PHÁT HUY QUYỀN LÀM CHỦ CHO CÔNG NHÂN - NỖ LỰC VÀ LÀ THÁCH THỨC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

 

Các thế lực chống phá Việt Nam đã và đang xuyên tạc, công kích rằng, chế độ chủ nghĩa xã hội mà Việt Nam đang xây dựng chỉ là cái vỏ bọc, giai cấp công nhân bị bỏ quên và đang bị bóc lột….Mưu đồ thấy rõ là công kích, chia rẽ, phủ nhận đường lối, chính sách, nền tảng tư tưởng, chế độ chính trị mà Đảng, Nhà nước ta đang theo đuổi, hướng tới. Ngay từ khi thành lập Đảng đến nay, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quán triệt phải giáo dục ý thức làm chủ cho công nhân, trong đó bao gồm giáo dục lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin; đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân; ý thức làm chủ; đạo đức cách mạng; tinh thần đoàn kết… Từ khi hòa bình đến nay, đặc biệt là trong giai đoạn phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa Đảng ta chưa bao giờ lơ là chỉ đạo, định hướng và thúc đẩy quyền làm chủ cho công nhân, nhất là trong các khu công nghiệp hiện nay.

Nội dung giáo dục quyền làm chủ cho công nhân bao gồm giáo dục tinh thần phụ trách, quyết tâm vượt khó để nâng cao năng suất lao động; giáo dục tinh thần bảo vệ của công và tôn trọng kỷ luật lao động; giáo dục tinh thần tích cực học tập để nâng cao trình độ tay nghề… Qua một số cuộc kháo sát cho thấy, việc giáo dục quyền làm chủ cho công nhân còn hạn chế. Chẳng hạn, ở 9 khu công nghiệp, khu chế xuất và khu công nghệ cao Hà Nội  với tổng số lao động là 159.386 người, tính đến tháng 10-2020, kết quả khảo sát của Đảng ủy các KCN Hà Nội năm 2018 về  giáo dục tinh thần thi đua yêu nước cho công nhân cho thấy, hoạt động này đã được các cấp ủy đảng, tổ chức Công đoàn, Ban quản lý các KCN quan tâm, nên nhiều công nhân đã nhận thức tốt và rất tích cực tham gia các phong trào thi đua lao động sản xuất như phong trào thi đua Lao động giỏi, Lao động sáng tạo, Giỏi việc nước, đảm việc nhà, Xanh - Sạch - Đẹp, Bảo đảm an toàn vệ sinh lao động, phong trào văn hóa, thể thao…. Tuy nhiên, mức độ, tần suất giáo dục tinh thần thi đua yêu nước cho công nhân chưa thường xuyên. Kết quả khảo sát cho thấy, chỉ có 13,9% công nhân được khảo sát đánh giá mức độ “thường xuyên”, có 33,8% đánh giá mức độ “thỉnh thoảng”, 20,3% đánh giá “hiếm khi”, và còn 32% đánh giá mức độ “không bao giờ”. Như vậy, tỷ lệ công nhân được giáo dục về tinh thần thi đua yêu nước chưa cao. Đây cũng là một nguyên nhân làm cho năng suất lao động của Việt Nam so với nhiều nước trong khu vực vẫn rất thấp.

Giáo dục tinh thần bảo vệ của công và tôn trọng kỷ luật lao động. Theo số liệu báo cáo và qua điều tra về tai nạn lao động năm 2017, trên địa bàn Thành phố Hà Nội đã xảy ra 254 vụ tai nạn lao động, làm 31 người chết, 238 người bị thương; 19 vụ tai nạn giao thông được hưởng chế độ tai nạn lao động; 01 vụ cháy nghiêm trọng làm 08 người chết, 02 người bị thương nặng. Ngoài ra, số người bị mắc bệnh nghề nghiệp trên địa bàn thành phố là 81 người. Qua số liệu cho thấy, tình trạng thiếu kỷ luật lao động của công nhân tại Hà Nội vẫn tồn tại. Mặc dù vậy, công tác giáo dục tinh thần tôn trọng kỷ luật lao động cho công nhân các KCN Hà Nội hiện nay vẫn chưa được quan tâm thỏa đáng. Theo kết quả khảo sát, số công nhân được tuyên truyền, giáo dục về ý thức chấp hành pháp luật thường xuyên là 44,7%; số công nhân thỉnh thoảng mới được giáo dục chiếm 28,7%. Số công nhân trả lời là không bao giờ được giáo dục về ý thức chấp hành pháp luật chiếm 13,9%.

Giáo dục tinh thần tích cực học tập để nâng cao trình độ tay nghề. Thời gian qua, các cấp, các ngành luôn quan tâm tới công tác giáo dục, nâng cao trình độ dân trí cho nhân dân. Phần lớn người lao động trong các KCN Hà Nội có trình độ văn hóa là trung học phổ thông và trung học cơ sở (chiếm trên 85%). Mặc dù vậy, so với mặt bằng dân trí chung của Hà Nội thì trình độ học vấn của công nhân, lao động trong các KCN còn thấp⁽²⁴⁾. Công tác giáo dục tinh thần tích cực học tập để nâng cao trình độ, tay nghề cho công nhân vẫn cần triển khai mạnh mẽ.

Như vậy, qua khảo sát ở các KCN Hà Nội cho thấy, công tác giáo dục tinh thần là chủ và làm chủ cho công nhân đã đạt được một số kết quả. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều điểm hạn chế cần khắc phục. Nguyên nhân của những hạn chế như vẫn còn tình trạng thiếu vai trò của tổ chức đảng, tổ chức chính trị – xã hội trong một số doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, nên công tác giáo dục chính trị, tư tưởng rất khó triển khai; đội ngũ cán bộ công đoàn ở các KCN còn khá mỏng về số lượng và chưa bảo đảm về chất lượng, cán bộ công đoàn ở nhiều doanh nghiệp phải kiêm nhiệm nhiều việc, phải đảm đương nhiều trách nhiệm ở lĩnh vực chuyên môn, đảng – đoàn thể; nguồn kinh phí cho giáo dục chính trị, tư tưởng cho công nhân trong cơ cấu nguồn lực chung dành cho công nhân còn ít; việc tổ chức các phong trào thi đua yêu nước cho công nhân còn chưa hiệu quả, chủ yếu là do áp lực về định mức lao động, thời giờ làm việc đối với công nhân, lao động luôn ở mức cao, trong khi nội dung, hình thức thi đua nhiều nơi còn đơn điệu, thiếu sức hấp dẫn, chưa phù hợp với đối tượng, công việc, ngành nghề đặc thù; một bộ phận công nhân chưa nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò của mình trong xã hội, họ cho rằng mình là người lao động làm thuê nên không cần tham gia các hoạt động giáo dục chính trị, trong đó có giáo dục ý thức làm chủ…

Có thể thấy, Đảng, Nhà nước đã ưu tiên ngân sách cho nghiên cứu, đưa ra và triển khai quyết tâm cao những giải pháp tổng thể giúp phát huy quyền làm chủ cho công nhân. Với nỗ lực đó, tầng lớp công nhân, người lao động sẽ ngày càng trưởng thành, phát triển, cống hiến, đóng góp nhiều hơn cho đất nước, chiếm vị thế ngày càng quan trọng trong xã hội Việt Nam./.