Xu hướng tán phát thông tin xấu, độc trên internet, mạng xã hội trong thời gian tới sẽ tập trung vào một vấn đề sau: 

       1, Dựa trên những vấn đề phức tạp, mới nảy sinh, những yêu cầu phát triển của đất nước, nhất là sự gia tăng nhanh chóng số lượng người sử dụng internet, mạng xã hội, các diễn biến theo chiều hướng phức tạp trong khu vực và Biển Đông; lợi dụng những diễn biến mới trên thế giới, xu hướng toàn cầu hóa để xuyên tạc, cản trở đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta, kích động, cổ vũ cho chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi, cực đoan phát triển. 
       2, Cổ vũ xây dựng “Xã hội dân chủ” ở Việt Nam, lợi dụng vấn đề dân chủ, nhân quyền và hàng loạt vấn đề cốt lõi trong xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, nhất là việc triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) và các nghị quyết mới của Trung ương, của tỉnh để chống phá. Hướng nội dung tác động đến các đối tượng như: công nhân trong vấn đề cho phép hình thành tổ chức công đoàn độc lập; nông dân trong việc triển khai chủ trương tích tụ ruộng đất, phát triển nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa nông nghiệp, nông thôn, xây dựng nông thôn mới; văn nghệ sĩ, trí thức trong việc hình thành các hội nhóm đối lập núp dưới danh nghĩa phản biện xã hội… 
       3, Các đối tượng chống phá còn tập trung lựa chọn những nhân tố “điển hình”, “sám hối”, “trở cờ”, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ để tập hợp lực lượng chống đối từ bên trong, xem đây là nguồn tán phát trực tiếp, hiệu quả nhất những thông tin xấu, độc.

                                                   Các thủ đoạn chống phá Đảng, Nhà nước

       Trên địa bàn tỉnh, các tổ chức Đảng Việt Tân, Đảng Dân chủ XXI, Dân oan khiếu kiện… liên tục phát tán nhiều tài liệu của các đối tượng bất mãn, phản động là người Thanh Hóa trên các trang www.hungviet.org/, www.ykien.net/, www.thtndc.org/, Blog Bà Đầm Xòe… Lợi dụng việc triển khai, giải phóng mặt bằng phục vụ dự án Cảng container Long Sơn và Nhà máy Nhiệt điện Nghi Sơn 2 (Tĩnh Gia); tình hình thiên tai, lũ lụt; những sai phạm trong chính sách an sinh xã hội và quản lý Nhà nước để đăng tải, chia sẻ, bình luận với những nội dung phiến diện, thiếu chính xác, chưa được kiểm chứng, hoặc thông tin về những vụ việc đang trong quá trình điều tra, chưa có kết luận chính thức… dẫn đến tâm lý hoang mang, phản ứng trái chiều trong dư luận xã hội, tạo cơ hội cho các thế lực thù địch và các đối tượng phản động, cực đoan chính trị tuyên truyền xuyên tạc, chống phá gây mất ổn định chính trị, kinh tế, xã hội trên địa bàn tỉnh. Trước thực trạng trên, cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động cần nhận diện rõ thông tin xấu, độc, từ đó phản bác góp phần đẩy lùi tác động của nó nhằm ổn định tình hình trong và ngoài cơ quan, đơn vị.
       Về nội dung và bản chất, có thể nhận diện thông tin xấu, độc tán phát trên internet và mạng xã hội là những thông tin bịa đặt, bóp méo sự thật, xuyên tạc vấn đề, “đổi trắng, thay đen”, làm lẫn lộn đúng sai, thật giả hoặc có một phần sự thật nhưng được đưa tin với dụng ý xấu, phân tích và định hướng dư luận bằng luận điệu thù địch. Đó là các dạng thông tin có nội dung không phù hợp về chuẩn mực đạo đức, văn hóa, thuần phong mỹ tục như: kích động bạo lực, bôi nhọ đời tư, vu khống…; thông tin sai trái, độc hại có tính chất tội phạm tin học như: lừa đảo trên mạng, đánh cắp thông tin, mật khẩu, tán phát vi rút… 
Bên cạnh đó là những thông tin sai trái, độc hại có tính chất chính trị như: chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng và cách mạng Việt Nam hòng phủ định Chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh; xuyên tạc, phủ nhận thành tựu, đường lối xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước…; xuyên tạc lịch sử dân tộc, nhất là lịch sử các cuộc kháng chiến, các cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc của Nhân dân ta; xuyên tạc thân thế, sự nghiệp, công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc; vu cáo, bôi nhọ thanh danh các đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng, Nhà nước; lợi dụng uy tín của một số tướng lĩnh trong lực lượng vũ trang để tuyên truyền, xuyên tạc. Nhiều đối tượng đưa thông tin kích động xu hướng ly khai, phá hoại sự thống nhất quốc gia, dân tộc, gây chia rẽ đoàn kết nội bộ, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; truyền bá lối sống ích kỷ vụ lợi, xa hoa, trụy lạc, bạo lực và thù hận đối với cá nhân và tổ chức, nhất là đối với chủ nghĩa cộng sản và Đảng Cộng sản; phá hoại bản sắc văn hóa dân tộc, tuyên truyền, áp đặt các giá trị văn hóa và lối sống phương Tây, nhất là về văn hóa chính trị. Ngoài ra, việc nhận diện thông tin xấu, độc còn được quy định rõ trong khoản 1, Điều 5 Nghị định 72/2013/NĐ-CP và trong Luật An ninh mạng 2018.
       Về thủ đoạn tán phát thông tin xấu, độc, các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị đang sử dụng các phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi, xảo quyệt. Chúng lợi dụng các trang mạng lớn trên thế giới như Google, Facebook, kênh Youtube làm công cụ, sử dụng và nhân rộng mạng lưới cộng tác viên rộng khắp để xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước, các cấp ủy, chính quyền; tận dụng tối đa những ý kiến, đánh giá, nhận xét của các cá nhân, tổ chức có uy tín, có tầm ảnh hưởng trong và ngoài nước; tạo dựng các trang web, các tài khoản cá nhân trên mạng xã hội nói chung, trên Facebook nói riêng để “chia sẻ”, phát tán thông tin xuyên tạc, bịa đặt để chống phá.
       Những thủ đoạn tán phát thông tin xấu, độc bao gồm: Mỗi đối tượng sử dụng một điện thoại smartphone, máy tính bảng… để quay phim, chụp ảnh, truyền tải video, hình ảnh livestream trực tiếp từ thực địa, tác động nhanh chóng và trực tiếp tới những người tham gia mạng xã hội, tạo hiệu ứng lan truyền rộng khắp. Giả mạo các hình ảnh, video hoặc sử dụng các thông tin cũ có hiệu ứng kích động cao đối với cộng đồng mạng để xuyên tạc, lôi kéo người dân. Giả mạo lực lượng chức năng (Quân đội, Công an) trà trộn vào lực lượng tham gia biểu tình hoặc có những hành vi phản cảm để quay phim, chụp ảnh phát tán lên internet, mạng xã hội. Tạo hiệu ứng đám đông trên không gian mạng bằng cách huy động một số lượng lớn các tài khoản mạng xã hội (chủ yếu là các tài khoản ảo) gắn các biểu ngữ phản đối Đảng, Nhà nước để tạo ra hiệu ứng đám đông, nhằm lôi kéo những người không có lập trường tư tưởng vững vàng, thay đổi tư tưởng theo chiều hướng tiêu cực. Giả mạo tài khoản, xây dựng hàng loạt các mạng lưới tài khoản, trong đó có một số tài khoản chính thường xuyên đăng tải bài viết, thông tin xuyên tạc về một số nội dung, lĩnh vực nhất định và sử dụng hàng trăm tài khoản vệ tinh (thực chất là tài khoản ảo, có chung một chủ tài khoản) thực hiện nhiệm vụ chia sẻ trong các nhóm diễn đàn phản động hoặc các trang mạng xã hội có lượng thành viên lớn (ví dụ: Ngày 28-8/2018, Công an tỉnh Bình Định đã phối hợp với Công an tỉnh Phú Yên bắt giữ Lê Quốc Bình, là thành viên của tổ chức "Việt Tân" nhập cảnh từ Campuchia về Việt Nam, thu giữ 9 khẩu súng các loại, 500 viên đạn và nhiều tài liệu liên quan đến hoạt động chống chính quyền. Ngày 20/3/2019 Lê Minh Thể (Sn 1963, ngụ phường An Thới, quận Bình Thủy) đã bị TAND quận Bình Thuỷ (TP Cần Thơ) tuyên phạt 2 năm tù về tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”. Chiều 9/5, Đảng ủy khối các Cơ quan và Doanh nghiệp tỉnh Hà Tĩnh đã quyết định đình chỉ sinh hoạt Đảng đối với ông Lê Hữu Thuận, nguyên Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng Khoa Lý luận Mác - Lê nin, Tư tưởng Hồ Chí Minh của Trường Chính trị Trần Phú vì có hành vi sử dụng mạng xã hội đăng tin sai sự thật, xúc phạm lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Ngày 31/5/2019, Cơ quan An ninh Điều tra, Công an tỉnh Nghệ An đã ra quyết định truy nã toàn quốc đối với Phan Công Hải ở Nghi Diên, Nghi Lộc, Nghệ An, sử dụng nhiều facebook khác nhau để đăng tải, tán phát nhiều thông tin, hình ảnh có nội dung xấu, xúc phạm Chủ tịch Hồ Chí Minh và các lãnh đạo Đảng, Nhà nước và đăng tải, lan truyền các thông tin, tài liệu tuyên truyền, chống phá nhà nước Việt Nam..…)
       Đặc biệt, có nhiều tài khoản được thế lực thù địch mạo danh các nhân vật nổi tiếng, có ảnh hưởng đến cộng đồng để phát huy tối đa khả năng lan truyền thông tin gây hoang mang dư luận trong quần chúng Nhân dân, kích động người dân tụ tập biểu tình (Ví dụ: Gần đây, trên facebook xuất hiện Trang tin điện tử mạo danh Cổng thông tin điện tử tỉnh Cà Mau với những bài viết có nội dung thông tin thất thiệt nhằm hướng dư luận một cách có chủ đích không lành mạnh. Lợi dụng hình ảnh của MC, nhà báo Lại Văn Sâm để xuyên tạc về người lính khi đưa ra câu chuyện phụ nữ Việt Nam không thích lấy chồng là bộ đội, sĩ quan hay vấn đề mới nhất là dự thảo đặc khu Vân Đồn và cho thuê đến 99 năm để kích động chống phá. Mạng xã hội Facebook cũng xuất hiện tài khoản có tên "Ban Tuyên Giáo Trung Ương Đảng Cộng Sản Việt Nam" và “Ban Tuyên Giáo Đảng Cộng Sản Việt Nam”mạo danh để tuyên truyền phản động...)

             Đấu tranh với các nội dung xấu độc, quan điểm sai trái trên mạng xã hội

 Trong bối cảnh internet mang lại nhiều tác động tích cực, song cũng tiềm ẩn những nguy cơ ảnh hưởng xấu đến văn hóa truyền thống, an toàn xã hội và an ninh quốc gia, các cơ quan chức năng cần tăng cường quản lý, định hướng đối với sự phát triển của mạng xã hội.

Chủ đề của Đại hội XIII của Đảng là: “Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; khơi dậy khát vọng phát triển đất nước, phát huy ý chí, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại; tiếp tục đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phấn đấu đến giữa thế kỷ XXI, nước ta trở thành nước phát triển, theo định hướng xã hội chủ nghĩa”(1).Do đó, tăng cường đấu tranh ngăn chặn các quan điểm sai trái, thù địch trên mạng xã hội ở Việt Nam hiện nay là vấn đề cấp thiết, nhằm nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nội bộ.

 Đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch, những thông tin và tài liệu có nội dung xấu, độc trên mạng xã hội là nhiệm vụ quan trọng của hệ thống chính trị. Hệ thống tuyên giáo Đảng là một bộ phận cấu thành trong hệ thống tổ chức của Đảng, trực tiếp góp phần thực hiện phương thức lãnh đạo của Đảng, cần tăng cường tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm, chủ trương của Đảng; xây dựng, bảo vệ nền tảng tư tưởng nhằm nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng. Thực tiễn sôi động và phức tạp của đời sống xã hội trong bối cảnh khoa học, công nghệ phát triển mạnh mẽ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao hiệu quả hoạt động của công tác tuyên giáo. Đây là một trong những vũ khí sắc bén chống lại âm mưu, thủ đoạn diễn biến hòa bình của các thế lực thù địch, phê phán các quan điểm sai trái, lệch lạc trên mạng xã hội. Cần quản lý mạng xã hội như một công cụ thể hiện quyền tự do của con người song tuyệt đối không để các thế lực phản động lợi dụng xuyên tạc, tiến hành các hoạt động chống phá chế độ.

Tháng 10-2015, Chính phủ đã lập 02 tài khoản Facebook là “Thông tin Chính phủ” và “Diễn đàn Cạnh tranh quốc gia” nhằm cung cấp cho người dân những thông tin thời sự nhất về tình hình chính trị, kinh tế - xã hội, các hoạt động của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Việc lập trang mạng xã hội vừa đáp ứng nhu cầu thông tin của người dân, vừa định hướng dư luận, đồng thời giúp Nhà nước tăng cường quản lý xã hội bằng chính công cụ hữu hiệu này. “Thông tin Chính phủ” và “Diễn đàn Cạnh tranh quốc gia” trở thành phương thức truyền thông hiệu quả đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước đến nhân dân, cung cấp tri thức và củng cố niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu quả quản lý của Nhà nước. Hai trang mạng này cũng góp phần định hướng hành vi của cá nhân, giám sát và quản lý xã hội, kết nối ý Đảng với lòng dân. Cũng nhờ mạng xã hội mà trong những ngày thực hiện Chỉ thị số 16/CT-TTg về giãn cách xã hội, người dân vẫn nắm bắt nhanh chóng, đầy đủ các thông tin về tình hình chính trị - xã hội, phòng chống dịch bệnh, tiến hành các hoạt động làm việc, giao lưu trực tuyến, giảng dạy online, thương mại điện tử, trao đổi thông tin liên lạc.

 “Cán bộ và công tác cán bộ là vấn đề cực kỳ quan trọng và hệ trọng, là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của chế độ; là khâu then chốt của công tác xây dựng Đảng; là điều kiện cần thiết để nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng”(2); công tác giáo dục lý luận chính trị, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đóng vai trò quan trọng.Để tiếp tục nâng cao nhận thức chính trị, tăng cường đoàn kết, thống nhất trong các tổ chức Đảng, sự đồng thuận trong nhân dân; chống âm mưu “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa và các quan điểm sai trái, lệch lạc, phản động trên mạng xã hội, phải tăng cường tuyên truyền, giáo dục tư tưởng, tuyên truyền đường lối, chính sách, quan điểm của Đảng về những vấn đề thời sự lớn, những vấn đề mới trong công cuộc xây dựng, phát triển đất nước. Định hướng tư tưởng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân trước những vấn đề quan trọng trong nước và quốc tế là góp phần tạo ra sự thống nhất tư tưởng trong Đảng, sự đồng thuận trong xã hội; củng cố niềm tin, cổ vũ phong trào cách mạng.

Cần có chế tài xử phạt nghiêm minh với những hành vi cố tình đưa thông tin bịa đặt, sai sự thật lên mạng xã hội, hành vi xuyên tạc đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ lãnh đạo Đảng, Nhà nước, phá hoại quan hệ quốc tế của đất nước. Luật An ninh mạng được Quốc hội thông qua tháng 6-2018 đã chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01-01-2019. Đảng, Nhà nước cho phép sử dụng mạng xã hội và bảo đảm tự do internet nhưng kiên quyết không để mạng xã hội trở thành công cụ cho các thế lực chống đối, thù địch lợi dụng, tiến hành các hoạt động chống phá.

Nâng cao hiệu quả đấu tranh ngăn chặn các nội dung xấu độc, quan điểm sai trái trên mạng xã hội là nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng. Cần tăng cường quản lý chặt chẽ các hoạt động trên không gian mạng, phát huy ưu thế của mạng xã hội trong đấu tranh chống các thế lực thù địch, phản động, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.

                       Sự phát triển và tác động đa chiều của mạng xã hội ở Việt Nam

Khoản 22 Điều 3 Nghị định 72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng quy định: mạng xã hội là hệ thống thông tin cung cấp cho cộng đồng người sử dụng các dịch vụ lưu trữ, cung cấp, sử dụng, tìm kiếm, chia sẻ và trao đổi thông tin, bao gồm: dịch vụ tạo trang thông tin điện tử cá nhân, diễn đàn (forum), trò chuyện (chat) trực tuyến, chia sẻ âm thanh, hình ảnh và các dịch vụ khác. Mạng xã hội có nhiều dạng thức và tính năng khác nhau, song đều ứng dụng nền tảng Internet, nội dung do người dùng tự sáng tạo, chia sẻ.

Mạng xã hội bắt đầu xuất hiện ở Việt Nam từ đầu những năm 2000 và phát triển với tốc độ nhanh chóng, dần trở thành nhu cầu thiết yếu của xã hội. Hiện nay, không chỉ những người trẻ tuổi, có trình độ công nghệ thông tin mới sử dụng mạng xã hội như một công cụ làm việc, kết nối liên lạc, giải trí, cập nhật tin tức, quảng cáo, bán hàng online… mà ngay cả người già, thậm chí trẻ em cũng vào mạng xã hội để tìm kiếm thông tin, kết nối bạn bè và giải trí. Sự phổ biến nhanh chóng của mạng xã hội đưa đến cả tác động tích cực và tiêu cực, bên cạnh những lợi ích không nhỏ là những hệ lụy khôn lường nếu không biết cách sử dụng, quản lý. Điều này đặt ra vấn đề cấp thiết trong công tác quản trị, đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay, khi các thế lực thù địch ra sức lợi dụng mạng xã hội để thực hiện nhiều chiêu trò và phương thức tinh vi, nguy hiểm nhằm chống phá cách mạng Việt Nam.

Trên thực tế, một số người thiếu ý thức và trách nhiệm với cộng đồng đã sử dụng mạng xã hội để đưa thông tin sai sự thật, lôi kéo những người dân nhẹ dạ cả tin, gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng xấu đến ổn định xã hội. Một số trang mạng sử dụng các chiêu trò xuyên tạc, thổi phồng sự việc, bóp méo bản chất vấn đề, kích thích trí tò mò của công chúng, gây chia rẽ nội bộ, hoài nghi trong dư luận. Một số tổ chức, cá nhân đưa thông tin sai lệch, lợi dụng các tiện ích của mạng xã hội để thu hút sự quan tâm của cộng đồng mạng, từ đó định hướng dư luận, thậm chí truyền bá lối sống ích kỷ, bạo lực, lừa đảo trên mạng, khiến một bộ phận thanh niên lệch chuẩn trong lối sống. Nếu trước kia, người dân tôn vinh những anh hùng dân tộc, anh hùng trong lao động sản xuất, chiến đấu hoặc là các danh nhân văn hóa… thì hiện nay một số người trẻ tuổi lại mất phương hướng, thần tượng những người vi phạm pháp luật, với những hành vi sai trái, lệch chuẩn trên mạng xã hội. Một tội phạm như Ngô Bá Khá (Khá Bảnh) khi ra hầu tòa lại được chào đón như một “người hùng”, là “thần tượng” của một bộ phận giới trẻ với những phát ngôn lệch lạc, kiếm tiền bằng các hành vi vi phạm pháp luật, sử dụng bạo lực để thể hiện sức mạnh... Sự hâm mộ cuồng nhiệt của một số bạn trẻ được thể hiện qua những con số khó tin: kênh Youtube của Ngô Bá Khá có tới hàng triệu người theo dõi. Mới đây, thêm một “hiện tượng mạng xã hội” nữa vướng vòng lao lý, khi Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tuyên án vụ chứa chấp sử dụng ma túy, tàng trữ trái phép chất ma túy, không tố giác tội phạm liên quan đến Trần Ngọc Phúc (Phúc XO) và 12 đồng phạm. Phúc XO cũng là một “thần tượng” của giới trẻ khi thể hiện sự giàu có, lối sống xa hoa trên mạng xã hội và nhận được sự ngưỡng mộ của nhiều người. Đó là những biểu hiện đáng lo ngại của sự lệch lạc về nhận thức của một bộ phận giới trẻ hiện nay. Rõ ràng, giới trẻ chịu tác động không nhỏ từ những thông tin trên mạng xã hội và rất dễ bị ảnh hưởng bởi tâm lý đám đông, thiếu định hướng. Nói rộng hơn, sự lệch chuẩn thần tượng có thể dẫn đến những hành động cổ súy cho tư duy cực đoan, định hướng sai lầm trong phát triển nhân cách, gây ra những nguy hại khó lường, bắt nguồn từ chính mạng xã hội.

Trên không gian ảo, người dùng có thể ẩn danh và dễ dàng thể hiện bản thân, đây cũng là môi trường tồn tại nhiều thông tin giả mạo, sai sự thật, thiếu trách nhiệm, xúc phạm danh dự, nhân phẩm cá nhân, xâm phạm quyền, lợi hợp pháp của các tổ chức. Tình trạng nhiễu loạn thông tin, tung tin đồn thất thiệt, giật gân nhằm thu hút sự chú ý trên mạng xã hội ngày càng gia tăng, ảnh hưởng đến các giá trị văn hóa tốt đẹp của cộng đồng. Mạng xã hội đang trở thành công cụ để các đối tượng phạm tội hình sự, kinh tế, ma túy lợi dụng tạo tài khoản ảo, kết bạn, làm quen sau đó lừa đảo chiếm đoạt tài sản; đánh cắp mật khẩu, chiếm giữ quyền kiểm soát tài khoản trái phép nhằm trục lợi. Không ít người bị dẫn dắt bởi các thông tin độc hại trên mạng xã hội, tin theo những luận điệu của chúng và bị mua chuộc, trở thành công cụ phục vụ cho mưu đồ của các thế lực phản động. Chúng thiết lập và sử dụng các trang mạng xã hội nhằm tuyên truyền phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng, bôi nhọ chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng ta. Chúng đăng tải những bài viết xuyên tạc chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, khiến một bộ phận người dân hoang mang, dao động, mất niềm tin vào chế độ. Nhiều trang mạng xã hội đã lợi dụng những sai sót của một số cán bộ, đảng viên trong quản lý kinh tế để kích động dư luận, hình thành tư tưởng chống đối, kêu gọi biểu tình chống chế độ, làm xuất hiện các điểm nóng chính trị - xã hội. Một số trang mạng đã đăng tải thông tin không đúng sự thật, kích động người dân bạo loạn, cung cấp các tài liệu sai lệch, tạo diễn đàn xuyên tạc, nói xấu chính quyền.

Với mưu đồ đen tối, các thế lực thù địch tìm cách chống phá bằng mọi thủ đoạn, vừa công khai, vừa bí mật, kết hợp bên trong và bên ngoài hòng làm thay đổi quan điểm, lập trường chính trị của Đảng, làm cho Đảng ta suy yếu về tư tưởng và tổ chức, làm giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng. Nhiều nội dung của tư tưởng đa nguyên, xóa bỏ độc quyền lãnh đạo được ráo riết tuyên truyền dưới nhiều hình thức nhằm xâm nhập vào xã hội và nội bộ Đảng ta. Một số đối tượng cơ hội chính trị, mặc dù đang hưởng thụ những thành quả cách mạng nhưng lại mưu cầu lợi ích cá nhân, tiếp nhận, tán phát tài liệu có nội dung xấu, viết bài bôi nhọ chế độ, chống phá Nhà nước Việt Nam.

Tìm các anh đưa trở về quê hương

 

Mùa khô tháng 3-1976, đoàn công tác chính sách Trung đoàn 88 (Sư đoàn 308, Quân đoàn 1) chúng tôi có mặt tại Quảng Trị làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Nơi đây, hàng nghìn liệt sĩ vẫn còn nằm đâu đó ở La Vang, Tích Tường, Ái Tử, sông Thạch Hãn, Khe Sanh, Đường 9...

Đoàn chúng tôi tiến hành quy tập hài cốt liệt sĩ ở Đường 9-Khe Sanh, nơi đây trước kia là một trong những mặt trận khốc liệt nhất. Mỹ-ngụy từng huy động hàng vạn quân, với hàng nghìn khẩu pháo, máy bay, xe tăng, thiết giáp, cùng hàng triệu tấn bom, đạn, mìn các loại cày xới vùng đất này, nhất là những năm 1971-1972, nên xóa đi mọi dấu tích nơi mai táng các liệt sĩ. Từ Đường 9-Khe Sanh, chúng tôi đi vào điểm đầu tiên được xác định có chôn cất các liệt sĩ, là khu vực diễn ra trận đánh giữa ta với địch ở Phú Nhoi và Làng Vây. Chúng tôi vừa đi vừa mở đường, gần đến điểm xác định, xe không thể đi được, chúng tôi tiếp tục đi bộ và khuân vác dụng cụ men theo bờ suối để vào điểm tìm kiếm. Việc xác định vị trí vô cùng khó khăn, sau nhiều lần giao hội để có khoảng cách, vị trí ước lượng tương đối, chúng tôi tiến hành chặt, phát cây và đào đất tìm kiếm. Trời nắng nóng, mồ hôi hòa lẫn những giọt nước mắt, trong lòng của toàn đoàn tìm kiếm luôn khát khao tìm được phần mộ liệt sĩ để đưa các anh về an nghỉ tại quê hương, xoa dịu phần nào nỗi đau của gia đình.

Diện tích tìm kiếm được mở rộng, đến ngày thứ hai, lúc mặt trời đã lên trên đỉnh đầu thì bỗng có tiếng thốt lên: "Đây rồi các đồng chí ơi!". Tất cả anh em chúng tôi, mấy chục người chạy lại chỗ có tiếng hô và nhìn xuống hố đào, một mảnh ni lông màu xanh bộ đội lộ ra. Chúng tôi nhận định là liệt sĩ của ta, nên tiếp tục đào mở rộng tìm kiếm. Tìm thấy hài cốt đồng đội, chúng tôi như quên cả mệt mỏi. Tự tay cất bốc hài cốt đồng đội, cảm giác cứ như đang nghe được tiếng nói, hơi thở của các anh, tim mình se lại, nước mắt cứ thế trào ra.

Khi đưa gói ni lông nhỏ lên mặt đất, không ai tin đó là hài cốt liệt sĩ vì chỉ có một nhúm nhỏ như thế, chỉ đến khi lớp ni lông được mở ra, chúng tôi lấy trích ngang ở lọ penicillin thì mới tin là liệt sĩ của ta. Có mộ khi cất bốc cũng chỉ còn một vài khúc xương, hài cốt các anh đã không còn nguyên vẹn, thương cảm vô cùng! Hố bên sau khi gạt lớp đất, cắt mấy lớp ni lông và vải ra thì thấy hài cốt, không ai bảo ai, tất cả đều quỳ xuống, nước mắt tuôn lẫn tiếng nấc nghẹn, đó là liệt sĩ Đào Công Thắng, quê ở Kim Sơn, Ninh Bình. Có nơi ngôi mộ dường như là hố bom của Mỹ, ngụy ở Phú Nhoi, chúng chôn tập thể tới 54 liệt sĩ của ta, khi cất bốc lên, chúng tôi xót xa lắm, mọi di vật đều mục nát, còn cốt xương của liệt sĩ thì chồng lớp, thật khó phân biệt được rõ ràng...               

Những ngày đó, chúng tôi ngày đi tìm kiếm, đêm mắc võng ngủ lại ở hiện trường. Nhưng hầu như chúng tôi không ngủ được ngon giấc vì nỗi niềm đau đáu rằng đồng đội mình còn đang nằm ở đâu đó...

 

Hình mẫu người chiến sĩ trong “Dáng đứng Việt Nam”

 

 

Câu chuyện của cựu chiến binh Vũ Chí Thành, nguyên Trung đội trưởng Trung đội Đại liên, Tiểu đoàn 16, Phân khu 2 (Bắc Long An) đã giúp chúng tôi có câu trả lời về hình mẫu người chiến sĩ trong bài thơ “Dáng đứng Việt?Nam” của nhà thơ Lê Anh Xuân.

 “15 giờ ngày Ba mươi Tết Mậu Thân 1968, chúng tôi xếp hàng nghiêm trang, nghe đồng chí Lê Phải, Phó chính ủy phân khu đọc mệnh lệnh chiến đấu. Sau đó, Tiểu đoàn 16 chúng tôi hành quân vượt bưng Bình Thủy, băng ngang ấp chiến lược Tân Hòa (nay thuộc huyện Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh) rồi dọc theo Quốc lộ 1, đến gần sân bay Tân Sơn Nhất.

Hơn 2 giờ sáng mồng Một Tết, khắp vùng trời thành phố rực lên những quầng lửa và tiếng nổ rền vang. Tiếng hò reo của quân ta vang lên ở một góc sân bay. Một số ổ đề kháng của địch nhả đạn chống cự, nhưng lập tức, chúng bị đạn B-40, B-41 của ta bịt họng. Nhiều đồng chí hy sinh và bị thương, nhưng chiến sĩ ta vẫn xông lên, tiến sâu vào khu trung tâm và khu nhà để máy bay. Từ lúc nổ súng, chỉ có một chiếc máy bay địch cất cánh được, còn lại toàn bộ vẫn nằm ở đường băng và trong nhà để máy bay. Quân ta bắt đầu đánh vào các nhà để máy bay. Từng quầng lửa trùm lên máy bay địch...

Trời sáng dần. Mỹ, ngụy tổ chức phản kích ác liệt. Quân ta phải bám từng ụ cát, từng lô cốt và xác xe tăng, máy bay đánh trả quyết liệt. Đồng chí Nguyễn Công Mẹo, Chính trị viên phó Đại đội 1 bị thương, đứng trên xe tăng M-41 của địch, vừa dùng AK bắn vừa chỉ huy chiến đấu. Đồng chí Mẹo lệnh cho một chiến sĩ nhảy lên chiếm khẩu súng đại liên trên xe tăng M-41 bắn về phía quân địch. Nhưng không may, cả hai đồng chí trúng đạn và hy sinh. Trái tim đồng chí Mẹo đã ngừng đập nhưng anh vẫn ở tư thế đứng bắn, súng vẫn kẹp trong tay, chĩa thẳng về phía quân thù. Khi quân địch phản kích, chúng tưởng anh còn sống, một vài tên sợ quá quăng súng, quỳ gối xin hàng. Câu thơ “Từ dáng đứng của Anh trên đường băng Tân Sơn Nhất/ Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân” trong bài “Dáng đứng Việt Nam” được nhà thơ Lê Anh Xuân viết sau khi nghe câu chuyện xúc động về gương hy sinh của đồng chí Mẹo. Lúc ấy, đồng chí Lê Anh Xuân đang ở tại Sở chỉ huy tiền phương Phân khu 2.

Trong trận đánh còn có tấm gương của Chính trị viên tiểu đoàn Nguyễn Văn Sáu (tức Sáu Bắc). Bị đạn 12,7mm của địch bắn gãy chân, anh liền trao chiếc cặp tài liệu cho liên lạc viên Nguyễn Công Bằng và ra lệnh: “Bằng giá nào cũng phải giữ được tài liệu này, đưa về sở chỉ huy tiền phương”. Nói rồi, anh quay lại kêu gọi các chiến sĩ: “Phải giữ vững trận địa, dù hy sinh tới người cuối cùng!”, rồi mới ngã xuống...

Noi gương anh Sáu, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 16 chiến đấu kiên cường suốt cả ngày, quên cả đói khát, giành lại từng công sự, từng thước đất trong sân bay. Một bộ phận đánh thọc sâu vào khu trung tâm phía bộ tổng tham mưu ngụy đã không còn một ai trở về. Đến 18 giờ có lệnh tạm rút ra, chỉ còn một số ít chiến sĩ lực lượng xung kích 1 mở đường máu vượt qua được Quốc lộ 1, sáp nhập vào lực lượng xung kích 2 ở bên ngoài.

Riêng lực lượng xung kích 2 đã trụ bám suốt ngày quanh khu vực hãng Vinatexco, bẻ gãy nhiều đợt phản kích của địch. Có đồng chí tiểu đội trưởng bị gãy tay, không kịp băng bó, đành gác tay lên đầu, máu chảy ướt đẫm áo quần nhưng vẫn đứng trên mặt đất chỉ huy tiểu đội đánh địch. Do đất khô cứng như đá, không đào được công sự, quân ta thương vong khá nhiều nhưng không một ai tỏ ra nao núng. Toàn bộ thương binh quyết không rời vị trí chiến đấu. Lệnh “giữ trận địa, chờ quân chủ lực về tiếp viện” của Sở chỉ huy Phân khu 2 đã được chấp hành tuyệt đối.

Đến chập choạng tối, địch vẫn không đánh bật được quân ta. Chúng cho máy bay lên kêu gọi dân tản cư khỏi khu vực hãng Vinatexco để chúng hủy diệt. Đó cũng là một đòn tâm lý. Thực tế, nhân dân đã di tản hết từ sáng sớm. Các loại máy bay của địch giội bom xuống trận địa, vào cả nhà dân. Kỷ luật dân vận được bộ đội chấp hành rất nghiêm. Anh em đánh suốt ngày đêm rất đói, nhưng không ai nhặt một cái bánh, một trái cây để ăn mà nhịn đói đến 12 giờ đêm, khi rút về ấp Tân Hòa mới có cơm ăn...

Năm tháng đã qua đi nhưng hình ảnh hào hùng năm xưa vẫn còn sống mãi trong trái tim chúng tôi-những người lính Tiểu đoàn 16, Phân khu 2 (Bắc Long An)-trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968...”.

 

Quảng Trị - Tiếng vọng linh thiêng

 

Quảng Trị vẫn mang trong mình dư âm chiến tranh và khát vọng hòa bình. Đến nay, miền đất này vẫn luôn là nỗi niềm thao thức của đồng đội, những người đi qua chiến tranh; nơi đây còn ngân lên tiếng vọng linh thiêng của các anh hùng liệt sĩ...

Ngày 19-3-1975, địa phương cuối cùng của tỉnh Quảng Trị là huyện Hải Lăng mới được giải phóng, nhưng tỉnh Quảng Trị lấy ngày 1-5-1972 làm dấu mốc giải phóng quê hương. Và câu chuyện bắt đầu từ cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải...

Ký ức dân tộc khó quên những tháng năm đất nước tạm thời bị chia đôi theo Hiệp định Geneva được ký kết vào tháng 7-1954. Vết cắt non sông ấy được định vị ở vĩ tuyến 17 và Bến Hải trở thành chỗ đứt của sợi dây đàn bầu có tên gọi Việt Nam. Một nhà thơ nước ngoài từng ví như thế.

Nhưng, với người Việt Nam thì khác, phần đông đồng cảm với thi sĩ Tế Hanh với hai câu thơ để đời: “Trời vẫn xanh một màu xanh Quảng Trị/ Tận chân trời mây núi có chia đâu”. Khát vọng thống nhất non sông chưa phút giây nào lịm tắt trong lòng dân đất Việt. Nếu theo đúng Hiệp định Geneva thì hai năm sau đó, tức vào tháng 7-1956 sẽ có cuộc tổng tuyển cử thống nhất đất nước. Ôi, giá như điều đó thành hiện thực thì năm tôi chào đời sẽ trở thành năm thống nhất non sông. Và chắc chắn rằng sẽ không có hai mươi năm đánh trận trường kỳ, hai mươi năm đất nước không đêm nào ngủ được khi cả dân tộc “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”.

