VĂN HÓA CHÍNH TRỊ CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUÂN ĐỘI Cán bộ quân đội là những người được bổ nhiệm giữ các chức vụ, chức danh lãnh đạo, chỉ huy, quản lý các cấp, biên chế trong QĐNDVN. Đó là một bộ phận rất quan trọng, là lực lượng nòng cốt, có vai trò quyết định trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng đơn vị, huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi của Quân đội. Văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ quân đội là tổng thể những giá trị văn hóa được hình thành trong thực tiễn hoạt động quân sự, quốc phòng, được biểu hiện qua trình độ, tri thức, sự hiểu biết về các lĩnh vực nói chung, về quân sự, quốc phòng nói riêng; là những giá trị đạo đức, nhân cách, lý tưởng, niềm tin, sự thích ứng, quan hệ giao tiếp, thái độ ứng xử, phong cách sống, tính “nhất quán chính trị”, tính “nhạy bén chính trị”..vv của đội ngũ cán bộ quân đội trong hoạt động quân sự, quốc phòng, v.v. Trong các yếu tố cấu thành văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ quân đội có những yếu tố đóng vai trò rất quan trọng đó là lòng trung thành với Đảng, với Tổ quốc, tinh thần vì nhân dân, ý thức trách nhiệm, sự kiên quyết, khéo léo, mưu lược, tính trung thực, khiêm tốn, lòng nhân ái, đoàn kết yêu thương đồng chí đồng đội, sự yêu mến gắn bó xây dựng cơ quan, đơn vị, ý thức thái độ sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao. Cán bộ với tư cách là các chủ thể chính trị hoạt động trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng cần phải đạt đến một trình độ văn hóa chính trị nhất định. Giữa đạo đức cán bộ và văn hóa chính trị gắn bó mật thiết với nhau, trong đó đạo đức cán bộ là một bộ phận của văn hóa chính trị. Việc phát huy những giá trị đạo đức tốt đẹp của cán bộ quân đội cũng chính là góp phần phát triển văn hóa chính trị trong Quân đội. Vì vậy, khi đạo đức của cán bộ xuống cấp, văn hóa chính trị cũng xuống cấp. Sự bổ sung, tác động qua lại giữa văn hóa chính trị và đạo đức cán bộ quân đội rất chặt chẽ. Văn hóa chính trị có vai trò rất quan trọng. Ngay trong Đề cương văn hóa Việt Nam năm 1943 Đảng ta đã khẳng định: “Văn hóa là một trong ba mặt trận mà người cộng sản phải quan tâm”. Tại Hội nghị Trung ương 9, khoá XI, Đảng ta chỉ rõ “văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực phát triển bền vững đất nước”. Đến Đại hội XIII Đảng khẳng định: “Động lực và nguồn lực phát triển quan trọng của đất nước là khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự cường dân tộc, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc”. Trong các đơn vị Quân đội, có thể nói, chính văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ quyết định sự thành công hay thất bại trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ của không chỉ mỗi cán bộ, đảng viên mà còn là của cả đơn vị. Trong mỗi cơ quan, đơn vị quân đội, mỗi cán bộ đều là những chủ thể tạo nên những yếu tố cấu thành văn hóa chính trị của cơ quan, đơn vị với những giá trị, chuẩn mực sau: (1). Thái độ, trách nhiệm của cán bộ thừa hành đối với công việc được giao để có thể phát huy hết sự năng động, sáng tạo, tích cực để hoàn thành tốt nhất nhiệm vụ quân sự, quốc phòng. (2). Việc chấp hành sự chỉ đạo, điều hành của người chỉ huy trong thực hiện công tác tham mưu giúp việc với trách nhiệm cao để giúp người chỉ huy có quyết định đúng phù hợp với mục tiêu quân sự, quốc phòng của cơ quan, đơn vị, góp phần bảo vệ uy tín của người chỉ huy, của tập thể. (3). Thái độ chân thành, thiện chí, hợp tác, trung thực trong quan hệ với đồng chí, đồng đội, không tự tư, tự lợi..., góp phần quan trọng để tạo bầu không khí làm việc cởi mở, thân thiện trong cơ quan, đơn vị và hình thành nét văn hóa công sở ở mỗi cơ quan, đơn vị. (4). Thái độ, cách hành xử đúng đắn với cái đúng, cái sai; đòi hỏi mỗi cán bộ phải có nhận thức khách quan, khoa học và động cơ trong sáng để biết lên tiếng và ủng hộ cái đúng, phê phán, đấu tranh với cái sai, góp phần hoàn thiện, nâng cao chất lượng hoạt động của cơ quan, đơn vị và hoàn thiện nhân cách của mỗi thành viên trong cơ quan, đơn vị. Riêng đối với người đứng đầu, vai trò của văn hóa chính trị càng đặc biệt quan trọng. Văn hóa chính trị của người đứng đầu thực chất là những giá trị, chuẩn mực đạo đức trong công việc, thái độ văn hóa đối với quyền lực được trao và trách nhiệm đối với nhiệm vụ cũng như sự phát triển của tổ chức. Những giá trị, chuẩn mực đạo đức này sẽ có tác động, chi phối mạnh mẽ đến tập thể, tinh thần và trách nhiệm của từng thành viên đối với nhiệm vụ được giao và đối với nhiệm vụ chung của tổ chức, cơ quan, đơn vị. Đặc biệt đối với lĩnh vực quân sự, quốc phòng do tính chất đặc thù của nó, nên văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ quân đội, nhất là người đứng đầu có ảnh hưởng trực tiếp đến độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia - dân tộc. Nhận thức sâu sắc vai trò của văn hóa chính trị, thời gian qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của QUTW, BQP, TCCT và các cấp ủy Đảng, đội ngũ cán bộ Quân đội đã triển khai thực hiện có hiệu quả việc xây dựng, phát triển nền văn hóa, con người Việt Nam và văn hóa chính trị trong các cơ quan, đơn vị. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XI nhiệm kỳ 2020-2025 đã khẳng định “Tuyệt đại đa số cán bộ, đảng viên không suy thoái về tư tưởng chính trị, “có phẩm chất đạo đức, lối sống tốt, tiên phong trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ; đội ngũ cấp ủy viên, cán bộ chủ trì lãnh đạo, chỉ huy các cấp tự giác, nêu gương tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng; truyền thống vẻ vang của Quân đội được giữ vững và phát huy; phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” tiếp tục tỏa sáng và làm sâu sắc hơn trong lòng Nhân dân. Trước diễn biến phức tạp của tình hình, toàn quân luôn đoàn kết, thống nhất cao, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân, sẵn sàng nhận và hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao”. Tuy nhiên, văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ vẫn còn bộc lộ những tồn tại, hạn chế, tác động ảnh hưởng không nhỏ đến việc hoàn thành chức trách nhiệm vụ và hiệu quả xây dựng đơn vị VMTD, xây dựng các tổ chức Đảng TSVM. Nghị Quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ 11, khi đề cập tới những hạn chế, khuyết điểm trong nhiệm kỳ 2015-2020 cũng đã chỉ rõ “cá biệt có nơi nội bộ chưa thực sự đoàn kết, thống nhất. Việc tự học, tự nghiên cứu và nêu gương của một số cán bộ, đảng viên chưa tốt”; “Việc chấp hành pháp luật Nhà nước, kỷ luật Quân đội và bảo đảm an toàn giao thông tuy có chuyển biến, nhưng chưa vững chắc, vụ việc nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng còn xảy ra, cá biệt có trường hợp phải truy cứu trách nhiệm hình sự”. Những năm tới, trước sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, công nghệ thông tin góp phần trực tiếp tạo nên sự thẩm thấu, giao lưu trên lĩnh vực văn hóa, tác động sâu sắc đến tư tưởng, đạo đức, lối sống của mỗi người. Việt Nam đang hội nhập quốc tế trên nhiều lĩnh vực, trong đó có văn hóa. Các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh “diễn biến hòa bình”, triệt để sử dụng không gian mạng tấn công mạnh mẽ vào lĩnh vực tư tưởng, đạo đức, văn hóa, lối sống. Với Quân đội, sự nghiệp xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, một số lực lượng tiến thẳng lên hiện đại và từ năm 2030 “phấn đấu xây dựng Quân đội hiện đại” đặt ra những yêu cầu rất cao cho xây dựng đội ngũ cán bộ và nâng cao văn hóa chính trị của đội ngũ cán bộ. Để thực hiện thắng lợi Nghị Quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ 11 “Xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị kiên định vững vàng, nắm vững chức trách, nhiệm vụ, tinh thông nghiệp vụ, đạo đức cách mạng trong sáng, giữ vững, phát huy bản chất cách mạng, phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ”; tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao”, “làm cho các giá trị văn hóa thấm sâu vào mọi hoạt động” đòi hỏi đội ngũ cán bộ Quân đội phải: Thứ nhất, Tiếp tục quán triệt sâu sắc đường lối, quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, QUTW, BQP, TCCT về xây dựng và phát triển văn hóa, xây dựng con người mới Việt Nam XHCN, xây dựng văn hóa chính trị; triển khai tổ chức thực hiện thắng lợi trong thực tiễn. Thứ hai, Đẩy mạnh Cuộc vận động “Xây dựng môi trường văn hóa” gắn với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” đi vào chiều sâu, Thứ ba, Tập trung xây dựng con người Việt Nam mới trong quân đội, không ngừng bồi đắp phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” gắn với kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân. Thứ tư, Phấn đấu có 90% đơn vị cơ sở trong toàn quân đạt tiêu chuẩn “Đơn vị văn hóa”, mỗi quân nhân là một “Chiến sĩ văn hóa”, mỗi đơn vị quân đội là một “Điểm sáng văn hóa”, mỗi gia đình quân nhân là một “Gia đình văn hóa”... nâng cao “sức đề kháng” và “khả năng miễn dịch” cho bộ đội trước các yếu tố phản văn hóa, thông tin xấu, độc./.