Ngày xưa, từ những ngày mới hồn nhiên và còn lắm những ương bướng ấu thơ được đi học. Mỗi ngày khi ôm cặp sách đến trường, mỗi người trong chúng ta đều nhìn thấy ngay một câu chữ có tính nghiêm giảng:
"TIÊN HỌC LỄ HẬU HỌC VĂN" được bài trí, hiển hiện nhiều nơi ở trường và các lớp học.
Không ai bảo ai nhưng mỗi chúng ta đã tự hiểu rằng muốn làm được người tốt có trình độ học thức, trước tiên trong mỗi chúng ta phải luôn tâm niệm về cái học trước tiên là nhân cách lễ nghĩa, phải biết sáng tỏ cái "tư chất đạo đức làm người", phải học những điều lễ giáo thật chỉnh chu trước tiên; phải biết tuân nghiêm với đạo lễ phép tắc. Nghĩa là tư tưởng chúng ta phải luôn ý thức được rằng cần phải rèn luyện đạo đức, phép tắc ứng xử, tuân thủ một thái độ sống đúng đắn, chuẩn mực trong tất cả các mối quan hệ với người khác như phải biết tôn thờ, kính trọng người trên, tôn trọng lẫn nhau trong ứng xử giữa bè bạn...
Từ đó, TIÊN HỌC LỄ cũng có thể xây dựng nên những tình cảm cao quý, biết yêu mến và vị tha, khiêm nhường và thường hiện trong hoàn cảnh sống.
Câu nghiêm giáo nói lên điều gì. Rất dễ hiểu, rằng chúng ta cần phải hiểu rõ những điều HỌC LỄ đó rồi sau đó mới có thể học đến những bài học kiến thức và sách vở văn hóa khác.
Ngược lại, không học LỄ, hoàn thành được phép tắc đạo đức LỄ trong cuộc sống và quan hệ ứng xử thì mỗi chúng ta sẽ rất dễ sa ngã, đảo lộn nhân cách sống khi tiếp xúc với cộng đồng và nhiều hoàn cảnh tập thể khác. Người không học, tiếp thu triết LỄ hiểu được cái phạm trù Lễ sẽ hư hỏng về mặt đạo đức, dẫn đến sa sút về nhận thức lý trí (vô lễ sinh bất trí).v.v Vô đạo lễ sẽ không thể nào HỌC VĂN thành đạt hay nói đúng hơn, vô Lễ là không thể có thành tựu học vấn.
Tầm quan trọng của từ LỄ là vô cùng lớn lao, khuyến tạo nên mọi giá trị bền vững xung quanh mỗi chúng ta. LỄ là giềng mối hun đúc nên phẩm chất cao đẹp và trí tuệ sắc sảo, thông minh trong mỗi con người.
Người học LỄ và truyền đạt được LỄ sẽ luôn có một thành quả sống chất lượng và tươi đẹp.
Từ xa xưa, nền đạo học Nho giáo đã nói về Lễ trong đời sống "Tam cương - Ngũ thường" và nó là một hệ thống luân lý làm nên những nền tảng đạo đức và quyết định trật tự xã hội. Ngũ thường nhân - lễ - nghĩa - trí - tín là những đức hạnh mà con người cần phải có. Đạo học xem ngũ thường là sự thường hằng mà đời sống con người cần phải học, tuân thủ quy tắc sống để vươn xa về mặt trí tuệ và giữ gìn những nền tảng đạo đức.
Đức Khổng Tử vị thầy vĩ đại trong lịch sử nhân loại có dạy rằng :
"Một ngày biết nén mình theo Lễ thì thiên hạ sẽ quy về nhân vậy” - "Nhất nhật khắc kĩ phục lễ thiên hạ quy nhân yên -.
"Bất học lễ vô dĩ lập" - nghĩa là không học lễ không biết lập thân;
hoặc "Bất tri lễ vô dĩ lập dã" - nghĩa là "không biết lễ không thể tự đứng vững được". Lễ quy về nhân, không lễ lòng nhân ái sẽ bị xói mòn và triệt đổ.
Tóm lại tầm quan trọng của LỄ là vậy, Lễ là quy tắc sống trong mỗi con người trên hành trang xây dựng cuộc sống và bước trên con đường văn minh, phát triển. LỄ là quy tắc chung gia cố sự trường tồn những nền tảng và các giá trị văn hóa lối sống, nhiều truyền thống đạo lý, nhân văn phổ quát trong đời sống mọi mặt từ gia đình đến xã hội trong mỗi chúng ta.
Lễ nghi còn tượng trưng cho những điều gì đó bất hủ, lưu truyền chảy mãi không dứt và hiện sinh sống mãi với thời gian; in đậm những phong thái thẩm mỹ và thiêng liêng. Lễ nghi, quy tắc đạo đức tồn tại trong tiềm thức soi chiếu đến cùng những triết lý nhân đạo và lịch sử văn hóa dân tộc.
Bởi LỄ chính là cội nền những phạm trù đạo đức của xã hội là chuẩn mực cao quý trong mối quan hệ vừa nhân văn vừa đạo lý giữa con người với con người. Vạn vật và nguyên tắc hoạt động của nó đều có thể biến thành đạo LỄ, nếu như con người biết dụng Lễ.
Chính vì vậy đối với nền Giáo dục của đất nước phải luôn cần giáo LỄ, chỉ bảo những lời dạy LỄ thì nền giáo dục đó mới có thể mang lại thành tựu về chất lượng trồng người hoàn mỹ.
LỄ tạo nên hệ giá trị nhân văn con người mang tính kế thừa và phát huy vô cùng đến những tiềm năng hùng mạnh và được tiếp nối đời đời như dòng chảy bất tuyệt ; phẩm giá con người luôn được nâng cao là nhờ LỄ được thầm nhuần bởi tố chất và biểu hiện ra bên ngoài. Năng lực và tâm trí con người có thể được trau sáng hơn bởi những giáo điều trọng LỄ.
Ngày nay, LỄ trong trường học đã không còn được chú trọng một cách nghiêm giáo như xưa.
Thiết nghĩ, đã đến lúc con người chúng ta phải tỉnh táo trước những hào quang tạm thời của thành tựu đang sống; dừng thỏa mãn với những thứ nhân văn giả tạo do đời sống tự do hội nhập, phát triển từng ngày của xã hội mang lại.
Đừng nên ngộ nhận mà sở thích những cung cách văn hóa ngoại lai, ứng xử thiếu chuẩn mực, đi chệch những lề lói nhân triết đang mỗi ngày xâm thực sâu vào đời sống mỗi con người. Bởi lẽ Lễ nghi chính là phong cách đã thấm nhuần và thái độ sống, nó biểu hiện trên mỗi con người cả nội dung và hình thức.
Nguy hiểm hơn, bên cạnh những ý tưởng nhân quyền, tự do được rao giảng lệch lạc là sự ảnh hưởng sâu sắc từ những chiều hướng công nghệ, khoa học kỹ thuật lấn sâu vào đời sống tiện ích một cách thường nhật ; những tác động thường xuyên, phi truyền thống do kinh tế xã hội phát triển và nhiều sự giao lưu, giao thoa hợp tác mang lại.
Hơn lúc nào hết, hiện nay đất nước Việt nam chúng ta, con người Việt và mỗi gia đình Việt chúng ta nên nhận thức sâu sắc về nghĩa nhân triết cũng như cần thấm nhuần hơn về đạo học Lễ... Đạo Lễ nhìn chung là cái gốc của đạo lý nhân sinh, muôn đời không thể đánh đồng với những tiêu chí khác hay tạo sự đồng dạng thành nhận thức sai biệt.
Lễ là niềm chân của tính cách, thể hành động nhất quán của đạo đức, là duy niệm khách quan phát triển thành nhân cách lớn lao cho con người. Phục Lễ để hành đạo nhân như ý Khổng Tử và cũng để học văn hóa, kiến thức uyên sâu, tài giỏi hơn (hậu học Văn), điều cần nỗ lực trong thế giới này.
Lễ tạo nên một tinh thần đại đoàn kết, tỷ như một sức mạnh vô hạn, sẵn sàng ứng phó trước những gì cao siêu đối địch nhất nằm trong mưu đồ chống phá, xâm lăng của kẻ địch đối với sự nghiệp xây dựng phát triển và bảo vệ Tổ quốc, chấn hưng nhiều mặt trong hành trình không ngừng vững mạnh đi lên của dân tộc ta.
Quan trọng vô cùng, vô biên về tính nhân triết và tính giáo hóa của LỄ./.
Môi trường ST.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét