XÂY DỰNG TINH THẦN ĐOÀN KẾT ĐỒNG CHÍ, ĐỒNG ĐỘI

 

XÂY DỰNG TINH THẦN ĐOÀN KẾT ĐỒNG CHÍ, ĐỒNG ĐỘI

 

Trải qua hơn 75 năm xây dựng, chiến đấu, trưởng thành, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh; mà thường xuyên, trực tiếp là Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng; với tất cả tình cảm thương yêu, giúp đỡ, bảo bọc, chở che của cấp ủy đảng, chính quyền, nhân dân vùng đồng bằng sông Cửu Long; cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang (LLVT) Quân khu 9 luôn phát huy tinh thần cách mạng, trung thành vô hạn với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân; dũng cảm, kiên cường, mưu trí, sáng tạo, vượt qua muôn ngàn khó khăn, thử thách, lập nhiều thành tích xuất sắc trong đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước; cũng như trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN) và làm nghĩa vụ quốc tế. Một trong những thành tố góp phần xây đắp nên các giá trị truyền thống quý báu, vẻ vang đó là tinh thần đoàn kết, chung sức, chung lòng, không quản hy sinh, gian khổ của bao thế hệ cha anh đi trước cùng các thế hệ tiếp nối hôm nay.

Hiện nay, tình hình thế giới, khu vực, trong nước có những diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường, thời cơ và thách thức đan xen; tận dụng ưu thế về khoa học công nghệ, chủ nghĩa đế quốc các thế lực thù địch đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, thực hiện “phi chính trị hóa” quân đội, hòng xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng, làm lu mờ bản chất truyền thống “Bộ đội Cụ Hồ”, chia rẽ các mối quan hệ đoàn kết; cùng với đó, những tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, nhất là diễn biến phức tạp, kéo dài của dịch Covid-19 đã ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lí, tình cảm và quá trình thực hiện nhiệm vụ của bộ đội. Vì vậy, sự nghiệp xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam“cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại” đòi hỏi phải không ngừng nâng cao chất lượng toàn diện về mọi mặt; trong đó, xây dựng tinh thần đoàn kết đồng chí, đồng đội ở đơn vị cơ sở là một trong những nội dung, biện pháp mang tính cơ bản nhằm giữ vững, phát huy bản chất, truyền thống tốt đẹp của quân đội nói chung, LLVT Quân khu 9 nói riêng.

          I. QUAN NIỆM, ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA TÌNH ĐỒNG CHÍ, ĐỒNG ĐỘI, TINH THẦN ĐOÀN KẾT NỘI BỘ TRONG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM

          1. Quan niệm, lịch sử hình thành tình đồng chí, đồng đội, đoàn kết nội bộ

a) Quan niệm về đồng chí, đồng đội; tình đồng chí, đồng đội; đoàn kết nội bộ

* Theo Từ điển Tiếng Việt: “đồng chí” là cách gọi và xưng hô của những người cùng tổ chức, cùng chung chí hướng chính trị, cùng đội ngũ…; “đồng đội” là những người cùng đội ngũ chiến đấu, là bạn đồng đội. Như vậy, “đồng chí”, “đồng đội” được bắt nguồn từ sự thống nhất cao về lợi ích, thể hiện sự bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ của những người cùng chung mục tiêu, lý tưởng trong một tổ chức, đơn vị nhất định.

Đây là cách gọi, cách xưng hô với nhau hằng ngày của một người, một nhóm người cùng chung mục tiêu, lý tưởng, môi trường học tập, lao động, công tác trong một tổ chức, đơn vị nhất định, luôn có sự trao đổi, phối hợp, hợp tác, chia sẻ với nhau trong thực hiện nhiệm vụ được giao. Cách gọi, cách xưng hô đồng chí, đồng đội không phải là bất biến, nó sẽ thay đổi khi các thành viên trong tổ chức, đơn vị đó chuyển đổi sang lĩnh vực khác mà không cùng chung mục tiêu, lý tưởng…

* Tình đồng chí, đồng đội là mối quan hệ giữa quân nhân với quân nhân (công nhân viên chức và lao động quốc phòng) trong quân đội là phạm trù phản ánh mối quan hệ gắn bó mật thiết giữa lãnh đạo, chỉ huy và phục tùng, được hình thành, củng cố, phát triển cùng với lịch sử xây dựng, chiến đấu, trưởng thành, chiến thắng của Quân đội ta, được nâng lên thành tình cảm đặc biệt, thiêng liêng, cao quý.

*  Đoàn kết nội bộ quân đội là sự gắn kết chặt chẽ giữa quân nhân với quân nhân, quân nhân với tổ chức, các tổ chức trong quân đội với nhau trên cơ sở tình thương yêu đồng chí, dưới sự lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, sự chỉ đạo của chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy, cơ quan chính trị các cấp, nhằm thực hiện thắng lợi chức năng nhiệm vụ của đơn vị, quân đội.

b) Lịch sử hình thành tình đồng chí, đồng đội, đoàn kết nội bộ

Tình đồng chí, đồng đội, đoàn kết nội bộ quân đội một mặt được hình thành, củng cố, phát triển dựa trên chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật Nhà nước; chức năng, nhiệm vụ, điều lệnh, điều lệ, chế độ quy định của quân đội, đơn vị; mặt khác, còn được dựa trên tình thương yêu giai cấp, tinh thần đoàn kết, gắn bó keo sơn như ruột thịt giữa những con người cùng chung chí hướng, mục tiêu, lý tưởng, cùng thực hiện nhiệm vụ cao cả và rất vinh quang của người quân nhân cách mạng mà Đảng, Nhà nước, Nhân dân tin tưởng giao phó. Tình đồng chí, đồng đội vừa là thuộc tính bản chất của quân đội cách mạng, vừa là một trong những cơ sở tạo nên giá trị văn hóa quân sự tốt đẹp thấm sâu, thấm đậm trong đời sống tinh thần của bộ đội, là phẩm chất đặc biệt trong nhân cách người quân nhân cách mạng - “Bộ đội Cụ Hồ”.

Lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta luôn diễn ra trong điều kiện phải vượt qua những khó khăn về địa lý, thời tiết, khí hậu khắc nghiệt; phải đấu tranh chống lại các thế lực ngoại xâm có tiềm lực kinh tế, quân sự… lớn hơn ta nhiều lần. Quá trình đó, đã hình thành nên cốt cách, phẩm giá và lẽ sống cao đẹp của người Việt: “Nhiễu điều phủ lấy giá gương/ Người trong một nước phải thương nhau cùng”, “Thương người như thể thương thân”… và các giá trị văn hóa quân sự Việt Nam: “Tướng sĩ một lòng phụ tử/ Hòa nước sông chén rượu ngọt ngào”, “Lớp cha trước, lớp con sau/ Đã thành đồng chí chung câu quân hành”…, được các thế hệ cán bộ, chiến sĩ kế thừa, gìn giữ, nâng niu trong tình đồng chí, đồng đội - sự hội tụ, kết tinh của bản lĩnh chính trị, mục tiêu, lý tưởng chiến đấu, tính nhân văn cao đẹp của từng quân nhân, tập thể quân nhân; góp phần tạo nên sức mạnh chiến đấu, chiến thắng, lập nên những chiến công hiển hách, xứng đáng với lời khen tặng và sự ghi nhận của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Quân đội ta là quân đội anh hùng của một dân tộc anh hùng.

Qua đây ta thấy tinh thần đoàn kết, tình đồng chí, đồng đội là kết quả của sự phát triển những giá trị, truyền thống, đạo đức, văn hóa tốt đẹp của dân tộc, kết hợp với bản chất cách mạng, khoa học, tinh thần quốc tế vô sản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; thể hiện sự thống nhất về mục tiêu, lý tưởng chiến đấu, bản chất, lợi ích giai cấp, bình đẳng về quyền và nghĩa vụ, thương yêu gắn bó keo sơn của những người cùng chung một tổ chức, cơ quan, đơn vị, cùng đội ngũ…

2. Những đặc trưng cơ bản của tình đồng chí, đồng đội và tinh thần đoàn kết nội bộ

Tình đồng chí, đồng đội, tinh thần đoàn kết nội bộ trong thực tiễn là sự gắn kết chặt chẽ giữa quân nhân với quân nhân, quân nhân với tổ chức, các tổ chức với nhau trên cơ sở tình thương yêu đồng chí, dưới sự lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, sự chỉ đạo của chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy, cơ quan chính trị các cấp, nhằm thực hiện thắng lợi chức năng nhiệm vụ của đơn vị; với biểu hiện đặc trưng cơ bản là:

a) Cùng chung mục tiêu, lý tưởng chiến đấu

Đây là đặc trưng cơ bản nhất thể hiện sâu đậm về tình đồng chí, đồng đội, phản ánh mối quan hệ đặc biệt của những con người cùng bản chất giai cấp công nhân, chung mục tiêu, lý tưởng chiến đấu vì độc lập dân tộc (ĐLDT) và CNXH, vì hạnh phúc của nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Cán bộ, chiến sĩ là con em các tầng lớp nhân dân trong cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam trên khắp mọi miền đất nước, thực hiện nghĩa vụ, vinh dự và trách nhiệm thiêng liêng của người công dân với nhiệm vụ xây dựng quân đội, bảo vệ Tổ quốc; không phân biệt tuổi tác, dân tộc, tôn giáo, trình độ học vấn, vùng miền, cấp bậc, chức vụ… luôn coi nhau là đồng chí, đồng đội, cùng nhau chia sẻ cả niềm vui, nỗi buồn, khó khăn, hoạn nạn, sẵn sàng nhận gian khổ, hy sinh về mình, nhường cơm, sẻ áo cho đồng đội. Lực lượng hùng hậu, với nhiều quân, binh chủng khác nhau, đóng quân trên mọi vùng miền, nhưng đều cùng chung một chí hướng, mục tiêu, lý tưởng và phương châm hành động: “...trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì CNXH, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”. Đây chính là nhân tố quan trọng hàng đầu tạo nên sức mạnh đoàn kết to lớn để Quân đội ta, từ cơ sở đến toàn quân, tuy có hàng trăm ngàn người, nhưng tất cả đều như một, chung chí hướng, một lòng, một dạ phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân vô điều kiện; đã tạo nên sức mạnh để chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược, không ngừng lớn mạnh, trưởng thành.

b) Tôn trọng và tin tưởng lẫn nhau

Tôn trọng, tin tưởng lẫn nhau là biểu hiện cao nhất về tinh thần đoàn kết, gắn bó keo sơn giữa những người đồng chí, đồng đội trong đội quân cách mạng từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu, hy sinh, có giác ngộ chính trị sâu sắc, có tổ chức chặt chẽ, có kỷ luật tự giác, nghiêm minh.

Ngay từ ngày đầu mới được thành lập (22/12/1944), Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân - tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam đã tuyên thệ: “Xin thề: hết sức ái hộ các bạn chiến đấu, trong đội cũng như ái hộ bản thân, hết lòng giúp nhau trong lúc thường cũng như lúc ra trận”. Lời thề trên phản ánh sâu sắc tinh thần đoàn kết, gắn bó, tôn trọng, tin cậy lẫn nhau của cán bộ, chiến sĩ trong đội quân cách mạng ngay từ những ngày đầu mới thành lập và tiếp tục được bổ sung, phát triển, trở thành lời thề danh dự của người quân nhân: “Đoàn kết chặt chẽ với nhau như ruột thịt trên tình thương yêu giai cấp; hết lòng giúp đỡ nhau lúc thường cũng như lúc ra trận; thực hiện toàn quân một ý chí”.

Đặc trưng này là nhân tố cơ bản để hình thành nên tinh thần đoàn kết đồng chí, đồng đội, để mỗi người lính Cụ Hồ sẵn sàng nhận mọi nhiệm vụ với quyết tâm chính trị cao nhất, dù đó là nhiệm vụ hết sức vất vả, gian nan, có thể phải chấp nhận hy sinh, nhưng không hề nao núng, tính toán thiệt hơn, đã tạo nên những giá trị cao đẹp, thiêng liêng, riêng có. Sự hy sinh quên mình vì đồng chí, đồng đội là kết quả giáo dục, rèn luyện của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh; sự nỗ lực phấn đấu, tu dưỡng, rèn luyện của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ trong quân đội qua các thời kỳ, phản ánh bản chất cách mạng, phẩm giá cao đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”.

Điều đó chứng minh là trong Quân đội ta từ cơ sở đến toàn quân luôn sống với nhau có tình có nghĩa, bình đẳng về chính trị trên tình thương yêu giai cấp và tình cảm cách mạng, toàn tâm toàn ý phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, không ngừng rèn luyện, nâng cao năng lực, trình độ, bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức cách mạng, đem hết sức mình cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện thắng lợi những mục tiêu, nhiệm vụ quân sự quốc phòng trong tình hình mới.

c) Yêu thương, giúp đỡ nhau lúc thường cũng như lúc chiến đấu

Đây là đặc trưng riêng có trong tình đồng chí, đồng đội của “Bộ đội Cụ Hồ”, phản ánh các mối quan hệ cơ bản của từng quân nhân và trong tập thể quân nhân.

Biểu hiện đặc trưng này là sự kế thừa, phát triển tinh thần đoàn kết, thương yêu, sống nhân ái, nghĩa tình, thủy chung, bao dung, độ lượng của dân tộc Việt Nam: “Bầu ơi thương lấy bí cùng/ Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”; gắn kết chặt chẽ với tình thương yêu giai cấp của những con người cùng chung mục tiêu, lý tưởng chiến đấu, hệ tư tưởng cách mạng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; được bồi đắp bởi tính cộng đồng và truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, tạo thành những giá trị bền vững, mang bản sắc riêng. Phẩm chất yêu thương, sẵn sàng giúp đỡ nhau vô tư, trong sáng, thủy chung đã gắn kết những con người dù không cùng chung dòng họ, quê hương, dân tộc, tôn giáo… nhưng tự cảm nhận sâu sắc sự đồng điệu, cảm thông, chia sẻ chân thành, gần gũi như anh em ruột thịt, tạo nên sức mạnh, bản lĩnh, niềm tin vào thắng lợi, để họ sẵn sàng “đồng cam, cộng khổ”, “chia ngọt, sẻ bùi”, vượt qua gian khó, hiểm nguy, hy sinh vì nền độc lập của Tổ quốc, tự do, hạnh phúc, của nhân dân.

Nội dung này còn được thể hiện ở sự nghiêm khắc với bản thân, sống có nguyên tắc, nhưng lại hết lòng độ lượng, bao dung với đồng đội, với nhân dân và cả đối với tù hàng binh; luôn có thái độ chân thành, khiêm tốn, đoàn kết, tin cậy. Cấp trên tôn trọng danh dự, thương yêu, giúp đỡ, lắng nghe ý kiến, tâm tư, nguyện vọng của cấp dưới; gương mẫu về đạo đức, lối sống, hành động để cấp dưới học tập và noi theo, lúc sinh thời Bác đã căn dặn: “Từ tiểu đội trưởng trở lên, từ Tổng Tư lệnh trở xuống, phải săn sóc đời sống vật chất, tinh thần của đội viên, phải xem đội viên ăn uống như thế nào, phải hiểu nguyện vọng và thắc mắc của đội viên. Bộ đội chưa ăn cơm, cán bộ không được kêu mình đói. Bộ đội chưa đủ áo mặc, cán bộ không được kêu mình rét. Bộ đội chưa đủ chỗ ở, cán bộ không được kêu mình mệt”. Cấp dưới trong bất cứ điều kiện, hoàn cảnh nào, cũng luôn tôn kính và “Tuyệt đối phục tùng mệnh lệnh cấp trên; khi nhận bất cứ nhiệm vụ gì đều tận tâm, tận lực thi hành nhanh chóng và chính xác”.

Điều này được thể hiện phong phú, sinh động trong các cuộc chiến tranh chống lại sự xâm lược, đô hộ của thực dân, đế quốc để giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước; bảo vệ biên giới phía Bắc, biên giới Tây Nam, chủ quyền biển, đảo; trong phòng chống thiên tai, thảm họa; thực hiện nhiệm vụ quốc tế. Dù khó khăn, gian khổ, ác liệt của chiến tranh, thiên tai, thảm họa… nhưng không hề nao núng, toan tính thiệt hơn; thực hiện nhiệm vụ với quyết tâm chính trị cao nhất và sẵn sàng nhường thuận lợi cho đồng đội, nhận khó khăn, gian khổ về mình, hy sinh vì độc lập dân tộc, vì chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, vì hạnh phúc, tự do của Nhân dân.

Ở đơn vị cơ sở hiện nay chính là tình yêu thương đồng chí, đồng đội như anh em ruột thịt, gắn bó keo sơn, chia ngọt sẻ bùi, đồng cam cộng khổ; sẵn sàng nhận khó khăn, gian khổ, hy sinh về mình; nhường cơm, sẻ áo cho đồng chí, đồng đội; tin tưởng lẫn nhau, tôn trọng, quan tâm, giúp đỡ nhau vượt qua mọi khó khăn, gian khổ để hoàn thành tốt nhiệm vụ.

d) Đoàn kết hiệp đồng, lập công tập thể

Đây là đặc trưng thuộc về truyền thống, bản chất và nguyên tắc trong xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội ta.

Mục đích là tạo nên sức mạnh để cùng nhau phấn đấu thực hiện thắng lợi mục tiêu, lý tưởng cách mạng và mọi nhiệm vụ được giao; là biểu hiện cao nhất của sự gắn kết chặt chẽ giữa cấp trên với cấp dưới, cán bộ với chiến sĩ, bộ đội với bộ đội, cá nhân với đơn vị, các tổ chức trong quân đội với nhau và đoàn kết quân dân trên cơ sở tình thương yêu giai cấp, tình con người, tình đồng chí, đồng đội. Đây là một nội dung quan trọng, có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc kể cả trong thời chiến và thời bình, trong chiến đấu và xây dựng, trong lao động sản xuất, công tác và học tập. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “…đoàn kết là sức mạnh, cách mạng nhờ đoàn kết mà thắng lợi, kháng chiến nhờ đoàn kết mà thành công…”.

Thực tiễn đã chứng minh, thành công trong xây dựng và thắng lợi trong chiến đấu được bắt nguồn từ tinh thần đoàn kết toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta, là sự thống nhất cao giữa lãnh đạo với quần chúng, giữa bộ đội với nhân dân, tiền tuyến với hậu phương, cán bộ với chiến sĩ. Là một quân đội cách mạng, cán bộ, chiến sĩ trong quân đội bình đẳng về chính trị, cùng chung bản chất giai cấp, lý tưởng cách mạng và mục đích phục vụ đối với Đảng, Tổ quốc và nhân dân. Mối quan hệ trên - dưới, cán bộ - chiến sĩ được xây dựng trên cơ sở tình cảm cách mạng, tình thương yêu giai cấp, tình đồng chí, đồng đội, giữa những người bạn chiến đấu cho mục tiêu, lý tưởng cao đẹp. Vì vậy, đoàn kết, thống nhất, hiệp đồng chặt chẽ, tất cả vì mục tiêu hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao trong quân đội ta có cơ sở khoa học và cách mạng, là nhân tố hết sức quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến thắng lợi trong từng trận chiến đấu, trong cả cuộc chiến tranh và trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ vững chắc Tổ quốc thời kỳ mới.

