Định hướng thông tin từ sớm, từ xa

“Điều chúng tôi cần là những thông tin cảnh báo sớm trên không gian mạng về các thủ đoạn lừa đảo, âm mưu thù địch, xuyên tạc, kích động từ các cơ quan chức năng để nhân dân cảnh giác; cảnh báo những thông tin xấu độc để mọi người nhận diện, từ đó không tin, không nghe theo. Vừa qua, những thông tin cảnh báo từ Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Công an và công an các địa phương gửi tin nhắn trực tiếp đến điện thoại từng người dân là một cách làm hay cần duy trì thường xuyên”. Đó là mong muốn không chỉ của đảng viên Nguyễn Văn Thoại (74 tuổi) ở thôn Trung Ngoại, xã Hoằng Yến (Hoằng Hóa, Thanh Hóa) mà còn là ý kiến của nhiều cán bộ, đảng viên và nhân dân khi chúng tôi gặp gỡ, tiếp xúc, trò chuyện trong quá trình khảo sát.

Nhìn lại việc lôi kéo, tập hợp lực lượng, kích động biểu tình trái phép, chống đối, gây rối, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự xã hội tại một số địa phương như trong các vụ lợi dụng vấn đề môi trường tại Formosa Hà Tĩnh, phản đối dự thảo Luật Đơn vị hành chính-kinh tế đặc biệt, Luật An ninh mạng... có thể thấy rằng: Sự vào cuộc, định hướng thông tin, dẫn dắt dư luận xã hội của hệ thống báo chí cách mạng rất chậm, thậm chí rơi vào lúng túng, nhiều tờ báo im lặng trong khoảng thời gian đầu. Đó chính là “thời cơ vàng” để các thế lực thù địch lợi dụng lôi kéo, xúi giục nhân dân qua các nền tảng mạng xã hội.

“Từ vụ việc trên, nếu chúng ta chủ động dự báo sát tình hình dư luận trong nhân dân, tổ chức lực lượng, đặc biệt là các cơ quan truyền thông, báo chí tăng tần suất, các lớp thông tin để tuyên truyền, định hướng nhân dân nắm rõ chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, đồng thời vạch rõ những âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch đối với ổn định, phát triển của quê hương, đất nước từ sớm, từ xa, tôi tin nhân dân sẽ đồng tình, ủng hộ”, đồng chí Đinh Kiên Cường chia sẻ. 

Tuy nhiên, để thực hiện tốt giải pháp trên, ngoài nỗ lực của các cơ quan truyền thông, báo chí thì cấp ủy, chính quyền các địa phương cần chủ động, đổi mới phương thức truyền thông và hình thức cung cấp thông tin cho báo chí bảo đảm tính công khai, minh bạch, đáp ứng tốt nhu cầu thông tin của các cơ quan báo chí; thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 07/CT-TTg ngày 21-3-2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường công tác truyền thông chính sách; các bộ, ngành, cơ quan làm công tác truyền thông chính sách cần phối hợp chặt chẽ, kịp thời, hiệu quả hơn nữa...

Một giải pháp quan trọng nữa là phải khéo phát huy vai trò của đội ngũ các báo cáo viên, tuyên truyền viên ở cơ sở. Đây là lực lượng nòng cốt gắn bó trực tiếp với nhân dân, vừa tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến người dân, vừa lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, kịp thời phản ánh cho các cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Có nhiều cách làm ở cơ sở được đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên triển khai như: Thông qua các buổi họp dân; các trang, nhóm trên mạng xã hội; loa truyền thanh địa phương... để tuyên truyền, vận động người dân. Tuy nhiên, nhiều báo cáo viên kỹ năng, kinh nghiệm còn ít nên cách thức tuyên truyền cứng nhắc, rập khuôn, chưa chắt lọc, chưa gắn sát với thực tiễn đời sống, vì vậy chưa lôi cuốn được người dân dõi theo, lan tỏa. Đồng chí Lê Anh Tuấn, Trưởng ban Tuyên giáo Huyện ủy Hoằng Hóa (Thanh Hóa) thừa nhận: “Lực lượng báo cáo viên, tuyên truyền viên ở cơ sở dù số lượng đông nhưng chưa mạnh, một phần vì kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, một phần do chế độ đãi ngộ thấp nên việc lựa chọn được những báo cáo viên giỏi, tâm huyết, có uy tín, có trình độ và năng lực thuyết phục cao thật sự khó khăn”.

Qua khảo sát, ở các địa phương, các ban, ngành, đoàn thể, chính quyền từ huyện đến cơ sở đều lập fanpage, nhóm Zalo... để đăng tải những bài viết tuyên truyền chủ trương, chính sách mới và cảnh báo những thông tin xấu độc từ mạng xã hội. Song chúng tôi nhận thấy, chỉ số ít fanpage thu hút người dân quan tâm, số còn lại có nội dung nghèo nàn, thông tin không cập nhật thường xuyên nên lượng người theo dõi ít, không phát huy được hiệu quả. Nguyên nhân do cán bộ phụ trách kiêm nhiệm nhiều việc và phần lớn không được đào tạo bài bản, chuyên nghiệp. Đây là một giải pháp tốt để tập hợp nhân dân trên không gian mạng nhưng chưa được cấp ủy, chính quyền các cấp quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, đầu tư cả con người, vật chất một cách đúng mức nên thực sự rất đáng tiếc!

Cùng với những giải pháp trên, theo đồng chí Trần Minh Hạnh, Phó trưởng ban Tuyên giáo Huyện ủy Diễn Châu (Nghệ An), cơ quan chức năng cần nghiên cứu các chế tài đủ mạnh để răn đe, xử lý những hành vi vi phạm, gây hại như lưu trữ, cung cấp, đăng tải, tán phát tin giả, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, nói xấu, kích động, chống phá Đảng, Nhà nước trên internet, mạng xã hội...

Lãnh đạo các địa phương thống nhất cho rằng: Để lấp khoảng trống thông tin ở cơ sở, mỗi cán bộ, đảng viên phải công khai danh tính khi tham gia mạng xã hội, trở thành một tuyên truyền viên trên không gian mạng, vừa gương mẫu trong lời nói và việc làm, vừa lan tỏa thông tin chính thống, định hướng dư luận xã hội. Đối với người dân, trong vai trò vừa là đối tượng tiếp nhận thông tin trên không gian mạng, vừa là chủ thể sáng tạo nội dung số, cần nêu cao ý thức, tự trang bị kiến thức về pháp luật, bộ lọc văn hóa tốt, ứng xử văn minh, lịch sự trong tranh luận, phản biện, có năng lực về tin tức, đánh giá được độ tin cậy của thông tin trên truyền thông xã hội. Có như vậy, việc khai thác, sử dụng mạng xã hội mới hiệu quả, thiết thực.