“HÙM XÁM ĐƯỜNG SỐ 4” ĐẶNG VĂN VIỆT!

 Đặng Văn Việt là người làng Nho Lâm, xã Diễn Thọ, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An. Từng học tại Trường Cao đẳng Y khoa Đông Dương, khi Nhật đảo chính Pháp tại Đông Dương, ông tham gia Việt Minh, chiến đấu ở chiến trường Huế, được cử làm Chỉ huy trưởng Mặt trận đường số 9 (Hạ Lào 1945), Chỉ huy trưởng Mặt trận đường số 7 (Thượng Lào 1946). Nhờ thành tích xuất sắc trong chiến đấu, ông được điều ra chiến khu Việt Bắc làm lãnh đạo Ban nghiên cứu trực thuộc Bộ Tổng tham mưu. Năm 1947, ông được cử làm Chỉ huy trưởng Mặt trận đường 4, sau đó giữ chức Trung đoàn trưởng Trung đoàn 28 năm 1948, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 174 năm 1949. Năm 1953, ông đi học trường Sĩ quan Lục quân Việt Nam, được giữ lại làm cán bộ nhà trường. Đặng Văn Việt được phong trung tá năm 1958 trong đợt phong quân hàm chính quy đầu tiên của quân đội. Năm 1960, ông giải ngũ để tiếp tục phục vụ trong một lĩnh vực mới.

Đường số 4 là tuyến đường giao thông quan trọng bậc nhất của vùng chiến lược Cao - Bắc - Lạng và đông bắc Bắc Bộ, dài khoảng 420km dọc theo biên giới Việt - Trung. Tên tuổi của Trung tá Đặng Văn Việt gắn liền với những chiến công lẫy lừng trên đường số 4, trong đó phải kể đến trận phục kích Bông Lau - Lũng Phầy năm 1949, phá hủy 96 xe vận tải, 3 xe tăng, bắt hơn 100 tù binh, thu nhiều chiến lợi phẩm của Pháp; trận Bố Củng - Lũng Vài, Bản Nằm, Đông Khê, Bình Liêu... Ông là nỗi khiếp sợ đối với các tướng lĩnh Pháp. Chiến binh Pháp chiến đấu trên đường số 4 biên giới Việt - Trung đặt cho Đặng Văn Việt biệt danh “Tiểu Napoleon”, “Hùm xám đường số 4”. Nhân dân vùng Cao - Bắc - Lạng tôn vinh ông là “Đệ tứ lộ Đại vương”.

Trong suốt cuộc đời binh nghiệp của mình, trung tá Đặng Văn Việt đã chỉ huy 126 trận đánh lớn nhỏ, thắng 120 trận. Ông được Nhà nước và Quân đội tặng nhiều Huân chương, trong đó có 4 Huân chương Hạng Nhất, 1 Huân chương Độc lập Hạng Hai.

Trung đoàn trưởng Đặng Văn Việt trút hơi thở cuối cùng hồi 0 giờ 55 phút ngày 25/9/2021, hưởng thọ 102 tuổi. “Hùm xám đường số 4” qua đời, nhưng hình ảnh của ông sẽ còn in bóng mãi nơi biên cương Tổ quốc trên tuyến đường số 4 một thời đạn bom khói lửa.