Mỹ bác bỏ yêu sách phi pháp của Trung Quốc ở Biển Đông

 

Theo AFP, ngày 12/01/2022 Mỹ đã công bố một tài liệu nghiên cứu của Cục Đại dương, Môi trường Quốc tế và Các vấn đề khoa học thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ bác bỏ cơ sở địa lý và lịch sử của các yêu sách phi pháp của Trung Quốc ở Biển Đông, đồng thời kêu gọi Bắc Kinh “ngừng các hoạt động trái pháp luật và cưỡng chế trên Biển Đông”. Tài liệu 47 trang này là bản cập nhật của một nghiên cứu tiến hành năm 2014, trong đó tranh luận về cái gọi là “đường chín đoạn” của Bắc Kinh ở Biển Đông.

Tài liệu này cho biết Trung Quốc đã tuyên bố chủ quyền phi pháp hoặc một số hình thức “thẩm quyền riêng” đối với hầu hết Biển Đông; trong đó có đoạn: “Những tuyên bố này làm suy yếu nghiêm trọng pháp quyền ở các đại dương và nhiều quy định được công nhận rộng rãi của luật pháp quốc tế được nêu Công ước Liên Hợp Quốc về Luật biển năm 1982”.

Năm 2016 Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) đã ra phán quyết bác bỏ yêu sách chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông và Bắc Kinh đáp lại bằng cách đưa ra những lý lẽ mới như nước này có “quyền lịch sử” với khu vực này. Tài liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng những tuyên bố dựa trên lịch sử như vậy “không có cơ sở pháp lý” và Trung Quốc không đưa ra lý lẽ cụ thể. Nghiên cứu cũng chỉ ra các lý do về mặt địa lý nhằm bác bỏ tuyên bố của Trung Quốc, nói rằng hơn 100 địa điểm mà Bắc Kinh đề cập ở Biển Đông đều dưới mực nước biển khi thủy triều lên, “vượt quá giới hạn hợp pháp về lãnh hải” của bất kỳ quốc gia nào.

Bắc Kinh từng viện dẫn những đặc điểm địa lý như vậy để tuyên bố chủ quyền với bốn nhóm đảo, nhưng nghiên cứu của Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng chúng không đáp ứng các tiêu chí về đường cơ sở theo công ước của Liên Hợp Quốc.

“Đường chín đoạn” mà Trung Quốc đơn phương vẽ ra đòi yêu sách chủ quyền phi lý với gần như toàn bộ diện tích Biển Đông. Bắc Kinh đã dùng vũ lực cưỡng chiếm quần đảo Hoàng Sa và một số đá thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Bắc Kinh cũng bồi đắp phi pháp 7 đá thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam, biến chúng thành đảo nhân tạo và quân sự hóa thành tiền đồn trên biển.

Năm 2020, ngoại trưởng Mỹ khi đó là Mike Pompeo công khai ủng hộ tuyên bố chủ quyền của các quốc gia Đông Nam Á ở Biển Đông, vượt xa lập trường của Mỹ trước đây là thách thức Trung Quốc nhưng không chỉ rõ ràng quốc gia nào có quyền hợp pháp. Báo cáo mới được đưa ra trong bối cảnh Mỹ ngày càng thách thức Trung Quốc tên toàn cầu, khi cho rằng sự trỗi dậy của quốc gia này là mối đe dọa lâu dài với Washington./.