HƯỚNG TỚI MỘT CHIẾN LƯỢC CẢI CÁCH THỂ CHẾ CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG

 

Trong bối cảnh yêu cầu quản trị hiện đại, minh bạch và dân chủ hóa đời sống công ngày càng tăng cao, mô hình tổ chức chính quyền địa phương ở Việt Nam cần được thiết kế lại theo hướng toàn diện và hệ thống hơn. Trọng tâm là xây dựng một chiến lược cải cách thể chế chính quyền địa phương với ba trụ cột cốt lõi:

(1) Luật hóa rõ ràng nguyên tắc phân quyền và phân trách nhiệm giữa trung ương và địa phương, trong đó bảo đảm tính tự chủ thể chế của địa phương về tổ chức bộ máy, tài chính và nhân sự, tương xứng với chức năng được giao.

(2) Cải cách tài chính địa phương, chuyển từ mô hình phụ thuộc vào chuyển giao ngân sách sang mô hình quản lý tài chính dựa trên năng lực huy động – chi tiêu có trách nhiệm, mở rộng quyền định đoạt nguồn thu và cơ chế phân bổ chi tiêu tại địa phương.

(3) Xây dựng cơ chế giải trình hai chiều, bao gồm cả giải trình dọc (từ địa phương lên trung ương) và giải trình ngang (từ chính quyền tới công dân), qua đó, thúc đẩy dân chủ thực chất, tăng cường kiểm soát quyền lực và nâng cao chất lượng phục vụ công.

Chỉ khi tổ chức lại chính quyền địa phương trên nền tảng này, Việt Nam mới có thể hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện đại, hiệu lực, hiệu quả và gần dân, đồng thời, nâng cao năng lực quản trị đa tầng, khả năng thích ứng chính sách và tính cạnh tranh thể chế trong một thế giới đang chuyển động nhanh chóng.