Quảng Trị cũng sẽ không có Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn; Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9; không có 81 ngày đêm đỏ lửa ở Thành cổ; Khe Sanh vẫn là Khe Sanh chứ không là “khe tử” ám ảnh những người lính viễn chinh Hoa Kỳ... Bao nhiêu máu xương của đồng bào, đồng chí đã đổ xuống cho nền độc lập, tự do dân tộc, hòa bình thống nhất non sông, mà Quảng Trị được coi như là một biểu tượng bi tráng của cuộc chiến tranh yêu nước chống đế quốc xâm lược kéo dài hai thập kỷ. Di tích lịch sử đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải xứng đáng được xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt. Không có giá trị nào lớn hơn độc lập, tự do dân tộc và hòa bình, thống nhất non sông. Tư tưởng yêu nước, thương dân không bao giờ cũ kỹ, lỗi thời.

Di tích đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải sẽ luôn nhắc nhớ hôm nay và mai sau điều đó. Cây cầu Hiền Lương đã được phục dựng theo cầu sắt do Pháp xây dựng năm 1952, với chiều dài 183,65m, rộng 5,50m là một chứng tích lịch sử quan trọng về một thời “ngày Bắc đêm Nam” thổn thức, xót xa ấy. Nó là chứng tích lịch sử minh chứng cho thế hệ hôm nay và mai sau câu chuyện của quá khứ bi hùng đầy chiến công kỳ tích nhưng cũng nặng trĩu nỗi mất mát thương đau.

Ngày giải phóng Quảng Trị gắn liền với cuộc tiến công chiến lược năm 1972 của quân và dân ta trên toàn miền Nam. Lịch sử ghi rõ, cuối tháng 3-1972, hai Sư đoàn 304 và 308 với sự hỗ trợ của các trung đoàn xe tăng và pháo binh đã vượt sông Bến Hải tiến về phía nam. Cùng lúc, từ phía tây, Sư đoàn 324B với xe tăng hỗ trợ xuất phát từ Lào theo Đường 9 vào Khe Sanh rồi tiến về đồng bằng. Hệ thống phòng thủ của sư đoàn 3 ngụy và đồng minh Mỹ bị bóc ra từng mảng dẫn đến tan rã.

Ngày 28-4-1972, lá cờ giải phóng tung bay trên thị xã Đông Hà, quân ta tiếp tục áp sát thị xã Quảng Trị. Hốt hoảng, quân ngụy được lệnh rút về cố thủ ở sông Mỹ Chánh. Ngày 1-5-1972, thị xã Quảng Trị được giải phóng. Chiến dịch Quảng Trị năm 1972 của quân và dân ta giành thắng lợi lớn đã góp phần làm thay đổi cơ bản cục diện chiến trường, đẩy chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”của Mỹ đến bờ vực phá sản, tạo đà và thế cho việc giải phóng hoàn toàn miền Nam sau này.

Về Quảng Trị mà chưa tới Thành cổ coi như chưa có mặt ở mảnh đất này. Tôi đã từng đến đây nhiều lần; điều ám ảnh tôi nhiều nhất có lẽ là cỏ. Cái màu cỏ xanh nhức tưởng rằng chẳng có nơi nào như thế. Trong bài thơ “Thắp cho Thành cổ” tôi viết: “Rêu cũng đỏ như đã từng là máu/ cỏ xanh hơn nơi vạn chiến binh nằm/ Ù ù gió hay hồn lính trận/ thổi trăm năm không qua được mùa hè...”. Mùa hè năm 1972, Mỹ-ngụy đã điên cuồng mở cuộc phản kích tái chiếm Quảng Trị với mật danh “Lam Sơn 72”. Mục tiêu số 1 của đối phương là phải chiếm lại Thành cổ bằng mọi giá.

Thành cổ Quảng Trị trở thành huyết chiến điểm, một túi bom trong 81 ngày đêm (từ 28-6 đến 16-9-1972) vô cùng khốc liệt. Làm sao nói đủ, nói hết lòng dũng cảm, sức chịu đựng của các chiến sĩ ta trong 81 ngày đêm máu lửa ấy. Sau này, mỗi khi đến khu di tích Thành cổ Quảng Trị, tôi đều dâng lên cảm nhận, phải chăng, trong lòng đất Quảng Trị đang có những mạch sông ngầm chảy. Những dòng chảy của tuổi thanh xuân “mỗi khi cười ánh sáng cười theo” đã ngã xuống trên mảnh đất này. Có những câu thơ của tôi khởi nguồn từ cảm thức đó: “Những người lính lặng im tan vào đất/ Là cuộc đời chảy tiếp những dòng sông”.

Quảng Trị như một bảo tàng chiến tranh đầy hiện thực trần trụi và tâm linh sâu thẳm. Ở đâu hầu như cũng mang những dấu vết quá khứ mà ai đã trải qua khi gặp lại đều nghe được những thầm thì của lịch sử. Có cả những điều rất khó lý giải rành rọt. Nhắc đến Quảng Trị, không thể không nói tới Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9 (ở TP Đông Hà) và Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn nằm ở thượng nguồn sông Bến Hải (thuộc huyện Gio Linh), quy tập hơn mười nghìn mộ liệt sĩ. Các anh chị ra đi khi còn quá trẻ. Bạn học của tôi, Nguyễn Thị Liên, quê ở xã Thanh Trạch, huyện Bố Trạch (tỉnh Quảng Bình) ngã xuống ở Trường Sơn những năm đánh Mỹ lúc chưa đầy hai mươi tuổi. Tuổi mười tám đôi mươi đã sống cuộc đời đầy ý nghĩa cao cả với những lặng lẽ hiến dâng cho Tổ quốc.

Tôi đã được nghe nhiều câu chuyện tâm linh về Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn và đã có một bài bút ký in trên Tạp chí Văn nghệ Quân đội vào tháng 7-1997. Trước đó, mùa hè năm 1996, tôi được Tạp chí Văn nghệ Quân đội mời đi trại viết tại Đồ Sơn (Hải Phòng). Trong một đêm thao thức, tôi thấy trước mắt mình hiện lên hình ảnh những ngôi mộ ở Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn và văng vẳng bên tai những câu thơ mới lạ: “Nằm kề nhau/ những nấm mộ giống nhau/ Mười nghìn bát hương, mười nghìn ngôi sao cháy/ Mười nghìn tiếng chuông ngân trong im lặng/ Mười nghìn trái tim neo ở đầu nguồn...”. Đó là những câu mở đầu trong bài thơ “Khát vọng Trường Sơn” (Giải nhì, không có giải nhất cuộc thi thơ Tạp chí Văn nghệ Quân đội năm 1996) của tôi.

Di tích lịch sử gắn liền với cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước diệu kỳ của dân tộc Việt Nam có nhiều ở vùng đất Quảng Trị, từ biển khơi đến đồng bằng rồi lên miền núi. Những địa danh vô cùng quen thuộc với chúng ta và đó cũng là những “địa chỉ đỏ” để giáo dục lòng yêu nước như: Cồn Cỏ, Hiền Lương, địa đạo Vịnh Mốc, Dốc Miếu, Thành cổ, Cửa Việt, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9, Làng Vây, Khe Sanh... Đến Quảng Trị, ta nghe vọng lên từ lòng đất những tiếng nói linh thiêng về Tổ quốc. Sự hy sinh đã trở thành bất tử. Tôi hằng tin như thế.

 

Thời thích ứng với đại dịch

Thế giới bước vào năm mới 2022 với tin tức tốt lành: Cuối cùng thì loài người cũng đã có đủ cơ sở để tin rằng sẽ sớm thoát khỏi Covid-19 - cơn đại dịch thế kỷ.

Vào thời điểm sắp chuyển giao giữa năm cũ và mới, bà Maria Van Kerkhove-Trưởng nhóm Kỹ thuật chương trình y tế khẩn cấp của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã khiến cả thế giới phấn chấn khi khẳng định: “Năm 2022 là năm chúng ta có thể chấm dứt đại dịch Covid-19. Hiện đã có các công cụ, chúng ta có thể khiến Covid-19 không còn gây chết chóc nữa”.

Đúng là thế giới không thể để dịch Covid-19 kéo dài mãi trong vô vọng, bởi điều đó đồng nghĩa với dấu chấm hết. Thực tế nghiệt ngã với gần 5,5 triệu người thiệt mạng, gần 300 triệu người nhiễm bệnh cùng hàng nghìn tỷ USD thiệt hại về kinh tế do dịch Covid-19 gây ra không cho phép chúng ta có thể chậm trễ. Viễn cảnh có nhiều người chết đến mức phải chôn chung, nhiều người xấu số không được yên nghỉ trong huyệt riêng của mình không thể được tái hiện. 

Sự hiểu biết ngày càng rõ hơn về cách tiến hóa của virus SARS-CoV-2 cùng chương trình tiêm chủng thần tốc và các biện pháp hạn chế lây nhiễm được triển khai trên quy mô toàn cầu đã ngăn bớt cơn lốc dịch bệnh cũng như quy mô tàn phá của nó. Bên cạnh vaccine, sự xuất hiện của các loại thuốc kháng virus SARS-CoV-2 cũng đang tạo bước đột phá trong điều trị Covid-19. Và dù biến thể Omicron vẫn còn gây lo ngại, làm tan vỡ giấc mơ của nhiều người về một kỳ nghỉ lễ Giáng sinh và năm mới trọn vẹn sau thời gian dài gò bó, có thể thấy “giai đoạn cấp tính” của đại dịch đã qua và Covid-19 đang chuyển dần thành một bệnh đặc hữu trong tương lai. 

Trong bối cảnh đó, “Chung sống an toàn với Covid-19” đã trở thành chiến lược phổ biến ở các nước, thay thế khẩu hiệu đóng cửa thực hiện “Zero Covid” bởi “cấm ra khỏi nhà” kéo dài là sự xa xỉ mà chỉ người giàu mới có được, còn với người nghèo thì đó là con số “0” tròn trĩnh. Nhịp sống trên Trái đất đang bình thường trở lại, chỉ khác là với phương cách hoàn toàn mới. Một cuộc chiến khác thường với vũ khí chủ yếu là xà phòng và thuốc sát trùng cùng chiến thuật “cố thủ trong nhà” thì hệ quả của nó cũng không thể bình thường. Trạng thái “bình thường mới” trong dịch bệnh đã khiến nhiều thứ liên quan đến con người, từ tư duy, nhận thức tới tâm lý, thói quen, lối sống đều phải thay đổi để thích ứng. Giờ đây, hàng loạt sự kiện quan trọng, kể cả chính trị, kinh tế lẫn văn hóa đều diễn ra trực tuyến. Khái niệm làm việc, học tập, thậm chí khám, chữa bệnh từ xa đã trở nên quen thuộc. Giao dịch không dùng tiền mặt, hệ thống thanh toán không tiếp xúc hay thương mại điện tử đang “lên ngôi”.

Những gói kích thích tăng trưởng khổng lồ lên tới hàng nghìn tỷ USD mà các nước liên tục tung ra đang giúp kinh tế thế giới lấy lại sức sống. Mặc dù đà phục hồi có dấu hiệu chững lại trong những tháng cuối năm 2021, khi các làn sóng dịch mới khiến nhiều nước trì hoãn kế hoạch mở cửa, song các thể chế tài chính đều cho rằng kinh tế thế giới năm 2021 sẽ tăng trưởng ở mức 5-6% và dự kiến ở mức 4,9% vào năm 2022. Trong đó, Mỹ, châu Âu và Trung Quốc tiếp tục là đầu tàu cho đà phục hồi và tăng trưởng của kinh tế thế giới trong tương lai.

Nhưng những dòng tiền ồ ạt chảy vào các nền kinh tế cũng đang gây nguy cơ bùng nổ lạm phát. Chính sách nới lỏng tiền tệ của Mỹ và các nước nhằm hồi sinh nền kinh tế sau đại dịch đã khiến giá hàng loạt sản phẩm đua nhau lập kỷ lục, từ gỗ xẻ, quặng sắt, đồng đến ngô, đậu tương, lúa mì và dầu thô. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của khu vực đồng euro (Euzone) chạm 4,9%, mức đỉnh trong 24 năm. Lạm phát ở Mỹ là 6,8%, cao nhất kể từ năm 1982. Tại Trung Quốc, chỉ số giá sản xuất (PPI) và CPI cũng liên tục tăng tốc trong vài tháng qua.

Một nguyên nhân nữa khiến lạm phát tăng cao là nhu cầu tiêu dùng đã phục hồi sớm và mạnh hơn nhiều so với diễn biến thường thấy sau một cuộc suy thoái. Trong khi đó, nguồn cung lại đang bị đứt gãy, khiến sản xuất toàn cầu bị đình trệ. Tình trạng thiếu các thành phần quan trọng như thiết bị bán dẫn cũng như việc các cảng biển bị đóng cửa, thiếu xe chở hàng, thiếu nhân công vì các biện pháp phong tỏa nhằm chống dịch đang xảy ra ở nhiều nơi. Sự mất cân bằng cung-cầu đã khiến giá năng lượng và hàng hóa “leo thang” tạo áp lực lạm phát và đe dọa làm chệch đà phục hồi kinh tế. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo, lạm phát có thể trở lại mức trước khi có dịch vào năm 2022 nếu như tình trạng đứt gãy nguồn cung được ngăn chặn.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh đến một nguy cơ với thế giới sau đại dịch là tình trạng nợ công. Chương trình phát triển Liên hợp quốc (UNDP) cho biết, 72 nền kinh tế đang phát triển hiện ở trong tình trạng “dễ bị tổn thương cao vì nợ”. Còn theo một báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB), các chỉ số nợ đang xấu đi ở tất cả các khu vực trên thế giới, cũng như ở tất cả các nước có thu nhập thấp và trung bình. Nhiều nước đang phát triển vốn dễ bị tổn thương về nợ, giờ lại phải chi ngân sách cao chưa từng có để chống dịch và ngăn nền kinh tế rơi vào suy thoái, khiến cho tình trạng khó khăn càng thêm bấp bênh.

Còn nhiều ẩn số khó lường mà thế giới sẽ phải đối mặt sau đại dịch. Nhưng qua cơn dịch bệnh, thế giới mới càng thấy rõ hơn sự ràng buộc, phụ thuộc lẫn nhau, càng thấu hiểu một thực tế Trái đất là ngôi nhà chung mà ở đó, tất cả cùng chung một số phận. Trước đối thủ có tên SARS-CoV-2, mọi sự phân cách về chính trị, giàu-nghèo, màu da, tôn giáo, sắc tộc, tuổi tác đều mất hết ý nghĩa. Điều đó buộc chúng ta phải thay đổi suy nghĩ để xích lại gần nhau, bỏ qua mọi dị biệt để cùng chung tay đối phó với các mối đe dọa chung trong tương lai. 

 

Cột mốc đáng nhớ giữa đại dịch

 

Dù đại dịch Covid-19 với biến chủng mới Omicron vẫn đang hoành hành, làm gián đoạn nhịp sống thường ngày, nhưng triển vọng kinh tế thế giới đã nghiêng về các gam màu sáng.

Sau hơn hai năm sống cùng Covid-19, kinh nghiệm, năng lực cũng như khả năng ứng phó với dịch bệnh của thế giới đã được nâng lên. Thêm vào đó, độ phủ vaccine cùng hàng loạt chương trình phục hồi kinh tế liên tục được các nước tung ra đã đem lại cho nền kinh tế thế giới những động lực mới mạnh mẽ để quay lại quỹ đạo tăng trưởng ổn định. Số liệu thống kê cho thấy quý II-2021, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế của thế giới đã vượt mức của quý IV-2019 - thời điểm dịch Covid-19 xuất hiện, đánh dấu mốc chuyển từ giai đoạn phục hồi sang tăng trưởng trở lại.

Dù con số có khác nhau nhưng báo cáo của các tổ chức tín dụng và tài chính toàn cầu về triển vọng kinh tế thế giới năm 2022 đều nghiêng về ý kiến tích cực. Ngân hàng Thế giới (WB) dự đoán tăng trưởng của các nền kinh tế phát triển sẽ ở mức 3,8% trong năm nay và 2,3% năm 2023. Với các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển, con số tương ứng sẽ là 4,6% trong năm 2022 và 4,4% trong năm 2023. Mặc dù sự xuất hiện của các biến thể SARS-CoV-2 có thể tác động đến xu hướng phục hồi nhưng Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) đều giữ triển vọng tích cực đối với tăng trưởng toàn cầu trong năm 2022. 

Các nhà kinh tế của ngân hàng đầu tư Morgan Stanley thì cho rằng, lạm phát sẽ giảm xuống, nhường chỗ cho tăng trưởng GDP toàn cầu 4,7% trong năm 2022. Trong khi đó, Moody’s Analytics nhận định, GDP toàn cầu dự kiến sẽ tăng 4,1% vào năm 2022 khi sự xuất hiện của biến chủng Omicron làm tăng tính không chắc chắn và rủi ro. Tuy nhiên, công ty nghiên cứu này cho rằng sự xuất hiện của Omicron sẽ không làm lệch đà phục hồi.

Không những thế, theo dự báo của Trung tâm Nghiên cứu kinh tế và kinh doanh (CEBR) có trụ sở tại London (Anh), GDP của thế giới sẽ vượt mốc 100.000 tỷ USD lần đầu tiên vào năm 2022, sớm hơn hai năm so với dự báo trước đó. Đây là cột mốc đặc biệt và đáng nhớ, tạo niềm tin mạnh mẽ trong bối cảnh thế giới phải sống thời gian dài với bất ổn và lo âu bởi những cú sốc khủng khiếp mà đại dịch gây ra.

Kinh tế toàn cầu đã phục hồi và tăng trưởng trở lại. Xu thế tích cực đó là không thể đảo ngược bởi dịch Covid-19 dù vẫn chưa thể kiểm soát hết nhưng đã không còn đủ sức gây trở ngại. Có điều, sự phục hồi giữa các nước và các khu vực lại không đồng đều, thậm chí là “chênh lệch lớn chưa từng có” trong vòng 20-25 năm qua, như cảnh báo của ngân hàng JPMorgan. Tình trạng bất bình đẳng về vaccine đã dẫn đến hệ quả tiêu cực là các nước đang phát triển tăng trưởng chậm hơn nhiều so với các nền kinh tế tiên tiến. Với các nước thu nhập thấp, con đường phục hồi còn gian nan hơn.

Đại dịch Covid-19 cũng làm nổi bật sự thất bại của hệ thống tài chính toàn cầu, mà như Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres mô tả là “bị phá sản về mặt đạo đức, ủng hộ người giàu và trừng phạt người nghèo”. Thực tế cho thấy khó khăn do Covid-19 lại là cơ hội làm giàu của nhiều người. Điều này đã dẫn đến nghịch lý là trong năm 2021, trong khi cả thế giới lao đao thì các tỷ phú đã kiếm thêm được hơn 3.000 tỷ USD, nhất là nhóm siêu giàu nắm quyền chi phối hoạt động mua bán trực tuyến.

Thế giới cũng bất ngờ khi theo danh sách các tỷ phú thế giới hằng năm do Tạp chí Forbes bình chọn, bất chấp những bất ổn của năm 2021, số tỷ phú trên toàn cầu đã tăng lên mức kỷ lục 2.755 người với tổng trị giá tài sản khoảng 13.100 tỷ USD. Nếu tính những người được coi là giàu có (sở hữu từ 19 triệu USD trở lên), con số này đã lên tới 520.000 người.

Chính nghịch lý này khiến cuộc khủng hoảng kinh tế và xã hội trên thế giới diễn ra trên diện rộng, dẫn đến sự nghèo đói gia tăng trên toàn cầu lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ qua. Trước đại dịch, tình trạng nghèo đói được dự báo sẽ giảm 2% trên toàn cầu, theo tốc độ giảm chậm kể từ năm 2014. Thế nhưng, kể từ khi đại dịch diễn ra, con đường để chấm dứt nghèo đói cùng cực (những người sống dưới mức 1,9USD/ngày) trên quy mô toàn cầu như đã đề ra trong mục tiêu phát triển bền vững càng trở nên mấp mô, quanh co hơn.  

Covid-19 còn làm trầm trọng hơn tình trạng nợ nần của các nước nghèo. Số liệu mới nhất từ WB cho thấy một nhóm gồm 74 quốc gia thu nhập thấp sẽ phải thanh toán số nợ tổng cộng khoảng 35 tỷ USD cho chủ nợ song phương là quốc gia và chủ nợ khu vực tư nhân trong năm nay, tăng 45% so với năm 2020. Nguy cơ vỡ nợ của nhiều nước nghèo ngày càng rõ hơn, bất chấp một sáng kiến toàn cầu nhằm giảm bớt gánh nặng nợ nần cho các quốc gia này trong đại dịch đã được đưa ra. 

Trải qua đại dịch, những lỗ hổng trong các hệ thống, từ y tế, kinh tế, tài chính tới năng lượng... đã lộ rõ. Nó cho thấy nhiều điều đã bị lỗi thời và không còn phù hợp với thế kỷ 21. Bởi vậy, ngoài vấn đề ứng phó với đại dịch, thế giới cần tìm cách “trám” những lỗ hổng như vậy thông qua cải tổ và định hình hệ thống cho kỷ nguyên hậu Covid-19. 

Muốn vậy, các nước cần phải đổi mới phương thức hợp tác và hành động một cách có hệ thống. Chỉ có hợp tác toàn cầu mới có thể đưa thế giới thoát khỏi cuộc khủng hoảng hiện nay, nhất là với hệ thống tài chính. Đúng như nhận định của Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres, thế giới cần sự chung tay của tất cả mọi người, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp, giúp hình thành một hệ thống tài chính toàn cầu hoạt động cho tất cả các quốc gia, nhất là khi thế giới đã chuyển sang giai đoạn thích ứng an toàn với đại dịch, đẩy mạnh khôi phục và phát triển kinh tế. 

 

Ngọn lửa hồng miền biên ải

 

Có một dải đất nơi cuối trời Tây Bắc mà chỉ nhắc đến cái tên đã gợi cho người nghe cảm giác xa lơ xa lắc. Đó là xã Y Tý (Bát Xát, Lào Cai). Y Tý gần như quanh năm mây mù bao phủ. Khí hậu khắc nghiệt là thế, nhưng năm nào cán bộ, chiến sĩ Đội sản xuất số 3, Đoàn Kinh tế-Quốc phòng 345, Quân khu 2 cũng sẵn sàng gác lại tình riêng, ở lại cùng chung vui, đón mừng xuân mới với bà con dân bản.

Sau gần hai giờ lắc lư cùng chiếc xe bán tải từ cột cờ Lũng Pô, xã A Mú Sung, huyện Bát Xát, men theo con đường độc đạo chênh vênh, vắt ngang sườn núi, chúng tôi cũng đặt chân đến Y Tý, nơi có độ cao hơn 2.000m so với mực nước biển.

Trước mắt chúng tôi lúc này bao la là rừng, là các tràn ruộng bậc thang, bát ngát một màu xanh, kéo dài từ đỉnh Lảo Thẩn-nóc nhà Y Tý xuống tận thung sâu, tiếp giáp biên giới. Giữa không gian bồng lai tiên cảnh ấy, chúng tôi nghe rõ tiếng trêu đùa, nói cười khúc khích của các chàng trai, cô gái vùng cao đang hối hả trên đường xuống chợ phiên.

Còn đang ngây ngất trước không gian vùng cao ngập tràn sắc xuân, tôi bỗng giật mình bởi cái vỗ vai đau điếng. Thì ra Thiếu tá Nguyễn Tài Phước, Đội trưởng Đội sản xuất số 3 đã đón đợi từ bao giờ, giọng anh hồ hởi:

- Rất vui được đón các anh lên với “đại gia đình Y Tý"!

- “Đại gia đình Y Tý”?

- Những ngày xuân ấm áp, cả đại ngàn Y Tý này chẳng khác nào đại gia đình-Anh Phước vui vẻ giải thích.

Đêm vùng cao, bên chén rượu San Lùng nồng ấm cùng nồi thắng cố sôi lục bục, cán bộ, chiến sĩ Đội sản xuất số 3 và các chàng trai, cô gái bản Lao Chải chuyện trò rôm rả. Tết Nhâm Dần năm nay, bà con người Mông, Hà Nhì, Dao đỏ trên đỉnh núi mù sương Y Tý càng phấn khởi hơn khi nhiều loại cây, con giống cùng những kinh nghiệm quý về chăn nuôi, trồng trọt được cán bộ, nhân viên, trí thức trẻ tình nguyện Đội sản xuất số 3 phổ biến cho đồng bào giờ đã “kết trái đơm hoa”. Nhất là giống lúa nếp cao sản gieo cấy ở thung lũng Thề Pả, đạt năng suất cao gấp hai lần giống lúa truyền thống. Bởi thế, mâm cơm của đồng bào Y Tý dịp Tết này thêm đầy đặn.

Đến bản Mò Phú Chải, Trưởng bản Phu Xuy Có và đồng bào đã đợi sẵn. Giọng trưởng bản trịnh trọng tuyên bố: “Hôm nay, bản mình được đón các anh bộ đội và lãnh đạo địa phương. Họ là những người đã hướng dẫn đồng bào Hà Nhì mình cách làm ra nhiều của cải. Bởi thế, bữa tiệc này, bà con phải mời họ uống say nhé, cũng là mừng bản mình có cái Tết thật to”.

Nói đoạn, ông tưới chén rượu ngô lên một góc bàn thờ, chắp tay thành kính, lầm rầm tiếng Hà Nhì. Già làng Lý Giá Xe gật gù, quay sang tôi giải thích: “Bao giờ có khách quý đến nhà, đồng bào mình cũng phải báo tổ tiên, để nhận được sự an lành, sức khỏe...”. Bữa cơm của đồng bào Hà Nhì ở Mò Phú Chải càng trở nên vui vẻ, ấm cúng khi có bộ đội, công an, dân quân và cán bộ xã cùng tham dự. Chị Có Gờ Be, người dân trong thôn vui vẻ: “Mấy năm nay, người Hà Nhì, người Dao đỏ, người Mông ở Y Tý đều ăn chung cái Tết cùng cả nước đấy”.

Khắp núi rừng “nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt” vẫn lạnh tê cóng, nhưng lòng đồng bào Y Tý lại ấm áp lạ thường. Trong mỗi ngôi nhà trình tường kiên cố, bếp lửa rực hồng làm dậy mùi những tảng thịt lợn hun khói. Trên đường về xuôi, chúng tôi bắt gặp từng đoàn ngựa thồ, những bước chân gùi hàng vội vã của các thiếu nữ người dân tộc như đang chạy đua với thời gian. Hòa trong làn sương sớm là sắc thắm của hoa đào, hoa mơ, hoa mận điểm xuyết, tô thắm thêm cho vẻ đẹp hoang sơ của núi rừng Tây Bắc. Sắc xuân vùng cao Y Tý càng thêm lung linh, ý nghĩa khi cuộc sống của quân và dân nơi địa đầu Tổ quốc đang "thay da đổi thịt" từng ngày.

 

Mộng lớn đã thành

 

26 năm trước, đội tuyển bóng đá nữ quốc gia được thành lập dựa trên quân số của Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Hồi đội tuyển nữ quốc gia mới tập trung ở TP Hồ Chí Minh, thời kỳ 1996-1997, tôi vẫn nhớ chuyện ông Hoàng Vĩnh Giang, khi ấy là Phó chủ tịch Thường trực Ủy ban Olympic Quốc gia, đã kể rằng: “Lúc đó, quân Hà Nội tập ở sân Quần ngựa (Hà Nội) đá tự tin lắm, không hiểu sao vào TP Hồ Chí Minh, ghép đội, tập đá với cầu thủ quận 1 lại tự ti. Gặng hỏi, mấy đứa bảo vào TP Hồ Chí Minh, các bạn có xe đi dạo phố, còn bọn cháu chẳng có gì...".

Thế là ông Hoàng Vĩnh Giang gọi điện khuyên bảo: “Muốn đá bóng, muốn nên người thì cơ hội là đây, gắng bảo nhau đoàn kết mà đá. Đá vì danh dự bản thân, vì niềm tự hào dân tộc. Giờ còn khó khăn nhưng nếu các cháu có thành tích, chú mới có cơ sở để xin tài trợ, rồi các cháu và đội tuyển quốc gia sẽ có nhiều thứ khác nữa”.

Ông Hoàng Vĩnh Giang là người rất có uy tín. Một lời ông nói đã đả thông tư tưởng, giúp cầu thủ vô cùng phấn khởi. Các cô gái đến từ Thủ đô lao vào luyện tập nhưng giáo án lại do huấn luyện viên (HLV) quận 1 soạn nên không tránh khỏi cảnh ưu ái “gà nhà”. Rất may, lúc đó ông Nguyễn Hữu Bàng là Phó giám đốc Trung tâm Huấn luyện Thể thao quốc gia TP Hồ Chí Minh biết chuyện, đã tham mưu cho Tổng cục Thể dục Thể thao, đề nghị cấp trên cử gấp một HLV “trung lập” quản lý đội tuyển nữ quốc gia. Không rõ lúc đó, lãnh đạo các cấp tính sao mà lại chọn HLV Mai Đức Chung. Nhận lệnh, ông Chung bay ngay vào Thành phố mang tên Bác.

Trước đây, ông Chung vốn chỉ huấn luyện bóng đá nam, giờ động vào cánh nữ mới thấy "rắc rối". Cũng từ đây, biệt danh Chung “gái” ra đời. Có một việc ông Chung nằm lòng, đó là lên đội hình thì quân Hà Nội-TP Hồ Chí Minh phải một 5 một 6, vênh 4-7 là hỏng chuyện. Hàng công có Nguyễn Thị Hà (Hà Nội) thì người đá cặp phải là Lưu Ngọc Mai (quận 1). Trung vệ thuộc về Kim Phụng (quận 1)-Hồng Phúc (Hà Nội). Đội hình “cân đối” như vậy nên tư tưởng các cầu thủ thoải mái, ra sân đá hết mình, phối hợp với nhau vô cùng ăn ý, đá đâu thắng đấy khiến lãnh đạo Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) cùng ngành thể thao vô cùng phấn khởi.

Nói gì thì nói, sự thật là bóng đá nữ nước nhà luôn đi trước bóng đá nam một chặng đường dài. Nữ vô địch SEA Games liền tù tì, vô địch Đông Nam Á vô số lần nhưng bóng đá nam mới vô địch AFF Cup hai bận, mãi mới có huy chương vàng SEA Games. Nam thì lần đầu tiên vào đến vòng loại cuối cùng World Cup, trong khi nữ đã hai lần tranh vé dự World Cup và đã thành công khi thắng Đài Bắc-Trung Hoa 2-1 trong trận đấu chiều 6-2. Mừng cho Philippines, mừng cho đội nhà khi lần đầu tiên được dự World Cup. Đường dài mới biết ngựa hay, thầy trò HLV Mai Đức Chung đã minh chứng rằng, lớp lớp con cháu Bà Trưng, Bà Triệu khí thế ngút trời, đã giành vé dự Vòng chung kết World Cup 2023 vô cùng xứng đáng.

 

Xuất hiện nhiều hành vi lừa đảo lợi dụng dịch Covid-19 trên không gian mạng

 

Trung tâm Giám sát An toàn không gian mạng quốc gia (NCSC), Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông) cho biết tình trạng giả mạo thông tin của tổ chức y tế trong nước hoặc quốc tế trên không gian mạng thời gian gần đây tăng mạnh.

Cụ thể, kẻ xấu giả mạo là nhân viên y tế của Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) hay của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) gửi thư điện tử cho nạn nhân với tập tin đính kèm, hoặc các liên kết dẫn đến các nội dung về cập nhật tình hình lây nhiễm của dịch bệnh Covid-19.

Khi mở các tập tin đính kèm hay nhấp vào các liên kết, máy tính của nạn nhân sẽ bị mã độc tấn công hoặc bị lộ, lọt thông tin cá nhân, thông tin thẻ tín dụng...

Ngoài ra, các đối tượng lừa đảo sử dụng mạng xã hội, các diễn đàn trực tuyến để quảng bá sản phẩm mạo nhận có khả năng phòng ngừa virus như vaccine để lừa đảo; đồng thời tuyên truyền các phương thuốc chưa từng được kiểm chứng; giả làm bác sĩ hoặc nhân viên bệnh viện mạo nhận là chúng đã điều trị cho bạn bè hay người thân của nạn nhân khỏi Covid-19 và yêu cầu nạn nhân thanh toán phí cho quá trình điều trị đó.

Không chỉ có vậy, đối tượng lừa đảo còn lập nên các website bán hàng trực tuyến vật tư y tế, như khẩu trang y tế và nước rửa tay. Sau khi nhận tiền của người mua hàng, đối tượng lừa đảo ngắt liên lạc và không giao hàng như đã thỏa thuận.

Một số đối tượng còn tạo ra các phần mềm ứng dụng cho điện thoại, thoạt nhìn giống như các ứng dụng phổ biến dùng để theo dõi diễn biến lây lan của dịch Covid-19. Khi người dùng tải về điện thoại của họ sẽ bị tấn công bởi các mã độc nhằm trục lợi.

Ngoài ra, đối tượng xấu lừa đảo liên quan đến nhu yếu phẩm thiết yếu bán lẻ; như mạo danh các nhãn hàng lớn, gửi link lạ kèm thông tin về quà tặng, trúng thưởng,... nhằm lừa đảo, chiếm tài sản người dùng, xâm nhập hệ thống của các doanh nghiệp, tổ chức.

Cũng liên quan đến dịch Covid-19, các đối tượng xấu còn tổ chức lừa đảo trực tuyến liên quan đến hoạt động từ thiện, đầu tư (chung đầu tư cung cấp dịch vụ xét nghiệm, chữa trị, cung ứng vật tư phòng, chống dịch bệnh) để lừa đảo, chiếm đoạt tiền...

NCSC đã nhiều lần cảnh báo về các tình huống lừa đảo trên. Cùng với đó, người dùng internet có thể trực tiếp gửi các đường link, tình huống lừa đảo trực tuyến hoặc nghi ngờ là lừa đảo đến địa chỉ https://canhbao.ncsc.gov.vn.

Trung tâm NCSC sẽ tổng hợp và phối hợp cùng các cơ quan chức năng xử lý nhằm hạn chế việc lừa đảo trực tuyến trên không gian mạng.

Cũng theo NCSC, hệ sinh thái Tín nhiệm mạng https://tinnhiemmang.vn cũng là một trong những sản phẩm dịch vụ về an toàn thông tin của Trung tâm NCSC đã cung cấp các thông tin xác thực về tổ chức, giúp người dùng nắm bắt chính xác các thông tin tin cậy (website, email, số điện thoại...) của tổ chức.

Đơn vị này khuyến cáo người dân cũng cần tự nâng cao cảnh giác, đề phòng cao độ để tự bảo vệ mình và người thân trước những nguy cơ lừa đảo. Người dùng Internet có thể trực tiếp gửi các đường link lừa đảo hoặc nghi ngờ là lừa đảo.

 

Bộ mặt thật của đạo “Bà Cô Dợ”

 

Đạo “Bà Cô Dợ” còn gọi là Hội Thánh Đức Chúa trời yêu thương chúng ta do Vừ Thị Dợ (SN 1978, người Mông, sinh sống ở thành phố Milvvaukee, bang Wilcosin nước Mỹ) thành lập và làm Hội trưởng cuối năm 2016.

Sau đó, đạo đã được truyền sang các nước khác, trong đó có Việt Nam. Từ tháng 11/2016, đạo “Bà Cô Dợ” xuất hiện ở hai huyện Mường Tè và Nậm Nhùn, tỉnh Lai Châu. Sau đó, ảnh hưởng đến một số huyện của tỉnh Điên Biên với tốc độ phát triển nhanh và thu hút nhiều người dân tham gia, đặc biệt trong đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS).

Đạo “Bà Cô Dợ” không có hiến chương, điều lệ rõ ràng. Đối tượng Vừ Thị Dợ chỉ lợi dụng xuyên tạc một số câu, điều trong Kinh thánh Cựu ước, Tân ước để giảng dạy, tuyên truyền đạo. Vừ Thị Dợ tuyên truyền con trai út Cứ Nu Si Lông chính là Chúa Giê Su tái thế, sẽ cai trị người Mông trong 1.000 năm. Vừ Thị Dợ còn tự nhận mình là người được Chúa Trời chọn để tái lâm lần thứ 2; không phải đóng 10 % thu nhập, ai tin theo đạo “Bà Cô Dợ” sẽ được chia tiền.

Tìm hiểm về Vừ Thị Dợ được biết, trước đây Dợ từng theo Công giáo và hệ phái Tin lành CMA nhưng thường xuyên tạc Kinh thánh nên đã bị trục xuất khỏi giáo hội. Sau khi tách ra, Vừ Thị Dợ tích cực đi tuyên truyền lôi kéo người tham gia. Về mặt tổ chức, Vừ Thị Dợ đóng vai trò làm Hội trưởng, Vù Thị Mỹ – Phó Hội trưởng 1, Sùng Thị Mỷ – Phó Hội trưởng 2, Thào Chứ Lầu – Phó Hội trưởng 3 và Vàng A Páo – Thư ký.

Lễ nghi sinh hoạt của “Bà Cô Dợ” cơ bản giống với các điểm nhóm theo đạo Tin lành. Tuy nhiên, tổ chức Lễ giáng Sinh không cùng thời điểm với đạo Tin lành (23/11 là ngày tái sinh của Nu long – Chúa tái lâm lần thứ hai) và không tổ chức lễ phục sinh. Thời gian đầu, số người theo đạo “Bà Cô Dợ” sinh hoạt từ 21h tối thứ bảy đến 2h sáng hôm sau, hiện nay đã chuyển sang sinh hoạt vào ngày chủ nhật hàng tuần. Các đối tượng và những người tin theo tập trung sinh hoạt tại điểm nhóm. Trong quá trình giảng dạy, các đối tượng sử dụng bài hát về Chúa đã được cải biên trên nền nhạc trẻ. Nội dung chủ yếu các đối tượng tuyên truyền mê tín dị đoan, xuyên tạc Kinh thánh, đả kích các tôn giáo chính thống, chê bai phong tục truyền thống của người dân tộc Mông; tuyên truyền về ngày tận thế, việc mua Mông ra đời… 

Ngoài việc truyền đạo, “Bà Cô Dợ” còn xuyên tạc, lôi kéo người dân thực hiện mục đích chính trị, thành lập nhà nước của người Mông. Từ tháng 11/2016 đến nay, Vừ Thị Dợ đã gửi về nước số tiền 20.000 USD (huyện Mường Tè, huyện Nậm Nhùn) – Lai Châu, 11.977 USD huyện Mường Nhé – Điện Biên số tiền 9.000 USD). Số tiền này được các đối tượng trong nước sử dụng để mua sắm các thiết bị thu phát wifi, máy tính, điện thoại nhằm mục đích quay lại các buổi sinh hoạt rồi gửi cho số đối tượng bên ngoài tài liệu tuyên truyền, ngoài ra mỗi người theo được cấp 600.000 - 800.000 đồng/tháng. 

Đáng chú ý, tháng 3/2018 trên địa bàn xã Tà Tổng, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu xuất hiện luận điệu trên địa bàn, xuất hiện luận điệu “Chúa sẽ tái lâm, mặt trăng, mặt trời sẽ lặn 3 năm, 6 tháng sẽ xảy ra chiến tranh, gió độc sẽ thổi nên các gia đình người Mông phải tích trữ lương thực, mua than, củi lò, bít lỗ…” gây hoang mang và đã có một số bà con người Mông tin theo, thực hiện. 

 

Bản chất của đạo “Bà Cô Dợ” chính là hoạt động lợi dụng đạo Tin lành tuyên truyền thành lập “Nhà nước Mông”. Đạo “Bà Cô Dợ” ảnh hưởng trực tiếp hai tỉnh Lai Châu và Điện Biên, lôi kéo người tin theo. Thành phần chủ yếu là đồng bào người Mông và đã là tín đồ của Hội thánh Tin lành. Thời điểm cao nhất vào năm 2017 - 2019, tổ chức “Bà Cô Dợ” đã có 19 điểm, nhóm với 773 người. Thời gian sau này, do nhận ra bản chất nên một số trường hợp đã từ bỏ, tính đến tháng 4/2021, tổ chức “Bà Cô Dợ” đã giảm số người. 

Sự khốn cùng của những kẻ dã tâm không dừng lại ở đó, thời gian gần đây, mặc dù tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp nhưng số đối tượng cầm đầu “Bà Cô Dợ” vẫn tìm cách móc nối, lôi kéo quần chúng bằng các phần mềm, ứng dụng trên internet để tổ chức các buổi sinh hoạt, tuyên truyền và chỉ đạo các hoạt động ở trong nước. Hoạt động của Vừ Thị Dợ trong thời gian gần đây, đặc biệt khi dịch COVID-19 diễn biến phức tạp đã một lần nữa vạch trần thủ đoạn của Vừ Thị Dợ. Khi cả thế giới cũng như Việt Nam đang “gồng” mình chống chọi với đại dịch. Và đến thời điểm này, cùng với việc tuân thủ 5K thì vaccine là một trong những biện pháp hữu hiệu và quan trọng để ngăn chặn đại dịch thì đối tượng này luôn có những luận điệu tuyên truyền xuyên tạc. 

 

Cụ thể, Vừ Thị Dợ tuyên tuyền “Không được tiêm vaccine phòng dịch bệnh COVID-19 vì sẽ làm giảm trí nhớ, gây hại sức khoẻ cho con người”. Đồng thời, hướng dẫn cách thức đối phó với cơ quan y tế để không tiêm vaccine phòng COVID-19.

Các đối tượng cầm đầu đồng thời tiếp tục tuyên truyền các nội dung thiếu khoa học như “trái đất sẽ bị huỷ diệt” “ngày tận thế” có liên quan đến dịch COVID 19… Nội dung tuyên truyền là “Chúa sẽ làm cho trái đất nổ tung hết, sẽ làm cho con người bị diệt vong hết; làm cho trái đất khô cằn, làm cho con người chết dần. Lý do Chúa hủy diệt trái đất là vì con người không làm theo lời của Chúa, không theo ý Chúa, khi Trái đất bị hủy diệt là lúc mà Chúa quay về, cây cối sẽ bị khô héo hết, giống như dịch bệnh COVID-19. Và hiện nay, như mọi người đã biết các quán karaoke, chợ lớn… đều đóng cửa hết, con người không đi lại được, niềm vui của con người sẽ không còn, bây giờ mới là bắt đầu thôi”.

Mặt khác, các đối tượng cho rằng: “Các thành phố sẽ trống rỗng, con người sẽ bị kẹt lại ở trong nhà, không có ai đến mở cửa được. Như mọi người đã thấy, hiện nay có dịch bệnh, họ (chính quyền) đã khóa con người ở trong nhà không đi đâu được, như các địa phương có dịch bệnh không đi mưa thực phẩm được. Cái này mới chỉ là bắt đầu thôi mà đã mạnh như thế này, khi mà có “khó khăn” (nghĩa là có cái gì đó lớn hơn dịch bệnh này) thì trái đất sẽ bị hủy diệt vấn đề này xảy ra ở tất cả các dấn tộc, chứ không riêng người Mông giống như một vụ thu hoạch. Chúa sẽ về thu hoạch sản phẩm của mình, đó là những người theo Chúa (những người theo “Bà Cô Dợ” sẽ được cứu sống) nên bây giờ Chúa mới cho “người mẹ ” về đây cho con người đến với Chúa. Những người ở phía mặt trời lặn gào thét trong sự sung sướng, đó là ở Mỹ và Châu Âu; những người ở phía mặt trời mọc sẽ cảm ơn Chúa, đó là ở Việt Nam, Lào, Thái Lan; những người sót lại sẽ có niềm vui, những người sót lại là những người đến với Chúa (theo Bà Dợ), Chúa sẽ chọn những người sót lại. Trái đất sẽ bị nổ tung thành từng mảnh; Chúa sẽ gom hết con người trên trái đất vào nhốt trong cái hố sâu, hết 1.000 năm Chúa mới phán xét cho. Mặt trời sẽ ngừng sáng, mặt trăng sẽ tối và Chúa sẽ là người cai quản, đó là Chúa Nu Long…”.

Những luận điệu tuyên truyền phản khoa học trên thay lời muốn nói thêm một lần nữa khẳng định, hiện tượng mang màu sắc tôn giáo có tên gọi “Bà Cô Dợ” đã lợi dụng niềm tin tín ngưỡng của chính đồng bào Mông, đi ngược lại mong muốn phát triển, xâm hại trực tiếp truyền thống văn hóa lâu đời, bản sắc tốt đẹp của dân tộc Mông. Đó là hành vi của những kẻ mưu đồ chống phá Nhà nước, lật đổ chính quyền nhân dân, gây chia rẽ đại.

Hải Đăng ST

Văn hóa tâm linh và phòng, chống mê tín, dị đoan

 

Một trong những trăn trở của không ít cán bộ, đảng viên hiện nay là tham gia đời sống tâm linh như thế nào cho phù hợp, để không vi phạm Điều 19 của Quy định số 37-QĐ/TW “về những điều đảng viên không được làm”: “Mê tín, hoạt động mê tín, ủng hộ hoặc tham gia các tôn giáo bất hợp pháp hoặc lợi dụng các hoạt động tôn giáo, tín ngưỡng để trục lợi”.

Bận tâm chuyện "trốn" Tết

 

Dù Tết mới qua, nhưng mấy ngày nay, ông Phương cứ buồn rười rượi. Nguyên nhân chính không phải bởi con gái duy nhất và các cháu của ông không về ăn Tết mà là những chuyện ông được nghe về con gái.

Khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc và sức mạnh niềm tin của nhân dân trước yêu cầu mới của đất nước

 Năm 2021, đánh dấu chặng đường 35 năm đổi mới đất nước. Những thành quả đạt được từ trong quá trình xây dựng, phát triển đất nước cho phép Đảng, Nhà nước và toàn thể dân tộc Việt Nam hướng đến khát vọng lớn là phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Khát vọng phồn vinh, hạnh phúc chính là sự kết tinh bản lĩnh, trí tuệ của Đảng dựa trên sự đúc kết những kinh nghiệm từ quá trình lãnh đạo xây dựng, phát triển đất nước. Đó không phải là khát vọng giản đơn, xuôi chiều, mà được bồi đắp trên cơ sở phân tích, dự báo, lường đoán kỹ lưỡng những thời cơ, thuận lợi có thể nắm bắt, phát huy; đồng thời, tỉnh táo cân nhắc, tính toán những khó khăn, thách thức bên ngoài, những yếu kém, trở ngại bên trong cần phải kiên quyết khắc phục, thích ứng, vượt qua. Đó cũng là sự vận dụng phương châm “Dĩ bất biến ứng vạn biến”, nhạy bén chớp thời cơ, chủ động ứng phó với nguy cơ, tìm cơ hội trong thách thức để đổi mới và phát triển. Khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc mang sức sống hiện thực được hình thành, bồi đắp trên một cơ tầng khoa học về lộ trình hướng đích, bước đi được dự liệu rõ ràng và là sự kế thừa, hoàn thiện những mục tiêu đã được xác định từ những giai đoạn trước. Khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc gắn liền với quá trình xây dựng và phát huy hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và giá trị chuẩn mực, cùng sức mạnh con người Việt Nam trong thời kỳ mới(14) gắn liền với phát huy đồng bộ hệ động lực phát triển: Dân chủ xã hội chủ nghĩa; đại đoàn kết toàn dân tộc; sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị; nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân tài; khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và hội đồng nhân dân các cấp cho thấy, quần chúng nhân dân đã sẵn sàng hành trang, tâm thế để cùng Đảng, Nhà nước bước vào vận hội mới. Do vậy, để phát huy được tối đa sức mạnh niềm tin của nhân dân vào quá trình hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, cần chú trọng đến một số vấn đề cụ thể sau:

Thứ nhất, cần nâng tầm và đặt đúng vị trí, vai trò của niềm tin nhân dân trong chiến lược phát triển. Phải xem sức mạnh niềm tin nhân dân là động lực của sự phát triển quốc gia. Động lực này không chỉ là kết quả từ sự kiến tạo niềm tin của nhân dân, của mỗi người lao động, của các doanh nghiệp đối với sự lãnh đạo của Đảng và quản lý, quản trị hiệu lực, hiệu quả của Nhà nước; mà còn là sự kiến tạo niềm tin và trách nhiệm cao cả của Nhà nước đối với nhân dân với tư cách là chủ nhân, chủ thể phát triển của xã hội, đất nước. Đó còn là sự kiến tạo niềm tin dựa trên các mối quan hệ tốt đẹp giữa con người với con người, giữa các chủ thể với nhau trong cộng đồng quốc gia - dân tộc, kết tụ ở việc luôn đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên trên hết, trước hết. 

Động lực này sẽ được xác lập dựa trên những nền tảng đường lối, chủ trương, định hướng phát triển đúng đắn của Đảng, Nhà nước vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”; trên nền tảng một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân, một hệ thống luật pháp và cơ chế, chính sách quản lý, quản trị phát triển, hiệu lực, hiệu quả, công khai, minh bạch; một nền hành chính liêm chính, tinh thần trách nhiệm cao trước dân; trên nền tảng một đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức “thực đức, thực tài”, thực sự công bộc, đặt lợi ích của nhân dân, lợi ích phát triển của đất nước lên trên hết. Động lực này sẽ phát huy cao độ khi thực hành dân chủ xã hội rộng rãi gắn liền với thực thi kỷ cương phép nước, “sống, làm việc theo Hiến pháp và pháp luật”; tôn trọng, bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của của mỗi con người, của nhân dân và của tất cả các chủ thể trong xã hội. Có được động lực niềm tin thì tất cả mọi người dân trong xã hội mới vững tâm mang tất cả tâm huyết, nguồn lực, trí tuệ, tài năng của mình ra để cống hiến cho sự phát triển chung của đất nước và dân tộc. Động lực này cũng là sự kết tinh, kết tụ lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, trách nhiệm công dân, trách nhiệm xã hội, khát vọng chấn hưng đất nước của mỗi con người, của toàn dân tộc với sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước. Có thể nói, niềm tin của quần chúng nhân dân chính là thước đo quý giá nhất đối với năng lực lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và là một động lực to lớn, chính yếu cho sự phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Thứ hai, cần chú trọng xây dựng cơ sở để nhân dân ký thác niềm tin và thể hiện tình yêu đối với đất nước. Xưa nay, niềm tin và tình yêu Tổ quốc luôn sẵn có trong mỗi người dân Việt Nam và nó được duy trì, phát triển qua các giai đoạn lịch sử. Tuy nhiên, nếu niềm tin và lòng yêu nước không được định hình dựa trên nền tảng, quan điểm và cả những định hướng cụ thể thì sẽ rất dễ bị tổn thương và lợi dụng. Trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, niềm tin và tình yêu quê hương, đất nước cần phải được định hình dựa trên những cơ sở khoa học, nếu không sẽ bị lợi dụng để phục vụ cho các toan tính chính trị đen tối, âm mưu chia rẽ quan hệ giữa nhân dân với Đảng và nhà nước, kích động chống đối chế độ. Điều này sẽ tạo nên những hệ lụy và hậu quả vô cùng to lớn đối với sự an nguy của đất nước.

Để xây dựng môi trường cho niềm tin hình thành và phát triển, thì trước hết phải được bắt nguồn từ việc Đảng, Nhà nước có những chủ trương, cơ chế, chính sách thực sự đúng đắn và phù hợp. Cần quan tâm hơn nữa lợi ích, nguyện vọng của nhân dân; lấy lợi ích của quốc gia, dân tộc và quyền lợi căn bản của công dân làm mẫu số chung cho quá trình phát triển; phải xem trọng nhân dân với tư cách là chủ thể của việc tạo lập niềm tin trong xã hội,... Phải chăm lo xây dựng con người phát triển toàn diện theo hướng trọng tâm là bồi dưỡng tinh thần yêu nước, ý chí, lòng tự hào dân tộc, đạo đức, lối sống và nhân cách. Phải tạo nên được sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, ý thức tôn trọng pháp luật, niềm tin sâu sắc vào truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc. Phải gắn việc xây dựng, rèn luyện đạo đức với thực hiện quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Phải nâng cao trí lực, bồi dưỡng tri thức, khát vọng con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và chủ động, tích cực hội nhập quốc tế,...

Thứ ba, cần gắn chặt vấn đề xây dựng, phát huy sức mạnh niềm tin với việc củng cố và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân. Có niềm tin mới có đoàn kết dân tộc. Sự phát triển hay suy giảm niềm tin luôn kéo theo tỷ lệ thuận tương ứng của tinh thần đoàn kết dân tộc. Do đó, cần đặt mục tiêu xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc với việc củng cố và phát huy niềm tin trong quần chúng nhân dân. Việc gắn chặt niềm tin với tinh thần đoàn kết không chỉ cho phép tăng thêm sức mạnh nội lực trong quá trình phát triển, hội nhập sâu rộng với thế giới mà còn làm gia tăng sức đề kháng cho quốc gia, dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; thành công, thành công, đại thành công”, chỉ có sức mạnh của tinh thần đoàn kết mới mang lại cho dân tộc một sự phát triển ổn định và thịnh vượng, mới giúp dân tộc thành công trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội. Và niềm tin chính là mẫu số chung có giá trị cao nhất để thúc đẩy các thành viên trong xã hội xích lại gần nhau, đoàn kết, gắn bó keo sơn với nhau trong một chỉnh thể nhà nước, quốc gia thống nhất./.

PHẠM TRẦN ĐỪNG ĐỒNG NHẤT “TRẮNG – ĐEN”

 

Trong học thuyết của mình, trên cơ sở lý luận khoa học và thực tiễn vận động của xã hội, C.Mác và Ph.Ăngghen đã khẳng định: Nhân loại nhất định sẽ tiến lên chủ nghĩa xã hội. Đó là điều không phải bàn cãi. Từ khi ra đời cho đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn khẳng định, chủ nghĩa xã hội là mục tiêu, lý tưởng của Đảng và Nhân dân ta, đi lên chủ nghĩa xã hội là con đường tất yếu của cách mạng Việt Nam. Thực tiễn cách mạng Việt Nam hơn 90 năm qua đã chứng tỏ con đường đi lên chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn đúng đắn phù hợp với thực tiễn của Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại. Đó là một thực tiễn không thể phủ nhận.

Ấy vậy mà, trên trang Danlambao, Phạm Trần có bài viết: “Quá độ đi về đâu”. Trả lời câu hỏi này, Phạm Trần cho rằng “quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là một sai lầm lịch sử” “là nguyên nhân của đói nghèo, tụt hậu”. Điều đáng nói, Phạm Trần đã đồng nhất “trắng – đen” cho rằng: Sự sụp đổ của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu là sự sụp đổ của chủ nghĩa Mác – Lênin. Phạm Trần “khuyên” Việt Nam “đừng đi vào vết xe đổ” của Liên Xô và Đông Âu. Phải chăng, đó là lời khuyên “có tình, có lý”?

Chúng ta đều biết, dưới sự tác động của các thế lực thù địch và sự sai lầm có tính chất “phản bội” của một số người lãnh đạo, ngày 15-3-1990 tại Đại hội bất thường của các đại biểu nhân dân, Điều 6 Hiến pháp của Liên Xô quy định về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản đã bị xóa bỏ. Đây là “dấu mốc” quan trọng dẫn đến hình thành cơ chế đa nguyên, đa đảng với việc ra đời của nhiều tổ chức, đảng phái chính trị đối lập cạnh tranh vai trò lãnh đạo. Ngay lập tức, ngoài Đảng Cộng sản Liên Xô còn có tới 153 tổ chức đảng phái khác ra đời và cạnh tranh vai trò lãnh đạo với Đảng Cộng sản Liên Xô. Đến đầu năm 1991, sự tồn tại của Đảng Cộng sản Liên Xô chỉ còn trên danh nghĩa và sự sụp đổ của Liên Xô vào tháng 8-1991 là một tất yếu khi Đảng Cộng sản đã mất quyền lãnh đạo.

Không tốn một viên đạn, nhưng “đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập” đã có sức “công phá” và “hủy diệt” chưa từng có, đã làm cho một siêu cường quốc, một Đảng với hơn 20 triệu đảng viên, một quân đội với hơn 4 triệu quân nhân được trang bị vũ khí hiện đại và tinh nhuệ bậc nhất thế giới đã nhanh chóng mất sức chiến đấu, quay súng “bắn tan” thành quả cách mạng. “Thành trì vĩ đại” bị sụp đổ, kéo theo sự sụp đổ của cả một hệ thống xã hội chủ nghĩa trên toàn thế giới mà hệ lụy của nó còn ảnh hưởng nhiều năm, ở nhiều quốc gia và qua nhiều thế hệ.

Thực tiễn trên đã cho thấy, sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và các nước Đông Âu không phải là sự “cáo chung” của chủ nghĩa xã hội, nó cũng không phải do chủ nghĩa Mác -Lênin đã lỗi thời mà đó là sự sụp đổ của một mô hình chủ nghĩa xã hội không còn phù hợp do đã hiểu sai, vận dụng sai những quan điểm của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác -Lênin trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội. Sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội hiện thực ở Liên Xô và các nước Đông Âu càng không phải là thực tiễn để khẳng định “quá độ đi về đâu”, “đi về đói nghèo, tụt hậu” như Phạm Trần đã khẳng định.

Hiện nay “chủ nghĩa tư bản còn tiềm năng phát triển, nhưng về bản chất vẫn là một chế độ áp bức, bóc lột và bất công. Những mâu thuẫn cơ bản vốn có của chủ nghĩa tư bản, nhất là mâu thuẫn giữa tính chất xã hội hóa ngày càng cao của lực lượng sản xuất với chế độ chiếm hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa, chẳng những không giải quyết được mà ngày càng trở nên sâu sắc. Khủng hoảng kinh tế, chính trị, xã hội vẫn tiếp tục xảy ra”. Tất cả điều đó là những minh chứng cho thấy cách thức phát triển kiểu tư bản chủ nghĩa đang chứa đựng nhiều nguy cơ bất ổn. Những tiền đề cho sự phủ định chủ nghĩa tư bản đang ngày càng chín muồi trong lòng chủ nghĩa tư bản.

Thực tiễn sau hơn 35 năm đổi mới, công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu rất quan trọng, khá toàn diện, tạo nhiều dấu ấn nổi bật. Điều này đã được cả thế giới thừa nhận. Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín như ngày nay là một minh chứng để khẳng định “con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nước ta là phù hợp với thực tiễn Việt Nam và xu thế phát triển của thời đại”.

Như vây, thực chất luận điểm của Phạm Trần là đòi Việt Nam phải đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập nhằm ý đồ xấu xa là xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam, xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Phạm Trần đừng lợi dụng sự kiện chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ để đồng nhất “trắng – đen”. Mọi người hãy hết sức cảnh giác với âm mưu thâm độc này và kiên quyết đấu tranh bảo vệ thành quả cách mạng, bảo vệ sự lựa chọn đúng đắn của lịch sử, của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh” cũng như nguyện vọng và khát vọng của nhân dân Việt Nam./.

T3.