BẢO ĐẢM AN SINH XÃ HỘI CHO NHÓM TRẺ EM YẾU THẾ

 

Trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của đất nước. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định: bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em là vấn đề mang tính chiến lược trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, Người chỉ rõ: chăm sóc, giáo dục tốt các cháu là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân.

Trong những năm vừa qua, Đảng, Nhà nước, Quân đội ta luôn có những chính sách đúng đắn, ưu tiên hàng đầu cho sự nghiệp giáo dục, bảo vệ và chăm sóc trẻ em. Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 20 ngày 5/11/2012 về việc Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em trong tình hình mới. Các tổ chức chính trị - xã hội luôn quan tâm bảo vệ, chăm sóc và giáo dục nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho trẻ em, dành những sự chăm sóc, giúp đỡ cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, để các cháu được chăm sóc nuôi dưỡng, bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần, để không để ai bị bỏ lại phía sau.

Theo khoản 10 Điều 4, Luật trẻ em năm 2016 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/06/2017) quy định trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt là trẻ em không đủ điều kiện thực hiện được quyền sống, quyền được bảo vệ, quyền được chăm sóc, nuôi dưỡng, quyền học tập, cần có sự hỗ trợ, can thiệp đặc biệt của Nhà nước, gia đình và xã hội để được an toàn, hòa nhập gia đình, cộng đồng.

Đồng thời, tại Điều 10 Luật này quy định trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt bao gồm các nhóm sau đây:                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

Trẻ em mồ côi cả cha và mẹ; Trẻ em bị bỏ rơi; Trẻ em không nơi nương tựa; Trẻ em khuyết tật; Trẻ em nhiễm HIV/AIDS; Trẻ em vi phạm pháp luật; Trẻ em nghiện ma túy; Trẻ em phải bỏ học kiếm sống chưa hoàn thành phổ cập giáo dục trung học cơ sở; Trẻ em bị tổn hại nghiêm trọng về thể chất và tinh thần do bị bạo lực; Trẻ em bị bóc lột; Trẻ em bị xâm hại tình dục; Trẻ em bị mua bán; Trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bệnh phải điều trị dài ngày thuộc hộ nghèo hoặc hộ cận nghèo; Trẻ em di cư, trẻ em lánh nạn, tị nạn chưa xác định được cha mẹ hoặc không có người chăm sóc.

Quyền trẻ em là tất cả những gì trẻ em cần có để được sống và lớn lên một cách lành mạnh và an toàn.

Điều 34 Hiến pháp năm 2013 ghi nhận: “Công dân có quyền được bảo đảm an sinh xã hội”.

Luật trẻ em 2016 (có hiệu lực ngày 1.7.2017), tại Điều 32. Quyền được bảo đảm an sinh xã hội.

Trẻ em là công dân Việt Nam được bảo đảm an sinh xã hội theo quy định của pháp luật phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội nơi trẻ em sinh sống và điều kiện của cha, mẹ hoặc người chăm sóc trẻ em.

Theo Nghị định số 56/2017/NĐ-CP, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt sẽ được Nhà nước hỗ trợ chăm sóc sức khỏe; trợ giúp xã hội; giáo dục, đào tạo...

Những chính sách an sinh xã hội trợ giúp nhóm trẻ có hoàn cảnh        đặc biệt:     

Thứ nhất, chính sách chăm sóc sức khỏe: được nhà nước đóng hoặc hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế; được Nhà nước trả hoặc hỗ trợ trả chi phí khám bệnh, chữa bệnh hoặc giám định sức khỏe; được hưởng các chính sách chăm sóc sức khỏe khác

Thứ hai, chính sách trợ cấp xã hội: nhà nước thực hiện chế độ trợ cấp hằng tháng đối với cá nhân, gia đình nhận chăm sóc thay thế; hỗ trợ chi phí mai táng và chế độ trợ cấp, trợ giúp khác; hỗ trợ tiền ăn, ở, đi lại theo quy định của pháp luật về chính sách trợ giúp xã hội cho trẻ em bị xâm hại và trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt đang được bảo vệ khẩn cấp theo quy định.

Thứ ba, chính sách giáo dục đào tạo: được miễn, giảm học phí và hỗ trợ chi phí học tập

Thứ tư, chính sách trợ giúp pháp lý

Thứ năm, các chính sách khác: trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được hỗ trợ tư vấn, trị liệu tâm lý và các dịch vụ bảo vệ trẻ em khác theo quy định tại Điều 48, 49, 50 Luật trẻ em.

Những thành tựu to lớn của hơn 35 năm đổi mới đã mang đến những điều kiện thuận lợi cả về vật chất và tinh thần để thực hiện chăm sóc, bảo vệ trẻ em. Đến nay, tất cả trẻ em dưới 6 tuổi được Nhà nước cấp bảo hiểm y tế miễn phí; gần 100% trẻ em dưới 1 tuổi được tham gia tiêm chủng mở rộng; gần 100% trẻ em 5 tuổi được đi học mẫu giáo; Nhà nước không thu học phí đối với học sinh học tiểu học; khoảng 90% trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được hưởng chính sách trợ giúp xã hội.

Tuy nhiên, do tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu, hậu quả dai dẳng chiến tranh để lại, mặt trái nền kinh tế thị trường, dịch bệnh diễn biến phức tạp, trong đó có đại dịch Covid-19, đã đẩy nhiều trẻ em vào hoàn cảnh mồ côi cha mẹ, bị bỏ rơi, không nơi nương tựa, cần được sự chung tay giúp sức của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Bảo đảm an sinh xã hội để tất cả trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt đều có quyền học tập, phát triển đầy đủ. Vì hạnh phúc của trẻ thơ, mỗi chúng ta nỗ lực để có các con có cuộc sống đầy đủ cả về thể chất và tinh thần, trở thành công dân có ích cho xã hội.