiếp các vị thân hào tới chào mừng, Bác nói rằng: “...Bây giờ ta được độc lập, công việc đắp đê không phải là việc riêng của Chính phủ mà là của tất cả mọi quốc dân”. Bác động viên các thân hào có của, người lao động có công cùng nhau tham gia củng cố đê điều: “Nước sông cao bao nhiêu đi nữa mà lòng nhiệt tâm của các bạn cao hơn thì không bao giờ có lụt nữa”.

Bác đi thăm quãng đê vỡ ở Hưng Nhân cách thị xã 6km, tự thân lội nước thăm hỏi những người đang tham gia hàn đê rồi lên đường đi Thái Bình, tiếp đó là Nam Định, nhằm vận động các nguồn lực để củng cố đê điều cho tới khuya mới về đến nhà.

Một năm sau, khi chiến tranh đã lan rộng cả nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn kiên trì đấu tranh ngoại giao, tranh thủ mọi cơ hội để đàm phán mong lập lại hòa bình. Nhưng người đứng đầu cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam cũng cảnh cáo giới thực dân hiếu chiến trong lá thư đề ngày 10-01-1947 rằng: “Nếu không, chúng tôi bắt buộc phải chiến đấu đến cùng để giải phóng hoàn toàn đất nước.

Nước Việt Nam có thể bị tàn phá, nhưng nước Việt Nam sẽ lại hùng mạnh hơn sau cuộc tàn phá đó. Còn nước Pháp chắc chắn sẽ mất hết và sẽ biến hẳn khỏi cõi Á châu”. Lời tiên đoán ấy về sau đã thành sự thật.

Ngày 10-01-1960, vị nguyên thủ quốc gia xuống bến Sáu Kho (Hải Phòng) để đón chuyến tàu biển đầu tiên đưa bà con Việt kiều từ Thái Lan trở về nước. Trước đó một ngày, với bí danh V.K, Bác đã viết bài “Kiều bào ta ở Thái Lan luôn luôn hướng về Tổ quốc”, đề cập tới lịch sử di dân, biểu dương truyền thống đoàn kết ủng hộ sự nghiệp cách mạng ở trong nước và khích lệ bằng mấy vần thơ:

“Mình tuy nương náu đất người

Nhưng lòng yêu nước không nguôi bao giờ”.

“Bấy lâu xa cách nước nhà

Nay về quê cũ thế là vẻ vang”./.

Yêu nước ST.

NGHIÊM TRỊ BỌN SUY THOÁI

 Kết luận số 21-KL/TƯ ngày 25-10-2021 của Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" tiếp tục khẳng định nguyên nhân dẫn đến nhiều yếu kém là trong đội ngũ cán bộ còn hiện tượng cục bộ, lợi ích nhóm, bị cám dỗ bởi lợi ích vật chất, thờ ơ, vô cảm trước khó khăn, bức xúc của doanh nghiệp, nhân dân.

Ngăn chặn vấn nạn “sân trước”, “vườn sau”

Ở Việt Nam, tình cảm được xem là giá trị cốt lõi trong giải quyết các mối quan hệ, kể cả ở các cơ quan công quyền. Tuy nhiên, hiện tượng dùng tiền, vật chất tác động để mua chuộc cán bộ, đảng viên có chức quyền đang ngày càng gia tăng, phát triển thành “chủ nghĩa thân hữu”.

TÍNH HAI MẶT CỦA TRUYỀN THÔNG MẠNG XÃ HỘI VÀ VẤN ĐỀ ĐẶT RA!

     Mạng xã hội là một sản phẩm của kỷ nguyên Internet. Trong những năm gần đây, mạng xã hội trở thành một kênh truyền thông ngày càng quan trọng trong đời sống xã hội. Vai trò của truyền thông mạng xã hội đã được nhiều nhà quản lý, nhà nghiên cứu xã hội coi là “quyền lực thứ 5”, xếp sau 4 “quyền lực” đã được nhân loại thừa nhận là các quyền lập pháp, tư pháp, hành pháp và báo chí. “Quyền lực thứ 5” này đã trở thành một sức mạnh to lớn, vượt lên trên, ra bên ngoài các biện pháp quản lý hành chính hay kỹ thuật của một quốc gia cụ thể. Vấn đề rất đáng lưu tâm là, cái quyền lực của mạng xã hội lại không chia đều cho các quốc gia mà tập trung vào một số nước lớn, nhất là các cường quốc khoa học - công nghệ. Theo thống kê hiện tổng lượng truy cập Internet trên toàn cầu tập trung vào khoảng 150 công ty, chủ yếu là của Hoa Kỳ, do Google, Yahoo, Facebook, Twitter thống trị.

       Việt Nam được xem là quốc gia có tốc độ phát triển rất nhanh về Internet và mạng xã hội, đến năm 2021 đã có tới 70 triệu người sử dụng Facebook và các mạng xã hội khác. Truyền thông mạng xã hội, tự bản thân nó là không xấu, nó là thành quả của sự phát triển khoa học - công nghệ. Tốt hay xấu của truyền thông mạng xã hội phụ thuộc vào cách thức mà mỗi người sử dụng phục vụ cho mục đích tốt hay xấu của mình. Từ thực trạng hiệu ứng của mạng xã hội cho thấy, bên cạnh mặt tích cực, thì truyền thông mạng xã hội cũng đã bộc lộ nhiều tồn tại, bất cập, tác động tiêu cực, ảnh hưởng trực tiếp đến mọi mặt của đời sống xã hội từ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại của các quốc gia. Bước đầu có thể chỉ ra tính hai mặt của truyền thông mạng xã hội gồm hai mặt tích cực và tiêu cực sau:

     Mặt tích cực, nếu truyền thông mạng xã hội được sử dụng đúng mục đích vì lợi ích chung của xã hội thì nó mang lại rất nhiều hiệu ứng tích cực. Có thể chỉ ra những hiệu ứng tích cực của truyền thông mạng xã hội như: giúp chúng ta nắm bắt thông tin nhanh nhạy hơn, kết nối được mọi người trong cộng đồng. Đó cũng là một kênh Marketing, kinh doanh cực kỳ hiệu quả. Mạng xã hội còn là một kênh giải trí hữu ích giúp mỗi người thư giãn sau thời gian làm việc căng thẳng. Ở một phương diện nào đó, mạng xã hội đã tạo nên một lớp “nhà báo công dân”, mỗi người dân sử dụng máy điện thoại tự đăng tải thông tin, viết bình luận, loan tải, chia sẻ, trở thành một “tờ báo mạng” nhỏ, qua đó nâng cao nhận thức, kỹ năng, phát triển trí tuệ…

      Mặt tiêu cực, bên cạnh mặt tích cực, mạng xã hội cũng gây ra không ít hậu quả cho người dùng. Với thông tin, hình ảnh đăng tải trên mạng xã hội, mặt trái dễ thấy là thiếu tính chính thống, chính xác, trách nhiệm, khó kiểm chứng; nhiều thông tin mang tính cá nhân, bịa đặt, xuyên tạc, bôi nhọ tổ chức, cá nhân; không ít thông tin lừa đảo, vi phạm pháp luật, đi ngược lại lợi ích của cộng đồng, làm phương hại an ninh quốc gia… Chỉ xem xét riêng mặt chính trị xã hội, thời gian vừa qua, mạng xã hội đã gây phức tạp, tai họa cho nhiều nước. Chẳng hạn, những biến động chính trị xã hội ở Bắc Phi, Trung Đông (2 tổng thống bị lật đổ (Tuynidi và Ai Cập), 1 tổng thống phế truất và chịu cái chết thảm khốc (Gadhafi của Lybia), 2 nước đứng trước nhiều sóng gió (Yemen, Syria), đều có sự tham gia, hoặc chủ động, hoặc bị động, của các công cụ truyền thông trên internet. Những người tham gia cuộc bạo động đường phố tháng 8 năm 2011 ở Anh, những cuộc xuống đường “chiếm phố Wall” ở Mỹ và hành động tương tự ở nhiều nước khác đều sử dụng "vũ khí" lợi hại Facebook, Twitter, mạng xã hội, điện thoại di động. Còn ở nước ta, các thế lực thù địch đã lợi dụng truyền thông mạng xã hội để chia sẻ các nội dung kêu gọi biểu tình phản đối Pormosa, phản đối Quốc hội ban hành Luật đặc khu, Luật an ninh mạng, gây bạo động ở Bình Thuận; thông tin sai lệch về tình hình đại dịch CoVid-19 và biện pháp chống dịch... làm cho tình hình chính trị xã hội rất phức tạp.

     Điều đáng quan tâm trên phạm vi toàn cầu, trong đó có nước ta là một phần của mạng xã hội đã trở thành truyền thông “lề trái”, được các thế lực thù địch triệt để lợi dụng mưu đồ biến thành truyền thông độc lập, tách khỏi sự quản lý của Nhà nước; thực hiện các thủ đoạn tuyên truyền, cổ súy cho các luận điệu dân chủ, nhân quyền tư sản, đòi tự do biểu tình, tự do ngôn luận, tự do hội họp và lập hội, tự do báo chí, tự do tôn giáo theo quan điểm phương Tây tư bản chủ nghĩa, nhằm phục vụ cho “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ đối với nước ta.

     Với sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay, có thể dự báo xu thế phát triển của truyền thông mạng xã hội trong những năm tới có những đặc điểm chủ yếu:

     Thứ nhất, truyền thông mạng xã hội ngày càng trở thành kênh thông tin quan trọng trong đời sống xã hội. Những thành tựu đạt được trong nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, nhanh chóng ứng dụng vào phát triển công nghệ, sẽ làm cho truyền thông mạng xã hội đang ngày càng thông minh hơn. Nó không chỉ thực hiện chức năng cung cấp thông tin, kết nối cộng đồng, mà trở thành một công cụ hữu ích cho việc học tập, phát triển kinh doanh của các cá nhân và tổ chức xã hội. Song, với số lượng người dùng tăng lên nhanh chóng, mạng xã hội đang thực sự tạo ra một “xã hội ảo” tồn tại song song với xã hội thực. Sự phát triển của mạng xã hội sẽ phát triển nhanh và ảnh hưởng tới hành vi của con người cũng như sự phát triển của xã hội thực.

     Thứ hai, mạng xã hội trở thành môi trường thuận lợi để thông tin xấu độc, gây hại, những phát ngôn thù ghét phát triển, lan tỏa; mức độ tác động đến xã hội ngày càng nghiêm trọng. Sự phát triển nhanh chóng của truyền thông mạng xã hội sẽ dễ làm cho thông tin không chính thống gây nhiễu loạn, ảnh hưởng xấu đến an ninh xã hội. Trong môi trường phát triển số hóa ngày càng mạnh mẽ, mạng xã hội giống như “ma hồn trận”, làm cho con người rất khó để phân biệt được đâu là thực tế (tin thật), đâu là màn kịch dàn dựng lên (tin giả). Nếu không có biện pháp quản lý hiệu quả thì sẽ xuất hiện nhiều hơn thông tin bịa đặt, vu khống, sai sự thật, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của tổ chức và cá nhân, gây hoang mang và bất bình trong dư luận xã hội. Loại thông tin độc hại này đã và đang trực tiếp làm mạng xã hội trở thành thế giới ảo theo đúng nghĩa đen, và làm cho sự thiện chí, lương thiện của hàng triệu người lành mạnh, tử tế dùng mạng xã hội như bị chìm lấp trong trận đồ bát quái giữa thật và giả, giữa trắng và đen, giữa tích cực và tiêu cực…

     Thứ ba, truyền thông mạng xã hội trở thành cánh tay nối dài của báo chí truyền thống. Sự nối dài đó thể hiện ở tính kết nối, chia sẻ gắn liền với mỗi cá nhân đã làm cho thông tin trên mạng xã hội hết sức phong phú. Các tiện ích của mạng xã hội ngày càng thu hút nhiều người, tạo ra môi trường mở giúp giao lưu, liên kết. Vì vậy mà sẽ có nhiều cơ quan báo chí truyền thống lập trang Facebook của báo để mở rộng thông tin đến bạn đọc. 

     Thứ tư, truyền thông mạng xã hội sẽ hình thành loại hình “báo chí công dân”. Đặc trưng của loại hình báo chí này là bất kỳ người dùng mạng xã hội nào cũng có thể tạo ra một “cơ quan truyền thông” của cá nhân mình, tự sản xuất tin, bài như một tòa soạn thu nhỏ với đầy đủ các loại hình tích hợp “báo in”, “báo nói” và “báo hình”. 

     Từ thực trạng và dự báo tình hình phát triển truyền thông mạng xã hội, để tận dụng, khai thác mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực, phục vụ cho phát triển triển kinh tế - xã hội, tăng cường củng cố quốc phòng - an ninh, chúng ta cần thực hiện tốt những vấn đề về quản lý truyền thông mạng xã hội trên những định hướng cơ bản sau:

     Thứ nhất, xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật phù hợp nhằm quản lý chặt chẽ Internet nói chung và truyền thông mạng xã hội nói riêng. Việt Nam đã có Luật An ninh mạng, có hiệu lực từ 01/01/2019, đó là hành lang pháp lý để quản lý Internet và mạng xã hội. Tuy nhiên, với sự phát triển nhanh chóng của Internet, trong đó nhất là mạng xã hội sẽ làm cho một số quy định pháp luật quản lý, điều chỉnh hoạt động của nó rất dễ trở nên lạc hậu, bất cập. Vì vậy, đòi hỏi Nhà nước, phải kịp thời điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách nhằm quản lý hiệu quả hơn 

     Thứ hai, hoạch định các giải pháp kỹ thuật bảo đảm chủ động, kịp thời, hiệu quả trong quản lý truyền thông mạng xã hội. Đây là giải pháp trực tiếp, hữu hiệu, bởi kỹ thuật chỉ có thể kiểm soát, chế định bằng kỹ thuật. Mặt khác còn do yếu tố khách quan nước ta phụ thuộc vào các nhà mạng cung cấp dịch vụ từ nước ngoài đang thu hút được một lượng lớn người sử dụng trong nước như hiện nay, Nhà nước cần tiến hành hoạch định các giải pháp kỹ thuật hữu hiệu như: Giải pháp về công cụ quản lý, thu thập, phòng ngừa và cảnh báo; công cụ đánh giá định lượng truy cập mạng xã hội làm căn cứ đề ra và thực hiện các chính sách quản lý nhà nước. Giải pháp về công cụ lọc và phát hiện tin giả, tin sai sự thật… để chủ động ngăn chặn sự lan truyền và cảnh báo sớm tin giả ngay khi nó xuất hiện trên mạng xã hội. Giải pháp về cơ chế phối hợp giữa các đơn vị quản lý và doanh nghiệp trong việc ngăn chặn, gỡ bỏ các thông tin xấu độc trên mạng xã hội.

      Thứ ba, tuyên truyền, giáo dục nâng cao trách nhiệm và ý thức tuân thủ pháp luật cho mỗi người dân sử dụng mạng xã hội. Đây là vấn đề có ý nghĩa quyết định để lành mạnh truyền thông mạng xã hội. Yêu cầu đặt ra cần chủ động, tích cực tuyên truyền, giáo dục làm cho mỗi người dân khi tham gia mạng xã hội thấy rõ tính hai mặt của mạng xã hội, nhất là mặt tiêu cực, tác động do âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch chống phá, tránh tình trạng vô tình tiếp tay cho các hoạt động chống phá và các hành vi tiêu cực, phản cảm, thiếu văn hóa trên mạng xã hội. Đồng thời tăng cường sự giám sát, phát hiện thông tin sai phạm từ cộng đồng. Để thực hiện cần đổi mới phương thức tuyên truyền của các cơ quan truyền thông; kịp thời cung cấp, cập nhật thường xuyên hệ thống văn bản pháp luật, quan điểm chính thống của Đảng, Nhà nước trên các phương tiện truyền thông đại chúng để định hướng người sử dụng mạng xã hội trước những vấn đề nhạy cảm; xây dựng ý thức và phong cách văn hóa khi tham gia mạng xã hội.

     Thứ tư, xây dựng, hoàn thiện cơ chế, phương thức phối hợp quản lý hiệu quả giữa các bộ, ngành trong nước và giữa các nước trong khu vực và trên toàn thế giới. Công tác quản lý mạng xã hội liên quan đến lĩnh vực quản lý của nhiều bộ, ngành tại Việt Nam: Bộ Thông tin và Truyền thông quản lý về nội dung thông tin; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quản lý hoạt động quảng cáo xuyên biên giới; Bộ Tài chính quản lý những vấn đề liên quan đến thuế; Bộ Công an quản lý hoạt động kinh doanh trái phép, Ngân hàng Nhà nước quản lý hoạt động thanh toán; Tổng cục Thuế quản lý thu thuế kinh doanh dịch vụ… Để có thể quản lý hiệu quả, cần có sự vào cuộc và phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành có liên quan. Do đặc điểm “không có biên giới rõ ràng” của môi trường Internet, của truyền thông mạng xã hội rất cần có sự phối hợp giữa Chính phủ Việt Nam với Chính phủ các nước trong khu vực, Chính phủ các nước trên thế giới và các định chế quốc tế với các nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội từ nước ngoài lớn như Facebook, Google, Youtube, Twitter… để thực hiện hiệu quả việc ngăn chặn, xử lý và loại trừ những nguy cơ, hiểm họa mà truyền thông mạng xã hội có thể gây ra./.

Yêu nước ST.

KHÔNG CHỦ QUAN DÙ ĐÃ TIÊM ĐỦ VẮC XIN

 

Cách đây khoảng 3 tháng, một đồng nghiệp của tôi bị nhiễm Covid-19 vừa khỏi bệnh nói rằng: “Ai rồi cũng sẽ bị nhiễm Covid thôi, không sớm thì muộn”. Ý anh này nói là việc phòng, chống dịch (PCD) Covid-19 là rất khó, mọi người sẽ lần lượt bị nhiễm nên cứ thấy ai bị ho, sổ mũi, hắt hơi hay bị sốt là lại hỏi: “Dương tính rồi phải không?”.

Những ngày qua, khá nhiều người, nhất là giới trẻ có suy nghĩ là trước sau gì cũng bị nhiễm Covid-19. Nếu chẳng may bị nhiễm bệnh cũng chẳng vấn đề gì, bệnh khó chuyển nặng vì đã tiêm đủ vaccine, khi khỏi bệnh sẽ "bất tử với Covid-19". Một số người khác thì cho rằng khi đã tiêm từ 2 mũi vaccine trở nên, thì đây là thời điểm nhiễm Covid-19 phù hợp, chỉ 5, 7 ngày là khỏi và vẫn kịp đón Tết Nhâm Dần.

Trên thực tế, những suy nghĩ và quan điểm trên rất sai lầm. Sai lầm đối với sức khỏe của mình, sức khỏe của những người thân và cộng đồng; sai lầm trong các hoạt động xã hội và hoạt động của mỗi cá nhân. Nó cũng ảnh hưởng không nhỏ đến công tác phòng, chống dịch (PCD) của cả nước và địa phương, cũng như ảnh hưởng đến việc khôi phục, phát triển kinh tế-xã hội và hội nhập quốc tế của đất nước.

Theo các chuyên gia y tế trong và ngoài nước, những người bị nhiễm Covid-19, dù không có triệu chứng, triệu chứng nhẹ hay nặng, đều có thể gặp phải các di chứng được gọi là "hội chứng Covid-19 kéo dài" hoặc "hội chứng hậu Covid" với nhiều tác động xấu đến sức khỏe. Người bệnh phải tốn thời gian cách ly điều trị, làm gián đoạn công việc của bản thân và tập thể.

Gần đây, các bệnh viện tại TP Hồ Chí Minh ghi nhận nhiều người đã khỏi Covid-19 đến khám, điều trị di chứng liên quan đến tim, phổi và sang chấn tâm lý. Không những vậy, trong số những người bị nhiễm virus SARS-CoV-2, thì có hơn 20% là có biểu hiện nặng, với nguy cơ tử vong rất cao.

Những ngày gần đây, số người tử vong do dịch Covid-19 ở các tỉnh, thành phố của nước ta vẫn ở mức hơn 200 người/ngày. Dù gần như đã được phủ vaccine (trừ số trẻ nhỏ tuổi), nhưng một ai đó bị nhiễm, vẫn có thể lây lan cho những người khác khi tiếp xúc. Nếu những người tiếp xúc bị nhiễm thuộc diện có bệnh nền, người già, người suy giảm miễn dịch... thì khả năng bệnh chuyển nặng, thậm chí là tử vong sẽ rất lớn.

Hiện nay, chúng ta đã xác định phải thích ứng và sống an toàn với dịch Covid-19, nhưng không vì thế mà chủ quan, lơ là với công tác PCD. Phòng bệnh phải bảo đảm hiệu quả để giữ gìn sức khỏe cho bản thân mình và những người xung quanh, nên quan điểm “trước sau cũng bị nhiễm” là không đúng về y học dự phòng.

Cũng theo các nhà khoa học, sau khi khỏi bệnh, con người cũng không tạo ra kháng thể bền vững dù đã tiêm đủ vaccine, đã có rất nhiều trường hợp tái nhiễm Covid-19 sau khi khỏi bệnh, tiếp tục trở thành nguồn lây cho những người xung quanh. Mặt khác, virus SARS-CoV-2 rất dễ xảy ra đột biến, xuất hiện các biến chủng mới khi lây nhiễm từ người này sang người khác. 

Trong giai đoạn hiện nay, chúng ta không nên quá lo sợ dịch Covid-19, nhưng nếu muốn làm việc hiệu quả và tham gia tốt các hoạt động khác, thì phải bảo vệ được bản thân, bảo vệ được cộng đồng. Làm tốt công tác PCD Covid-19, thích ứng hiệu quả với hoàn cảnh không chỉ là hành vi văn hóa, mà còn thể hiện trách nhiệm đối với sự phát triển của đất nước. Khi dịch Covid-19 vẫn còn diễn biến phức tạp, nhất là khi biến chủng Omicron đã xuất hiện ở nước ta, thì mỗi người vẫn phải cảnh giác cao độ, kiên quyết không cho bệnh dịch bùng phát mạnh trở lại.

