“Dân thụ hưởng” là một trong những điểm mới quan trọng của Văn kiện Đại hội XIII trong tổng thể phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”.
Lấy dân làm gốc là bài học truyền thống trong hàng ngàn năm dựng nước và
giữ nước của dân tộc Việt Nam. Kế thừa và phát triển tinh hoa văn hóa dân tộc
và nhân loại, Hồ Chí Minh luôn chú trọng tầm quan trọng của việc lấy dân làm gốc
trong quá trình lãnh đạo cách mạng. Người từng nhấn mạnh: “Tất cả đường lối,
phương châm, chính sách... của Đảng đều chỉ nhằm nâng cao đời sống của nhân dân
nói chung”(1). Người cũng đã đặt nền tảng tư tưởng cho phương châm “dân biết,
dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” mà Đảng ta luôn quán triệt, vận dụng, phát triển
ngày càng sâu sắc.
Đúc rút
kinh nghiệm từ thực tiễn 35 năm đổi mới, Văn kiện Đại hội đại biểu Toàn quốc lần
thứ XIII của Đảng đã bổ sung một nội dung mới quan trọng và vô cùng ý nghĩa, đó
là “Dân thụ hưởng”, với phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra,
dân giám sát, dân thụ hưởng”(2). Điều này cho thấy, Đảng ta luôn chú trọng đặt
quyền lợi của người dân vào trung tâm các quyết sách, đường lối của mình với mục
đích cuối cùng là người dân được thụ hưởng thành quả.
Để “Tiếp
tục cụ thể hóa, hoàn thiện thể chế thực hành dân chủ theo tinh thần Cương lĩnh
xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển
năm 2011) và Hiến pháp năm 2013, bảo đảm tất cả quyền lực nhà nước thuộc về
nhân dân. Thực hiện đúng đắn, hiệu quả dân chủ trực tiếp, dân chủ đại diện, đặc
biệt là dân chủ đại diện, đặc biệt là dân chủ ở cơ sở. Thực hiện tốt, có hiệu
quả phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ
hưởng”(3), đảm bảo người dân được thụ hưởng, cần chú trọng những yếu tố và điều
kiện sau đây:
Một là, để
quan điểm, chủ trương “dân giám sát và dân thụ hưởng” của Đảng được thực hiện
thắng lợi trong thực tiễn cần quyết tâm rất lớn từ nhận thức đến hành động của
cả hệ thống chính trị. Nhận thức phải thống nhất từ trên xuống dưới, nhất là đối
với cơ sở.
Phương
châm “dân thụ hưởng” chỉ trở thành hiện thực khi mối quan hệ giữa người dân và
chính quyền trở thành dịch vụ công ích minh mạch, chứ không phải “xin - cho”
hay “ban phát”. Theo đó, cần có hướng dẫn, giao nhiệm vụ cho cấp ủy, tổ chính
quyền các cấp; tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, các hội hợp pháp phối hợp
chặt chẽ, hoạt động thuận lợi. Ban Dân vận cấp cơ sở tham mưu cho cấp ủy đảng
các bộ ngành quan tâm rà soát, quán triệt và thực hiện nghiêm túc những nội
dung liên quan đến phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện quy chế dân
chủ, đẩy mạnh phương châm “dân thụ hưởng”.
Hai là,
“mọi chủ trương, chính sách phải thực sự xuất phát từ cuộc sống, nguyện vọng,
quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân, lấy hạnh phúc, ấm no của nhân dân làm
mục tiêu phấn đấu”(10). Thực hiện công bằng xã hội phải gắn kết chặt chẽ chính
sách kinh tế với chính sách xã hội, phát triển kinh tế với nâng cao chất lượng
cuộc sống cho người dân, bảo đảm nhân dân được hưởng thụ ngày một tốt hơn thành
quả của sự nghiệp đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội. Cần tiếp tục hoàn thiện
pháp luật về chính sách xã hội, an sinh xã hội, phúc lợi xã hội, tạo hành lang
pháp lý để kiến tạo mô hình hệ thống an sinh xã hội với các trụ cột cơ bản
(phòng ngừa, giảm thiểu và khắc phục rủi ro).
Ba là, phải
có chế tài cụ thể để đảm bảo điều kiện thực thi “dân giám sát, dân thụ hưởng”.
Theo đó, nếu không làm hoặc làm sai thì phải chịu trách nhiệm. Thậm chí, nếu
gây khó dễ cho vai trò giám sát, lợi ích của dân, gây ảnh hưởng đến lợi ích,
quyền lợi chính đáng của dân thì phải bị xử lý trách nhiệm và đền bù thỏa đáng.
Chỉ có như vậy mới khắc phục được tình trạng chế tài chưa đủ mạnh, chưa đủ tính
răn đe; dẫn đến đường lối đúng, chủ trương hay nhưng lại bị “méo mó, biến dạng”
khi đưa vào thực tiễn cuộc sống.
Cần phát
huy quyền làm chủ của người dân gắn quyền lợi với trách nhiệm. Khuyến khích,
nâng cao nhận thức cho người dân, tạo điều kiện thúc đẩy việc lắng nghe, trao đổi,
đối thoại. Củng cố cơ chế khiếu nại, tố cáo cho hiệu quả. Cần có hình thức trọng
tài bảo vệ quyền của người dân khi bị ảnh hưởng.
Bốn là, bồi
dưỡng, giáo dục, củng cố, phát huy năng lực, tư duy hiện đại và thái độ vì dân
phục vụ, tận tụy và cống hiến của đội ngũ công chức, viên chức trong bộ máy
công quyền. Cán bộ, công chức phải thực sự cầu thị, coi trọng ý kiến, phản ánh
của người dân cũng như gần gũi, hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng và bức xúc của người
dân để đối thoại, tiếp thu, phản hồi, xử lý nhanh nhạy, kịp thời và hiệu quả.
“Dân thụ hưởng” phải được bắt đầu từ việc “trọng dân, gần dân, tin dân, hiểu
dân, học dân, dựa vào dân và có trách nhiệm với dân”(11) của đội ngũ công chức,
viên chức. Đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị phải luôn thấm nhuần bài học:
Đảng ta lấy lợi ích của nhân dân để định hướng mục tiêu lãnh đạo, lấy sự ủng hộ
của nhân dân làm chỗ dựa cho hành động; lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước
đo kết quả.
Năm là,
tiếp tục đẩy mạnh có chất lượng việc sắp xếp tinh gọn, chuyên nghiệp, hiệu quả
bộ máy hành chính, công quyền, trong đó tập trung: “Xây dựng và hoàn thiện Nhà
nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong sạch, vững mạnh, tinh gọn, hoạt động hiệu
lực, hiệu quả, vì nhân dân phục vụ và vì sự phát triển của đất nước”(12). Tiếp
tục đổi mới cơ chế chính sách, tăng cường phân công, phân cấp; mạnh dạn trao
quyền tự chủ cho địa phương, cơ sở, nhấn mạnh trách nhiệm và phát huy sáng tạo
của người đứng đầu. Bảo đảm sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ trên cơ sở “Tăng cường
công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, kiểm soát quyền lực gắn với siết
chặt kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động của Nhà nước, và của cán bộ, công chức,
viên chức”(13) để mọi người dân đều được thụ hưởng công bằng, bình đẳng./.
(1) Hồ
Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, H, 2011, t.13, tr.164.
(2) Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu
toàn quốc lần thứ XIII, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, H, 2021, t.2, tr.249,
248.
(3) Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại
hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét