Sáng 22/5/2022, Ủy ban Văn hóa, giáo dục của Quốc hội đã tổ chức phiên
họp toàn thể lần thứ 3. Tại phiên họp, phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục
Nguyễn Thị Mai Hoa đã báo cáo về việc triển khai chương trình giáo dục phổ
thông đối với môn lịch sử cấp trung học phổ thông. Theo báo cáo, đa số các ý kiến
không đồng tình đối với việc đưa môn lịch sử cấp trung học phổ thông thành môn
lựa chọn với một số lý do. Trong đó, lịch sử là môn học đặc biệt quan trọng, giữ
vai trò chủ đạo trong việc giáo dục chính trị, tư tưởng đối với thế hệ trẻ; giáo dục
lòng yêu nước, tinh thần tự tôn dân tộc, truyền thống văn hóa, lịch sử; bồi dưỡng
năng lực tư duy, hành động, thái độ ứng xử đúng đắn trong đời sống xã hội; từ đó
hình thành những phẩm chất của công dân .... Bên cạnh đó, xét về tâm sinh lý lứa
tuổi, học sinh trung học phổ thông (15-17 tuổi) có sự trưởng thành về nhận thức,
khả năng tiếp nhận tốt hơn về lịch sử đất nước và lịch sử cách mạng Việt Nam.
Đây cũng là lứa tuổi quyết định sự hình thành thế giới quan, hệ thống quan điểm
về tự nhiên, về xã hội, về các nguyên tắc và quy tắc ứng xử, định hướng giá trị của
con người. Xét về khoa học giáo dục, việc bồi dưỡng kiến thức lịch sử cho học
sinh trung học phổ thông là cần thiết nhằm phát triển con người toàn diện, khơi dậy
truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc, niềm tin, khát vọng phát triển đất
nước phồn vinh, hạnh phúc của con người Việt Nam. Tuy nhiên, nếu học sinh
không lựa chọn môn lịch sử ở cấp trung học phổ thông (số lượng có thể lên tới
50% học sinh), các em sẽ không được tiếp cận với những kiến thức rất quan trọng,
có ý nghĩa giáo dục đối với lứa tuổi này. Cùng với đó, ở nhiều nước trên thế giới,
môn lịch sử trong chương trình trung học phổ thông luôn là môn học bắt buộc. Từ
đó Ủy ban Văn hoá, giáo dục cho rằng môn lịch sử có vị trí đặc biệt, có ý nghĩa rất
quan trọng trong chương trình giáo dục phổ thông, học sinh cần được trang bị khối
lượng kiến thức này, vì vậy cần tiếp thu ý kiến đông đảo của cử tri, nhân dân theo
hướng quy định môn lịch sử là môn học bắt buộc đối với cấp trung học phổ thông
trong chương trình giáo dục phổ thông 2018 với khối lượng kiến thức phù hợp.
Đồng thời thiết kế bao gồm khối lượng kiến thức lịch sử (phần bắt buộc) và khối
lượng kiến thức định hướng nghề nghiệp (phần lựa chọn).
Ủy ban Văn hóa, giáo dục đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp thu và quy
định môn học lịch sử cấp trung học phổ thông trong Chương trình giáo dục phổ
thông 2018 là môn học bắt buộc. Đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo tăng cường công
tác tuyên truyền về chương trình giáo dục phổ thông 2018 nói chung, chương trình
môn lịch sử nói riêng; để tăng thêm sự đồng thuận, ủng hộ của xã hội trong việc
triển khai thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018; đồng thời truyền cảm
hứng cho học sinh yêu thích môn lịch sử.
Nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Dương) bày tỏ
nhất trí kiến nghị trong báo cáo về việc quy định môn học lịch sử là môn học bắt
buộc trong chương trình trung học phổ thông. Theo bà Nga, qua tiếp xúc cử tri, lấy
ý kiến của giáo viên đều đồng tình nên để môn lịch sử là bắt buộc trong chương
trình trung học phổ thông. Bà Nga cũng nêu một kiến nghị về việc qua nghiên cứu
thấy hiện nay học sinh phổ thông không mặn mà với môn lịch sử, qua nhiều kỳ thi
điểm rất kém và phỏng vấn một số em nói không thích môn lịch sử. Bà Nga cho
hay nguyên nhân của việc này không hẳn do bộ môn này không hấp dẫn mà do
chương trình nặng về kiến thức hàn lâm, ôm đồm và cách trình bày khá tẻ nhạt.
Bên cạnh đó hiện nay dạy học và thi môn lịch sử vẫn theo phương pháp cũ là cứ
ghi nhớ sự kiện, con số khiến học sinh không hứng thú. Do đó bà Nga đề nghị cần
thay đổi cách đánh giá và cần có tư duy tiếp cận mới mẻ, khuyến khích các em có
sự nhìn nhận, đánh giá chứ không phải chỉ thụ động tiếp thu, nhồi sọ ….
