Chiến tranh nhân dân là đường lối duy nhất đúng để phát huy cao độ sức
mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã
hội chủ nghĩa, nếu buộc phải tiến hành chiến tranh. Chiến tranh nhân dân - một
trong những sáng tạo về nghệ thuật tiến hành chiến tranh của Việt Nam là đường
lối kế thừa xuất sắc truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc. Trong lịch sử
dựng nước và giữ nước, khi phải chống lại những đội quân xâm lược lớn mạnh hơn
ta nhiều lần, tổ tiên ta đã vận hành thắng lợi nghệ thuật “lấy yếu chống mạnh,
lấy nhỏ thắng lớn, lấy ít địch nhiều”, dựa trên cơ sở phát huy cao độ sức mạnh
của toàn dân tộc. Thời bình thực hiện giữ nước từ khi nước chưa nguy, với các
chính sách “ngụ binh ư nông”, “khoan thư sức dân làm kế sâu rễ, bền gốc”, dựa
vào dân để giữ nước. Thời chiến đánh giặc bằng sức mạnh của toàn dân tộc “chúng
chí thành thành, cử quốc nghênh địch”, cả nước một lòng, toàn dân đánh giặc.
Dựa vào dân làm kế “vườn không, nhà trống”, đánh giặc bằng mọi lực lượng, mọi
loại vũ khí, ở mọi lúc, mọi nơi,… để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý, viết
nên truyền thống vẻ vang, đánh giặc giữ nước bằng sức mạnh của toàn dân tộc.
Thời nào cũng vậy, khi đã phát huy được cao độ sức mạnh của toàn dân tộc, thì
không một thế lực nào khuất phục được dân tộc ta - đó là thực tế mà không thế
lực nào có thể phủ nhận.
Trên
cơ sở vận dụng sáng tạo nguyên lý của chủ nghĩa Mác – Lê nin: “cách mạng là sự
nghiệp của quần chúng”, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh nhân dân cũng như
sự kế thừa xuất sắc truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc, Đảng ta luôn
khẳng định nhất quán đường lối chiến tranh nhân dân trong sự nghiệp đấu tranh
giải phóng dân tộc. Nhờ đường lối ấy, chúng ta đã phát huy cao độ sức mạnh của
toàn dân tộc, làm nên Cách mạng Tháng Tám lịch sử, kế tiếp đánh thắng hai đế
quốc to là thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, giành độc lập cho dân tộc. Trên cơ sở
đường lối chiến tranh nhân dân, chúng ta đã giải quyết đúng đắn mối quan hệ
giữa con người và vũ khí, trang bị trong
chiến tranh, coi trọng yếu tố con người với lòng yêu nước và ý chí quyết tâm cao
độ, yếu tố nhân dân. Dựa vào đường lối chiến tranh nhân dân, chúng ta đã huy
động được sức mạnh tổng hợp, toàn diện từ mọi mặt của đất nước, triển khai
thắng lợi phương thức tiến hành chiến tranh nhân dân, kết hợp chiến tranh nhân
dân địa phương với chiến tranh bằng các binh đoàn chủ lực. Thông qua chiến
tranh giải phóng và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, tính đúng đắn của đường lối
chiến tranh nhân dân được kiểm nghiệm, trở thành nhân tố chủ yếu, quyết định
mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
Trong
sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, nhất là trong thời kỳ đổi mới đất nước, đường lối
chiến tranh nhân dân vẫn là đường lối cơ bản, đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta
trong tổ chức, chuẩn bị và sẵn sàng tiến hành thắng lợi chiến tranh nhân dân
bảo vệ Tổ quốc (nếu xảy ra). Tuy nhiên, sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc ngày nay có sự
phát triển, thay đổi rất khác trước, dự báo đối tượng tác chiến sẽ sử dụng phổ
biến vũ khí công nghệ cao, vũ khí thông minh cùng những phương thức tác chiến
mới. Yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc ngày càng cao, nhất là nhiệm vụ bảo vệ
chủ quyền biển, đảo, biên giới, đấu tranh phòng, chống “diễn biến hòa bình”,
bạo loạn lật đổ, ly khai, giữ vững hòa bình, ổn định để xây dựng và phát triển
đất nước. Trong tình hình ấy, đường lối chiến tranh nhân dân, quốc phòng toàn
dân trong đấu tranh bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa vẫn còn nguyên
giá trị. Mọi luận điểm phủ nhận, xuyên tạc đường lối chiến tranh nhân dân chỉ
là mưu đồ chống phá của các thế lực thù địch. Trên thực tế, chúng ta chưa bao
giờ coi nhẹ vũ khí công nghệ cao; tuy nhiên, vũ khí công nghệ cao không phải là
“vũ khí vạn năng”, nó cũng có những hạn chế, bởi nó được chế tạo theo hệ thống,
vận hành theo hành trình, quy luật, một số loại còn chịu ảnh hưởng rất lớn của
địa hình, thời tiết, một số loại còn bay thấp, tốc độ không cao, v.v. Nếu có
các giải pháp hợp lý vẫn có thể hạn chế hiệu quả của vũ khí công nghệ cao, kể
cả các giải pháp thô sơ, truyền thống. Như Giám đốc Trung tâm kỹ thuật của
NATO, M. Defourneaux đã thừa nhận: “Ngay với đối thủ yếu, họ chỉ cần làm hỏng
một bộ phận cũng đủ xóa bỏ hiệu lực của toàn bộ hệ thống vũ khí hiện đại, ngược
lại để xóa một nhóm du kích độc lập, có thể phải diệt đến người cuối cùng”;
“nơi mà xe tăng hạng nặng, khí tài điện tử hoặc trí tuệ con người không hoạt
động được, thì ở đó con người vẫn tiếp tục cuộc chiến”; “sức mạnh vũ khí không
thể thay thế được cái vĩ đại từ hàng nghìn năm nay - sức mạnh con người”, v.v.
Vũ
khí dù có hiện đại đến đâu vẫn do con người sử dụng, vì thế không thể coi nhẹ
yếu tố con người, mà đường lối chiến tranh nhân dân là đường lối phát
huy cao độ yếu tố con người, với phẩm chất kiên cường, bất khuất, có ý
chí, quyết tâm cao, có bản lĩnh chính trị vững vàng, chiến đấu vì quê hương,
đất nước. Vũ khí công nghệ cao có thể phá hủy được một số mục tiêu cố định, sát
thương được một bộ phận lực lượng vũ trang và nhân dân ta, nhưng không thể đánh
được tất cả mọi nơi trên đất nước Việt Nam và càng không thể là vũ khí bất khả
xâm phạm; còn Đảng, còn Quân đội, còn Nhân dân, chúng ta còn chiến thắng. Đó chính
là chiến tranh nhân dân.
Dựa
vào vũ khí công nghệ cao, kẻ địch có thể có ưu thế về làm chủ trên không và một
số môi trường đặc thù, nhưng chiến tranh nhân dân lấy làm chủ mặt đất làm chủ
yếu, thực tiễn chiến tranh đã chỉ rõ, ai làm chủ mặt đất người đó sẽ chiến
thắng. Chiến tranh nhân dân là cuộc chiến tranh của những con người thông minh,
sáng tạo, đặc biệt sáng tạo trong vận dụng cách đánh, đánh địch ở mọi nơi,
trong mọi điều kiện địa hình, thời tiết, sáng tạo ra nhiều biện pháp tác chiến,
nghi binh, lừa địch, cơ động, dịch chuyển, thật giả không phân biệt, kẻ địch
khó mà xác định được các mục tiêu “thật” cho vũ khí công nghệ cao.