GIÚP DÂN THIẾT THỰC

 

Những ngày tiết trời vào đông, nhiệt độ trên địa bàn thung lũng A Sho (A Lưới, Thừa Thiên Huế) xuống thấp. Thế nhưng, mỗi khi hoàng hôn dần buông, cũng là lúc Thượng úy QNCN Trần Văn Bình, nhân viên Đội sản xuất 1, Đoàn Kinh tế-Quốc phòng (KT-QP) 92, Quân khu 4 lại đến từng gia đình được phân công giúp đỡ để hướng dẫn bà con cách chăm sóc gia súc mùa giá rét, hay đơn giản chỉ là tặng bà con ít thuốc thú y phòng, chống dịch bệnh cho gia súc, gia cầm...

Đến gia đình bà Căn Dương ở thôn Tru Chai, xã Đông Sơn, anh Bình nhanh chóng xắn quần, ra vườn kiểm tra chuồng chăn nuôi gia súc, gia cầm, ao thả cá và khu vực trồng gừng của gia đình. Thực hiện chủ trương của Đảng ủy Đoàn KT-QP 92 về việc phân công đảng viên kết nghĩa, đỡ đầu hộ nghèo, từ năm 2019 đến nay, anh Bình nhận đỡ đầu gia đình bà Căn Dương.

Sau khi tìm hiểu hoàn cảnh gia đình, anh Bình đã giúp bà Căn Dương làm đơn vay vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội để phát triển kinh tế. Đồng thời, anh vận động bà con trong thôn giúp gia đình bà Dương đào ao thả cá, trồng gừng và nuôi vịt đẻ. Sau hai năm, gia đình bà Căn Dương đã trả hết vốn vay ban đầu và từng bước phát triển kinh tế gia đình, không còn đói khổ như trước nữa.

Với gia đình chị A Viết Thị Xum ở thôn A Đớt, xã Lâm Đớt, mùa đông năm nay không còn lo khi những đợt không khí lạnh ùa về. Hoàn cảnh gia đình chị Xum hết sức khó khăn. Chồng mất sớm, một mình chị nuôi hai con nhỏ sống trong căn nhà dột nát. Thực hiện Chương trình “Chung tay hỗ trợ gia đình chính sách, khó khăn xây dựng nhà ở” do Đảng ủy Đoàn KT-QP 92 phát động, cùng với số tiền do một số đơn vị quân đội hỗ trợ, cán bộ, nhân viên đơn vị đã tự nguyện quyên góp tiền mua vật liệu và giúp ngày công xây dựng. Nhờ vậy, gia đình chị Xum đã có căn nhà mới khang trang, kiên cố. 

Với cách làm đó, nhiều năm qua, "bộ đội 92" đã sáng tạo nhiều cách làm hiệu quả trong giúp đỡ người dân địa phương xóa đói, giảm nghèo. Nhiều mô hình đạt hiệu quả thiết thực, được cấp ủy, chính quyền và người dân đồng thuận, ủng hộ như: Phân công đảng viên kết nghĩa, đỡ đầu hộ nghèo, đỡ đầu học sinh nghèo tiếp tục đến trường, chung tay hỗ trợ gia đình chính sách, khó khăn xây dựng nhà ở...

Theo Đại tá Nguyễn Trọng Phương, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Đoàn KT-QP 92, để có chủ trương đúng, giải pháp mới và tổ chức đạt hiệu quả trên thực tế, trước khi triển khai thực hiện mỗi chương trình, dự án, các đội sản xuất mở hội nghị có sự tham gia của các trưởng thôn, bản và cấp ủy địa phương nhằm thống nhất biện pháp thực hiện. Các đội sản xuất tham mưu cho các thôn, bản tổ chức sinh hoạt nhân dân để bình chọn những gia đình có hoàn cảnh khó khăn hơn để giúp đỡ trước. Quá trình thực hiện, đơn vị phối hợp với các tổ chức, đoàn thể địa phương cùng tham gia và tuyên truyền, nhân rộng ra các hộ trong thôn. Nhờ vậy, chỉ sau 5 năm, Đoàn KT-QP 92 đã giúp đỡ hàng chục gia đình vươn lên thoát nghèo, gần 100 hộ nghèo được hỗ trợ xây dựng nhà ở và hơn 50 em học sinh hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn đóng quân được giúp đỡ tiếp tục tới trường.

LÒ BÁC TRỌNG.

Từ ngày Bác Trọng khơi lò.

Thấy toàn chuột cống lần mò bò ra.

Chuột bọ ở quanh chúng ta.

Chúng đục khoét làm sập nhà chứ đâu.

Khơi lò thấy quá nhiều sâu.

"Gió da" là lỗi từ lâu lắm rồi.

Thiên đình dạo phố xuống chơi.

Mà vẫn "da gió" cạn lời xin thua.

"Công bộc" vưỡn còn bán, mua.

Câu chuyện thuế má tiền chùa đương nhiên.

Để giữ cuộc sống bình yên.

Thượng tôn pháp luật ưu tiên hàng đầu.

Mạnh tay quét sạch chuột, sâu.

Khẩn trương, kiên quyết, để lâu lại chùng.

Truy tận gốc, xét đến cùng.

Mọi người bình đẳng không vùng cấm luôn.

Diệt sâu xen lẫn vui buồn.

Mừng vì sẽ giảm cúi luồn tương lai.

Buồn là còn lắm chỗ sai.

Trách nhiệm ấy biết hỏi ai bây giờ?

Vững tin bước tiếp dưới cờ.

Búa liềm của Đảng từng giờ, phút, giây.

Lò Bác Trọng đỏ hàng ngày.

Là nơi thiêu đốt sạch bầy chuột, sâu.

Lê Quy

Một số vấn đề đặt ra trong bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng theo tinh thần Đại hội XIII của Đảng

 Văn kiện Đại hội XIII của Đảng khẳng định: “Kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, lợi ích quốc gia - dân tộc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước”(5). Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, các thế lực thù địch, phản động luôn lợi dụng thành tựu khoa học - kỹ thuật để chống phá Việt Nam, đặc biệt là gia tăng các hoạt động tuyên truyền phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng, do đó, để bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng theo tinh thần Đại hội XIII của Đảng, cần làm tốt một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

Một là, tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân, nhất là các cán bộ, đảng viên về âm mưu, hoạt động “diễn biến hòa bình”, phá hoại của các thế lực thù địch, phản động trên không gian mạng.

Trên thực tế, không gian mạng đã, đang và sẽ là môi trường để các thế lực thù địch tìm mọi cách lợi dụng vào các hoạt động chống Đảng, Nhà nước ta. Hoạt động thường xuyên, phổ biến của chúng trên không gian mạng là tuyên truyền phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng ta. Trong khi đó, số lượng người dân Việt Nam được tiếp cận, sử dụng in-tơ-nét ngày càng nhiều, kiến thức, kỹ năng về tự bảo vệ bản thân trên không gian mạng của một bộ phận không nhỏ người dân còn hạn chế, dẫn đến tình trạng số lượng người dân tiếp cận với các thông tin tuyên truyền, phá hoại tư tưởng của các thế lực thù địch ngày một lớn, dễ bị các đối tượng lôi kéo, tiêm nhiễm các quan điểm sai trái, thù địch. Để mỗi người dân có thể “miễn dịch” với các luận điệu tuyên truyền, xuyên tạc của kẻ địch và cao hơn có thể trở thành chiến sĩ kiên trung, đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận, chúng ta cần tiếp tục tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức cảnh giác, để mỗi người dân có thể nhận thức rõ âm mưu, hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia trên không gian mạng của các đối tượng.  

Hai là, làm tốt công tác phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống các hành vi xâm phạm an ninh quốc gia trên không gian mạng.

Thời gian qua, xuất hiện ngày càng nhiều các hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia trên không gian mạng, từ hoạt động của các đối tượng tình báo, gián điệp, phản động, cho tới các loại đối tượng tội phạm khác, nhất là tội phạm công nghệ cao. Do đó, yêu cầu làm tốt công tác phòng, ngừa, phát hiện, đấu tranh chống các hành vi xâm phạm an ninh quốc gia trên không gian mạng ngày càng trở nên cấp thiết. Cần làm tốt công tác quản lý, giám sát không gian mạng để phòng ngừa và phát hiện sớm các hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia trên không gian mạng. Huy động sức mạnh tổng hợp của toàn dân, của cả hệ thống chính trị trong đấu tranh phòng, chống các hành vi xâm phạm an ninh quốc gia trên không gian mạng. Đầu tư xây dựng đội ngũ, lực lượng nòng cốt chuyên trách, tinh nhuệ, tinh thông nghiệp vụ, đủ khả năng đấu tranh với các loại tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia trên không gian mạng.      

Ba là, phòng ngừa không để chiến tranh mạng xảy ra.

Mặc dù chưa xảy ra chiến tranh mạng, tuy nhiên, thời gian qua, chúng ta đã chứng kiến nhiều hoạt động tấn công mạng nguy hiểm, gây ra những thiệt hại lớn cho Việt Nam. Do đó, yêu cầu phòng ngừa không để chiến tranh mạng xảy ra là hết sức cần thiết. Để đối phó với nguy cơ xảy ra chiến tranh mạng, chúng ta phải triển khai ngay các giải pháp tổng thể, đồng bộ bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng, khẩn trương nghiên cứu và có giải pháp hiệu quả phòng, chống chiến tranh mạng, chiến tranh điện tử, chiến tranh sử dụng vũ khí công nghệ cao, chiến tranh thông tin. Tăng cường quản lý nhà nước về an ninh thông tin, an ninh không gian mạng quốc gia trong lĩnh vực an ninh - quốc phòng, bảo vệ vững chắc các cơ sở hạ tầng quân sự, mục tiêu trọng yếu; có chiến lược phát triển nhân lực chuyên ngành công nghệ thông tin trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh. Đầu tư trọng điểm xây dựng các đơn vị an ninh mạng, tác chiến điện tử đủ mạnh để thực hiện nhiệm vụ phòng thủ quốc gia trên không gian mạng, sẵn sàng ứng chiến khi có chiến tranh mạng xảy ra.   

Bốn là, tăng cường công tác bảo đảm an ninh, an toàn thông tin trên không gian mạng.

Để bảo đảm an ninh, an toàn thông tin trên không gian mạng, trước hết cần chú trọng công tác bảo vệ an ninh chính trị nội bộ, tăng cường tuyên truyền, phổ biến kiến thức về bảo đảm an ninh, an toàn thông tin cho cán bộ, đảng viên và nhân dân. Chủ động phòng ngừa những sơ hở, thiếu sót, không để các thế lực thù địch, phản động và các loại đối tượng lợi dụng xâm phạm hệ thống thông tin, thu thập, chiếm đoạt bí mật nhà nước, thông tin nội bộ gây phương hại đến an ninh quốc gia, lợi ích của các cơ quan, tổ chức và cá nhân. Tuân thủ các quy định của Luật An toàn thông tin mạng năm 2015. Chấp hành nghiêm các quy định về bảo mật nhà nước, quy chế phát ngôn, cung cấp thông tin, tài liệu. Kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi làm mất an ninh, an toàn thông tin; lộ, lọt bí mật nhà nước, thông tin nội bộ hoặc lợi dụng bí mật nhà nước, thông tin nội bộ để thực hiện các hành vi trái pháp luật.

Năm là, xây dựng nguồn nhân lực công nghệ thông tin chất lượng cao, đủ về số lượng, đồng thời nghiên cứu, nắm bắt, tiến tới chủ động về công nghệ, trang thiết bị và dịch vụ mạng.

Việt Nam có đội ngũ kỹ sư, chuyên gia công nghệ thông tin đông đảo nhưng số lượng làm việc trong các cơ quan nhà nước còn hạn chế, trong đó, không ít người giỏi, có năng lực chuyên môn tốt đã chuyển ra ngoài khu vực Nhà nước làm việc. Đáng chú ý là, số lượng người có chuyên môn sâu về an ninh, an toàn thông tin mạng còn thiếu, đặc biệt là trên lĩnh vực bảo mật mạng. Do đó, trong thời gian tới, cần có chiến lược đào tạo phù hợp để có nguồn nhân lực đủ cả về số lượng và bảo đảm về chất lượng, có thể đáp ứng được những đòi hỏi, yêu cầu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đặt ra. Bên cạnh đó, cần tăng cường công tác nghiên cứu, hợp tác quốc tế, chuyển giao công nghệ, tự chủ sản xuất các trang thiết bị, tiến tới có thể tự chủ trong sử dụng, cao hơn là trong sản xuất các trang thiết bị và ứng dụng dịch vụ mạng./.

Nguy cơ, thách thức đe dọa đến an ninh quốc gia trên không gian mạng.

 Việt Nam hiện cũng đang đối mặt với không ít các nguy cơ, thách thức đe dọa đến an ninh quốc gia trên không gian mạng. Cụ thể là: 

Thứ nhất, chiến lược “diễn biến hòa bình” trên không gian mạng.

Hiện nay, các thế lực thù địch, phản động đang triệt để lợi dụng không gian mạng để tiến hành các hoạt động phá hoại nền tảng tư tưởng, nhằm thực hiện âm mưu chiến lược “diễn biến hòa bình”, chống phá Việt Nam. Chúng chủ yếu sử dụng mạng xã hội, phổ biến là Facebook, Youtube để tuyên truyền, phá hoại nền tảng tư tưởng, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, từng bước triển khai thực hiện mục tiêu thay đổi chế độ chính trị nước ta. Năm 2020, Bộ Công an đã phát hiện hơn 3.000 trang mạng có nội dung xấu, trong đó có 31 trang mạng, blog, 55 kênh Youtube, 49 trang fanpage, 765 tài khoản facebook, 149 hội nhóm chống đối cực đoan, đăng tải hơn 800.000 bài viết, video, clip có nội dung xấu, độc hại. Trong các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, các thế lực thù địch không ngừng lợi dụng không gian mạng để tuyên truyền, phá hoại, phổ biến các quan điểm sai trái, thù địch nhằm chống phá Đảng, Nhà nước ta.

Thứ hai, hoạt động gián điệp mạng và các loại tội phạm công nghệ cao.

