Chức năng thống trị chính trị của giai cấp và chức năng xã hội của nhà nước

 

- Chức năng thống trị chính trị của giai cấp (chức năng giai cấp): là chức năng nhà nước làm công cụ chuyên chính của một giai cấp nhằm bảo vệ sự thống trị của giai cấp đó đối với toàn xã hội.

Chức năng thống trị chính trị của giai cấp bắt nguồn từ lý do ra đời của nhà nước, phản ánh bản chất giai cấp sâu sắc của nhà nước. Thực hiện chứng năng này ở nhà nước khác nhau cũng khác nhau.

- Chức năng xã hội (chức năng công quyền): thực hiện sự quản lý những hoạt động chung vì sự tồn tại của xã hội, thoả mãn một số nhu cầu chung của cộng đồng dân cư nằm dưới sự quản lý của nhà nước.

Tuy nhiên, thực hiện chứng năng này ở nhà nước khác nhau nó cũng khác nhau, và một giai cấp, ở những giai đoạn khác nhau, chứng năng xã hội của nhà nước cũng khác nhau.

+ Hai chức năng có quan hệ chặt chẽ với nhau, trong đó chức năng thống trị chính trị là cơ bản nhất, chi phối quan điểm, phương hướng và mức độ thực hiện chức năng xã hội; chức năng xã hội là cơ sở, điều kiện để nhà nước thực hiện chức năng thống trị chính trị, nhưng phải phụ thuộc và phục vụ cho chức năng thống trị chính trị. Song chức năng giai cấp chỉ có thể được thực hiện thông qua chức năng xã hội.

+ Mọi hoạt động của chức năng xã hội bao giờ cũng chỉ có giới hạn trong khuôn khổ lợi ích và phục vụ cho giai cấp thống trị.

+ Khi xã hội không còn giai cấp thì những nội dung thuộc chức năng xã hội sẽ do xã hội tự đảm nhận, và khi đó chế dộ tự quản của nhân dân được đảm nhận.

Ph. Ăngghen: “Ở khắp nơi, chức năng xã hội là cơ sở của sự thống trị chính trị; và sự thống trị chính trị cũng chỉ kéo dài chừng nào nó còn thực hiện chức năng xã hội đó của nó”[1].

---

[1] C. Mác và Ph. Ăngghen  toàn tập, tập 20, Nxb CTQG, H. 1995, tr. 253.