Bài hát “Quyền được sống trong hòa bình”

 Thật xúc động khi xem đoạn phim tư liệu quý giá ghi lại hình ảnh nhạc sĩ

người Chile – Victor Jara đang thể hiện bài hát “Quyền được sống trong hòa bình”

do chính ông sáng tác năm 1969. Bài hát ca ngợi chủ tịch Hồ Chí Minh và cuộc

đấu tranh anh dũng của nhân dân Việt Nam chống quân xâm lược.

“Tôi sẽ hát cho các bạn nghe về 1 người chiến sĩ. Người chiến sĩ ấy đã có

những ngày tháng hoạt động bí mật, rồi đến một ngày dưới ánh mặt trời Phương

đông rực rỡ, người chiến sĩ ấy đã xuất hiện cùng với sự đoàn kết của dân tộc Việt

Nam. Ông đã mang lại tự do cho Tổ quốc mình. Và bài hát này của tôi là dành cho

người chiến sĩ ấy - Hồ Chí Minh và cũng là dành cho cả dân tộc Việt Nam.” – Lời

tự sự của Victor Jara ở phần đầu clip.

“Quyền được sống trong hòa bình

Đó là cuộc đời nhà thơ Hồ Chí Minh

Cuộc ch.iến ở Việt Nam đã chấn động toàn nhân loại

Nhưng không họng súng nào có thể chôn vùi những thân lúa vươn lên

Hồ Chí Minh - Người là bài ca của chúng ta

Là ngọn lửa tình yêu thuần khiết

Là ngôi nhà của bầy chim câu

Là những lùm cây ô-liu đang trĩu quả

Là lời ca vang trên khắp thế gian này

Là điệp khúc ca ngợi - quyền được sống trong hòa bình.

Hồ Chí Minh - hình ảnh Người rực sáng mọi phương trời

Và trái tim tôi ngập tràn lời hát

Với lòng kính trọng thiết tha dành tặng cho Người

Một người Việt Nam tuyệt vời bình dị như bao người khác

Nhưng tình yêu bao la dành cho Tổ quốc

Tỏa sáng như vầng hào quang

Hồ Chí Minh - Người là lòng dũng cảm

Hồ Chí Minh - Người là chiến sĩ đấu tranh

Hồ Chí Minh - Người là nhà thơ hòa bình

Hồ Chí Minh - con người vĩ đại

Vinh quang Hồ Chí Minh!

Tên Người bất t.ử trên khắp hành tinh

Người con vĩ đại của dân tộc Việt Nam.”

Ca khúc “El Derecho de Vivir en Paz (Quyền được sống trong hòa bình)” do

Victor Lidio Jara Martinez (hay còn gọi là Victor Jara) sáng tác năm 1969. Victor

Jara sinh ngày 28/9/1932. Ông là một trong những nhạc sỹ, ca sỹ, nhà giáo, đạo

diễn sân khấu và nhà thơ nổi tiếng của Chile. Ông còn được biết tới như là một nhà

hoạt động chính trị không mệt mỏi, dùng lời ca, tiếng hát của mình để chống lại sự

bất công của chế độ tư bản và cuộc sống bị đầy đọa của những người lao động.

Không chỉ dừng lại trong việc tham gia các tổ chức tiến bộ của giới tri thức, ông đã

trở thành đảng viên Đảng cộng sản Chile, một trong những chính đảng cánh tả

được tập hợp trong liên minh Đoàn kết nhân dân đã đưa Tổng thống Salvador

Allende lên cầm quyền năm 1970. Sau cuộc đảo chính do tướng Augusto Pinochet

cầm đầu ngày 11/9/1973, do hoạt động tích cực trong phong trào cánh tả, Victor

Jara đã bị bắt, bị tra tấn và đã bị hành quyết dã man bởi 44 phát đạn ngày

16/9/1973.

Người thanh niên Chilê ưu tú anh dũng ấy chưa bao giờ được tiếp kiến Chủ

tịch Hồ Chí Minh. Anh chỉ biết về Người qua sách báo hay qua câu chuyện kể của

Tổng thống Salvador Allende song đã bày tỏ lòng ngưỡng mộ, sự tôn kính Người

bằng khúc ca giàu cảm xúc và khi bị sát hại, anh đặt hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí

Minh vào tim mình hô vang ‘‘Viva Hồ Chí Minh (Hồ Chí Minh muôn năm)!” cho

đến khi trút hơi thở cuối cùng dưới bàn tay đẫm máu của chế độ độc tài Pinochet.

Gần 5 thập kỷ sau khi bị sát hại, Victor Jara vẫn luôn là biểu tượng của cuộc đấu

tranh vì sự công bằng xã hội tại Chile.

“Quyền sống trong hòa bình” được sáng tác vào thời điểm ấy, cuộc kháng

chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam đang diễn ra cam go, ác liệt.

Nhằm phản đối chiến tranh, ủng hộ cuộc kháng chiến Việt Nam, Đại hội thanh

niên thế giới tổ chức tại Helsinki (Phần Lan) và Victor Jara được giao nhiệm vụ

sáng tác ca khúc cho Đại hội. Đang giữa lúc tìm cảm hứng sáng tác thông qua

những bức ảnh về Chủ tịch Hồ Chí Minh, đoàn đại biểu thanh niên Việt Nam trao

cho Victor Jara bức thư (viết bằng tiếng Pháp) của Người gửi các đại biểu thanh

niên quốc tế tham dự “Cuộc gặp gỡ thế giới của thanh niên và sinh viên vì thắng

lợi cuối cùng của nhân dân Việt Nam” ngày 22/8/1969. Trong thư có đoạn: “Cuộc

gặp mặt của các bạn là một biểu hiện rực rỡ của nhiệt tình và quyết tâm của thế hệ

trẻ muốn thực hiện những lý tưởng cao đẹp là tự do, độc lập và hòa bình. Giữa lúc

chính quyền Nich-xon đang ngoan cố tăng cường chiến tranh xâm lược, cuộc họp

mặt đó càng cổ vũ mạnh mẽ nhân dân chúng tôi ra sức đấu tranh bảo vệ Tổ quốc,

tiến lên giành thắng lợi cuối cùng”. Đọc bức thư trong lòng trào dâng niềm cảm

xúc và bài hát đã được Victor Jara viết trong niềm xúc cảm ấy.

Hơn 5 nghìn đại biểu thanh niên, sinh viên trên khắp thế giới và hàng vạn

bạn trẻ Helsinki đã nồng nhiệt đón nhận bài hát. Ngay trong lễ khai mạc cuộc gặp

gỡ vào 9 giờ sáng ngày 23/8/1969, cả quảng trường Hakaniemi rộng lớn giữa thủ

đô Helsinki vang lên lời bài hát mà người lĩnh xướng trên đài cao chính giữa quảng

trường là Victor Jara cùng nhóm bạn của mình. Quốc kỳ Việt Nam cùng hàng trăm

khẩu hiệu về Việt Nam, về Hồ Chí Minh tung bay hòa nhịp cùng lời bài hát.

Với ca từ đậm chất thơ và giàu hình ảnh cùng giai điệu mang âm hưởng La

tinh, bài hát đã khích lệ thanh niên thế giới ủng hộ nhiệt liệt cách mạng Việt Nam

cuối thập kỷ 60. Ngày nay, sau gần nửa thế kỷ, bài hát ấy vẫn được lưu truyền và

vang lên trong các sinh hoạt chính trị của người dân Chile./.