Quá trình du nhập và phát triển công giáo ở Việt Nam

 

 Công giáo vào Việt Nam xuất phát bởi những lý do cơ bản sau:

+ Cũng như các tôn giáo khác, Công giáo xem việc truyền đạo sứ mạng thiêng liêng và thường trực, điều này được ghi trong sách Phúc âm “Hãy đi khắp trái đất và giảng phúc âm cho mọi người”.

+ Từ những phát kiến địa lý quan trọng trong thời kỳ cận đại (thế kỷ XV-XVI), nhất là các phát kiến của Cristoforo Colombo (1451-1506, Ferdinand Magellan (1480-1521)...đã mở ra những triển vọng cho việc mở rộng nước Chúa

+ Xuất phát từ quy luật phát triển không đều của chủ nghĩa tư bản, từ thế kỷ XVII đến XVIII một số nước phương Tây mạnh lên dẫn đến sự phân chia lại phạm vi ảnh hưởng và truyền đạo. Quá trình mở rộng nước Chúa gắn với chiến tranh xâm lược của CNTB để mở rộng thị trường, khai thác tài nguyên …

+ Từ sự can thiệp trực tiếp của Giáo hoàng trong việc ưu ái cho Giáo hội Pháp chen chân vào Viễn Đông và Đông Dương (được độc quyền truyền giáo ở Đông Dương).

+ Tình hình xã hội phong kiến Việt Nam thế kỷ XVI có nhiều xáo trộn và phức tạp.

- Nhiều nhà nghiên cứu lấy năm 1533 là mốc đánh dấu việc truyền Công giáo vào Việt Nam (gắn với dòng Phan Sinh năm 1209 và dòng Đa Minh năm 1216). Sách Khâm định Việt sử thông giám cương mục ghi rõ: “Năm Nguyên Hòa đời Vua Lê Trang Tôn (1533 - Tây lịch) có một thương nhân là Inikhu đi đường biền lén vào giảng đạo Giatô ở Ninh Cường, Quần Anh thuộc huyện Nam Chân và làng Trà Lũ thuộc huyện Giao Thủy”.

+ Ngay sau khi Công giáo đã hiện diện được ở Việt Nam, các giáo sĩ dòng Tên nghĩ đến việc bổ sung các Giám mục phụ trách để đẩy công cuộc truyền giáo phát triển ở bước cao hơn với các mốc từ năm 1645 đến năm 1960.

+ Ngày 24/11/1960, Hàng giáo phẩm Việt Nam được thiết lập (Giáo hoàng Gioan XXIII ban sắc chỉ). Theo Sắc chỉ này, tại Việt Nam sẽ có 3 giáo tỉnh gồm: Giáo tỉnh Hà Nội; Giáo tỉnh Huế; Giáo tỉnh Sài Gòn.