-Dân tộc, quốc gia sản sinh ra tôn giáo
Theo quan điểm
của Chủ nghĩa Mác - Lê nin và được xác nhận bởi lịch sử của nhân loại, tôn giáo
không có nguồn gốc siêu nhiên mà tôn giáo có nguồn gốc từ xã hội hiện thực.
Tôn giáo được
hình thành từ 3 nguồn gốc: nguồn gốc tự nhiên, KT-XH; nguồn gốc nhận thức và
nguồn gốc tâm lý.
Về nguồn gốc tự nhiên, KT-XH:
Trong buổi
bình minh của lịch sử loài người, con người đã từng sống một thời gian dài
không tín ngưỡng, tôn giáo. Nhưng khi kinh tế hái lượm, săn bắt cùng với cuộc
sống mông muội, hoang dã làm cho con người trong xã hội nguyên thủy rất gần
gũi, gắn bó với tự nhiên. Song thiên nhiên bao quanh họ chứa đầy những huyền bí
và thường xuyên đe dọa cuộc sống của họ, mà họ không thể nào lý giải và khắc
phục được. Và thế là họ đã khoác lên tự nhiên một sức mạnh thần thánh. Lê nin
đã khái quát: “…sự bất lực của con người dã man trong cuộc sống đấu tranh chống
thiên nhiên đẻ ra lòng tin vào thần thánh, ma quỷ, vào những phép màu”.
Khi quốc gia
dân tộc, có sự phân chia giai cấp, trong lòng xã hội bị phân hóa. Xã hội có kẻ
giàu người nghèo, có sự áp bức bóc lột, trong xã hội có sự bất công, có sự đau
khổ, sự cùng cực, con người hoài nghi về số phận, muốn tìm đến tôn giáo, cần
một đấng siêu nhiên cứu rỗi, che trở.
Về nguồn gốc nhận thức: từ thời kỳ
nguyên thủy mông muội đến các giai đoạn lịch sử, nhận thức của con người còn
hạn chế đối với sự bí ẩn của tự nhiên, xã hội, và chính bản thân con người, cho
dù khoa học kỹ thuật của con người ngày càng hiện đại, nhưng vẫn còn nhiều điều
của tự nhiên, xã hội và chính bản thân con người chưa nhận biết được (chưa giải
thích được).
Mặt khác nguồn
gốc nhận thức của tôn giáo, còn gắn liền với đặc điểm của quá trình nhận thức
của con người về thế giới khách quan- đó là quá trình phức tạp và đầy mâu
thuẫn…Lê nin nói “ Nhận thức con người không phải là một đường thẳng, mà là một
đường cong đi gần vô hạn đến một loạt những vòng tròn, đến một vòng tròn xoắn
ốc. Bất cứ đoạn nào, khúc nào, mảnh nào của đường cong ấy cũng có thể chuyển
hóa (chuyển hóa một cách phiến diện) thành một đường thẳng độc lập, đầy đủ,
đường thẳng này ( nếu chỉ thấy cây mà không thấy rừng) sẽ dẫn đến vũng bùn, đến
chủ nghĩa thầy tu”
Về nguồn gốc tâm lý của tôn giáo:
Sợ hãi cũng
tạo ra thần linh, sợ hãi trước những bí ẩn của thiên nhiên, sợ hãi trước những
lực lượng thống trị xã hội, sợ hãi trước bệnh tật, tâm lý buồn đau, bất hạnh,
khổ ải, cô đơn, và sợ hãi trước cái chết…đều là những nguồn gốc tâm lý để nảy
sinh ra tôn giáo. Mặt khác tôn giáo được sinh ra cũng là để thỏa mãn khát vọng
bất tử của con người, sợ hãi trước cái chết, con người tưởng tượng và hy vọng
chết sẽ là chuyển sự sống sang một thế giới khác, thế giới của các thánh thần
và thiên đường. Tôn giáo cũng là sự thay thế thế giới hiện thực bằng một thế
giới mong ước. Con người đã gắn những ước vọng của mình cho thượng đế, vậy nên
tôn giáo còn là kết quả của một xúc cảm khát khao, hy vọng.
Như vậy từ ba nguồn gốc sinh ra tôn giáo, có
thể khẳng định rằng, tôn giáo do hiện thực xã hội sinh ra, mà hiện thực xã hội
có được là do mỗi quốc gia, dân tộc sinh ra. Chính vì vậy, trong phê phán
triết học pháp quyền của Hê ghen, C.Mác khẳng định “Nhà nước ấy, xã hội ấy sản
sinh ra tôn giáo”[1]
-Dân tộc, quốc gia là nơi dung dưỡng, cung
cấp những chất liệu làm giàu đời sống tôn giáo
Không chỉ là
cơ sở cho sự ra đời của tôn giáo, dân tộc, quốc gia, hay nói chung là mảnh đất
hiện thực của xã hội loài người, cũng là nơi dung dưỡng, cung cấp những chất liệu
làm giàu đời sống tôn giáo. Bằng chứng là, ở một quốc gia cổ đại, khi sự phân
biệt đẳng cấp trong xã hội vô cùng khắc nghiệt, Ân Độ đã sản sinh ra Phật giáo,
một tôn giáo phản ánh khát vọng của những người bị áp bức về một thế giới bình
đẳng giữa những con người. Ở khu vực Trung cận Đông, khi những người nô lệ thất
bại trong cuộc khởi nghĩa do Spacrtacus lãnh đạo, khát vọng thực tại về một sự
nhân từ, một sự cứu rỗi, một sự bác ái đã làm hình thành một đạo thế giới là
đạo Kitô…
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét