Trong kỷ nguyên số với tác động của trí tuệ nhân tạo, việc thích ứng của các tạp chí khoa học lý luận chính trị không đơn thuần là chuyển đổi hình thức truyền thông, mà là một cuộc cải tổ toàn diện cả về tư duy, mô hình tổ chức lẫn phương thức vận hành. Việc chủ động thích ứng và đổi mới không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu sống còn để bảo đảm hiệu quả truyền thông, tư tưởng trong thời đại mới.
Thứ nhất, chuyển đổi số (digital transformation) trong công tác tạp chí: từ mô hình truyền thống sang nền tảng đa phương tiện. Việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo vào quy trình vận hành tạp chí cần được thực hiện theo hướng hệ thống, lâu dài. Mỗi tạp chí cần có nền tảng số hiện đại, bao gồm: website có tính tương tác cao, giao diện thân thiện, công cụ tìm kiếm thông minh, tích hợp video, podcast, infographic lý luận và cơ chế phản hồi độc giả. Các bài viết lý luận cần được số hóa dưới nhiều định dạng phù hợp với các nhóm đối tượng khác nhau: bản in truyền thống, bản điện tử (PDF, HTML), bản nghe, nhìn (podcast, video lý luận ngắn) (podcasts, short theoretical videos), bản rút gọn (bản tin tóm tắt, Infographic, dữ kiện số) (summaries, infographics, data digests). Công nghệ AI có thể hỗ trợ trong khâu gợi ý chủ đề nóng, phân tích hành vi độc giả, định hướng cá nhân hóa nội dung và dự đoán xu hướng truyền thông tư tưởng. Việc ứng dụng AI không nhằm thay thế người làm công tác lý luận, mà nhằm hỗ trợ làm việc hiệu quả hơn và phù hợp hơn với nhu cầu của độc giả đương đại.
Thứ hai, đổi mới nội dung, hình thức theo hướng gần gũi, hiện đại, dễ lan tỏa. Một trong những hạn chế của các tạp chí khoa học lý luận chính trị là thiếu tính gắn kết với độc giả trẻ, đặc biệt là trong môi trường truyền thông phi truyền thống với các thông điệp ngắn, trực quan và dễ hiểu lại có khả năng lan tỏa mạnh mẽ. Vì vậy, các tạp chí cần đầu tư mạnh vào các định dạng truyền thông mới, có tính “mở” và sáng tạo, nhưng vẫn giữ được tính chuẩn mực khoa học, lý luận. Các chuyên mục như: “Hỏi - đáp lý luận”, “Lý luận qua tình huống thực tiễn”, “Thế giới nhìn từ chủ nghĩa Mác - Lênin”, (“Q&A on Theory”, “Theory through Practical Cases”, “The World Through the Lens of Marxism - Leninism”)… nên được xây dựng theo cách dễ tiếp cận, ngắn gọn, có thể chia sẻ trên các phương tiện truyền thông xã hội. Bên cạnh đó, các chuyên đề học thuật dài kỳ cần được thiết kế linh hoạt, chia nhỏ theo loạt bài, có dẫn giải đa phương tiện, giúp người đọc không bị “ngợp” trong lượng kiến thức học thuật quá lớn.
Thứ ba, xây dựng hệ sinh thái tác giả, độc giả, cộng tác viên có năng lực công nghệ. Để vận hành mô hình tạp chí số, cần hình thành đội ngũ biên tập viên và cộng tác viên đa năng, am hiểu lý luận chính trị và công nghệ truyền thông số. Việc đào tạo lại, bồi dưỡng kỹ năng công nghệ số, kỹ năng truyền thông trên các phương tiện truyền thông xã hội, kỹ năng thiết kế trực quan là bắt buộc đối với đội ngũ làm tạp chí hiện nay. Song song với đó, cần chủ động xây dựng cộng đồng độc giả lý luận số - những người sẵn sàng chia sẻ nội dung, phản hồi học thuật, tham gia tương tác hai chiều với tạp chí. Ngoài ra, các tạp chí cần tăng cường liên kết, hình thành mạng lưới hợp tác giữa các cơ quan báo chí lý luận, trường đại học, học viện chính trị, để cùng sản xuất, chia sẻ nội dung, đồng thời bảo đảm thống nhất tư tưởng, đa dạng hình thức, liên thông chiến lược.
Nhìn chung, việc đổi mới phương thức hoạt động của tạp chí khoa học lý luận chính trị không chỉ là kỹ thuật số hóa, mà là một quá trình tái cấu trúc tư duy, nội dung và tổ chức. Bước vào kỷ nguyên số với tinh thần chủ động, sáng tạo, hội nhập, các tạp chí khoa học lý luận chính trị mới có thể đảm đương sứ mệnh làm chủ trận địa tư tưởng của Đảng trong môi trường thông tin hiện đại
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét