LỢI DỤNG LÒNG TỐT ĐỂ THU LỢI BẤT CHÍNH

 

Trong những năm qua, hoạt động từ thiện đã trở thành một phong trào có sức lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội, thu hút sự tham gia tích cực, ủng hộ của nhiều tổ chức, cá nhân nhằm kịp thời hỗ trợ, sẻ chia giúp đỡ với những khó khăn mất mát của đồng bào ta. Thông qua hoạt động từ thiện xã hội, các tổ chức và cá nhân đã chung tay cùng Đảng, Nhà nước giải quyết từng bước những khó khăn cho người nghèo, người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, các địa phương vùng sâu, vùng xa còn thiếu thốn về vật chất và tinh thần, đặc biệt trong hoàn cảnh bị thiệt hại do thiên tai, dịch họa. Sự đóng góp của các tổ chức, cá nhân trong thời gian qua ngoài giá trị bằng vật chất to lớn, còn phản ánh về mặt tinh thần, cùng với Đảng, Nhà nước thực hiện tốt công tác an sinh xã hội, ổn định chính trị, bảo đảm an toàn xã hội trên địa bàn, đồng thời truyền cảm hứng của lòng yêu nước, sự đoàn kết thương yêu nhau trong nhân dân, thể hiện nghĩa cử cao đẹp, tinh thần đoàn kết tương trợ, giúp đỡ quý báu, truyền thống đạo lý của dân tộc hàng ngàn năm nay.

Với giá trị nhân văn sâu sắc đó, Nhà nước luôn khuyến khích, tôn vinh và tạo điều kiện thuận lợi để các tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước với tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái, lá lành đùm lá rách trong việc đóng góp và tổ chức vận động đóng góp để nhanh chóng khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng nhằm ổn định cuộc sống, khôi phục và phát triển sản xuất; giúp đỡ các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo.

Các hoạt động tình nguyện được điều chỉnh bằng các quy định tại Nghị định số 64/2008/NĐ-CP ngày 14/5/2008 của Chính phủ quy định về việc vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ nhân dân khắc phục khó khăn thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng, các bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo. Trong đó quy định chặt chẽ, công tác tổ chức vận động, tiếp nhận, phân bổ và sử dụng tiền, hàng đóng góp trong mỗi cuộc vận động khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn, sự cố nghiêm trọng phải được thực hiện tập trung, kịp thời, đúng mục đích, đúng đối tượng, công khai và chỉ đạo thống nhất, đảm bảo tất cả nguồn tiền, hàng đều được chuyển đến cho các cá nhân, hộ gia đình và các địa phương bị thiệt hại và các quốc gia khác bị thiên tai.

Bên cạnh những kết quả, giá trị tích cực, đúng mục đích của hoạt động từ thiện đã đạt được trong thời gian qua thì vẫn có một số cá nhân, tổ chức lợi dụng danh nghĩa từ thiện để trục lợi, sai mục đích. Hành vi này không chỉ trái pháp luật, vô nhân đạo mà còn khiến lòng tin giữa người và người bị xói mòn, nội bộ của người dân giữa người được giúp đỡ, người chưa được giúp đỡ, người không có lý do gì để được giúp đỡ, bị rạn nứt, tình làng nghĩa xóm bị nhạt phai… Chúng ta cần nhận diện cụ thể các hoạt động lợi dụng từ thiện để trục lợi như sau:

Một là, Tạo lập các trang mạng xã hội (chủ yếu trên Facebook), sau đó đăng tải các bài viết, tạo dựng những nội dung không có thật về một số hoàn cảnh đang gặp khó khăn, hoạn nạn cần được giúp đỡ; hoặc giả mạo các trang mạng xã hội chuyên làm từ thiện được nhà nước cho phép, rồi đăng tải các bài viết kêu gọi cộng đồng mạng giúp đỡ.

Tinh vi hơn, một số đối tượng còn sử dụng các bài báo viết về các hoàn cảnh khó khăn đã được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng để dẫn nguồn trên Fanpage Facebook, rồi xen cài số tài khoản ngân hàng tiếp nhận từ thiện do các đối tượng tự tạo lập quản lý, để tiếp nhận nguồn tiền ủng hộ.

Một vụ lợi dụng kêu gọi từ thiện để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản xảy ra ở tỉnh Hà Nam cũng được Công an tỉnh Hà Nam triệt phá. Đối tượng cầm đầu là Trần Văn Lâm (23 tuổi, ở huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam) đã bị khởi tố, tạm giam về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, vào cuối tháng 4 vừa qua. Từ tháng 9.2020, Lâm đã lập ra Fanpage “Hỗ trợ trẻ em” đăng gần 250 bài viết kêu gọi các cá nhân ủng hộ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, chủ yếu là các em nhỏ mắc bệnh hiểm nghèo. Có tới hàng nghìn người gửi từ 50.000 đến 5 triệu đồng cho Lâm. Tính đến tháng 3.2021, tổng số tiền của các nhà hảo tâm gửi vào tài khoản của Lâm là hơn 6,6 tỉ đồng. Ngoài ra Lâm còn khai lập thêm 07 Fanpage như “Chia sẻ vì người nghèo”, “Hỗ trợ trẻ em”, “Quỹ bảo trợ trẻ em”, “Phật tại tâm”, “Chia sẻ yêu thương”, “Kết nối yêu thương”, “Quan thế âm bồ tát”… nhằm hỗ trợ hoạt động lừa đảo.

Hai là, Lợi dụng tình hình dịch bệnh, thiên tai để kêu gọi từ thiện.

Ngày 23.5, Phòng Cảnh hình sự Công an tỉnh Bắc Giang đã tạm giữ Lại Xuân Đạt (28 tuổi, huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang) để điều tra về việc đăng lên tài khoản xã hội, nói dối về hoàn cảnh khó khăn, để lừa đảo người hảo tâm gửi tiền cho mình. Đạt có hành vi lừa đảo, bằng thủ đoạn lợi dụng tình hình dịch bệnh COVID-19 phức tạp xảy ra tại địa bàn các Khu công nghiệp ở huyện Việt Yên. Cụ thể, Đạt giả danh công nhân đang gặp hoàn cảnh éo le, đăng tải thông tin sai sự thật lên mạng xã hội Facebook để kêu gọi sự giúp đỡ, ủng hộ của những người hảo tâm, chiếm đoạt tài sản. Cuối tháng 4, anh ta mua một chiếc điện thoại và đăng nhập tài khoản Facebook “Hoài Khánh”. Sau khi dịch bệnh bùng phát ở khu công nghiệp Vân Trung, ngày 18.5, Đạt dùng tài khoản trên, đăng tải thông tin sai sự thật với nội dung: Anh ta và vợ từ Sơn La xuống làm công việc thời vụ. Cả hai vợ chồng Đạt bị công ty cho nghỉ việc, bị cách ly, không có tiền trang trải sinh hoạt nên cần mọi người giúp đỡ. Từ đó, nhiều người đã chuyển khoản cho Đạt, với tổng số tiền 2,7 triệu đồng. Anh ta chiếm đoạt số tiền này, chi tiêu cá nhân.

Ba là, Lợi dụng hoạt động từ thiện để đánh bóng tên tuổi.

Thực tế trong thời gian qua, một số tổ chức, cá nhân thông qua các hoạt động từ thiện làm trò để đánh bóng tên tuổi. Hám danh, thích khoe mẽ cũng trở thành thói xấu trong một bộ phận doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân. Một sự kiện lớn được truyền hình trực tiếp, khán giả thấy bóng dáng một số người mang danh doanh nghiệp, đại diện doanh nghiệp lên sân khấu, trao tặng số tiền lớn ghi trên tấm bảng. Nhưng sau đó nhiều người trong số họ không chuyển tiền cho nơi đã hứa. Khi báo chí thông tin thì họ khất lần, thậm chí có người lại lý do làm ăn thua lỗ, khó khăn để không thực hiện lời hứa. Làm từ thiện cốt ở tấm lòng, cần sự khiêm cung, xuất phát từ trái tim, không phải sự khoe mẽ, khoe danh.

Qua các vụ việc lợi dụng từ thiện để trục lợi, chúng ta thấy rằng các phương thức của các đối tượng là rất đa dạng. Do vậy để hoạt động từ thiện đúng tôn chỉ mục đích, mỗi tổ chức cá nhân cần phải nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn kêu gọi từ thiện từ thiện để lừa đảo trên mạng xã hội. Cần thận trọng tìm hiểu, kiểm chứng kỹ các thông tin đăng tải kêu gọi ủng hộ từ thiện trên các trang mạng xã hội; yêu cầu công khai, minh bạch thông tin về người cần giúp đỡ hoặc liên hệ với chính quyền địa phương, bệnh viện nơi họ điều trị để kiểm chứng thông tin. Trường hợp có nghi ngờ về hoạt động lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, cần báo cho cơ quan Công an để kịp thời xử lý. 

NQR