LIỆT SỸ ĐẦU TIÊN CỦA QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM

 

Liệt sĩ Hoàng Văn Nhủng (tức Xuân Trường) - Người liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Hoàng Văn Nhủng sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở  xã Sóc Hà, huyện Hà  Quảng, tỉnh Cao Bằng. Thời kỳ đầu cách mạng, Nhân dân Sóc Hà nuôi dưỡng và bảo vệ rất nhiều cán bộ cách mạng.. Được cán bộ giác ngộ, Hoàng Văn Nhủng và Hoàng Văn Vân (em Hoàng Văn Nhủng) đã hăng hái tham gia hoạt động cách mạng. Khoảng năm 1939, cả hai anh em bị bọn mật thám bắt, tra tấn dã man, giam giữ mất khoảng nửa năm, nhưng hai người bảo nhau nhất định không khai. Cuối cùng chúng phải thả hai anh em ra.

Khi được trả tự do, các anh lại tiếp tục hoạt động. Để che mắt bọn mật thám, anh Nhủng đổi  họ thành Nông Văn Nhủng, bí danh là Xuân Trường, còn anh Vân không đổi họ tên mà lấy bí danh là Ái Nam. Tuy vậy, trong quá trình hoạt động, hai anh em vẫn bị bọn mật thám truy nã ráo riết. Vì tinh thần hoạt động cách mạng của anh em Xuân Trường và Ái Nam rất hăng hái và dũng cảm nên hai anh đã được Trung ương  gửi sang học trường quân sự Hoàng Phố, bên Trung Quốc.

Năm 1944 về nước để chuẩn bị tham gia đội quân chính qui đầu tiên của cách mạng. Ngày 22/12/1944, Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân được thành lập, dưới sự chỉ huy của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Anh Hoàng Văn Nhủng  vinh dự được trở thành đội viên của Đội. Ngay sau khi được thành lập, đội đã đánh thắng hai trận Phai Khắt và Nà Ngần. Đến trận thứ 3, đánh vào đồn Đồng Mu, huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng, đêm 04/2/1945…

Đồn binh Đồng Mu nằm trên một điểm cao, do một tên quan ba Pháp chỉ huy, có hàng trăm lính khố xanh, được trang bị đầy đủ vũ khí. Nửa đêm 04/2, trời tối đen như mực, quân ta được lệnh tấn công vào đồn. Địch bị động, bắn ra như vãi đạn. Đồng chí Xuân Trường - Tiểu đội trưởng tiểu đội 1 đang tìm cách lọt qua hàng rào thì phát hiện một hỏa điểm của giặc đang bắn ra dữ dội. Hoàng Văn Nhủng nâng súng bắn nhưng súng bị hóc. Trong khi anh đang thông nòng súng thì bị trúng đạn. Trong lúc chỉ huy tiểu đội phá hàng rào công đồn, Hoàng Văn Nhúng - Xuân Trường đã anh dũng hy sinh. Anh là người chiến sĩ đầu tiên của Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân hy sinh - là liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ngày 19/8/1961, liệt sĩ Hoàng Văn Nhủng được Thủ tướng Chính phủ cấp bằng Tổ quốc ghi công (Quyết định số 337/TTg của Thủ tướng Chính phủ).

Để khắc ghi tên tuổi người chiến sĩ đã anh dũng hy sinh bảo vệ quê hương mình, xã Đồng Mu, hyện Bảo Lạc, Cao Bằng, nơi diễn ra trận đánh năm xưa, nay đã được đổi tên thành xã Xuân Trường - Bí danh của người con Cao Bằng, người liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Đặc biệt, xã Sóc Hà, huyện Hà Quảng, quê hương của liệt sĩ Xuân Trường  đã được Nhà nước trao tặng danh hiệu cao quý “Anh hùng LLVT nhân dân trong thời kỳ tiền khởi nghĩa và kháng chiến chống Pháp.