Bài 9: Đầu Tư Hạ Tầng Số và Chính Sách Đãi Ngộ Nhân Tài AI Trong Quân Đội: Yếu Tố Đột Phá

 

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, với trí tuệ nhân tạo (AI) là một trong những động lực chính, việc xây dựng và củng cố tiềm lực quốc phòng trên không gian mạng trở thành nhiệm vụ chiến lược. Để có thể “đi tắt, đón đầu” và làm chủ AI, Quân đội nhân dân Việt Nam cần có những chính sách đột phá, đặc biệt là trong việc đầu tư phát triển hạ tầng số hiện đại và xây dựng chính sách đãi ngộ xứng đáng để đào tạo, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao về AI. Đây là hai yếu tố then chốt, mang tính quyết định đến khả năng làm chủ công nghệ và bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong kỷ nguyên số.

Hạ Tầng Số: Nền Tảng Vật Chất Cho AI Quân Sự

AI hoạt động dựa trên dữ liệu và sức mạnh tính toán. Một hạ tầng số hiện đại, bảo mật và mạnh mẽ là nền tảng không thể thiếu để triển khai các ứng dụng AI trong quân đội:

• Trung tâm dữ liệu (Data Center) an toàn và hiệu năng cao: Các hệ thống AI quân sự cần xử lý lượng lớn dữ liệu tình báo, tác chiến, hậu cần... đòi hỏi các trung tâm dữ liệu phải có khả năng lưu trữ khổng lồ, tốc độ truy xuất nhanh và đặc biệt là được bảo vệ nghiêm ngặt trước mọi cuộc tấn công mạng.
• Hạ tầng điện toán đám mây quân sự: Phát triển các nền tảng điện toán đám mây riêng, bảo mật cao để triển khai các ứng dụng AI, giúp tối ưu hóa tài nguyên, tăng cường khả năng mở rộng và linh hoạt trong tác chiến.
• Mạng truyền dẫn băng thông rộng và bảo mật: Đảm bảo khả năng truyền tải dữ liệu tốc độ cao, ổn định và an toàn giữa các đơn vị, các hệ thống AI phân tán. Việc này đặc biệt quan trọng cho các ứng dụng AI thời gian thực trong tác chiến.
• Hệ thống siêu máy tính (High-Performance Computing - HPC): Để phát triển và huấn luyện các mô hình AI phức tạp, đặc biệt là trong lĩnh vực nhận dạng hình ảnh, xử lý ngôn ngữ tự nhiên và mô phỏng chiến trường, cần có sự đầu tư vào các hệ thống siêu máy tính với sức mạnh tính toán vượt trội.
• Bảo mật hạ tầng từ gốc: Mọi thành phần của hạ tầng số phải được thiết kế và triển khai với các tiêu chuẩn bảo mật cao nhất, từ phần cứng, phần mềm đến quy trình vận hành, nhằm ngăn chặn mọi âm mưu tấn công, phá hoại từ đối phương.

Đầu tư vào hạ tầng số không chỉ là việc mua sắm thiết bị mà còn là xây dựng năng lực tự chủ về công nghệ, thiết kế và quản trị.

Chính Sách Đãi Ngộ Nhân Tài AI: Yếu Tố Đột Phá Mang Tính Quyết Định

Dù có hạ tầng hiện đại đến đâu, nếu không có con người đủ trình độ để vận hành, phát triển và làm chủ AI thì mọi sự đầu tư cũng trở nên vô nghĩa. Nhân lực chất lượng cao là yếu tố đột phá, mang tính quyết định:

• Thực trạng và thách thức: Lĩnh vực AI đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về toán học, lập trình, khoa học dữ liệu, và đang đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt về nhân tài từ khu vực dân sự và quốc tế. Việc thu hút và giữ chân các chuyên gia giỏi trong môi trường quân đội là một bài toán khó.
• Chính sách đãi ngộ xứng đáng: Để thu hút nhân tài, cần có các chính sách đột phá về lương, thưởng, phụ cấp, nhà ở và các chế độ ưu đãi khác tương xứng với trình độ và cống hiến của các chuyên gia AI. Mức độ đãi ngộ phải đủ sức cạnh tranh với các tập đoàn công nghệ lớn.
• Môi trường nghiên cứu và phát triển hấp dẫn: Tạo môi trường làm việc cởi mở, khuyến khích sáng tạo, nơi các chuyên gia có thể thực hiện các dự án nghiên cứu tiên tiến, được tiếp cận với công nghệ mới nhất và có cơ hội phát triển nghề nghiệp liên tục. Khuyến khích các đề tài nghiên cứu khoa học, ứng dụng AI vào giải quyết các vấn đề thực tiễn của quân đội.
• Đào tạo chuyên sâu và dài hạn:
  • Mở rộng các chuyên ngành đào tạo về AI, khoa học dữ liệu, an ninh mạng tại các học viện, nhà trường quân đội.
  • Phối hợp chặt chẽ với các trường đại học, viện nghiên cứu dân sự hàng đầu để tổ chức các khóa đào tạo, huấn luyện chuyên sâu.
  • Cử cán bộ, sĩ quan đi học tập, nghiên cứu ở nước ngoài tại các quốc gia tiên tiến về AI để tiếp thu tri thức và công nghệ.
  • Xây dựng các chương trình đào tạo liên tục, cập nhật kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ chuyên gia hiện có, đảm bảo họ luôn bắt kịp với sự phát triển nhanh chóng của AI.
• Cơ chế trọng dụng và phát huy: Cần có cơ chế rõ ràng để trọng dụng các chuyên gia AI, trao quyền và tạo điều kiện để họ phát huy tối đa năng lực, tham gia vào các dự án quan trọng của quân đội, không bị ràng buộc bởi các thủ tục hành chính không cần thiết.

Việc đầu tư phát triển hạ tầng số đồng bộ và xây dựng chính sách đãi ngộ xứng đáng để đào tạo, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao về AI là hai yếu tố then chốt, mang tính đột phá để Quân đội nhân dân Việt Nam có thể “đi tắt, đón đầu” trong kỷ nguyên số. Đây là khoản đầu tư chiến lược cho tương lai, là nền tảng vững chắc để chúng ta làm chủ công nghệ, tăng cường tiềm lực quốc phòng, và bảo vệ vững chắc Tổ quốc trên không gian mạng, góp phần đảm bảo môi trường hòa bình, ổn định để xây dựng và phát triển đất nước.