Cần có cơ
chế đặc thù, vượt trội cho TPHCM và cả vùng Đông Nam bộ
Chủ tịch
UBND TPHCM Phan Văn Mãi nhấn mạnh, TPHCM cũng như vùng Đông Nam bộ và vùng kinh
tế trọng điểm phía Nam cần có cơ chế đặc thù, vượt trội để tăng thêm nguồn lực,
điều kiện để làm tốt vai trò đầu tàu đối với nền kinh tế của cả nước.
Ngày 9-7, Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Thành ủy – UBND
TPHCM, Văn phòng Chính phủ tổ chức hội nghị tổng kết Nghị quyết 53 và Kết luận
27 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh
vùng Đông Nam bộ, vùng kinh tế trọng điểm phía Nam đến năm 2010, định hướng đến
năm 2020.
Tại điểm cầu TPHCM, tham dự và chủ trì hội nghị có các đồng chí:
Phạm Minh Chính, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ; Đại tướng Phan Văn
Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Nguyễn Văn Nên, Ủy viên
Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM; Nguyễn Chí Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng,
Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư; Thượng tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Trung
ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an. Cùng dự hội nghị còn có lãnh đạo các bộ, ban
ngành, lãnh đạo các tỉnh thành vùng Đông Nam bộ và các chuyên gia, nhà khoa
học…
Tại điểm cầu trụ sở Chính phủ có đồng chí Lê Minh Khái, Bí thư
Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ.
Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Phan Văn Mãi, Ủy viên Trung
ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM đánh giá kết
quả thực hiện Nghị quyết 53 của Bộ Chính trị đã giúp cho vùng kinh tế trọng
điểm phía Nam và vùng Đông Nam bộ giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế - xã hội,
khoa học công nghệ, trung tâm tài chính, logistics, đầu mối giao thương quốc tế
lớn nhất cả nước.
Tuy nhiên, Chủ tịch UBND TPHCM nhìn nhận, hiện nay vùng đang gặp
thách thức, nghiêm trọng nhất là phát triển dưới mức tiềm năng của vùng và chưa
phát huy tốt vai trò trung tâm kinh tế - xã hội của cả nước.
Đồng chí Phan Văn Mãi chỉ ra, đó là tốc độ tăng trưởng chậm lại
và chậm hơn so với tốc độ tăng trưởng chung của cả nước. Vai trò đầu mối xuất
nhập khẩu suy giảm; hiệu quả sử dụng vốn của vùng luôn thấp nhất và thấp hơn so
với bình quân của cả nước. Kinh tế của vùng giảm tỷ trọng trong cơ cấu kinh tế
của cả nước. TPHCM đóng góp trên 50% vào tăng trưởng của vùng. Tuy nhiên, trong
những năm gần đây, TPHCM tăng trưởng chậm đã ảnh hưởng rất lớn đến tăng trưởng
chung của cả vùng.
Một nguyên nhân khác đó là thể chế hiện hành chưa đủ khuyến
khích chính quyền địa phương chủ động, sáng tạo và tăng cường liên kết. Trong
khi đó, vai trò của Ban chỉ đạo và Hội đồng vùng chưa được phát huy đúng mức.
Quy hoạch vùng và từng địa phương đang tạo nên lực kéo thay vì lực đẩy cho phát
triển của vùng; trong đó quy hoạch trùng lắp chức năng dẫn đến cạnh tranh lẫn
nhau, thiếu liên kết, thiếu phát huy những thế mạnh hỗ trợ phát triển. Hệ thống
giao thông đô thị không theo kịp, gây cản trở sự phát triển nhanh, bền vững của
vùng.
Đồng chí Phan Văn Mãi cũng chỉ ra một nguyên nhân nữa, đó là
định hướng chiến lược nhiều tham vọng nhưng nguồn lực đầu tư hạn chế và chưa có
cơ chế hiệu quả thu hút nguồn lực đầu tư xã hội. Sự phát triển chậm lại của
TPHCM trong nhiều lĩnh vực và các vấn đề phát sinh trong quá trình phát triển
có tác động lớn đến vùng.
