Năm 2020 là năm diễn ra đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XIII của Đảng, một năm với nhiều khó khăn, thách thức, nhất là đại dịch COVID-19 đã tác động tiêu cực, ảnh hưởng toàn diện tới đời sống, kinh tế - xã hội của cả nước nói chung và các tỉnh, thành phố phía Bắc nói riêng. Các tỉnh, thành ủy khu vực phía Bắc đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện mục tiêu kép vừa tích cực phòng, chống dịch COVID-19, vừa phát triển kinh tế - xã hội và tổ chức thành công đại hội đảng bộ các cấp. Đây là một minh chứng sinh động thể hiện quyết tâm chính trị cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, hiệu quả, trong đó công tác xây dựng Đảng giữ vai trò quyết định.
Những kết quả khả quan...
Nét nổi bật trong công tác xây dựng Đảng các tỉnh, thành phố phía Bắc 5 năm qua là triển khai đồng bộ, toàn diện Nghị quyết Đại hội XII của Đảng, các nghị quyết, chỉ thị, quy định của Trung ương, nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp. Hướng về cơ sở, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Chủ động trong công tác cán bộ, thực hiện mạnh mẽ công tác luân chuyển cán bộ, thực hiện bí thư cấp ủy tỉnh không là người địa phương. Lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thành công đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội XIII của Đảng.
Kết quả đại hội đảng bộ các cấp 28 tỉnh, thành phố phía Bắc là kết tinh thành quả đạt được, ghi nhận sự nỗ lực phấn đấu của cán bộ, đảng viên và nhân dân các dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đại hội đảng bộ các cấp trong khu vực đã đánh giá kỹ, rõ, tìm ra nguyên nhân, bài học kinh nghiệm, từ đó ban hành nghị quyết, xây dựng chương trình hành động. Trong đó đề ra các giải pháp đột phá, quan trọng trong nhiệm kỳ 2020-2025 sát với đặc điểm, tình hình từng địa phương, cơ quan, đơn vị. Việc xây dựng, ban hành nghị quyết được thực hiện theo quy trình ngày càng dân chủ, chặt chẽ hơn, phát huy được trí tuệ của các tổ chức đảng, đảng viên, bảo đảm tính khoa học, sát thực tiễn. Quy trình công tác cán bộ tiếp tục được đổi mới, bảo đảm dân chủ, khách quan, công khai, minh bạch, chặt chẽ, đồng thời siết chặt kỷ luật, kỷ cương đi đôi với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ. Tình trạng chạy chức, chạy quyền bước đầu được ngăn chặn. Việc đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm, giới thiệu cán bộ ứng cử, luân chuyển, phân cấp quản lý cán bộ được bổ sung, hoàn thiện. Công tác nhân sự cấp ủy nhiệm kỳ 2020-2025 được chuẩn bị nghiêm túc, đúng quy trình, dân chủ, khách quan, công tâm. Các cấp ủy đã tiến hành công tác nhân sự theo Hướng dẫn số 26-HD/BTCTW ngày 18-10-2019 của Ban Tổ chức Trung ương, thực hiện nghiêm quy trình 5 bước theo Chỉ thị số 35-CT/TW của Bộ Chính trị. Phương án nhân sự trình đại hội bảo đảm về số lượng, cơ cấu, dân tộc, giới tính, độ tuổi, tiêu chuẩn chính trị. Đại hội đảng bộ các cấp các tỉnh, thành phố phía Bắc đều thành công tốt đẹp, chất lượng cấp ủy, BTV, bí thư, phó bí thư được nâng lên so với nhiệm kỳ trước. Sau đại hội, việc phân công cấp ủy được tiến hành ngay gắn với kiện toàn các chức danh lãnh đạo chính quyền.
Các tỉnh, thành ủy đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ công tác đảng cho cấp ủy viên cơ sở, bí thư cấp ủy; đồng thời, mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức theo chức danh, bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước, giúp cán bộ cơ sở nâng cao kiến thức và kỹ năng làm việc, năng lực giải quyết các tình huống cụ thể ở cơ sở và thông tin về tình hình của địa phương. Nhiều tỉnh, thành phố đã đầu tư kinh phí mở các lớp đào tạo về chuyên môn, lý luận chính trị tại địa phương để tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ cơ sở nâng cao trình độ; đồng thời, cử cán bộ trẻ đi học đại học chuyên môn, cao cấp, cử nhân chính trị. Đối với các cơ quan, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp, lực lượng vũ trang, cấp ủy các cấp tăng cường đào tạo nghiệp vụ công tác đảng cho cấp ủy cơ sở và chi ủy viên các chi bộ.
Nghị quyết số 18-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 6 (khóa XII) được các tỉnh, thành ủy triển khai quyết liệt với quyết tâm chính trị cao, nỗ lực lớn, tạo chuyển biến tích cực. Tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tiếp tục được sắp xếp tinh gọn, giảm đầu mối, khâu trung gian, giảm cán bộ lãnh đạo cấp trưởng, cấp phó, từng bước nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động. Một số mô hình tổ chức mới được thực hiện thí điểm, qua thực tiễn đã phát huy hiệu quả như: Sáp nhập ban tổ chức cấp ủy với cơ quan nội vụ; ủy ban kiểm tra cấp ủy với cơ quan thanh tra; trưởng ban dân vận đồng thời là chủ tịch ủy ban Mặt trận Tổ quốc; trưởng ban tuyên giáo đồng thời là giám đốc trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện… Các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã và thôn, tổ dân phố đang được hợp nhất, sắp xếp lại phù hợp. Việc bố trí, sử dụng cán bộ được thực hiện công khai, dân chủ, trên cơ sở tiêu chuẩn chức danh, phát huy năng lực, sở trường cán bộ, quan tâm cán bộ nữ, cán bộ trẻ, cán bộ người dân tộc thiểu số. Nhiều nơi thực hiện bổ nhiệm thông qua thi tuyển đối với một số chức danh chủ chốt. Hầu hết các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp nhà nước đã thực hiện chủ trương bố trí bí thư cấp ủy đồng thời là thủ trưởng cơ quan, đơn vị. Thực hiện nghiêm chủ trương bố trí bí thư cấp ủy đồng thời là chủ tịch HĐND, chủ tịch UBND cấp xã ở những nơi đủ điều kiện. Mô hình bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố góp phần tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở.
Tự phê bình và phê bình theo Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI, khóa XII) đã trở thành một nội dung quan trọng trong sinh hoạt chi bộ và kiểm điểm tập thể, cá nhân hằng năm. Chất lượng sinh hoạt chi bộ được nâng lên, nhất là chi bộ thôn, tổ dân phố, đơn vị lực lượng vũ trang, các cơ quan đảng. Nhiều tỉnh ủy, thành ủy ban hành nghị quyết chuyên đề về phát triển và nâng cao chất lượng đảng viên; hướng dẫn nâng cao chất lượng sinh hoạt đối với từng loại hình chi bộ, ban hành tiêu chí cụ thể đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ. Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị đã trở thành nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của mỗi tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân. Nhiều chi bộ đưa việc tự phê bình và phê bình, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào nội dung sinh hoạt hằng tháng. Nhiều nơi sinh hoạt chi bộ đã từng bước đổi mới, khắc phục tình trạng đơn điệu, hình thức. Việc đánh giá, xếp loại chất lượng TCCSĐ, đảng viên hằng năm đã thực chất hơn, tỷ lệ xếp loại hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ phù hợp với kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, công tác xây dựng Đảng của từng địa phương, cơ quan, đơn vị. Công tác khen thưởng TCCSĐ, đảng viên được thực hiện kịp thời hơn. Hầu hết cấp ủy viên các cấp được phân công theo dõi, phụ trách các tổ chức đảng trực thuộc, trực tiếp dự sinh hoạt hằng tháng với chi bộ. Nhiều nơi phân công đảng viên theo dõi, phụ trách một số hộ gia đình tạo điều kiện để đảng viên gắn bó với nhân dân hơn, góp phần nắm chắc tình hình, kịp thời giải quyết những khó khăn, vướng mắc ở cơ sở.
Và 5 nhiệm vụ quan trọng
Công tác tổ chức, xây dựng Đảng các tỉnh, thành phố phía Bắc vẫn còn một số hạn chế: Việc cụ thể hóa một số nghị quyết của Đảng còn chậm; tổ chức thực hiện còn hạn chế. Đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng, bảo vệ đường lối, chủ trương của Đảng có lúc, có nơi còn bị động, lúng túng, tính thuyết phục và tính chiến đấu chưa cao. Năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của một số TCCSĐ còn yếu; chất lượng sinh hoạt chi bộ chuyển biến chậm, nhất là ở vùng sâu, vùng núi cao và ở các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước. Nguyên nhân chủ yếu là do công tác lãnh đạo, chỉ đạo của một số cấp ủy, tổ chức đảng chưa sâu sát, quyết liệt; một bộ phận cán bộ lãnh đạo, quản lý, người đứng đầu thiếu gương mẫu, chưa chủ động, sáng tạo, chưa coi trọng công tác kiểm tra, giám sát.
Năm 2021 là năm đầu triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp. Để công tác xây dựng Đảng đạt hiệu quả, cần quan tâm làm tốt một số nội dung chính sau:
Một là, tổ chức nghiên cứu, tuyên truyền và phổ biến sâu rộng kết quả Đại hội XIII của Đảng, nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2020-2025. Cấp ủy các cấp hoàn thiện chương trình hành động thực hiện nghị quyết, ban hành quy chế làm việc, chương trình công tác toàn khóa theo quy định; sớm kiện toàn các chức danh lãnh đạo chính quyền địa phương nhiệm kỳ 2016-2021 và tham mưu chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV, đại biểu hội HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026.
Hai là, tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt công tác chính trị tư tưởng, nhất là rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên. Thực hiện hiệu quả hơn nữa Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI, khóa XII) về xây dựng, chỉnh đốn Đảng gắn với Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị và các quy định về nêu gương. Kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, bệnh quan liêu, lối sống cơ hội, thực dụng, bè phái, nói không đi đôi với làm trong cán bộ, đảng viên. Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, toàn diện, đồng bộ công tác cán bộ, bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch, khách quan, đúng người, đúng việc. Tăng cường siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong công tác cán bộ, góp phần đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng chạy chức, chạy quyền và thực hiện kiểm soát chặt chẽ quyền lực.
Ba là, triển khai nhân rộng những mô hình thí điểm có hiệu quả. Khẩn trương hoàn thành việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã và nghiên cứu triển khai thực hiện ở cấp tỉnh theo lộ trình phù hợp với quy hoạch tổng thể các đơn vị hành chính các cấp, gắn với tinh giản biên chế, cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức. Thực hiện kiêm nhiệm chức danh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan, đơn vị sau khi sắp xếp. Chỉ đạo tiếp tục thực hiện mô hình bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố.
Bốn là, tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của TCCSĐ và chất lượng đội ngũ đảng viên, nhất là ở những lĩnh vực, địa bàn khó khăn, đặc thù. Xây dựng TCCSĐ trong sạch, vững mạnh toàn diện; tiếp tục kiện toàn TCCSĐ phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng loại hình và phù hợp với thực tiễn sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Nâng cao chất lượng, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, nội dung, hình thức sinh hoạt của chi bộ.
Năm là, tập trung nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực lãnh đạo, kỹ năng và nghiệp vụ công tác đảng cho đội ngũ cấp ủy viên cơ sở, nhất là bí thư cấp ủy. Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Đổi mới, tăng cường công tác quản lý đảng viên; thực hiện tốt công tác phát triển đảng viên bảo đảm yêu cầu về số lượng, chất lượng, chú trọng tạo nguồn phát triển đảng viên ở vùng sâu, vùng xa, khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tăng cường kiểm tra, giám sát chuyên đề, kịp thời xử lý các chi bộ, đảng viên vi phạm quy định, nguyên tắc sinh hoạt đảng. Chủ động rà soát, sàng lọc và kiên quyết đưa những đảng viên không còn đủ tư cách ra khỏi Đảng. Nâng cao chất lượng kiểm điểm, đánh giá, xếp loại chất lượng tổ chức đảng, đảng viên hằng năm bảo đảm thực chất.