Không gian mạng đã và đang trở thành môi trường để các thế lực thù địch tiến hành các hoạt động gián điệp nhằm vào Việt Nam. Thời gian qua, cơ quan đặc biệt nước ngoài đã tiến hành tuyển lựa công dân Việt Nam qua không gian mạng, có những trường hợp đã được các cơ quan chức năng Việt Nam phát hiện, bóc gỡ. Bên cạnh đó, các cơ quan đặc biệt nước ngoài còn triệt để lợi dụng không gian mạng để tiến hành các hoạt động xâm nhập gián điệp, thu thập tin tình báo chống Việt Nam. Các hoạt động này được tiến hành thông qua các mã độc, phần mềm gián điệp được cài sẵn trong các phần mềm, ứng dụng, các thiết bị số làm quà tặng, bán ra thị trường hoặc có thể cài đặt từ xa thông qua in-tơ-nét. Theo Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp máy tính Việt Nam (VNCERT), hằng năm có hàng triệu mã độc tấn công các máy tính của Việt Nam, với hàng nghìn virus máy tính mới xuất hiện và hàng trăm website của các cơ quan, doanh nghiệp bị tấn công, xâm nhập.

Trên thực tế, không gian mạng còn là nơi tội phạm công nghệ cao tiến hành các hoạt động gây nhiều thiệt hại cho các cá nhân, tổ chức. Phổ biến là các hoạt động giả danh các cơ quan thực thi pháp luật tiến hành các hoạt động lừa đảo qua mạng; lừa đảo qua phương thức kinh doanh đa cấp qua mạng (sử dụng các khoản lợi nhuận lớn làm “mồi nhử”, lôi kéo số lượng lớn người dân đầu tư vào các dự án “ảo”, sau đó đánh sập hệ thống để chiếm đoạt tài sản); giả mạo website của các ngân hàng để lừa người truy cập, yêu cầu cung cấp thông tin giao dịch trực tuyến, sau đó chiếm đoạt quyền sử dụng tài khoản ngân hàng, chiếm đoạt tài sản; chiếm quyền điều khiển tài khoản mạng xã hội, sau đó lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người thân, bạn bè; tổ chức đánh bạc trên mạng với tổng số tiền lên đến hàng nghìn tỷ đồng; tiến hành các hoạt động “tín dụng đen” trên mạng, “giang hồ mạng”. Hoạt động trên của các đối tượng đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội.

Thứ ba, nguy cơ chiến tranh mạng.

Thế giới đã và đang đối mặt với nguy cơ chiến tranh mạng, đó là nguy cơ hiện hữu và trong một thế giới vạn vật kết nối internet, Việt Nam không nằm ngoài vòng xoáy đó. Chính vì vậy, Nghị quyết số 28-NQ/TW, ngày 25-10-2013, của Hội nghị Trung ương 8 khóa XI, về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới” khẳng định, nguy cơ xảy ra khủng bố, chiến tranh mạng, mất an ninh thông tin ngày càng gia tăng. Mục tiêu tấn công của kẻ địch trong trường hợp xảy ra chiến tranh mạng đối với Việt Nam là hệ thống hạ tầng truyền dẫn vật lý (cáp truyền dẫn quốc tế, trục truyền dẫn nội bộ quốc gia); các hạ tầng dịch vụ lõi (router, thiết bị mạng... ); các hệ thống cơ sở dữ liệu, mạng máy tính nội bộ; hệ thống điều khiển tự động hóa của các cơ sở quan trọng về kinh tế, quốc phòng, an ninh, như nhà máy lọc dầu, nhà máy thủy điện, nhiệt điện, giàn khoan, sân bay, hải cảng. Năm 2016 đã xảy ra hàng loạt hoạt động tấn công mạng nhằm vào hệ thống quản lý thông tin của các sân bay quốc tế lớn của Việt Nam, như sân bay quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng, Phú Quốc. Rõ ràng, nếu để xảy ra chiến tranh mạng sẽ dẫn đến những hậu quả nặng nề về nhiều mặt cho đất nước.

Thứ tư, tình trạng mất an ninh, an toàn thông tin mạng đe dọa tới an ninh quốc gia.

Việt Nam đang phụ thuộc vào thiết bị hạ tầng và hệ thống công nghệ mạng lõi do các công ty nước ngoài cung cấp và luôn thường trực nguy cơ bị nước ngoài kiểm soát, giám sát. Phần lớn hạ tầng công nghệ phần cứng của Việt Nam, từ các hạ tầng lõi cho đến các thiết bị cá nhân đều nhập từ nước ngoài, nhiều nhất là từ Trung Quốc và Mỹ. Các hãng bảo mật và cơ quan chức năng nhiều nước, trong đó có Việt Nam đã chứng minh và cảnh báo về các mã độc, “cửa hậu” được cài sẵn trong các thiết bị trước khi xuất xưởng, cho phép đối phương có thể truy cập, kiểm soát từ xa. Bên cạnh đó, nhiều trang thiết bị mạng sử dụng trong nước, gồm cả các trang thiết bị của các cơ quan, tổ chức nhà nước có xuất xứ nước ngoài. Ngoài ra, tình trạng thiếu nguồn nhân lực công nghệ thông tin chất lượng cao, nhất là về an ninh, an toàn mạng cũng dẫn đến nguy cơ khó kiểm soát được các vấn đề an ninh, an toàn mạng. Đáng chú ý, nhận thức của một số cấp lãnh đạo, quản lý, ý thức và kỹ năng về an ninh, an toàn mạng của người sử dụng tại Việt Nam còn hạn chế, trong đó có cả cán bộ thuộc các bộ phận cơ mật, thiết yếu, nắm quyền quản trị các hệ thống quan trọng, liên quan đến nhiều bí mật nhà nước.

Thực tế cho thấy, Việt Nam là quốc gia có tốc độ phát triển internet nhanh trong khu vực, nhưng tồn tại nhiều hạn chế, yếu kém về an ninh, an toàn mạng. Hiện nay, khoảng 70% dân số Việt Nam sử dụng internet, 66% sử dụng mạng xã hội; 100% số cơ quan nhà nước có cổng thông tin điện tử, sử dụng mạng nội bộ LAN, Extranet, internet; sử dụng các kênh liên lạc trên không gian mạng để giao dịch. Theo các tổ chức an ninh mạng Kaspersky và Symantec, Việt Nam là quốc gia đứng đầu thế giới về nguy cơ bị nhiễm mã độc, phần mềm độc hại (qua USB, thẻ nhớ) với gần 70% người dùng máy tính có nguy cơ bị lây nhiễm cao; đứng thứ ba về số lượng người dùng di động bị mã độc tấn công nhiều nhất thế giới; đứng thứ 4 trên thế giới về nguy cơ bị nhiễm độc khi sử dụng in-tơ-nét. Hệ quả là năm 2020 có tới hơn 73% số vụ lộ, lọt bí mật nhà nước xảy ra trên không gian mạng, tăng khoảng 3% so với năm 2019. 

Hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia trên không gian mạng trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư

 Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư được hình thành dựa trên nền tảng của công nghệ số cùng với việc sử dụng phổ biến in-tơ-nét. Đặc trưng quan trọng của cuộc cách mạng này là sự phát triển hệ thống liên kết thế giới thực và ảo trên cơ sở internet kết nối vạn vật (Internet of Things - IoT) và internet kết nối các hệ thống (Internet of Systems - IoS). Trong bối cảnh diễn ra cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trên không gian mạng xuất hiện những nguy cơ, hoạt động tác động mạnh mẽ đến an ninh quốc gia của tất cả các nước, trong đó có Việt Nam. Ở các nước trên thế giới, nhất là các nước có nền khoa học - công nghệ phát triển, như Mỹ, Nga, Trung Quốc..., đã và đang xuất hiện ngày càng nhiều hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia trên không gian mạng. Cụ thể là:

Một là, chiến tranh mạng. Có thể nói, chiến tranh mạng là một hình thái chiến tranh mới, vượt ra khỏi khuôn khổ khái niệm về chiến tranh quân sự truyền thống. Đây là cuộc chiến tranh bất đối xứng, chỉ một lực lượng rất nhỏ cũng có thể gây thiệt hại lớn cho đối phương. Chiến tranh mạng không sử dụng khí tài quân sự truyền thống mà sử dụng lực lượng tinh nhuệ để lập trình, chế tạo, sản xuất và nhân bản hàng loạt vũ khí mạng, như mã độc, hệ thống công cụ tấn công mạng, hệ thống công cụ tình báo mạng. Mặc dù được tiến hành trên không gian mạng nhưng hậu quả do chiến tranh mạng gây ra có thể vượt ra ngoài phạm vi không gian ảo và có sức tàn phá lớn, thậm chí vượt xa chiến tranh quân sự truyền thống. Tháng 4-2007, hàng loạt trang thông tin điện tử (website) các cơ quan chính phủ, nhà cung cấp dịch vụ internet và ngân hàng của E-xtô-ni-a bị tấn công liên tục. Hậu quả là hầu hết các website tại E-xtô-ni-a bị tê liệt trong khoảng 3 tuần, gây ra nhiều thiệt hại cho nước này. Năm 2009, hàng loạt website của chính phủ Mỹ và Hàn Quốc cũng bị tấn công, trong đó nhiều website quan trọng của Mỹ và Hàn Quốc phải tạm ngừng hoạt động.

Hai là, gián điệp mạng. Gián điệp mạng ra đời cùng với sự xuất hiện của không gian mạng với sự kết nối của mạng máy tính, internet và sự phát triển của công nghệ thông tin. Gián điệp mạng có thể gây ra những tổn thất khôn lường về nhiều mặt, thậm chí làm ảnh hưởng đến nhiều quốc gia thông qua hoạt động tấn công vào hệ thống máy tính của các cơ quan chính quyền, tập đoàn kinh tế, hệ thống ngân hàng hoặc hệ thống thông tin của các cảng sân bay hàng không quốc tế,... để đánh cắp dữ liệu số, thông tin bí mật hoặc tấn công mã độc, chiếm quyền kiểm soát, điều khiển hệ thống thông tin... Từ năm 2006 đến năm 2017, WikiLeaks cho công bố hàng loạt tài liệu mật, trong đó có nhiều tài liệu mật của Mỹ và một số nước, bao gồm cả các tài liệu phản ánh hoạt động giám sát các thiết bị di động của Cơ quan tình báo Trung ương Mỹ (CIA). Năm 2013, E. Xnâu-đân (Edward Snowden) tiết lộ thông tin mật về chương trình do thám toàn cầu do tình báo Mỹ và Anh thực hiện, gồm cả các hoạt động giám sát điện thoại của một số nhà lãnh đạo trên thế giới, như Tổng thống Nga D. Mét-vê-đép (Dmitry Medvedev), Thủ tướng Đức An-giê-la Méc-ken (Angela Merkel)... Năm 2016, 11,5 triệu tài liệu mật cũng đã được công khai cho báo chí trong vụ “Hồ sơ Panama”...

Ba là, khủng bố mạng. Thời gian qua, các đối tượng khủng bố quốc tế; các thế lực thù địch; các tổ chức tin tặc, điển hình như Tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS), tổ chức tin tặc do “nhóm hacker ẩn danh” Anonymous sáng lập và chỉ đạo, luôn tìm cách lợi dụng không gian mạng, công nghệ thông tin hoặc phương tiện điện tử để thực hiện các hành vi khủng bố, tài trợ khủng bố. Hoạt động khủng bố mạng gồm tấn công mạng nhằm mục đích khủng bố; tấn công khủng bố trên mạng; sử dụng không gian mạng để đe dọa khủng bố. Năm 2015, nhóm hacker người Tuy-ni-di Al-Fallaga có quan hệ chặt chẽ với mạng lưới thánh chiến toàn cầu đã tiến hành chiến dịch “Op Electronic Badr” tấn công các trang tin điện tử của ngân hàng Hapoalim, Mossad và nhiều website khác của Chính phủ I-xra-en, sau đó đăng tải các tài liệu thu được lên Facebook. Thời gian qua, tổ chức khủng bố IS cũng liên kết chặt chẽ với các nhóm tin tặc, như Cyber Caliphate, IS Hacking Division, ISIS Cyber Army và một số nhóm tin tặc khác ủng hộ IS tiến hành các vụ tấn công mạng nhằm vào mục tiêu của các nước mà chúng cho là thù địch.

Bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng trong bối cảnh Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư theo định hướng Đại hội XIII của Đảng

 Từ khái niệm bảo vệ an ninh quốc gia được đề cập trong Luật An ninh quốc gia Việt Nam năm 2004 có thể  hiểu, bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng là phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh làm thất bại các hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia trên không gian mạng. Thực tế cho thấy, không gian mạng quốc gia Việt Nam chứa đựng những yếu tố hết sức quan trọng, nếu bị xâm hại sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới lợi ích, an ninh quốc gia. Hiện nay, các thế lực thù địch, phản động trong và ngoài nước vẫn không từ bỏ âm mưu, hoạt động chống phá Việt Nam. Chúng luôn lợi dụng thành tựu khoa học - kỹ thuật và không gian mạng vào các hoạt động chống phá với các thủ đoạn ngày càng tinh vi, nguy hiểm. Trong bối cảnh đó, yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng đặt ra trong tình hình hiện nay là hết sức cấp thiết. Chính vì vậy, Nghị quyết số 51-NQ/TW, ngày 5-9-2019, của Bộ Chính trị, về “Chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia” xác định, cần phải tăng cường bảo vệ an toàn, an ninh mạng các hệ thống thông tin quan trọng quốc gia và các hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia; phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh ngăn chặn các hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia trên không gian mạng; khắc phục điểm yếu, lỗ hổng bảo mật, nguy cơ mất an toàn, an ninh mạng, an ninh thông tin.  

Bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng được xác định là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta. Do đó, để triển khai công tác này, phải phát huy được sức mạnh dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại; đồng thời, xác định đây là cuộc đấu tranh của toàn dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng, là nhiệm vụ trọng yếu của cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, trong đó, lực lượng công an giữ vai trò nòng cốt, lực lượng an ninh mạng và cảnh sát phòng, chống tội phạm công nghệ cao có trách nhiệm trực tiếp thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia trên không gian mạng. Đây là quan điểm, tư tưởng cơ bản, xuyên suốt của Đảng, quyết định thắng lợi cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh, chủ quyền quốc gia trên không gian mạng. Các nguyên tắc cần quán triệt trong bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng bao gồm: Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, bảo đảm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự quản lý thống nhất của Nhà nước, huy động sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn dân tộc; lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng làm nòng cốt. Kết hợp chặt chẽ giữa nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia với nhiệm vụ xây dựng, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Chủ động phòng ngừa, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia trên không gian mạng.

Bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng là bảo vệ chế độ chính trị và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Việt Nam trên không gian mạng; bảo vệ an ninh về tư tưởng và văn hóa, khối đại đoàn kết toàn dân tộc, quyền lợi và lợi ích hợp pháp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trên không gian mạng; bảo vệ an ninh trong các lĩnh vực kinh tế, quốc phòng, đối ngoại và các lợi ích khác của quốc gia trên không gian mạng; bảo vệ bí mật nhà nước và các mục tiêu quan trọng về an ninh quốc gia trên không gian mạng; phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh làm thất bại và loại trừ các hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia, nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia trên không gian mạng.

Không gian mạng và bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng

 Hiện nay, trên thế giới vẫn chưa có khái niệm thống nhất về không gian mạng. Quan điểm của Mỹ đề cập trong Chỉ thị số 54 về An ninh quốc gia và Chỉ thị số 23, năm 2008, về An ninh nội địa của Tổng thống Mỹ cho rằng, không gian mạng là mạng lưới kết nối các cơ sở hạ tầng bao gồm internet, các mạng viễn thông, các hệ thống máy tính, các hệ thống xử lý và điều khiển trong ngành công nghiệp trọng yếu; không gian mạng được dùng để mô tả một môi trường ảo, trong đó diễn ra việc trao đổi thông tin và tương tác giữa con người với nhau, không bị giới hạn bởi không gian và thời gian. Bộ Quốc phòng Nhật Bản xác định không gian mạng là không gian ảo, bao gồm cả internet, trong đó thông tin được trao đổi bằng công nghệ thông tin và viễn thông; không gian mạng là “trường”, trong đó các hoạt động tình báo, tấn công và phòng thủ được tiến hành như “trường” trên bộ, trên biển, trên không và trong không gian(1).

Trung Quốc coi không gian mạng là chiến trường thứ năm và là mặt trận tình báo mới. Trong phát biểu tại hội nghị thành lập Tiểu tổ Lãnh đạo an ninh mạng và thông tin hóa Trung ương ở Bắc Kinh, ngày 27-2-2014, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình cho rằng, internet và an ninh thông tin đã trở thành thách thức mới đối với Trung Quốc vì cả hai đều gắn liền với an ninh quốc gia và ổn định xã hội(2). 

Luật An ninh mạng được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 12-6-2018 khẳng định, không gian mạng là mạng lưới kết nối của cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, bao gồm mạng viễn thông, mạng internet, mạng máy tính, hệ thống thông tin, hệ thống xử lý và điều khiển thông tin, cơ sở dữ liệu; là nơi con người thực hiện các hành vi xã hội không bị giới hạn bởi không gian và thời gian. Không gian mạng quốc gia là không gian mạng do Chính phủ xác lập, quản lý và kiểm soát(3). Trên không gian mạng, Việt Nam có hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia. Hệ thống này gồm hệ thống thông tin quân sự, an ninh, ngoại giao, cơ yếu; hệ thống thông tin lưu trữ, xử lý thông tin thuộc bí mật nhà nước; hệ thống thông tin phục vụ lưu giữ, bảo quản hiện vật, tài liệu có giá trị đặc biệt quan trọng; hệ thống thông tin phục vụ bảo quản vật liệu, chất đặc biệt nguy hiểm đối với con người, môi trường sinh thái; hệ thống thông tin phục vụ bảo quản, chế tạo, quản lý cơ sở vật chất đặc biệt quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia; hệ thống thông tin quan trọng phục vụ hoạt động của cơ quan, tổ chức ở Trung ương; hệ thống thông tin quốc gia thuộc lĩnh vực năng lượng, tài chính, ngân hàng, viễn thông, giao thông vận tải, tài nguyên và môi trường, hóa chất, y tế, văn hóa, báo chí; hệ thống điều khiển và giám sát tự động tại công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, mục tiêu quan trọng về an ninh quốc gia(4).

Những thông tin xuyên tạc, sai trái, thù địch trên không gian mạng, giữ vững trận địa tư tưởng, lý luận của Đảng trong bối cảnh mới

Trong các thông tin xấu độc trên không gian mạng, những luận điệu xuyên tạc, sai trái, thù địch tấn công trực diện vào những vấn đề lý luận cốt lõi thuộc nền tảng tư tưởng của Đảng ta đặc biệt nguy hiểm. Hiện nay, sự chống phá này không chỉ ở diện rộng bằng những bài viết dung tục, thù hận, cực đoan một chiều như trước đây, các thế lực thù địch đầu tư xây dựng và sử dụng ngày càng nhiều bài viết đa tầng thông tin, đa quan điểm, với nhiều chiêu trò đánh tráo khái niệm, ngụy tuyên truyền hết sức tinh vi, khiến công tác đấu tranh của ta càng thêm khó khăn, phức tạp.

Nội dung thông tin xuyên tạc, sai trái, thù địch hết sức đa dạng, phức tạp, trên tất cả các lĩnh vực: tư tưởng, chính trị, xây dựng Đảng, kinh tế, văn hóa, xã hội…, trong đó tập trung tấn công vào một số nội dung cốt lõi thuộc hệ tư tưởng, đường lối của Đảng ta:

(1) Các thế lực thù địch đòi Đảng ta từ bỏ chủ nghĩa Mác - Lê-nin làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động. Chúng bài bác chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tập trung tấn công vào những vấn đề nguyên tắc then chốt, luận điểm cơ bản nhất, như phê phán quy luật giá trị thặng dư; bác bỏ chủ nghĩa duy vật lịch sử, mà nền tảng là bác bỏ bản chất cách mạng và khoa học của lý luận hình thái kinh tế - xã hội; phủ nhận sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và bản chất giai cấp công nhân của Đảng ta; phủ nhận lý luận về chủ nghĩa xã hội và xuyên tạc mục tiêu, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta… Chúng công kích, xuyên tạc nhằm “hạ bệ” tư tưởng Hồ Chí Minh bằng phủ nhận nội dung, giá trị tư tưởng của Người; cắt rời, đối lập tư tưởng Hồ Chí Minh với chủ nghĩa Mác - Lê-nin; tuyệt đối hóa tư tưởng Hồ Chí Minh để phủ nhận gián tiếp tư tưởng của Người, cho rằng chủ nghĩa Mác - Lê-nin đã lỗi thời, chỉ cần dựa vào tư tưởng Hồ Chí Minh để nâng cao tính dân tộc của Đảng. Nói xấu, bôi nhọ đời tư, hình ảnh lãnh tụ cộng sản, lãnh tụ Đảng ta.

(2) Chống phá, xuyên tạc, phủ nhận quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước hiện nay, nhất là đường lối đổi mới của Đảng ta. Chúng đồng nhất đổi mới chính trị với thay đổi chế độ chính trị. Phủ nhận, bôi đen những thành tựu; cường điệu, thổi phồng, khoét sâu vào những tiêu cực, khuyết tật, tạo cái nhìn đen tối, bi quan về tình hình đất nước.

(3) Phủ nhận nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đòi xóa bỏ sở hữu toàn dân, thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân đồng nhất với tư nhân hóa nền kinh tế, xóa bỏ vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước. Cổ xúy phi chính trị hóa lực lượng vũ trang; phủ nhận bản chất cách mạng và nhân dân của lực lượng vũ trang; chia rẽ quân đội nhân dân và công an nhân dân. Tán dương nền tự do báo chí tư sản, vai trò “quyền lực thứ tư” của báo chí, nhân danh tự do sáng tạo để tách sự lãnh đạo của Đảng khỏi hoạt động báo chí, văn học, nghệ thuật. Thúc đẩy hình thành các tổ chức “xã hội dân sự” trá hình, từ đó cho ra đời các tổ chức đối lập chính trị ở Việt Nam. Tiếp tục lợi dụng các vấn đề dân chủ, nhân quyền, tôn giáo để chống phá…