Mối quan hệ giữa nguyên tắc quyền Tư pháp độc lập và nguyên tắc Đảng lãnh đạo

 

Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Nhà nước, trong đó có cơ quan thực hiện quyền Tư pháp – Tòa án, là nguyên tắc xuyên suốt tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước và hệ thống Tòa án nhân dân. Thực tiễn đã chứng minh sự lãnh đạo của Đảng không vi phạm nguyên tắc quyền Tư pháp độc lập mà còn đảm bảo thực hiện tốt các nội dung của nguyên tắc này.

Đảng lãnh đạo không vi phạm nguyên tắc quyền Tư pháp độc lập do phương thức lãnh đạo của Đảng.

Đảng lãnh đạo nhưng không thực hiện quyền lực Nhà nước mà phải thông qua bộ máy Nhà nước để thực hiện cương lĩnh chính trị, chủ trương, đường lối của mình. Sự lãnh đạo của Đảng đối với cơ quan Tư pháp là sự lãnh đạo chính trị, Đảng không làm thay các cơ quan Tư pháp, tôn trọng, đề cao các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của cơ quan Tư pháp, trong đó có nguyên tắc quyền Tư pháp độc lập .

Đảng lãnh đạo cơ quan Tư pháp có nội dung toàn diện trên các mặt: lãnh đạo về chính trị, tư tưởng; về tổ chức, cán bộ; về định hướng công tác. Đảng đề ra các nguyên tắc, quan điểm lớn làm cơ sở xây dựng tổ chức và hoạt động của các cơ quan Tư pháp, vạch ra đường lối, định hướng trong các lĩnh vực hoạt động của các cơ quan Tư pháp. Nhưng Đảng không can thiệp trực tiếp vào việc xét xử, giải quyết một vụ việc cụ thể của các cơ quan Tư pháp. Nội dung lãnh đạo cũng không chứa đựng các vấn đề nội dung giải quyết vụ việc cụ thể.

Đảng lãnh đạo đảm bảo thực hiện tốt nguyên tắc quyền Tư pháp độc lập thể hiện ý nghĩa, vai trò của lãnh đạo Đảng đối với cơ quan Tư pháp.

Trên cơ sở tôn trọng và ghi nhận nguyên tắc quyền Tư pháp độc lập , các cấp ủy Đảng có nhiệm vụ quán triệt, xây dựng nhận thức chính trị thực hiện nghiêm túc nguyên tắc trong toàn bộ cán bộ, đảng viên. Nhờ vậy, nguyên tắc quyền Tư pháp độc lập sẽ được tổ chức thực hiện nghiêm túc và có hiệu quả. Đồng thời, trong lãnh đạo về công tác tổ chức, cán bộ, Đảng xác định chức năng, nhiệm vụ, xây dựng tổ chức, bộ máy của các cơ quan Tư pháp đảm bảo nguyên tắc độc lập ; đề ra các mục tiêu và giải pháp lớn để xây dựng đội ngũ cán bộ cơ quan Tư pháp trong sạch, vững mạnh, vững vàng về chính trị, tinh thông nghiệp vụ, đủ bản lĩnh, dũng cảm bảo vệ công lý, bảo đảm hoạt động theo đúng pháp luật, có thể độc lập trong thực hiện nhiệm vụ xét xử. Đảng thông qua các tổ chức đảng, đóng vai trò chính và quyết định việc đề cử nhân sự vào hệ thống các cơ quan Tư pháp các cấp.

Trong công tác chuyên môn, “Đảng chỉ đạo hoặc cho ý kiến về nguyên tắc chung trên cơ sở quy định của pháp luật trong giải quyết, xử lý tội phạm liên quan đến cán bộ, đảng viên, các vụ án nghiêm trọng, phức tạp về chính trị, kinh tế, xã hội, các vụ án tham nhũng có liên quan đến cán bộ thuộc diện quản lý của các cấp ủy đảng, các vụ án có liên quan đến đối ngoại.[8]”, và không quyết định những vấn đề cụ thể thuộc thẩm quyền của các cơ quan tư pháp.

Tóm lại, Đảng lãnh đạo cơ quan Tư pháp là nội dung quan trọng và cần thiết đảm bảo nguyên tắc quyền độc lập Tư pháp. Đảng chỉ lãnh đạo về chủ trương, đường lối, không can thiệp, làm thay và lãnh đạo hoạt động Tư pháp tuân theo quy định pháp luật.