CHA ÔNG TA ĐÁNH GIẶC: ĐI THI ĐỂ CHE MẮT ĐỊCH, AI NGỜ NỮ ĐIỆP BÁO THÀNH HOA HẬU ĐẦU TIÊN CỦA VIỆT NAM!

CHA ÔNG TA ĐÁNH GIẶC: ĐI THI ĐỂ CHE MẮT ĐỊCH, AI NGỜ NỮ ĐIỆP BÁO THÀNH HOA HẬU ĐẦU TIÊN CỦA VIỆT NAM!

     Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng (30/4/1975), khi tiếp quản Tòa đại sứ Việt Nam Cộng hòa tại Paris, Đại sứ Phạm Văn Ba phát hiện trong hồ sơ ghi rõ hoa hậu, diễn viên Thu Trang - bí danh “Công Thị Nghĩa” là cơ sở hoạt động bí mật của cách mạng.

Trong hồi ký, Thu Trang kể lại quá trình tham gia phong trào học sinh - sinh viên yêu nước từ những năm 1950-1951, khi bà rời Hà Nội vào Sài Gòn. Bà thuộc tổ công tác của Ban Tình báo Đặc khu Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định, gồm bốn người do đồng chí Trần Thanh Vân (Năm Tú) phụ trách. Thu Trang, bí danh Tư Nghĩa, nhiều lần bí mật lên Bến Cát, Tân Uyên dự lớp huấn luyện nội thành.

Năm 1952, bà bị Phòng Nhì Pháp bắt, giam tại khám Gia Định rồi khám lớn Sài Gòn. Trong các cuộc thẩm vấn ở bót Catinat, Thu Trang kiên quyết giữ kín thông tin tổ chức, chỉ nhận mình làm liên lạc viên nhằm đánh lạc hướng điều tra. Sự bình tĩnh và ứng biến trước áp lực đã giúp bà che giấu được vai trò thật sự.

Đến năm 1955, Thu Trang quyết định tham gia cuộc thi Hoa hậu như một vỏ bọc hoạt động. Đây là lần đầu tiên Sài Gòn tổ chức thi hoa hậu, diễn ra tại rạp Lido ở khu vực Chợ Lớn, thu hút khoảng 30 thí sinh. Kết quả, Thu Trang, khi ấy là ký giả của làng báo miền Nam đoạt danh hiệu hoa hậu; Á hậu 1 là sinh viên Nguyễn Thị Ninh, người Bắc di cư; Á hậu 2 là cô Ngô Yên Thi, người miền Nam. 

Thu Trang sinh năm 1932, quê Hà Nội, vào Sài Gòn từ năm 1950; lúc dự thi, bà 23 tuổi. Cuộc thi thời đó không có phần trình diễn áo tắm và với nhiều học sinh trung học đây là sự kiện gây tò mò và hấp dẫn vì lần đầu được chiêm ngưỡng một sân chơi văn hóa mới lạ. Sự tự tin, nét đẹp nhu hòa và phong thái nổi bật của Thu Trang được nhiều người đương thời đánh giá là hoàn toàn xứng đáng với danh hiệu hoa hậu.

Vỏ bọc này giúp Thu Trang thuận lợi thâm nhập các môi trường văn hóa - xã hội phức tạp của Sài Gòn. Không lâu sau, bà còn tham gia cơ quan văn hóa Mỹ, làm diễn viên trong phim, qua đó mở rộng thêm vị thế và cơ hội tiếp cận các nhân vật cần thiết cho nhiệm vụ. Trong giai đoạn hoạt động, Thu Trang kết thân với một số người có ảnh hưởng trong giới chính trị - văn hóa để hoàn thành các yêu cầu được giao bởi tổ chức, do đồng chí Lý Hải Châu lãnh đạo.

Khi hoạt động có dấu hiệu bị lộ vì người tài xế liên lạc bị bắt, Thu Trang buộc phải rời Sài Gòn sang Pháp để bảo toàn lực lượng. Mang danh nghĩa du học sinh, bà tiếp tục làm nhiệm vụ trong điều kiện mới.

Sau năm 1975, Thu Trang ổn định cuộc sống tại Pháp, hoàn tất việc học, xây dựng gia đình và tích cực tham gia phong trào cộng đồng. Bà từng làm Tổng thư ký Hội Khoa học xã hội ba khóa liên tiếp và hiện là Ủy viên Đoàn Chủ tịch Hội người Việt Nam tại Pháp./.

QV-ST!