Trong khi dư luận xã hội ở nước ta đang nổi lên vấn đề tranh luận “Môn lịch
sử nên tự chọn hay bắt buộc ở cấp trung học phổ thông” thì ở một số nước như
Hàn Quốc, Nhật Bản, …, môn lịch sử đã chuyển từ tự chọn sang bắt buộc ở cấp
trung học phổ thong. Trong đó, đáng chú ý là từ tháng 01/4/2022, Nhật Bản chính
thức đưa vào giảng dạy bắt buộc môn lịch sử hiện đại và đương đại ở cấp trung học
phổ thông và cho thấy sự chuyển đổi đáng kể từ phương pháp giáo dục dựa trên
nội dung vốn còn nặng nề tính "học vẹt" sang phương pháp giáo dục dựa trên năng
lực, tập trung đào luyện các kỹ năng và năng lực riêng của mỗi học trò. Cách dạy
lịch sử theo phương pháp cũ của Nhật Bản (giống như nhiều nước đã và đang áp
dụng), tức là thiên về liệt kê sự kiện theo biên niên, có những điểm tích cực và tiêu
cực. Ở mặt tích cực, nó cung cấp một góc nhìn chi tiết và có hệ thống về các sự
kiện trong quá khứ. Nhưng ở mặt tiêu cực, các cuốn sách giáo khoa lịch sử bậc
trung học phổ thông tràn ngập các tên tuổi, ngày tháng, các thuật ngữ... và bất cứ
thông tin nào trong đó đều có thể xuất hiện trong các kỳ thi tuyển sinh đại học có
môn lịch sử. Với môn lịch sử hiện đại và đương đại mới, các trường sẽ dạy mỗi
tuần hai buổi, mỗi buổi 50 phút, thời lượng dạy không nhiều nhưng kỳ vọng đặt ra
thì khá lớn. Những người cải cách chương trình kỳ vọng đề xuất một giải pháp
"thoát ly" cách dạy lịch sử đã định hình lâu nay, khi giáo viên chỉ phát các tài liệu
photo của môn học và giảng giải, còn học sinh sẽ cố gắng chép lại những thuật ngữ
sẽ phải nằm lòng cho tới kỳ thi tiếp theo và sau đó "chữ thầy giả thầy" rất nhanh.
Với chương trình mới, mục tiêu đặt ra là để học sinh đọc các nội dung kiến thức về
lịch sử, đặt ra những câu hỏi về các thay đổi đã diễn ra trong giai đoạn lịch sử đang
học, và tìm câu trả lời cho những vấn đề đó. Các cuốn sách giáo khoa được soạn
cho chương trình học mới này cũng đề xuất những câu hỏi mẫu và các vấn đề cần
tiếp tục tìm hiểu thêm. Bên cạnh việc giúp học sinh suy nghĩ sâu hơn về các xu thế
lớn trong lịch sử, các câu hỏi như vậy cũng sẽ tạo tư duy kết nối, liên hệ giữa Nhật
Bản với phần còn lại của thế giới. Sách giáo khoa cũng khuyến khích học sinh đọc
và hiểu các tài liệu nguồn, mài giũa kỹ năng tư duy, diễn đạt khi xem xét các vấn
đề đương đại từ nhiều góc nhìn khác nhau. Với tất cả những thay đổi đó, nhiều nhà
giáo dục ở Nhật Bản kỳ vọng môn lịch sử hiện đại và đương đại mới sẽ mang lại
sự thay đổi "lịch sử" trong cách học và dạy môn này, chuyển đổi hoàn toàn từ học
vẹt sang học để có kiến thức làm nền tảng cho tư duy phân tích và bày tỏ quan
điểm.
Trong những năm qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nỗ lực phấn đấu trong
việc cải cách giáo dục, song bên cạnh những kết quả tích cực đã đạt được, vẫn còn
nhiều tồn tại, hạn chế, hiệu quả chưa tương xứng với kỳ vọng, chương trình cải
cách giáo dục còn những bất cập, sạn rất nhiều trong sách giáo khoa mới …. Điều
lạ lùng khiến người dân lo lắng là tại sao không lựa chọn những chuyên gia, nhà
giáo có uy tín, những người có chuyên môn hàng đầu về giáo dục, những người có
tư tưởng chính trị vững vàng mà lại trọng dụng những Nguyễn Minh Thuyết, Trần
Đình Sử, Đỗ Ngọc Thống, ... những kẻ lệch lạc về tư tưởng, nhận thức chính trị,
công khai phỉ báng chế độ trên mạng xã hội. Thậm chí Nguyễn Minh Thuyết còn là
một thành viên “Nhóm 72” đòi xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt
Nam, ... những người như thế mà giao cho họ trọng trách cải cách giáo dục thì
đúng là đại hoạ đối với dân tộc này. Chắc chắn họ sẽ gửi gắm tư duy trở cờ, hại
dân, phản Đảng trong chương trình cải cách giáo dục, sách giáo khoa mới và nhân
dân có quyền nghi ngờ về động cơ biến môn lịch sử thành môn học tự chọn ở
chương trình trung học phổ thông mới khi mà Tổng Chủ biên là Nguyễn Minh
Thuyết. Việt Nam không thiếu những người đủ đức, đủ tài để phục vụ cho công
cuộc cải cách giáo dục - "quốc sách hàng đầu", Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
cần trả lời cho nhân dân được rõ về vấn đề này.
Trong báo cáo của Chính phủ tại phiên khai mạc kỳ họp thứ 3, Quốc hội
khóa XV, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành cho biết, Chính phủ sẽ nghiên cứu tiếp thu
ý kiến của nhân dân, đại biểu Quốc hội về việc quy định Lịch sử là môn bắt buộc
trong chương trình giáo dục ở cấp trung học phổ thông./.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét