Nhận rõ tình hình mới và các dạng quan điểm sai trái, thù địch

Trong cuộc đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ chế độ, có hai vấn đề nổi bật cần được nhận rõ trước tiên. Đó là, từ tình hình mới trên phạm vi quốc tế và trong nước, tìm ra những nguyên nhân và nguyên cớ của những quan điểm sai trái, thù địch. Đồng thời phải nhận diện cho được các quan điểm sai trái, thù địch để đưa ra những đối sách thích hợp với từng đối tượng cụ thể. Tình hình mới trên thế giới có thể nhận rõ qua những chuyển biến nổi bật. Thứ nhất, sự chuyển dịch quyền lực theo hướng từ Tây sang Đông dẫn tới sự thay đổi tương quan so sánh lực lượng giữa các nước lớn trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Sự chuyển dịch này đã và đang tác động đến quan hệ quốc tế, tập hợp lực lượng giữa các nước không chỉ trong phạm vi các khu vực mà biến động sâu sắc tới toàn cầu, làm cho tiến trình chuyển biến cục diện thế giới theo hướng đa cực, đa trung tâm diễn ra nhanh hơn. Trong bối cảnh như vậy, sự cọ xát và cạnh tranh chiến lược, điều chỉnh chiến lược, tranh giành ảnh hưởng giữa các nước lớn ngày càng gia tăng, quyết liệt, tác động sâu rộng đến an ninh, chính trị thế giới. Thứ hai, các vấn đề toàn cầu và an ninh phi truyền thống ngày càng nghiêm trọng như: khủng bố quốc tế, tội phạm xuyên quốc gia, phổ biến vũ khí hủy diệt, thảm họa thiên tai, thảm họa môi trường sinh thái, nghèo đói và dịch bệnh, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, an ninh mạng... Cùng với đó, an ninh biển cũng đang nổi lên, không chỉ liên quan đến an toàn các tuyến đường hàng hải mà ngày càng mở rộng ra các khía cạnh khác như an ninh môi trường biển, các nguồn lợi hải sản. Do tác động của việc gia tăng các tranh chấp biển, đảo và các chuyển biến của an ninh phi truyền thống khác, an ninh biển sẽ trở thành một trong những vấn đề chi phối quan hệ giữa các nước. Thứ ba, trào lưu dân túy, xu hướng bảo hộ có chiều hướng gia tăng mạnh mẽ ở các nước phát triển gây ra một số tác động khá tiêu cực. Các trào lưu dân túy cổ vũ cho việc xây dựng một nhà nước mạnh và chuyên chế nhưng kết quả lại làm tăng thêm các mâu thuẫn nội bộ, đẩy tình trạng bất ổn lên cao, làm cho chính sách đối nội và đối ngoại bất định. Trào lưu này chống liên kết, hội nhập quốc tế và khu vực, thậm chí ly khai khỏi các cơ chế đa phương, làm giảm hợp tác, tăng cạnh tranh, xung đột và do đó đưa đến những căng thẳng mới trong quan hệ quốc tế. Xu hướng bảo hộ (hoặc còn gọi là chủ nghĩa bảo hộ) gần đây phát triển mạnh tại Mỹ và một số nước Tây Âu. Việc quay trở lại chủ nghĩa bảo hộ, đóng cửa thị trường, hạn chế liên kết kinh tế, giảm sự ủng hộ đối với tự do thương mại đa phương, cản trở thương mại và đầu tư quốc tế đã và đang tạo ra hệ lụy tiêu cực, làm chậm lại tiến trình tăng trưởng kinh tế thế giới. Xu hướng bảo hộ ở một số nền kinh tế lớn sẽ làm tăng mâu thuẫn, bất đồng vốn có về một số vấn đề kinh tế, thương mại, do đó làm gia tăng va chạm lợi ích, không loại trừ có những hành động “trả đũa” dẫn tới chiến tranh thương mại, tỷ giá. Tình hình đó làm cho liên kết kinh tế khu vực và toàn cầu đứng trước nhiều khó khăn, toàn cầu hóa có xu hướng bị chậm lại. Về tình hình trong nước: Chưa bao giờ tầm vóc của dân tộc, của đất nước ta lại rạng rỡ và mạnh mẽ như hôm nay. Điều đó làm cho công tác lý luận nói chung và cuộc đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch nói riêng có một “cốt vật chất” vững chắc để thực hiện nhiệm vụ của mình. Nhưng mặt khác, những tồn tại, khiếm khuyết trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước cũng đặt ra những thách thức không hề nhỏ. Nhiều vấn đề nảy sinh từ tính phức tạp của thực tiễn chưa được lường hết, có trường hợp từ sai lầm về nhận thức dẫn tới sai lầm về hành động, từ sự thiếu hiểu biết mà làm sai, làm ẩu, từ sự thiếu nhạy cảm nên chậm chạp để mất thời cơ, từ sự vi phạm nguyên tắc dẫn tới sự chệch hướng… Quá trình mở cửa hội nhập, chủ động làm ăn với các nước tư bản chủ nghĩa, phát triển kinh tế thị trường trong điều kiện toàn cầu hóa giữ vững định hướng xây dựng chủ nghĩa xã hội đặt ra nhiều thách đố đối với công tác lý luận và có ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch. Vận mệnh của chủ nghĩa xã hội phụ thuộc vào chính việc nhìn nhận rõ và khắc phục tốt những vướng mắc bên trong cả về lý luận và thực tiễn, nhất là trong giai đoạn quá độ, chủ nghĩa xã hội chưa hoàn thiện. Do vậy, trong đấu tranh chống các quan điểm sai trái, thù địch, phải khắc phục cho được những khó khăn do bối cảnh thời đại, do tác động khách quan và cả do chủ quan duy ý chí, bảo thủ trì trệ, từ đó, khắc phục sự lúng túng và thiếu lý lẽ trong lập luận.