Theo đồng chí Phan Văn Mãi, khoảng 10 năm trở lại đây, sự vượt
trội của TPHCM so với cả nước ở một số mặt đã chậm lại, thậm chí tụt hậu. Các
thách thức về giao thông, ngập nước, giáo dục, y tế cũng như không bền vững về
lao động và dân số ngày càng gia tăng.
Trước những hạn chế, nguyên nhân trên, Chủ tịch UBND TPHCM đề
xuất một số định hướng chính, đó là nhanh chóng triển khai nhiệm vụ lập quy
hoạch vùng Đông Nam bộ, vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. “Việc này là rất quan
trọng”, đồng chí Phan Văn Mãi nhấn mạnh.
Cùng với đó, hoàn thiện cơ chế liên kết, điều phối phát triển
vùng; bộ máy giúp việc cần có Ban chỉ đạo và Hội đồng vùng, có tổ giúp việc kể
cả tổ tư vấn. “Ở đây cần một cơ chế đồng bộ vượt trội để có thể phát huy được
liên kết vùng”, đồng chí Phan Văn Mãi đề nghị.
Bên cạnh đó, đồng chí đề xuất cần có liên kết phát triển giao
thông vùng, cả đường bộ từ đường vành đai, quốc lộ, cao tốc kết nối; đường thuỷ
phát huy hệ thống sông Sài Gòn, sông Đồng Nai, sông Vàm Cỏ. Đặc biệt kết nối
đường thuỷ giữa vùng Đông Nam bộ với đồng bằng sông Cửu Long, kể cả nước bạn
Campuchia.
Cùng với đó, đầu tư phát triển đường sắt theo quy hoạch. Trên cơ
sở quy hoạch mạng lưới đường sắt, đồng chí Phan Văn Mãi đề nghị thêm, cần tiếp
cận triển khai mạng lưới đường sắt kết nối vùng. Đồng thời liên kết trong vấn
đề bảo vệ môi trường, bảo vệ sông ngòi, xử lý chất thải sinh hoạt - công nghiệp
thích ứng với biến đổi khí hậu.
Chủ tịch UBND TPHCM cũng đề xuất, cần phải có đầu tư mạnh hơn để
phát huy trung tâm đào tạo nhân lực của vùng cũng như liên kết phát triển nguồn
nhân lực, xây dựng thị trường lao động chung của vùng. Liên kết phát triển hạ
tầng chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu vùng kinh tế - xã hội, làm cơ sở
hoạch định chiến lược, kế hoạch, chính sách phát triển và điều phối hoạt động
liên kết vùng. Đồng chí Phan Văn Mãi đề nghị, nội dung này cần quan tâm đầu tư
thoả đáng cho cơ sở hạ tầng chuyển đổi số và cơ sở dữ liệu cho vùng.
Cùng với đó, hoàn thiện cơ chế đặc thù phát triển TPHCM và đầu
tư phát triển thành phố để giữ vững vai trò đầu tàu của vùng và cả nước. Trọng
tâm là tổng kết Nghị quyết 54 của Quốc hội, ban hành Nghị quyết thay thế Nghị
quyết 54 với những cơ chế đặc thù, vượt trội. Đồng thời đầu tư để TPHCM là
trung tâm tài chính khu vực và quốc tế; trung tâm logistics; trung tâm khởi
nghiệp đổi mới sáng tạo; trung tâm chăm sóc sức khoẻ, đào tạo nhân lực khu vực
và quốc tế; triển khai chương trình chuyển đổi số TPHCM.
Trước ý kiến vì sao TPHCM cũng như vùng Đông Nam bộ đã có cơ chế
riêng rồi vẫn đề nghị có cơ chế đặc thù, vượt trội, Chủ tịch UBND TPHCM giải
thích: "Ở đây không phải xin tiền cho người giàu mà chúng ta tăng thêm
nguồn lực, điều kiện để TPHCM và vùng Đông Nam bộ, vùng kinh tế trọng điểm phía
Nam làm tốt vai trò đầu tàu của mình đối với nền kinh tế của cả nước. Từ đây
phân bổ nguồn lực cho sự phát triển chung của cả nước".












