MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN TRỊ AN NINH THÔNG TIN TRÊN CÁC PHƯƠNG TIỆN TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI

Thứ nhất, chú trọng xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách phù hợp để quản trị an ninh mạng nói chung, quản trị an ninh thông tin trên các phương tiện truyền thông xã hội nói riêng. Tập trung sửa đổi, bổ sung hoàn thiện hệ thống pháp luật về thông tin và truyền thông nói chung và thông tin trên mạng xã hội nói riêng. Triển khai thực hiện hiệu quả hệ thống các văn bản hiện hành, như Luật Công nghệ thông tin năm 2006; Luật An toàn thông tin mạng 2016; Luật An ninh mạng 2018 và các luật liên quan, như Luật Xuất bản 2012, Bộ luật Hình sự 2015, Luật Báo chí 2016; Luật Giáo dục đại học 2018, Luật Giáo dục 2019 và hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành các luật trên. Quản lý thông tin đăng ký trên mạng xã hội. Xây dựng chế tài đối với mạng xã hội nước ngoài cung cấp dịch vụ cho người sử dụng tại Việt Nam. Xây dựng các cơ chế, chính sách khuyến khích thúc đẩy các mạng xã hội do doanh nghiệp tại Việt Nam cung cấp dịch vụ. Xây dựng chính sách hỗ trợ, khuyến khích hình thành các trang mạng xã hội lớn, mạnh của các doanh nghiệp Việt Nam có khả năng thay thế hoặc cạnh tranh được với các trang mạng xã hội nước ngoài đang cung cấp dịch vụ xuyên biên giới vào Việt Nam. Thứ hai, chú trọng tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm và ý thức tuân thủ pháp luật cho quần chúng nhân dân khi sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội. Tăng cường giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm, bản lĩnh chính trị cho cán bộ, đảng viên, quần chúng nhân dân. Giáo dục chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Vạch rõ âm mưu, thủ đoạn mới của các thế lực thù địch, của các đối tượng xấu trên mạng internet và mạng xã hội; những vấn đề, nội dung thường bị lợi dụng xuyên tạc, cũng như mức độ nguy hại, ảnh hưởng của các thông tin xấu, độc này. Phổ biến, quán triệt nội dung Điều 288 của Bộ luật Hình sự 2015 về tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông; Nghị định số 72/2013/NĐ-CP, ngày 15-7-2013, của Chính phủ và Thông tư số 09/2014/BTTTT, ngày 19-8-2014, của Bộ Thông tin và Truyền thông về hoạt động quản lý, cung cấp, sử dụng thông tin trên trang thông tin điện tử và mạng xã hội, những hành vi bị nghiêm cấm trong sử dụng mạng xã hội; Điều 5, Nghị định số 72/2013/NĐ-CP quy định việc cấm lợi dụng việc cung cấp, sử dụng dịch vụ in-tơ-nét và thông tin trên mạng nhằm mục đích chống lại Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, gây phương hại đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội; phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc; tuyên truyền chiến tranh, khủng bố; gây hận thù, mâu thuẫn giữa các dân tộc, sắc tộc, tôn giáo; tuyên truyền, kích động bạo lực, đồi trụy, tội ác, tệ nạn xã hội, mê tín dị đoan, phá hoại thuần phong, mỹ tục của dân tộc; tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật quân sự, an ninh kinh tế, đối ngoại và những bí mật khác do pháp luật quy định; đưa thông tin xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự và nhân phẩm của cá nhân; quảng cáo, tuyên truyền, mua bán hàng hóa, dịch vụ bị cấm; truyền bá tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm bị cấm; giả mạo tổ chức, cá nhân và phát tán thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân… Tổ chức các buổi tọa đàm, hội thảo khoa học, chuyên đề… về mạng xã hội. Huớng dẫn cho người dân, nhất là học sinh, sinh viên nhận thức được những ưu điểm, hạn chế, cũng như các kỹ năng trong sử dụng mạng xã hội. Đổi mới phương thức tuyên truyền của các cơ quan truyền thông, phát huy hơn nữa lợi thế của mạng in-tơ-nét, báo, tạp chí điện tử, mạng xã hội trong cung cấp, cập nhật thường xuyên các thông tin, quan điểm chính thống của Đảng, Nhà nước. Quản lý chặt chẽ, xử lý và đóng cửa theo quy định của pháp luật các trang tin tổng hợp thường xuyên đăng tải những thông tin sai sự thật, cổ xúy những lối sống xa hoa, hưởng thụ, hành vi tiêu cực, suy đồi về đạo đức. Việc trang bị kiến thức và kỹ năng sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội cho giới trẻ là rất quan trọng_Ảnh: Tư liệu Việc trang bị kiến thức và kỹ năng sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội cho giới trẻ là rất quan trọng_Ảnh: Tư liệu Đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về quản lý và sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội. Đưa việc dạy và học pháp luật nói chung, pháp luật quản lý và sử dụng mạng xã hội nói riêng vào các ngành học, bậc học trong hệ thống giáo dục Việt Nam, đặc biệt phải bắt đầu từ giáo dục phổ thông để nâng cao ý thức, kỹ năng sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội ở giới trẻ - đối tượng sử dụng lớn nhất, đồng thời cũng dễ vi phạm hoặc bị lợi dụng khi sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội. Tăng cường bảo vệ chính trị nội bộ ở các cơ quan, đơn vị, nhà trường, không để các thế lực thù địch thông qua các phương tiện truyền thông xã hội để tác động, “chuyển hóa” tư tưởng, lôi kéo người dân tham gia vào các hoạt động vi phạm pháp luật. Tăng cường vai trò của các cấp bộ đoàn, hội sinh viên trong bảo đảm an ninh thông tin, phòng, chống thông tin xấu, độc trên mạng xã hội. Thứ ba, tăng cường năng lực của các cơ quan quản trị an ninh thông tin trên các phương tiện truyền thông xã hội. Quản lý chặt chẽ thông tin trên in-tơ-nét và các phương tiện truyền thông xã hội trên cơ sở luật pháp và các điều ước quốc tế. Hình thành các cơ quan kiểm soát và chống tin giả trên mạng, cũng như hợp tác với các nước có kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Đối với những trang web, mạng xã hội có lượng truy cập lớn hoặc những trang web đặt máy chủ tại Việt Nam, phải cung cấp đầu mối liên hệ cho Bộ Thông tin và Truyền thông và thực hiện việc phối hợp ngăn chặn xử lý thông tin xấu, độc khi có yêu cầu. Xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng dân chủ, đưa tin bịa đặt, sai sự thật nhằm kích động gây bất ổn xã hội theo pháp luật. Nhà nước sớm ban hành “Bộ quy tắc ứng xử mạng xã hội Việt Nam”, kết hợp việc tăng cường thực thi quản lý nhà nước với những quy định cụ thể và những biện pháp “mềm” mang tính đạo đức, tham khảo các bộ quy tắc ứng xử của các nước… hướng tới xây dựng môi trường an toàn và công bằng hơn cho người sử dụng mạng xã hội. Bộ Thông tin và Truyền thông tiếp tục ban hành các quy định mới phù hợp với diễn biến thực tế của mạng xã hội, tiến hành đối thoại, kêu gọi sự hợp tác và trách nhiệm hơn từ các nhà cung cấp nền tảng mạng xã hội. Nghiên cứu, phát triển các phương tiện truyền thông xã hội trong nước có chất lượng để cạnh tranh và kiềm chế hoạt động độc quyền của các mạng nước ngoài. Có các giải pháp lâu dài và bền vững hơn cho cộng đồng sử dụng mạng xã hội tại Việt Nam. Phát huy vai trò của nhà báo trong đấu tranh, ngăn chặn, phòng, chống