Luật Biển Việt Nam ra đời là bằng chứng cho thấy Việt Nam là một thành viên có trách nhiệm của UNCLOS. Đây là sự cụ thể hóa các quy phạm pháp lý quan trọng của UNCLOS để tiếp tục góp phần bảo vệ, quản lý các quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam trên Biển Đông, chủ quyền an ninh quốc gia trên biển Việt Nam. Đồng thời, việc thông qua Luật Biển Việt Nam cũng là một bước đi đúng đắn, phù hợp với luật pháp quốc tế, qua đó giúp giải quyết hòa bình những bất đồng, tranh chấp trên Biển Đông.
Để đưa Luật Biển Việt Nam vào cuộc sống và làm cho luật này phát huy hiệu lực, trước hết phải phổ biến, tuyên truyền, giáo dục cho tất cả mọi tầng lớp, tổ chức, lực lượng, cá nhân... trong nước, nhất là những người thường xuyên hoạt động gắn bó với biển, đại dương về toàn bộ nội dung của Luật Biển Việt Nam. Tiếp nối ý này, Tiến sĩ Trần Công Trục nêu ra một trong những vấn đề hiện nay là tình trạng khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trên Biển Đông, có liên quan đến trách nhiệm, quyền hạn của Việt Nam. Là một thành viên có trách nhiệm của cộng đồng khu vực và quốc tế, Chính phủ Việt Nam đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương liên quan áp dụng nhiều biện pháp quyết liệt để chống đánh bắt cá bất hợp pháp nhằm sớm gỡ cảnh báo “thẻ vàng“ đối với thủy sản Việt Nam của Ủy ban châu Âu (EC).
Cũng theo Tiến sĩ Trần Công Trục, đông đảo dư luận cho rằng đã đến lúc cần thẳng thắn, nghiêm túc và có trách nhiệm, cùng nhau phân tích và nhận diện các nguyên nhân đích thực khiến cho “vấn nạn IUU” vẫn tồn tại và chỉ có như vậy mới tìm ra cách giải quyết tận gốc. Một trong những nguyên nhân dẫn tới vấn nạn này là do cộng đồng ngư dân của Việt Nam cũng như các nước có thể chưa nắm được một cách cụ thể, rõ ràng vị trí chính xác của các ranh giới biển hợp pháp đã được công bố, cũng như giới hạn của “vùng chồng lấn” được hình thành dựa theo yêu sách hợp lý giữa các quốc gia ven biển nằm kế cận hay đối diện nhau trong Biển Đông. Bởi vậy, trước hết nên làm sáng tỏ căn cứ để kết tội ngư dân đã đánh bắt cá vi phạm vùng biển của các nước khi mà hầu như ranh giới các vùng biển và thềm lục địa của/giữa các quốc gia ven Biển Đông vẫn chưa được hoạch định cụ thể, rõ ràng. Cùng với đó, việc giải thích, áp dụng các quy định về quyền hạn, trách nhiệm của các quốc gia ven biển, các tổ chức quốc tế... có liên quan đến việc khai thác, bảo vệ nguồn lợi sinh vật trong các vùng biển và thềm lục địa theo UNCLOS vẫn còn là vấn đề nổi cộm. “Đó là những hoàn cảnh không thể không tính đến khi xây dựng và ban hành các văn kiện, văn bản chính trị, pháp lý nhằm bảo vệ, quản lý và phát triển biển, đảo của Tổ quốc. Bởi vì, muốn phát huy được thế mạnh của biển, đảo nhằm phục vụ cho nhiệm vụ phát triển kinh tế đất nước một cách có hiệu quả và bền vững, không thể không đề cao nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu là phải tạo được môi trường cả về tự nhiên và chính trị, pháp lý, quốc phòng, an ninh”, Tiến sĩ Trần Công Trục nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, phải xây dựng các phương án, kịch bản khác nhau để ngư dân khi tiến hành hoạt động trên biển phải tuân thủ, chủ động ứng xử; đồng thời thúc đẩy đàm phán hoạch định vùng chồng lấn với các nước liên quan để sớm có đường phân định cuối cùng hoặc áp dụng giải pháp tạm thời “hợp tác phát triển chung vùng chồng lấn”, bảo đảm công bằng về quyền và nghĩa vụ cho các bên; xúc tiến đàm phán với các bên liên quan, các tổ chức quốc tế trong và ngoài khu vực để sớm đạt được thỏa thuận bảo vệ và khai thác nguồn tài nguyên sinh vật theo quy định của UNCLOS.
“Quan trọng hơn nữa, cần chủ động và sớm trao đổi một cách thẳng thắn, rõ ràng với Liên minh châu Âu (EU) và các tổ chức quốc tế liên quan khác về thực trạng bất đồng, tranh chấp trong Biển Đông để họ hiểu rõ tính chất phức tạp và giá trị của các ranh giới biển, vùng chồng lấn trong Biển Đông. Từ đó làm rõ những điểm đúng, sai xuất phát từ những thông tin đơn phương, thiếu khách quan, cũng như những hành xử không phù hợp với các quy định của UNCLOS và những thỏa thuận song phương hay đa phương trong khu vực”, nguyên Trưởng ban Biên giới Chính phủ Trần Công Trục nói.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét