Chiến thắng Bạch Đằng: Đóng cọc hay đặt cọc trên sông nhử địch

Kỹ sư chế tạo vũ khí Vũ Đình Thanh giới thiệu suy đoán ban đầu của thời kỳ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn lập mưu nhử quân Nguyên Mông là tướng Ô Mã Nhi vào sông Bạch Đằng bằng phương pháp “đóng cọc” hay “đặt cọc”.

        Từ trước đến nay, nhiều sách vở nói về việc nhà Trần cho quân đóng cọc xuống sông Bạch Đằng mà chưa hề đề cập đến một hình thức đơn giản và hiệu quả hơn rất nhiều. Đó có thể là phương pháp “đặt cọc” xuống sông Bạch Đằng”, kỹ sư Thanh nói.

        Anh cho rằng các cọc đó được làm từ gỗ tốt nhưng không cần gỗ phải nặng, ít nhất là sau khi chiến trận kết thúc thì phải dọn đi để tàu thuyền đi lại được. Đó có thể là lý do số cây gỗ dưới lòng sông còn rất ít như ta thấy sau này.

        Thứ hai, việc đóng cọc xuống lòng sông là cực kỳ khó khăn kể cả hiện nay, sông sâu, sóng lớn vì gần biển, đáy sông nhiều bùn. Xét về mặt kỹ thuật đã khó mà chưa nói đến yếu tố bí mật.

        Thứ ba, sử sách đã ghi lại, hàng trăm chiến thuyền lớn của địch bị vướng vào bãi cọc ở nơi dòng chính cửa sông Bạch Đằng, tức là dòng chủ lưu chính của sông. Đây là nơi nước sâu và rộng nên việc đóng cọc lại càng là không thể thực hiện được. Đoàn thuyền lớn của giặc chắc chắn chỉ đi ở dòng chính cửa sông chứ không hề đi vào nơi có bất cứ nghi vấn gì.

        Thứ tư, chắc chắn quân Nguyên Mông phải rất cẩn thận do thám và khảo sát dòng sông chứ không thể ngờ nghệch chủ quan như thế.

        Thứ năm, về mặt chiến thuật, Trần Quốc Tuấn là danh tướng thuộc hàng giỏi nhất thế giới thời đó. Ông hiểu rất rõ quân địch là đội quân thiện chiến nhất thế giới nên trong việc điều binh khiển tướng phải đảm bảo bí mật tuyệt đối để chắc thắng.

        Đảm bảo khả năng chiến thắng cao nhất

        Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn phải đảm bảo khả năng chiến thắng cao nhất và giảm thiểu tối đa thời gian bố trí lực lượng, bày thế trận sao cho bất ngờ. Đóng cọc đã khó nhưng việc lừa địch vào được bãi cọc trong thời gian triều xuống càng khó gấp bội. Chỉ cần địch dừng lại vì một lý do gì đó là hỏng cả sự chuẩn bị vô cùng công phu của quân Đại Việt.

        Như vậy, lựa chọn đóng cọc rồi lừa địch vào không gian nhất định trong thời gian quá ngắn ngủi là thứ mà người cầm quân như danh tướng Trần Quốc Tuấn sẽ không bao giờ làm. Chúng ta cần lưu ý, chỉ trong chưa đầy nửa tiếng, toàn bộ bãi cọc sẽ lộ ra và kế hoạch chiến đấu bị phá sản.

        Theo kỹ sư Thanh, thiên tài quân sự Trần Quốc Tuấn sẽ không lựa chọn việc đóng cọc xuống sông bởi quá dễ bại lộ. Thế nhưng lịch sử của cả ta và Trung Quốc đều ghi rõ là các chiến thuyền của địch bị vướng vào cọc. Tức là, bãi cọc dưới dòng sông là điều không thể phủ nhận.

        Vậy thì một khả năng tiếp theo mà sử sách Việt Nam chưa hề đề cập tới, đó là việc quân Đại Việt “đặt cọc” dưới luồng chính của sông Bạch Đằng.

Việc đặt cọc vô cùng đơn giản, năng suất cao và quan trọng là đảm bảo được bí mật, nâng cao khả năng chiến thắng của quân Đại Việt. Với giả thuyết “đặt cọc” này, mọi lý giải hoàn toàn trùng hợp với sử sách đã ghi về chiến thắng Bạch Đằng của quân dân nhà Trần.

        Vậy cách đặt cọc sẽ ra sao?

        Anh Thanh nhấn mạnh, việc xử lý kỹ thuật việc "đặt cọc” sẽ như sau:

      Trần Hưng Đạo đã chế tạo hàng loạt cọc với cấu trúc là thân bằng gỗ nhẹ nhưng cứng và dai, không quá to, một đầu bịt sắt sắc nhọn, đầu kia cắm vào đá hình trụ (có thể buộc thêm dây), khi thả cọc xuống nước sông thì một đầu đá vì nặng sẽ lao xuống đáy sông và như vậy đầu bọc thép sắc nhọn sẽ hướng lên mặt sông. Nếu thủy triều lên xuống, nó cũng ngả theo mép nước. Như thế cọc sẽ được đặt vào lòng sông.

Cọc cắm vào khối đá nghiêng một góc ngược với dòng nước, có dây để thả rồi chỉnh cọc trong nước, khi biết chắc chắn địch vào bẫy thì đồng loạt thả xuống

Tổng thể khối lượng của 1 cọc không cần lớn nên nó có thể được đặt trên thuyền (hoặc bè) nhẹ. Mỗi thuyền khoảng 2-3 cọc. Hàng trăm thuyền sẽ mang theo hàng nghìn cọc mà quân địch hoàn toàn không biết. Khi có mệnh lệnh, thuyền sẽ thả cọc xuống sông một cách nhanh chóng, bất ngờ nhất. Đồng thời, quân ta sẽ vẫn đánh địch hoặc nhử địch sập bẫy. Trong một khoảnh khắc cực ngắn, toàn bộ khu vực là luồng chính của sông Bạch Đằng sẽ được đặt hàng nghìn cọc với đầu bịt sắt hướng lên mặt sông. Quân tướng nhà Đại Việt chỉ cần độ 10 phút là có thể xong mà kẻ địch không hề biết gì. Hình thức “đặt cọc” chứ không phải là “đóng cọc” sẽ giải quyết được mọi việc.