thông tin xấu độc trên các phương tiện truyền thông xã hội. Nhà báo phải có trách nhiệm định hướng dư luận xã hội trước các luồng thông tin đa chiều trên mạng xã hội. Chú trọng công tác đào tạo cán bộ quản trị an ninh mạng xã hội ở Việt Nam. Phát huy vai trò của các cơ quan chức năng trong cung cấp thông tin có định hướng rõ ràng cho người sử dụng mạng xã hội. Đầu tư hiện đại hóa các lực lượng an ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, tác chiến mạng, an toàn thông tin của ngành công an, quân đội, thông tin và truyền thông. Thực hiện nghiêm quy trình bảo vệ an ninh thông tin 4 lớp theo quy định của Chính phủ nhằm tăng cường tính chủ động, kịp thời trong công tác quản lý in-tơ-nét và mạng xã hội, tập trung xây dựng công cụ quản lý, thu thập, phòng ngừa và cảnh báo; xây dựng công cụ đánh giá truy cập website; tăng cường tính bảo mật và đấu tranh với các hành vi tội phạm mạng, khủng bố mạng, tấn công mạng và gián điệp mạng; cảnh báo với các cá nhân, tổ chức những nguyên tắc bảo mật tối thiểu khi tham gia các diễn đàn, mạng xã hội; xây dựng các phương án, kế hoạch hành động quản trị an ninh phi truyền thống khi xảy ra tình huống khẩn cấp về an ninh thông tin. Thứ tư, đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động của các phương tiện truyền thông xã hội theo quy định của pháp luật. Các cơ quan chức năng của ngành thông tin và truyền thông, công an, quân đội thường xuyên phối hợp với thanh tra các bộ, ngành, địa phương tăng cường hoạt động kiểm tra, thanh tra, giám sát việc truyền thông và sử dụng thông tin trên mạng xã hội của người dùng mạng xã hội, theo quy định của pháp luật, kịp thời phát hiện, uốn nắn, cũng như xử lý những sai phạm. Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động của các mạng xã hội nhằm chủ động ngăn chặn, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật về thông tin, truyền thông và thông tin trên mạng xã hội. Trên cơ sở đó, phát hiện và ngăn chặn xử lý kịp thời những thông tin xấu độc được lan truyền trên các phương tiện truyền thông xã hội, cũng như những cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm pháp luật. Thứ năm, tăng cường hợp tác quốc tế quản trị an ninh trên các phương tiện truyền thông xã hội ở Việt Nam. Ngày 7-6-2019, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 14/CT-TTg “Về việc tăng cường bảo đảm an toàn, an ninh mạng nhằm cải thiện chỉ số xếp hạng của Việt Nam”, trong đó nhấn mạnh việc “tăng cường hợp tác, tham gia các tổ chức, thỏa thuận quốc tế song phương, đa phương trong lĩnh vực an toàn, an ninh mạng”. Chúng ta cần tiếp tục tham gia quá trình thảo luận và xây dựng các quy định, tập quán, cũng như luật pháp về không gian mạng với các nước, các tổ chức quốc tế, các trường đại học, hội sinh viên nước ngoài. Điều này giúp Việt Nam có điều kiện và cơ hội để xây dựng các quan hệ đối tác và tham gia các thể chế đa phương nhằm tăng cường các hành động và hợp tác tập thể trong việc ngăn ngừa và chống lại những nguy cơ chung về an ninh mạng, có tác động xuyên biên giới; thúc đẩy hợp tác, hành động và ứng phó tập thể đối với các sự cố an ninh mạng, góp phần giải quyết các sự cố và ngăn chặn những hoạt động gây hại trên không gian mạng một cách hiệu quả; thúc đẩy chia sẻ chính sách và xây dựng đồng thuận chung cho sự ổn định không gian mạng toàn cầu nhằm thiết lập các quy chuẩn, quy định quốc tế và biện pháp trừng phạt đối với các hành vi tội phạm mạng, khủng bố mạng, tấn công mạng và gián điệp mạng./.