Hiện nay ở đơn vị cơ sở chính là sự đồng thuận trong tập thể quân nhân về nhận thức, hành động trong chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu; học tập, công tác và lao động sản xuất…; lấy tập thể làm gia đình, đồng chí, đồng đội là anh em, đơn vị là nhà; thông cảm với nhau trong công tác, sinh hoạt hàng ngày; cởi mở, chân tình, dân chủ bàn bạc thống nhất; giải quyết hài hòa về lợi ích; thưởng phạt công minh; không để xảy ra “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ bên trong nội bộ.

đ) Trung thực, thẳng thắn, đề cao tự phê bình và phê bình, giúp nhau cùng tiến bộ

Là đặc trưng căn cốt trong đạo đức cách mạng của người quân nhân, là cơ sở để củng cố, phát triển bền vững môi trường dân chủ, tình thương yêu, đoàn kết, thống nhất.

Người quân nhân cách mạng nhất thiết phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng thì mới hoàn thành được chức năng, nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân tin tưởng giao phó; đạo đức cách mạng giúp cho mỗi cán bộ, chiến sĩ trong Quân đội ta luôn vững vàng trong mọi thử thách. Phẩm chất đạo đức trung thực, thẳng thắn, đề cao tự phê bình và phê bình, giúp nhau cùng tiến bộ được kế thừa từ truyền thống tốt đẹp của quê hương, dòng họ; là kết quả của quá trình giáo dục, rèn luyện từ gia đình, nhà trường và được củng cố, phát triển bền vững trong quân đội, để không ngừng hoàn thiện nhân cách người quân nhân cách mạng.

Trung thực, trước hết là phải trung thực với chính mình, trung thực với tổ chức, với đồng đội; trung thực trong cả ý nghĩ và hành động, từ việc nhỏ đến việc lớn, luôn nhất quán giữa lời nói và hành động. Cấp trên, nhất là cán bộ chủ trì càng phải thường xuyên nêu gương về tính trung thực, thật thà, thẳng thắn, nói đi đôi với làm, nỗ lực phấn đấu, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ để bộ đội học tập và noi theo.

Thẳng thắn, thể hiện ở việc luôn nghiêm túc trong sinh hoạt và công tác, thẳng thắn nhận và chịu trách nhiệm về những khuyết điểm của mình; mạnh dạn góp ý, phê bình với những hạn chế, khuyết điểm của tổ chức, của cấp trên và đồng chí, đồng đội để cùng nhau tiến bộ, trưởng thành.

Trung thực, thẳng thắn phải luôn gắn liền với khiêm tốn, giản dị. Nếu đức tính trung thực, thẳng thắn giúp người quân nhân bản lĩnh, dũng cảm trong chiến đấu, tự tin, tự trọng trong các quan hệ giao tiếp, nhân văn, nhân ái trong quan hệ đồng chí, đồng đội; thì sự khiêm tốn, giản dị giúp họ tránh xa những thất bại cả trên chiến trường và cuộc sống đời thường... Khiêm tốn, giản dị phải được thể hiện trong mọi lĩnh vực, như: Nói năng thận trọng, đúng mực, đúng điều lệnh, điều lệ; không quan trọng hóa, phức tạp hóa vấn đề, không khoa trương, độc tôn chân lý, không sính quyền lực; đối nhân xử thế có nghĩa, có tình, biết lắng nghe, chia sẻ, thấu hiểu tâm tư, nguyện vọng của đồng chí, đồng đội, của cấp dưới…

Đề cao tự phê bình và phê bình, giúp nhau cùng tiền bộ là nội dung có tính nguyên tắc, việc làm thường xuyên, hằng ngày. Luôn đề cao tự soi, tự sửa, khi tiếp thu phê bình phải cầu thị, tự giác nhận và sửa chữa khuyết điểm nghiêm túc. Khi phê bình phải khách quan, công tâm, thấu tình, đạt lý; dũng cảm đấu tranh vì lẽ phải, vì lợi ích chính đáng. Kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện nể nang, né tránh, ngại va chạm“dễ người, dễ ta”, thấy đúng không dám bảo vệ, thấy sai không dám đấu tranh; hứa suông, nói không đi đôi với làm; nói trong hội nghị khác, nói ngoài hội nghị khác, hoặc lợi dụng phê bình với động cơ không trong sáng.

Biểu hiện ở đơn vị cơ sở là đoàn kết, thống nhất trên cơ sở tôn trọng các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt, điều lệnh, điều lệ, chế độ quy định của quân đội. Thực hiện tự phê bình và phê bình chân thành, thẳng thắn, nhằm giúp đỡ nhau cùng tiến bộ. Mỗi tổ chức, mỗi cán bộ, đảng viên tự giác, trung thực, đánh giá khách quan, toàn diện…; thấy rõ ưu điểm mà phát huy, nhận ra khuyết điểm mà sửa chữa, coi trọng sự giáo dục, sự giúp đỡ chân thành của đồng chí, đồng đội, học tập lẫn nhau. Những trường hợp sai phạm nghiêm trọng mà không thành khẩn, không tự giác, tập thể giúp đỡ mà không tiếp thu thì phải xử lý thích đáng.

II. SỰ CẦN THIẾT XÂY DỰNG TINH THẦN ĐOÀN KẾT ĐỒNG CHÍ, ĐỒNG ĐỘI Ở ĐƠN VỊ CƠ SỞ

1. Xuất phát từ vị trí, vai trò quan trọng của đoàn kết

Đoàn kết là cội nguồn sức mạnh, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công”; trong đó, đoàn kết nội bộ là cơ sở nền tảng; trước hết là đoàn kết trong đảng, làm cơ sở vững chắc để xây dựng khối đoàn kết toàn dân. Trước lúc đi xa, Bác Hồ cặn dặn: “các đồng chí từ Trung ương đến các chi bộ cần phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình”. Đoàn kết các lực lượng, các dân tộc anh em trong cộng đồng dân tộc Việt Nam là một bộ phận rất quan trọng tạo nên sức mạnh của cách mạng nước ta. Tinh thần đoàn kết quân - dân, đoàn kết quốc tế, kết hợp với sức mạnh thời đại và quyết tâm chiến thắng kẻ thù đã nên chiến thắng vang dội trước thực dân Pháp xâm, đế quốc Mỹ; bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới, biển, đảo, sự toàn vẹn lãnh thổ; cũng như thực hiện thắng lợi các mục tiêu của cách mạng Việt Nam, trong thời kỳ mới.

Để tạo nên sức mạnh đoàn kết to lớn như vậy phải bắt nguồn từ cơ sở, phải xây dựng mối quan hệ đoàn kết chặt chẽ giữa từng cá nhân với nhau, giữa cá nhân với tổ chức, giữa các tổ chức với nhau... Đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân dân, đoàn kết quốc tế để tạo sức mạnh tổng hợp giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh, xây dựng cơ sở chính trị địa phương vững mạnh; phát huy sức mạnh của toàn dân, toàn quân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.

Mối quan hệ đoàn kết từ cơ sở đến toàn quân là nhân tố quan trọng góp phần vào việc xây dựng và củng cố niềm tin của cán bộ, chiến sĩ đối với cấp ủy, chỉ huy đơn vị; phát triển lên là tin tưởng, trung thành tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng và chế độ XHCN thực hiện thành công lý tưởng cách mạng, hoàn thành sứ mệnh lịch sử vẻ vang: “Trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”.

Xây dựng tinh thần đoàn kết đồng chí, đồng đội nhằm phát huy tính năng động, sáng tạo của từng cá nhân, các tổ chức, lực lượng; cùng với đó, tranh thủ sự đồng tình ủng hộ của cấp ủy, chính quyền, nhân dân và bạn bè quốc tế; qua đó góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ quân sự, quốc phòng của cơ quan, đơn vị. Đồng thời kiên quyết đấu tranh không để hình thành các nhóm lợi ích trong nội bộ hoặc bị chi phối bởi một nhóm lợi ích nào đó, gây tác động xấu, ảnh hưởng đến quan hệ đoàn kết, làm giảm sức mạnh tổng hợp và sức mạnh chiến đấu của quân đội.

2. Từ yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ quân đội trong thời kỳ mới.

Thời kỳ mới là thời kỳ Việt Nam thực hiện đầy đủ các cam kết trong cộng đồng, các tổ chức quốc tế mà chúng ta tham gia và hội nhập ngày càng sâu, rộng vào kinh tế khu vực, thế giới, với thời cơ, thách thức đan xen; kinh tế từng bước thoát khỏi trạng thái trì trệ, lấy lại đà tăng trưởng... Tình hình thế giới, khu vực, trong nước diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo; sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đứng trước nhiều khó khăn, thách thức: Bốn nguy cơ mà Đảng đã chỉ ra vẫn đang tồn tại, có mặt gay gắt hơn; tình trạng suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá” trong nội bộ và sự chống, phá ngày càng quyết liệt của các thế lực thù địch, các vấn đề an ninh phi truyền thống, biến đổi khí hậu... tiếp tục tác động mạnh, nhiều chiều đến công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; từ đó đòi hỏi phải nâng cao tinh thần đoàn kết, nỗ lực, tranh thủ thời cơ, vượt qua thách thức để phát triển.

Tiếp tục thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng CNXH đi đôi với bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN, ổn định và phát triển mọi mặt đời sống xã hội, bảo đảm phát triển bền vững mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”. Không có quốc phòng, an ninh mạnh, trật tự an toàn xã hội thì không thể có ổn định chính trị - xã hội và càng không thể đối phó thắng lợi với những âm mưu thủ đoạn phá hoại của kẻ thù; củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh, bảo đảm trật tự an toàn xã hội là góp phần thiết thực tạo ra môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác cho sự phát triển…; đây cũng là nội dung của mục tiêu ĐLDT gắn liền với CNXH. Cần nhận thức một cách toàn diện, thấu đáo về mối quan hệ giữa xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh; mục tiêu của sự kết hợp là khai thác, sử dụng có hiệu quả nguồn lực tổng hợp của quốc gia và chế độ nhằm bảo đảm cho phát triển ổn định, nhanh, bền vững; xây dựng quốc phòng, an ninh vững chắc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển kinh tế - xã hội là lợi ích cao nhất của Tổ quốc.

Trước yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng đã đặt ra cần phải tập trung xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”; nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu để thực sự là lực lượng chính trị tuyệt đối trung thành, tin cậy của Đảng, Nhà nước, Nhân dân. Toàn quân phải trên dưới một lòng đoàn kết, không ngừng đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện, đào tạo; cải tiến, đổi mới, nâng cấp vũ khí, trang bị phương tiện kỹ thuật đáp ứng yêu cầu tác chiến; phát triển khoa học quân sự, nghệ thuật chiến tranh nhân dân; tích cực tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giúp dân xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, phối hợp phòng chống thiên tai, thảm họa, cứu hộ, cứu nạn; tuyên truyền vận động Nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; phát huy sức mạnh toàn dân tộc bảo vệ tổ quốc, sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu thắng lợi; đồng thời tham gia hiệu quả lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc...

Tình hình nhiệm vụ mới đòi hỏi phải tăng cường hơn nữa mối quan hệ đoàn kết, từ cơ sở đến toàn quân là một khối đoàn kết, thống nhất ý chí và hành động. Đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân dân, đoàn kết quốc tế để phát huy nội lực, tranh thủ ngoại lực tạo thành sức mạnh tổng hợp để thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao. Mỗi tổ chức, mỗi cán bộ, chiến sĩ không ngừng quán triệt, nghiên cứu, vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết trong công tác, học tập, rèn luyện; nâng cao trình độ mọi mặt, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ XHCN; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước.

3. Từ yêu cầu Cuộc vận động phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới.

Tiếp tục cụ thể hóa việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Min, Cuộc vận động phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới, nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, đảng viên, quần chúng về truyền thống dân tộc, quân đội, đơn vị, địa phương; khơi dậy niềm vinh dự, tự hào là người quân nhân cách mạng của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng... Từ đó, nâng cao ý thức tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức, đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng; ra sức học tập, nâng cao trình độ, kiến thức, kinh nghiệm và phương pháp, tác phong công tác, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong tình hình mới; khắc phục mọi biểu hiện nhận thức không đúng, thiếu tinh thần trách nhiệm, làm việc cầm chừng, ngại khó, ngại khổ, hiệu quả công tác thấp, “bệnh thành tích” và các biểu hiện tiêu cực khác.

Cấp ủy, chỉ huy các cấp thường xuyên đổi mới nội dung, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng bản lĩnh chính trị, lập trường tư tưởng kiên định, vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, lối sống trong sạch, lành mạnh, giản dị, tinh thần đoàn kết, thương yêu đồng chí, đồng đội; đẩy mạnh xây dựng nền nếp chính quy, rèn luyện kỷ luật; phát huy truyền thống đoàn kết quân - dân, thực hiện quân với dân một ý chí; khắc phục khó khăn, mưu trí, sáng tạo, quyết chiến, quyết thắng; đảm bảo quân đội luôn là lực lượng nòng cốt, tin cậy trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xứng đáng với niềm tin yêu, sự kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Huy động mọi tổ chức, lực lượng tham gia với tinh thần tự giác, ý thức trách nhiệm cao; lấy cái đẹp bài trừ cái xấu, nhân tố tích cực đẩy lùi tiêu cực, xây dựng môi trường công tác trong sạch, lành mạnh, “xây” đi đôi với “chống”, giải quyết kịp thời, dứt điểm các đơn, thư tố cáo, khiếu nại; xử lý nghiêm những cán bộ, đảng viên vi phạm kỷ luật, thiếu tinh thần trách nhiệm; tích cực đấu tranh chống mọi biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, cá nhân chủ nghĩa, xử lý hài hòa các mối quan hệ, giữ vững sự đoàn kết, thống nhất.

4. Thực trạng xây dựng tình đoàn kết đồng chí, đồng đội trong quân đội, LLVT Quân khu.

Những năm qua, cấp ủy, tổ chức đảng, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy các cấp luôn nhận thức sâu sắc vị trí, ý nghĩa, sự cần thiết của việc xây dựng, củng cố, phát triển tình đồng chí, đồng đội, tinh thần đoàn kết nội bộ; luôn xác định đây là trách nhiệm của mọi tổ chức, mọi lực lượng và từng cá nhân; mà thường xuyên, chủ yếu là vai trò cấp ủy, chỉ huy, người đứng đầu; là một trong những yếu tố quan trọng góp phần xây dựng cơ quan, đơn vị, LLVT Quân khu, quân đội, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, ban hành đồng bộ các nghị quyết, chỉ thị, kế hoạch, chuẩn mực đạo đức phù hợp với chức năng, nhiệm vụ cụ thể và triển khai thực hiện nghiêm túc; phát huy tốt vai trò, trách nhiệm các tổ chức, lực lượng; tích cực xây dựng, củng cố, phát triển quan hệ đoàn kết, thống nhất, tình thương yêu đồng chí, đồng đội, nhất là trong cấp ủy, tổ chức đảng. Đội ngũ cấp ủy, cán bộ chủ trì các cấp luôn ra sức phấn đấu hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ, gương mẫu trong giải quyết các mối quan hệ… xây dựng bầu không khí dân chủ, tin tưởng, sẻ chia, tương thân, tương ái.

Cán bộ, chiến sĩ luôn tôn trọng, tin tưởng, thương yêu, giúp đỡ nhau như anh em một nhà, khi thuận lợi cũng như trong gian khó; nêu cao tinh thần đoàn kết, thống nhất, tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và Nhân dân; kiên định mục tiêu, lý tưởng chiến đấu vì ĐLDT và CNXH. Cán bộ có động cơ phấn đấu đúng đắn, gắn bó với đơn vị, sâu sát, gần gũi, tôn trọng, đồng cam, cộng khổ với bộ đội; chiến sỹ tôn trọng, tin tưởng và tuyệt đối phục tùng mệnh lệnh cấp trên, khi nhận bất cứ nhiệm vụ nào đều tận tâm, tận lực thi hành nhanh chóng, chính xác.

Các cơ quan, đơn vị đã cụ thể hóa việc xây dựng tình thương yêu đồng chí, đồng đội, tinh thần đoàn kết theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh bằng nhiều mô hình mới, cách làm sáng tạo, thiết thực để giúp đỡ nhau vừa hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao, vừa tiết kiệm để lập thân, lập nghiệp, ổn định và phát triển kinh tế gia đình tạo sự lan tỏa trong nội bộ, được xã hội ghi nhận, đánh giá cao; tiêu biểu như các mô hình: “Ngôi nhà 100 đồng”, “Tiết kiệm phụ cấp, hướng tới tương lai”, “Nuôi heo đất tiết kiệm”…

Tinh thần đoàn kết đồng chí, đồng đội được cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu thể hiện sâu sắc thông qua việc tôn trọng các nguyên tắc tổ chức, sinh hoạt đảng, điều lệnh, điều lệ, chế độ, quy định của quân đội, đơn vị. Đặc biệt là tinh thần tự phê bình và phê bình luôn được đề cao, với tinh thần thẳng thắn, chân thành, cầu thị, giúp đỡ nhau để cùng tiến bộ. Qua đó củng cố, phát triển, trở thành tài sản tinh thần rất thiêng liêng, cao quý trong nhận thức, tư tưởng, tình cảm của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ từ cơ sở đến toàn quân và cũng là nền tảng quan trọng tạo nên sức mạnh chiến đấu, chiến thắng của Quân đội ta.

Tuy nhiên, tình trạng vi phạm kỷ luật, pháp luật vẫn còn xảy ra ở một số cơ quan, đơn vị; các biểu hiện vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách; hiện tượng đoàn kết hình thức, đoàn kết xuôi chiều, kèn cựa địa vị, tranh chức, tranh quyền, tranh công đổ lỗi, đùn đẩy trách nhiệm; tâm lý nghi kị, bằng mặt không bằng lòng, độc đoán, gia trưởng, quan liêu, quân phiệt, cục bộ địa phương, lợi ích nhóm vẫn còn xảy ra; việc viết đơn thư nặc danh, khiếu nại, tố cáo vượt cấp có giảm, nhưng vẫn còn xảy ra. Cá biệt còn có cán bộ, đảng viên thiếu gương mẫu về phẩm chất lối sống, trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ; tư duy nhiệm kỳ, thực dụng, thiếu trung thực, toan tính, vun vén lợi ích cá nhân… chưa chấm dứt triệt để. Một số cán bộ, chiến sỹ có ý thức tổ chức kỷ luật kém, chưa tự giác tu dưỡng, học tập, rèn luyện; nhận thức về điều lệnh, điều lệ, chế độ quy định của quân đội, pháp luật của Nhà nước còn hạn chế, quen với lối sống tự do bên ngoài, sốc nổi, bốc đồng, có tâm lý a dua, đua đòi, ăn theo… kể cả hành vi tiêu cực, vi phạm pháp luật; khả năng kiềm chế kém, nóng nảy, khi có tình huống phát sinh mất bình tĩnh, gây gổ, làm mất đoàn kết nội bộ, thậm chí có hành vi hành hung đồng đội, cố ý gây thương tích… Những hạn chế, khuyết điểm trên đã trực tiếp ảnh hưởng đến hiệu quả lãnh đạo, chỉ huy và kết quả hoàn thành nhiệm vụ của đơn vị; khoét sâu mâu thuẫn, bất đồng trong nội bộ, ảnh hưởng đến phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ”, tình đồng chí, đồng đội, truyền thống đoàn kết và uy tín của đơn vị, Quân khu, Quân đội.

Việc thực hiện điều chỉnh tổ chức, lực lượng; cơ cấu, đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp đã tác động đến tư tưởng, đời sống của một bộ phận cán bộ, chiến sĩ. Một số đơn vị đóng quân phân tán, thực hiện nhiệm vụ ở biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn cũng ít nhiều ảnh hưởng đến kết quả công tác giáo dục, quản lý, rèn luyện bộ đội. Những tác động tiêu cực của mặt trái cơ chế thị trường; đời sống, hoàn cảnh gia đình của một bộ phận quân nhân còn gặp nhiều khó khăn, sự bùng nổ của internet, mạng xã hội… đang là những nhân tố trực tiếp ảnh hưởng đến việc xây dựng, củng cố, phát triển tinh thần đoàn kết đồng chí, đồng đội ở đơn vị cơ sở.

Cùng với đó, trước những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, khu vực, trong nước và tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, nhất là sự kéo dài, biến đổi khó lường của dịch Covid-19… các thế lực thù địch đã lợi dụng vào đó đẩy mạnh chống phá với những thủ đoạn thâm độc, tinh vi, xảo quyệt, ngày càng quyết liệt hơn; chúng đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” nhằm chia rẽ nội bộ; triệt để lợi dụng các vụ việc vi phạm kỷ luật, pháp luật của một số cán bộ, chiến sĩ để phát tán các thông tin sai trái, bình luận xuyên tạc sự thật, nhằm hạ thấp uy tín, bôi nhọ tình đồng chí, đồng đội, làm suy giảm lòng tin của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.

Trước thực trạng tình hình trên, việc xây dựng tinh thần đoàn kết đồng chí, đồng đội ở đơn vị cơ sở vừa là nhiệm vụ, vừa là giải pháp có ý nghĩa quan trọng cả trước mắt và lâu dài; thiết thực giữ vững, phát huy phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” trong thời kỳ mới, nâng cao chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu của quân đội nói chung, LLVT Quân khu nói riêng; góp phần quan trọng thúc đẩy cơ quan, đơn vị thực hiện thắng lợi nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, hoàn thành xuất sắc chức năng, nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước, nhân dân tin tưởng giao phó.

III. YÊU CẦU, BIỆN PHÁP XÂY DỰNG TINH THẦN ĐOÀN KẾT ĐỒNG CHÍ, ĐỒNG ĐỘI Ở ĐƠN VỊ VỊ CƠ SỞ TRONG LLVT QUÂN KHU

1. Yêu cầu

Một, Xây dựng tinh thần đoàn kết đồng chí, đồng đội phải trên cơ sở quán triệt nghiêm túc, nhận thức sâu sắc và thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của quân đội, đơn vị; chức trách, nhiệm vụ của quân nhân

Chức năng, nhiệm vụ của quân đội, của từng đơn vị cơ sở là sự cụ thể hóa tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng và Nhà nước ta, là biểu hiện cao nhất của sự tin tưởng mà Đảng, Nhà nước, Nhân dân dành cho Quân đội nhân dân Việt Nam.

Chức trách, nhiệm vụ của quân nhân là sự phân định trách nhiệm rõ ràng, cụ thể, khoa học, bảo đảm sự thống nhất cao từ trên xuống dưới, nhằm phát huy tốt nhất phẩm chất, năng lực, trách nhiệm của từng quân nhân, gắn với chức trách, nhiệm vụ, quyền hạn được phân công, tạo nên sức mạnh tổng hợp, thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao.

Xây dựng tinh thần đoàn kết đồng chí, đồng đội bền vững trong LLVT Quân khu đòi hỏi từ đơn vị cơ sở đến Quân khu, cấp ủy, chỉ huy các cấp, cán bộ, chiến sĩ phải quán triệt, nhận thức sâu sắc và thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ Quân đội, Quân khu, đơn vị; chức trách, nhiệm vụ cụ thể của cá nhân, coi đây là tiền đề quan trọng để xác định các chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện. Đây cũng chính là căn cứ quan trọng để hóa giải các điểm khác biệt của từng người, khi đã đứng trong hàng ngũ của quân đội, cùng đơn vị thì đều cùng chung mục tiêu, lý tưởng chiến đấu cao đẹp vì ĐLDT và CNXH. Mọi quân nhân tuyệt đối phục tùng lãnh đạo, chỉ huy, chấp hành nghiêm mệnh lệnh, chỉ thị của cấp trên và điều lệnh, điều lệ, chế độ, quy định của quân đội, đơn vị; luôn ra sức rèn luyện ý chí chiến đấu, khắc phục khó khăn, không sợ hy sinh gian khổ, quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Căn cứ chức năng, chức trách, nhiệm vụ của đơn vị và từng cá nhân để đẩy mạnh công tác giáo dục, tuyên truyền, cổ vũ, động viên, hướng mọi hoạt động của bộ đội vào mục tiêu hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ của đơn vị, chức trách, nhiệm vụ được giao, ra sức phấn đấu, tu dưỡng, rèn luyện ở mọi lúc, mọi nơi; giải quyết tốt các mối quan hệ, gắn mình và coi cơ quan, đơn vị là nhà, đồng chí, đồng đội là người thân, anh em ruột thịt.

Hai, Phát huy trách nhiệm, sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các tổ chức, các lực lượng, nòng cốt là đội ngũ cán bộ, đảng viên trong xây dựng tinh thần đoàn kết đồng chí, đồng đội ở đơn vị cơ sở

Đây là yêu cầu cơ bản, xuyên suốt nhằm tạo sự thống nhất về nhận thức tư tưởng, động cơ, trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng, góp phần xây dựng bầu không khí tích cực cùng nhau khắc phục khó khăn, quyết tâm hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ.

Xây dựng tình thương yêu đồng chí, đồng đội, chính là xây dựng nền tảng vững chắc cho việc xây dựng tinh thần đoàn kết, thống nhất trong đơn vị; vừa là mục tiêu, vừa là biện pháp trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, là trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy, các tổ chức, lực lượng.

Tổ chức đảng, tổ chức chỉ huy, tổ chức quần chúng và Hội đồng quân nhân, căn cứ tình hình, nhiệm vụ, đặc điểm tâm lý của các đối tượng trong đơn vị để xác định đúng, trúng chủ đề, nội dung sinh hoạt chính trị tư tưởng cho bộ đội; thông qua đó lồng ghép tuyên truyền, giáo dục, định hướng để mọi thành viên nhận rõ sự cần thiết, vai trò quan trọng, đề cao trách nhiệm, tích cực, tự giác tham gia xây dựng đơn vị có bầu không khí dân chủ, tinh thần đoàn kết, thống nhất, tin cậy, tình thương yêu, gắn bó đồng chí, đồng đội.

Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải thường xuyên đề cao trách nhiệm, gắn mình với đơn vị, nỗ lực trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ với quyết tâm cao nhất; trung thực, chân thành, gần gũi, sẵn sàng giúp đỡ đồng chí, đồng đội với động cơ, thái độ trong sáng, vô tư, mình vì mọi người. Trong đó, đội ngũ cán bộ chủ trì các cấp với chức vụ, quyền hạn được giao; cùng phẩm chất, năng lực, uy tín, tác phong công tác được học tập, rèn luyện, phải phát huy cao độ vai trò, trách nhiệm, sâu sát, tỉ mỉ, gần gũi, chia sẻ với bộ đội tạo nên hiệu ứng tích cực, nhân lên những giá trị tốt đẹp của tình đồng chí, đồng đội, xây dựng tinh thần đoàn nội bộ cao.

Ba, Thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt quy chế dân chủ trong mọi hoạt động của đơn vị, để bộ đội biết, bộ đội bàn, bộ đội làm và bộ đội kiểm tra, giám sát

Dân chủ, công khai, minh bạch là những yếu tố có tầm quan trọng rất lớn đối với công tác quản lý, chỉ huy, xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện mẫu mực, tiêu biểu. Thực hành dân chủ rộng rãi là hoạt động thiết thực xây dựng bầu không khí tin cậy, đoàn kết trong đơn vị, để cán bộ, chiến sĩ tin tưởng vào sự lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng; tự giác phục tùng mệnh lệnh người chỉ huy; tận tâm, tận lực, sáng tạo trong thực hiện chức tránh, nhiệm vụ được giao, không ngại gian khổ, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì Tổ quốc, vì nhân dân... Thực tiễn đã chứng minh ở đâu, khi nào lãnh đạo, chỉ huy đơn vị thực hiện tốt quy chế dân chủ, công khai, minh bạch mọi lĩnh vực, để bộ đội biết, bộ đội bàn, bộ đội thực hiện và kiểm tra, giám sát thì ở đó sẽ luôn có sự đoàn kết, thống nhất cao, tình thương yêu đồng chí, đồng đội theo đó được củng cố, phát triển bền vững, lan toả sâu rộng.

Cấp uỷ, chỉ huy bên cạnh việc lãnh đạo, chỉ đạo duy trì tốt chế độ, nền nếp sinh hoạt và phát huy vai trò của các tổ chức đảng, đoàn thanh niên, hội phụ nữ, công đoàn cơ sở và Hội đồng quân nhân; cần phải ban hành đồng bộ, duy trì thực hiện nghiêm các quy chế, quy định như: Quy chế lãnh đạo công tác cán bộ, nhà đất, tài chính, xăng dầu, thi đua - khen thưởng... niêm yết công khai để mọi người biết, thực hiện và giám sát việc thực hiện. Như vậy, sẽ tạo được bầu không khí dân chủ, tin cậy, phát huy tốt trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ, kịp thời giải quyết thấu đáo mọi ý kiến, thắc mắc, không để bức xúc tích tụ, gây mất đoàn kết nội bộ.

Bốn, Kết hợp chặt chẽ giữa “xây” với “chống”,  lấy “xây”  làm chính

Đây là yêu cầu có tính nguyên tắc để xây dựng, củng cố, phát triển tinh thần đoàn kết đồng chí, đồng đội ở đơn vị cơ sở.

Cấp ủy, tổ chức đảng, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy, cơ quan chính trị các cấp cần quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra việc xây dựng, phát triển và phát huy mặt tích cực, tiến bộ của cán bộ, chiến sĩ trong cơ quan, đơn vị, không ngừng nhân rộng những tập thể, cá nhân điển hình tiên tiến tiêu biểu, để ngăn chặn, đẩy lùi, khắc phục những mặt tiêu cực, lạc hậu; xử lý nghiêm những hành vi vi phạm pháp luật, kỷ luật. Kết hợp chặt chẽ việc xây dựng, rèn luyện phẩm chất, đạo đức, lối sống trong sạch, lành mạnh; ý chí, quyết tâm, ý thức tổ chức kỷ luật với đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực, suy thoái về phẩm chất đạo đức, lối sống, vô tổ chức, kỷ luật, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” và các hoạt động chống phá của các thế lực thù địch, các phần tử xấu nhằm mua chuộc, lôi kéo bộ đội sa ngã vào các tệ nạn xã hội làm ảnh hưởng đến hình ảnh, uy tín của quân đội, đơn vị.

Kết hợp tốt giữa “xây” với “chống” trong xây dựng, củng cố, phát triển tinh thần đoàn kết đồng chí, đồng đội phải được gắn kết chặt chẽ với thực hiện nhiệm vụ chính trị và hoạt động của đơn vị, địa phương. Cấp ủy, chỉ huy, cơ quan chính trị đơn vị phải chủ động phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, đoàn thể địa phương nơi đóng quân, gia đình quân nhân để nắm chắc, quản lý tốt mọi mối quan hệ xã hội của bộ đội; kịp thời giải quyết thấu đáo các tình huống, không để bị động bất ngờ. Như vậy, sẽ làm tăng giá trị của việc “xây”, nâng cao hiệu quả của việc “chống”, thiết thực củng cố, phát triển được những giá trị tốt đẹp của tinh thần đoàn kết, lan tỏa tình thương, sống có nghĩa, có tình, kỷ cương, trách nhiệm trong cán bộ, chiến sĩ; xây dựng cơ quan, đơn vị có môi trường văn hóa tốt đẹp, phong phú, lành mạnh.

2. Biện pháp

a) Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, chỉ huy, cơ quan chính trị đối với việc xây dựng tinh thần đoàn kết đồng chí, đồng đội ở đơn vị cơ sở

Đây là biện pháp quan trọng nhất, trực tiếp quyết định đến kết quả xây dựng tinh thần đoàn kết đồng chí, đồng đội, đòi hỏi cấp uỷ, tổ chức đảng, mà thường xuyên trực tiếp là bí thư cấp uỷ, chính uỷ, chính trị viên, người chỉ huy phải luôn nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò quan trọng và sự cần thiết của việc xây dựng mối quan hệ đoàn kết. Phải xác định là một nội dung quan trọng, là nhân tố chính trị tinh thần, xây dựng tinh thần đoàn kết, nhân cách cho bộ đội; góp phần thiết thực xây dựng tổ chức đảng trong sạch vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện tiêu biểu, mẫu mực... Để thực hiện tốt nội dung này cần phải:

Thứ nhất, Tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng trong cấp uỷ, tổ chức đảng; đề cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ chủ trì trong lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng tinh thần đoàn kết, thống nhất, thương yêu đồng chí, đồng đội, trọng tâm là cấp cơ sở. Làm tốt công tác này sẽ tạo ra sự nhất trí cao trong lãnh đạo, chỉ đạo; từ đó nâng cao chất lượng, hiệu lực lãnh đạo của cấp uỷ, tổ chức đảng các cấp đối với việc chăm lo xây dựng, củng cố, phát triển mối quan hệ đoàn kết, thống nhất, quyết tâm hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.

          Thứ hai, Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra trực tiếp của cấp uỷ, tổ chức đảng trong lãnh đạo xây dựng, phát triển các mối quan hệ tốt đẹp ở đơn vị cơ sở theo đúng điều lệnh, điều lệ. Kịp thời phát hiện những vấn đề nảy sinh, vướng mắc cần giải quyết, tháo gỡ, nhận thức lệch lạc cần được uốn nắn, chấn chỉnh; qua đó, giúp đỡ cấp uỷ, tổ chức đảng cấp dưới giải quyết, xử trí, không để bị động, bất ngờ. Phê bình, nhắc nhở và khắc phục hiện tượng quan liêu, chủ quan, giản đơn; đoàn kết xuôi chiều, bằng mặt không bằng lòng; tuyệt đối hoá các hình thức quản lý hành chính quân sự mà xem nhẹ trách nhiệm của các tổ chức, lực lượng và các hình thức, biện pháp giáo dục, xây dựng dẫn đến buông lỏng lãnh đạo, khoán trắng cho dưới...

          Thứ ba, Cấp ủy, chỉ huy các cấp phải tường xuyên theo dõi, kiểm tra, nắm chắc dư luận, tâm tư, nguyện vọng của bộ đội; lắng nghe đề xuất, kiến nghị của cán bộ, đảng viên và quần chúng để có chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, mang lại hiệu quả thiết thực, thực chất, bền vững. Phát huy cao độ trách nhiệm của bí thư cấp uỷ, chính uỷ, chính trị viên, cơ quan chính trị, uỷ ban kiểm tra trong chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát cấp dưới theo chức năng, nhiệm vụ và duy trì thành chế độ, nền nếp. Phải nhận thức sâu sắc về vai trò, tính cấp thiết của hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo ở đơn vị cơ sở; xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, cần đề cao trách nhiệm, tính chủ động, tích cực của tập thể cấp uỷ, tổ chức đảng và từng đảng viên; có chủ trương, biện pháp sát hợp với tính chất, nhiệm vụ và đặc điểm tâm lý của từng đối tượng trong đơn vị.

          Thứ tư, Nêu cao tính tiền phong gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên, trước hết là đội ngũ cán bộ chủ trì, chủ chốt trong chấp hành nghiêm đường lối, chủ trương, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, điều lệnh, điều lệ, quy định của quân đội, đơn vị. Động viên bộ đội thường xuyên, tự giác tu dưỡng, rèn luyện, đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; nêu cao tinh thần đoàn kết, gương mẫu thực hiện các chuẩn mực đạo đức, phấn đấu hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao. Giải quyết hài hòa, nhân văn, nhân ái các mối quan hệ trên cơ sở tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, kỷ luật, điều lệnh, điều lệ, chế độ quy định.

Định kỳ tổ chức tập huấn, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ (trọng tâm là cấp đại đội, trung đội, tiểu đội), đây là những con người trực tiếp chỉ huy, quản lý, giáo dục, nắm bắt tâm tư, tình cảm, nguyện vọng; đánh giá, nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ; đề xuất khen thưởng, tạo nguồn phát triển đảng... Vì vậy, phẩm chất, năng lực, trách nhiệm, sự tâm huyết của các đồng chí này có vai trò rất lớn quyết định đến chất lượng, hiệu quả công tác và kết quả xây dựng mối quan hệ đoàn kết.

Thứ năm, Thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng đội ngũ cán bộ thuộc quyền, nghiên cứu nắm chắc các nguyên tắc, quy định để quản lý bộ đội theo đúng điều lệnh, điều lệ và các chỉ thị, quy định của quân đội, đơn vị; dự báo, đánh giá đúng những tác động có thể nảy sinh hành vi tiêu cực, thiếu trong sáng trong các mối quan hệ; hiểu rõ đặc điểm, phong tục, tập quán của cấp dưới thuộc quyền, chú trọng quan tâm đến quân nhân là người dân tộc thiểu số, tín đồ các tôn giáo hoặc có hoàn cảnh gia đình khó khăn... để có các biện pháp quản lý, giáo dục phù hợp; kịp thời phát hiện, uốn nắn những biểu hiện, hành vi phân biệt, kỳ thị giữa các nhóm quân nhân trong đơn vị.

Thứ sáu, Phát huy vai trò của các tổ chức quần chúng, Hội đồng quân nhân, tổ ba người, tổ tư vấn pháp lý, tâm lý... để tuyên truyền, giáo dục, xây dựng tinh thần đoàn kết, thương yêu đồng chí, đồng đội, gắn với thực hiện tốt chức trách, nhiệm vụ của quân nhân và các hoạt động phong trào, các cuộc vận động; chấp hành nghiêm pháp luật, kỷ luật, điều lệnh, điều lệ, quy định của quân đội, đơn vị... trở thành việc làm thường xuyên, là trách nhiệm chung của các tổ chức, các đối tượng; không cầu toàn, làm theo phong trào, hình thức, chiếu lệ...

b) Thường xuyên đổi mới nội dung, vận dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức tuyên truyền, giáo dục, xây dựng tinh thần đoàn kết, gắn bó, tình thương yêu đồng chí, đồng đội phù hợp với đặc điểm, tình hình, chức năng, nhiệm vụ và các đối tượng ở đơn vị cơ sở

­Tinh thần đoàn kết, tình đồng chí, đồng đội không phải tự thân mà có, nó được bắt nguồn từ sự hiểu biết và giác ngộ chính trị của mỗi quân nhân; vì vậy, công tác tuyên truyền, giáo dục có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Muốn làm tốt công tác này, cấp ủy, tổ chức đảng, chính ủy, chính trị viên, chỉ huy các cấp phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, khoa học, triển khai thực hiện nghiêm túc; làm cho bộ đội có nhận thức sâu sắc về ý nghĩa, tầm quan trọng của tinh thần đoàn kết, giá trị thiêng liêng của tình đồng chí, đồng đội; không ngừng nâng cao trình độ, bản lĩnh chính trị, động cơ, trách nhiệm và phẩm chất đạo đức, lối sống...

Nội dung cần được triển khai toàn diện nhưng có trọng tâm, trọng điểm; trong đó, chú trọng việc giáo dục, bồi dưỡng tư tưởng đại đoàn kết, tình thương yêu đồng chí, đồng đội theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; truyền thống đoàn kết trong quân đội, đơn vị, đoàn kết quân - dân, đoàn kết quốc tế; giáo dục bản sắc văn hóa Việt Nam góp phần nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng, lối sống kỷ luật, kỷ cương, tình thương, trách nhiệm cho cán bộ, đảng viên và quần chúng.

Hình thức giáo dục, tuyên truyền phải thường xuyên được đổi mới đồng thời kết hợp chặt chẽ với nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, kỷ luật gắn với thực hiện các Đề án, Cuộc vận động, phong trào thi đua, các hoạt động kỷ niệm, ngày lễ lớn, sự kiện chính trị trọng đại của Đảng, dân tộc, quân đội, đơn vị. Coi trọng việc duy trì nền nếp, chất lượng hoạt động ngày đảng, ngày chính trị văn hóa tinh thần, ngày pháp luật...

Phát huy vai trò đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên; tính xung kích, sáng tạo của các tổ chức quần chúng; đồng thời chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền, đoàn thể địa phương và cơ quan báo chí trong, ngoài quân đội để tuyên truyền sâu rộng các mô hình mới, cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả của các điển hình tiên tiến tiêu biểu về tinh thần đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ đồng chí, đồng đội, đoàn kết quân - dân; đấu tranh phê phán những nhận thức, hành vi sai trái, ảnh hưởng đến tinh thần đoàn kết nội bộ, đoàn kết quân dân.

c) Giữ vững và phát huy phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” không ngừng củng cố, phát triển bền vững tình đồng chí, đồng đội trong thời kỳ mới

Xây dựng cho cán bộ, chiến sĩ có bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, động cơ phấn đấu đúng đắn, trách nhiệm cao; tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, sẵn sàng hy sinh vì ĐLDT và CNXH, vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; chấp hành nghiêm pháp luật, kỷ luật, chỉ thị, mệnh lệnh của cấp trên; chủ động, tích cực phòng, chống âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; tâm huyết, tận tụy, gắn bó xây dựng đơn vị, khắc phục khó khăn thử thách, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ.

Rèn luyện cho bộ đội có phẩm chất đạo đức, lối sống trong sạch, lành mạnh; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; sẵn sàng hy sinh lợi ích cá nhân, đặt lợi ích của Tổ quốc, của Đảng, Nhà nước, quân đội và nhân dân lên trên, lên trước. Gương mẫu, khiêm tốn, trung thực, giản dị, tự trọng, nghiêm khắc với bản thân; cởi mở, chân thành, có tinh thần lạc quan cách mạng; nói đi đôi với làm; không tham nhũng, vụ lợi dưới mọi hình thức. Đề cao tự phê bình và phê bình nghiêm túc, thẳng thắn, dũng cảm nhận khuyết điểm và sửa chữa, phấn đấu tiến bộ; kiên quyết đấu tranh chống mọi biểu hiện tiêu cực.

Trong công tác, luôn tự giác, tích cực nghiên cứu, học tập nâng cao trình độ mọi mặt đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra; không ngừng nâng cao trình độ tư duy, năng lực thực tiễn; nhận thức sâu sắc đối tượng, đối tác của cách mạng Việt Nam; đối tượng tác chiến của Quân đội ta. Chủ động, sáng tạo, quyết đoán, tự lực, tự cường, mưu trí dũng cảm trong thực hiện nhiệm vụ, nhất là nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu; làm việc khoa học, tập thể, dân chủ, sâu sát.

Thực hiện nghiêm quy chế dân chủ ở cơ sở, bảo đảm và thực hành dân chủ; thương yêu, giúp đỡ đồng đội; quan hệ bình đẳng, thân ái; đồng cam, cộng khổ; sẵn sàng xả thân vì nhân dân; tích cực đấu tranh chống mọi biểu hiện gây mất đoàn kết, bè phái trong nội bộ và các hoạt động xuyên tạc, phá hoại truyền thống, bản chất tốt đẹp của quân đội, đơn vị; chia rẽ mối quan hệ gắn bó máu thịt quân - dân.

Cán bộ, chiến sĩ, mà trước hết là đội ngũ cán bộ, đảng viên nhận thức sâu sắc về mục tiêu, lý tưởng chiến đấu, chức năng, nhiệm vụ của quân đội, đơn vị; tích cực, chủ động trong công tác; có kiến thức, ý thức tổ chức kỷ luật, gương mẫu, tự giác chấp hành. Thực hiện mọi quân nhân đều bình đẳng trước pháp luật, kỷ luật; các vi phạm được xem xét, xử lý chính xác, kịp thời, nghiêm minh, khách quan, đúng người, đúng lỗi phạm, đúng quy định, không có vùng cấm, không có ngoại lệ… Đây là điều kiện để bảo đảm cho tinh thần đoàn kết đồng chí, đồng đội ở đơn vị cơ sở ngày càng được củng cố, phát triển vững chắc.

d) Tích cực xây dựng, phát triển các quan hệ tốt đẹp trong tập thể quân nhân và giữ vững mối quan hệ gắn bó máu thịt quân dân

* Đối với đội ngũ cán bộ các cấp: Người cán bộ với vai trò, trách nhiệm lãnh đạo quần chúng, trên cơ sở chức trách, nhiệm vụ phải gắn bó mật thiết, tự giác nêu gương thì mới động viên, huy động và phát huy được quần chúng nỗ lực khắc phục khó khăn, gian khổ, hoàn thành tốt nhiệm vụ cách mạng. Sự đoàn kết, thống nhất trong đội ngũ cán bộ các cấp được xây dựng trên trụ cột chính là “làm việc theo chức trách, hành động theo điều lệnh” để hình thành, phát triển các mối quan hệ cơ bản. Người cán bộ, nhất là cán bộ chủ trì phải có quan điểm, thái độ đúng đắn; ra sức tu dưỡng, rèn luyện, nâng cao bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng, trình độ, năng lực, phương pháp, tác phong công tác; gương mẫu, đi đầu chấp hành nghiêm pháp luật, kỷ luật, quy định của đơn vị để cấp dưới noi theo; kiên quyết đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, cơ hội, thực dụng, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, tính toán về cương vị, quyền hạn, độc đoán, gia trưởng, vun vén lợi ích cá nhân, cục bộ, bè phái.

* Giải quyết tốt mối quan hệ giữa cán bộ với chiến sĩ: Quan hệ giữa cán bộ với chiến sĩ không chỉ là quan hệ giữa cấp trên với cấp dưới, quan hệ công tác, mà còn là “sống với nhau có nghĩa, có tình”, thương yêu chiến sĩ và tất yếu chiến sĩ đáp lại lòng thương yêu đó một cách tương xứng. Sự tin cậy lẫn nhau giữa cán bộ và chiến sĩ, mà việc chủ động xây dựng lòng tin đó phải từ phía cán bộ. Bác Hồ đã căn dặn: “Người đội trưởng, người chính trị viên phải là người anh, người chị, người bạn của đội viên. Chưa làm được như vậy là chưa hết nhiệm vụ. Cán bộ có thân đội viên như chân tay, đội viên mới thân cán bộ như ruột thịt. Có như thế thì chỉ thị, mệnh lệnh và kế hoạch cấp trên đưa xuống, đội viên sẽ tích cực và triệt để thi hành”, đây không phải là đoàn kết ngoài miệng, mà phải thực sự đoàn kết trong học tập, công tác, chiến đấu. Muốn đạt được đoàn kết thật sự như vậy, phải trên cơ sở niềm tin và trách nhiệm của cả tập thể cũng như mỗi người thông qua việc thực hiện điều lệnh, điều lệ của quân đội, chức năng, nhiệm vụ của đơn vị, chức trách, nhiệm vụ của mỗi cá nhân.

Trên cơ sở lấy mục tiêu hoàn thành nhiệm vụ của đơn vị, quân đội, mà giúp đỡ nhau phát huy ưu điểm, sửa chữa khuyết điểm, thông cảm, tôn trọng nhau, tạo nên bầu không khí dân chủ, cởi mở, chân tình, sẵn lòng chia sẻ, giúp đỡ nhau. Xây dựng, phát triển bền vững mối quan hệ tốt đẹp trong tập thể có vị trí, ý nghĩa đặc biệt quan trọng để mọi quân nhân đều thống nhất về mục tiêu, lý tưởng; đoàn kết, yêu thương, phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ trong mọi nhiệm vụ, lĩnh vực công tác, lúc thường cũng như lúc chiến đấu, thực hiện toàn quân một ý chí.

* Giữ vững mối quan hệ gắn bó máu thịt quân dân, thực hiện quân với dân một ý chí: Quân đội ta là quân đội của dân, do dân và vì dân; cội nguồn sức mạnh chiến đấu, chiến thắng, trưởng thành không chỉ bắt nguồn từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, sự chăm lo giáo dục của các tổ chức chính trị - xã hội, từ sức mạnh bên trong của quân đội, mà còn bắt nguồn từ sự đoàn kết giữa quân đội với nhân dân, sự yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ của nhân dân; tinh thần chiến đấu, hy sinh vì nhân dân của bộ đội trở thành một tình cảm đặc biệt “quân dân như cá với nước”, “quân với dân một ý chí”… tạo nên sức mạnh chiến đấu, chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược và trong xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN ngày nay.

đ) Quan tâm xây dựng môi trường văn hóa tốt đẹp, lành mạnh, phong phú ở đơn vị cơ sở, giải quyết thỏa đáng về cơ chế, chính sách và lợi ích chính đáng đối với cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị

Môi trường văn hóa tốt đẹp, lành mạnh, phong phú là nền tảng tinh thần để xây dựng lối sống, nếp sống mới... Lối sống mới được thể hiện trong sinh hoạt, học tập, lao động và chiến đấu; một nếp sống với tinh thần tự giác cao, khẩn trương, chính xác, linh hoạt, có tổ chức, chấp hành nghiêm pháp luật, kỷ luật, mệnh lệnh, chỉ thị của chỉ huy; sống trung thực, giản dị, khiêm tốn, biết quý trọng, thương yêu đồng chí, đồng đội; tự trọng, phân biệt rõ đúng sai, tôn trọng bảo vệ lẽ phải, dũng cảm đấu tranh với những tiêu cực; tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, mục tiêu, lý tưởng chiến đấu và thắng lợi tất yếu của cách mạng. Vì vậy, cần phải xây dựng môi trường văn hóa tốt đẹp, lành mạnh, phong phú; quan tâm giải quyết thỏa đáng, công khai, minh bạch về cơ chế, chính sách và các lợi ích chính đáng để xây dựng tinh thần đoàn kết, gắn bó, tin cậy, chia sẻ trong đơn vị.

Để thực hiện tốt, cần phải giáo dục, quán triệt cho bộ đội nhận thức rõ vị trí, vai trò, ý nghĩa của việc xây dựng môi trường văn hóa tốt đẹp, lành mạnh, phong phú. Thường xuyên hướng dẫn cán bộ, chiến sỹ cách tiếp thu có chọn lọc các giá trị văn hóa đích thực, phê phán, tẩy chay các hủ tục lạc hậu, sản phẩm độc hại, lối sống thực dụng, kèn cựa địa vị, vun vén lợi ích cá nhân. Xây dựng và phát huy vai trò của các thiết chế văn hóa, cảnh quan môi trường, quan hệ, ứng xử văn hóa; chú trọng xây dựng nhân cách người quân nhân cách mạng trong thời kỳ mới, giữ gìn phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ”, có thái độ đúng đắn với bản thân và các mối quan hệ; xây dựng tình đồng chí, đồng đội gắn bó, tin cậy, chia sẻ. Đây là những nhân tố rất quan trọng hợp thành nền tảng văn hóa tốt đẹp, lành mạnh, góp phần hình thành, phát triển và không ngừng hoàn thiện nhân cách người quân nhân...

Quan tâm xây dựng phong cách ứng xử đúng điều lệnh, có văn hóa, trước hết là quan hệ giữa lãnh đạo - chỉ huy, cán bộ - chiến sĩ, giữa đơn vị với cấp ủy, chính quyền, nhân dân địa phương; phải làm cho các mối quan hệ này thực sự chuẩn mực, thấm đậm tính nhân văn, thân ái, tình quân dân “cá nước”; đơn vị thực sự là “điểm sáng văn hóa”, mỗi quân nhân là một “chiến sĩ văn hóa”.

Duy trì nền nếp và thường xuyên đổi mới các hoạt động, coi trọng đầu tư xây dựng không gian sinh hoạt chính trị - văn hóa tinh thần ở đơn vị cơ sở chính quy, xanh, sạch, đẹp, có công năng phù hợp. Sử dụng hiệu quả thiết chế văn hóa hiện có, tổ chức nhiều “sân chơi” lành mạnh, bổ ích lôi cuốn, đáp ứng nhu cầu đời sống văn hóa, tinh thần ngày càng cao của cán bộ, chiến sỹ. Đẩy mạnh tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm, chăm lo cải thiện nâng cao đời sống vật chất của bộ đội, đảm bảo đầy đủ chế độ tiêu chuẩn theo đúng quy định. Phối hợp với địa phương xây dựng quy chế phối hợp hoạt động, thông qua đó góp phần xây dựng địa bàn an toàn, đơn vị an toàn, xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc.

e) Thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát, gắn với biểu dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân tiêu biểu; kịp thời phát hiện, ngăn ngừa và đấu tranh với những biểu hiện, hành vi gây mất đoàn kết, “tự diễn biến” “tự chuyển hóa” trong nội bộ.

Đây là biện pháp cơ bản nhằm đảm bảo phát huy tốt hiệu lực, hiệu quả của công tác kiểm tra, giám sát, khen thưởng, kỷ luật trong việc xây dựng tình đoàn kết đồng chí, đồng đội ở đơn vị cơ sở. Do vậy phải tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các hiện tượng gây mất đoàn kết nội bộ; duy trì, thực hiện nghiêm túc sẽ góp phần tạo nên sức mạnh tổng hợp, giúp phòng ngừa và khắc phục sai lầm, khuyết điểm, để vươn lên hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ.

Biểu dương, khen thưởng là nội dung biện pháp tạo động lực cho cán bộ, chiến sĩ tích cực phấn đấu hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ được giao. Phải quán triệt, thực hiện tốt phương châm kết hợp chặt chẽ giữa xây và chống, lấy xây làm chính, lấy cái đẹp để dẹp cái xấu, cái tiêu cực; kịp thời biểu dương, khen thưởng những tập thể, cá nhân tiêu biểu, thi đua hoàn thành tốt nhiệm vụ; qua đó khích lệ, cổ vũ, động viên bộ đội đề cao trách nhiệm, xây dựng tinh thần đoàn kết, thống nhất, tình thương yêu đồng chí, đồng đội gắn bó, thuỷ chung, sống có nghĩa, có tình.

Theo dõi, nắm chắc dư luận trong đơn vị và nhân dân trên địa bàn đóng quân, nhất là trước các sự kiện chính trị trọng đại của Đảng, đất nước, quân đội, các vấn đề mới... Giữ vững nguyên tắc, vận dụng linh hoạt các hình thức, tuyên truyền, vận động, thuyết phục, giải quyết triệt để các vấn đề nảy sinh. Kịp thời phát hiện và ngăn chặn những bức xúc tiềm ẩn nguy cơ tiêu cực; các quan điểm, tư tưởng, hành động sai trái; biểu hiện quân phiệt, xâm phạm đến nhân cách quân nhân, gây mất đoàn kết nội bộ. Chủ động phát hiện, ngăn chặn, loại trừ những tác động tiêu cực của mặt trái kinh tế thị trường, âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, thúc đẩy “tự diễn biến” “tự chuyển hóa” trong nội bộ của các thế lực thù địch.

KẾT LUẬN

Xây dựng tinh thần đoàn kết đồng chí, đồng đội ở đơn vị cơ sở là sự kế tục, phát triển phẩm chất, truyền thống cao đẹp của từng cơ quan, đơn vị, LLVT Quân khu cũng như toàn quân; không ngừng xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, có chất lượng tổng hợp, sức mạnh chiến đấu cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN trong tình hình mới. Đây vừa là tình cảm, vừa là trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, chỉ huy các cấp và mọi cán bộ, chiến sĩ; làm sáng mãi phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ”, xứng đáng với lời khen tặng của Chủ tịch Hồ Chí Minh dành cho Quân đội nhân dân Việt Nam: “Quân đội ta trung với Đảng, hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội. Nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”.

Tự hào với truyền thống đoàn kết gắn bó trong xây dựng, chiến đấu, trưởng thành, thế hệ cán bộ, chiến sĩ hôm nay luôn ra sức phấn đấu học tập, rèn luyện, đoàn kết, quyết tâm xây dựng LLVT Quân khu “Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại” đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ vùng đất đồng bằng sông Cửu Long thân yêu, góp phần bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, tiếp tục tô thắm truyền thống vẻ vang “Quân dân đoàn kết, kiên cường bám trụ, tự lực tự cường, anh dũng chiến đấu” của “người chiến sỹ Miền Tây”./.