TÂN THỦ TƯỚNG PHẠM MINH CHÍNH - DẦU ẤN TẦM NHÌN ĐỘT PHÁ (P.2)

2. Bí thư tỉnh ủy kiến tạo một Quảng Ninh cất cánh

Là một chuyên gia kinh tế, PGS, TS Trần Đình Thiên đã đi và tư vấn ở hầu hết các tỉnh, thành phố. Ông từng đúc kết ra một điều, ở đâu lãnh đạo tỉnh, thành phố quyết liệt, có tầm nhìn đột phá thì ở đó phát triển khác hẳn.

Quảng Ninh hiện nay được coi là một hiện tượng phát triển của đất nước, một hình mẫu chuyển đổi mô hình tăng trưởng thành công từ chiều rộng sang chiều sâu, từ dựa vào tài nguyên khoáng sản thô là chủ yếu sang du lịch và dịch vụ với sự tăng tốc từ 8,8% GDP năm 2014 lên mức hai con số suốt nhiều năm, cả trong năm đại dịch Covid-19 vừa qua. Nhiều cán bộ và nhân dân Quảng Ninh cho rằng, Quảng Ninh bắt đầu bứt phá và tăng tốc từ giai đoạn 2011-2015 - thời kỳ đồng chí Phạm Minh Chính làm Bí thư Tỉnh ủy, với cách làm sáng tạo, quyết liệt trong việc thực hiện 3 đột phá chiến lược: Hạ tầng giao thông, nguồn nhân lực và cải cách hành chính.

Trước thềm Đại hội XIII của Đảng vừa qua, Quảng Ninh đã có những dấu ấn nổi bật về thu hút đầu tư với nỗ lực thu hút 2 tỉ USD vốn đầu tư. Song ít người biết nhiều gương mặt nhà đầu tư hôm nay cũng chính là những người có mặt tại cuộc xúc tiến đầu tư đầu tiên do tỉnh này tổ chức đầu năm 2012 với slogan “Quảng Ninh hội tụ và lan tỏa” mà đồng chí Phạm Minh Chính khi đó là Bí thư Tỉnh ủy đã quyết liệt chỉ đạo.

Lúc bấy giờ, do tác động của cuộc khủng hoảng tài chính thế giới từ cuối năm 2008, kinh tế Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn. "Chiếc bánh ngân sách" của tỉnh Quảng Ninh 70% từ than, chỉ 20% từ sản xuất kinh doanh, 10% từ đất. Vậy mà Bí thư Tỉnh ủy Phạm Minh Chính khởi xướng chuyển đổi chiến lược: Chuyển từ kinh tế “nâu” sang kinh tế “xanh” (tức từ khai khoáng sang phát triển du lịch, dịch vụ) trong sự ngỡ ngàng, khó tin của cả hệ thống chính trị.

Đây là quyết định lịch sử và hội nghị xúc tiến đầu tư đó đã thu hút tới hơn 1.000 người trong khi khách mời dự kiến ban đầu chỉ vài trăm. Nhiều nhà đầu tư lớn đã tìm đến sau hội nghị như Texhong (Hồng Kông), Rent A Port (Vương quốc Bỉ), SE (Nhật Bản), VinGroup, SunGroup...

Song chỉ chuyển hướng thôi chưa đủ, phải chuyển cả cách làm. Bằng con mắt của người có tố chất tổ chức tài năng, Bí thư Phạm Minh Chính sớm nhận ra nếu để hồ sơ đầu tư đi từ dưới lên, qua Sở Kế hoạch và Đầu tư thì các dự án rất chậm. Bí thư tỉnh ủy giao một phó chủ tịch tỉnh kiêm Giám đốc trung tâm xúc tiến đầu tư. Với mô hình hồ sơ “đi từ trên xuống” thay cho “từ dưới lên”, công việc tiến triển rất nhanh.

Quảng Ninh cũng đẩy mạnh xây dựng chính quyền điện tử, xây dựng trung tâm dịch vụ hành chính công đầu tiên trên cả nước đồng thời quyết liệt cải cách hành chính. Nhờ vậy đã nhanh chóng 3 năm liên tiếp, từ 2017 đến 2019 dẫn đầu cả nước về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI).

Cùng với đó, với tư duy quy hoạch phải đi trước một bước, Bí thư Tỉnh ủy Phạm Minh Chính đã có cách làm đột phá, đề xuất và được Trung ương chấp thuận cho thuê các đơn vị tư vấn nước ngoài xây dựng quy hoạch gồm: McKinsey, BCG (Mỹ), Nikken Sekkei, Nippon Koie (Nhật Bản)... Tuy nhiên Quảng Ninh làm rất chặt chẽ, không “khoán trắng” cho nước ngoài mà thành lập các tổ tư vấn giúp việc và trực tiếp làm việc với các đơn vị tư vấn nước ngoài.

Đổi mới, hội nhập nhưng phải độc lập, tự chủ. Đó là quan điểm rất rõ trong tư duy nhà lãnh đạo Phạm Minh Chính. Câu chuyện xây dựng sân bay Vân Đồn là một ví dụ điển hình. Đơn vị tư vấn của Mỹ McKinsey khuyến nghị Quảng Ninh không nên làm sân bay vì gần đó đã có các sân bay Cát Bi, Nội Bài nhưng ông Phạm Minh Chính vẫn giữ nguyên quan điểm. Sau cuộc tranh luận kéo dài, Bí thư Tỉnh ủy Phạm Minh Chính đã khiến nhà đầu tư phải tâm phục khẩu phục khi khẳng định thực tế: Xu thế phát triển, đời sống nâng lên, nhu cầu đi lại, vui chơi giải trí gia tăng thì cái cần nhất với con người là thời gian. Để di chuyển nhanh nhất phải bằng máy bay song nếu đầu tư một con đường cao tốc gần 60.000 tỉ đồng chỉ kết nối được 3 trung tâm kinh tế là Hà Nội - Hải Phòng và Quảng Ninh. Nhưng nếu đầu tư sân bay chỉ mất 7.500 tỷ đồng sẽ kết nối được cả thế giới. Chính nhờ tư duy đột phá và quyết tâm chính trị mạnh mẽ đó, Vân Đồn – sân bay tư nhân đầu tiên đã được quy hoạch và xây dựng thần tốc.

Phát biểu tại Đại hội XIII của Đảng vừa qua, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Nguyễn Xuân Ký đã nhắc đến vai trò kiến tạo của thế hệ đi trước và khẳng định Quảng Ninh hôm nay vẫn tiếp tục mạch phát triển đổi mới có nhiều nét được khai phá từ thời đồng chí Phạm Minh Chính: “Kiên trì đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh” dựa vào ba trụ cột: Thiên nhiên, con người, văn hóa, kết hợp với xu thế hòa bình, hợp tác, hội nhập và cơ hội của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư…”. Phương thức đầu tư vẫn được kế thừa từ thành công của giai đoạn 2010-2015, với phương châm “lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư”. Kể từ đó đến nay, Quảng Ninh đứng đầu cả nước trong triển khai đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP) với 44 dự án có tổng số vốn 47.000 tỷ đồng, trong đó, vốn nhà nước tham gia chiếm 10% (chủ yếu tập trung cho công tác giải phóng mặt bằng). Cứ 1 đồng ngân sách bỏ ra có thể huy động được từ 8,9 đồng từ khối tư nhân tham gia đầu tư vào Quảng Ninh. 

4 năm làm Bí thư tỉnh ủy, đồng chí Phạm Minh Chính còn để lại nhiều dấu ấn đột phá khác. Năm 2014, sau khi được Trung ương cho phép, Quảng Ninh là địa phương đầu tiên trong cả nước đã thực hiện chủ trương nhất thể hóa các chức danh đến cấp quận huyện, đồng thời rà soát, tiến hành hợp nhất một số cơ quan tham mưu giúp việc của cấp ủy và cơ quan chuyên môn chính quyền cùng cấp, có nhiệm vụ tương đồng. Hàng loạt các chức danh trong toàn tỉnh được nhất thể hóa. Ngay trong năm 2014, Quảng Ninh đã giảm được 101 phòng, ban, đơn vị, tinh giản 1.164 người hoạt động không chuyên trách cấp xã; không chi trả phụ cấp thường xuyên cho 17.697 người, giảm cho ngân sách cả trăm tỷ đồng.