Nhắc đến Côn Đảo, điều đầu tiên chúng ta nghĩ đến đó là Nghĩa trang Hàng Dương, nghĩa trang lớn nhất tại Côn Đảo. Côn Đảo nói chung và Nghĩa trang Hàng Dương nói riêng là nơi yên nghỉ của hơn 20.000 chiến sỹ cách mạng và đồng bào yêu nước Việt Nam qua nhiều thế hệ bị tù đày kéo dài 113 năm (từ 1862 đến 1975) đã lần lượt hy sinh dưới ách tàn bạo của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, tay sai ngụy quân ngụy quyền Sài Gòn.
Ở Nghĩa trang linh thiêng này, bên cạnh mộ nữ Anh hùng Võ Thị Sáu, có một ngôi mộ của người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi nhất hy sinh tại Côn Đảo khi vừa tròn 18 tuổi (chị Sáu hy sinh năm 19 tuổi), đó là Liệt sĩ Hồ Văn Năm. Anh bị giặc đưa ra pháp trường xử bắn cùng ngày với chị Võ Thị Sáu và ngã xuống với những hành động dũng cảm, hiên ngang, oanh liệt. Mộ anh được chôn ngay cạnh mộ chị Sáu nhưng nhiều năm đã qua, hầu như rất ít người biết có một Hồ Văn Năm như thế.
Anh Hồ Văn Năm, tự Năm Em, sinh năm 1934 ở Vĩnh Long. Anh tham gia cách mạng khi còn rất trẻ. Những ngày đầu kháng chiến chống thực dân Pháp, Hồ Văn Năm là một trong những du kích xông xáo, gan dạ, lập nhiều thành tích xuất sắc. Trong một trận chiến đấu, anh bị Thực dân Pháp bắt, chúng tra tấn, đánh đập dã man nhưng anh không khai báo nửa lời, giặc đưa anh ra xét xử. Tại Tòa án đại hình, anh bị kết án tử hình và bị biệt giam ở Khám Lớn - Sài Gòn. Sau đó anh bị lưu đày ra Côn Đảo với số tù G 248.
Một buổi sáng mùa Đông giáp Tết Nguyên đán, ngày 27 tháng Chạp năm Tân Mão (23/01/1952), giặc đưa anh ra pháp trường xử bắn cùng chị Võ Thị Sáu.
Trong cuốn Kỷ yếu “Côn Đảo - một thời để nhớ”, các cựu tù Côn Đảo cùng thời với Hồ Văn Năm kể rằng, đêm trước ra pháp trường, Hồ Văn Năm vẫn hối hả khắc cho xong bức ảnh nữ tu sĩ An Na, người bạn gái thân yêu của mình lên một mảnh ốc xà cừ.
Một người bạn tù thấy anh hì hục mài mài, khắc khắc đã khuyên anh: “Cậu nghỉ đi, làm gì mà vất vả thế cho khổ? Hãy dành lấy một chút thanh thản để ngày mai…Không! Mình phải làm cho xong, đây là món quà dành cho An Na, người đã sát cánh bên mình trong những ngày hoạt động ở quê nhà. Ngày mai, mình sẽ ra đi nhưng tình cảm sẽ còn mãi…”
Mười hai giờ đêm, trại giam vắng lặng, chỉ còn tiếng côn trùng ra rả khóc than. Ngoài trời, đêm cuối năm đen như mực và buốt giá. Lợi dụng ánh đèn leo lét của trại giam, Hồ Văn Năm cố sức dồn tâm huyết hoàn thành bức hình người bạn gái…
Xong rồi cậu ạ! Anh nói với người bạn tù rồi đưa mảnh xà cừ lên ngắm nghía hồi lâu. Chàng trai tuổi 18 lặng đi trong giây lát, đôi mắt trong veo mở to như chất chứa bao điều u uẩn muốn nói. Anh nâng mảnh xà cừ, hôn lên hình ảnh người bạn gái, bất giác, hai giọt nước mắt nóng hổi từ từ ứa ra, lăn dài lên gò má. Những giọt nước mắt vĩnh biệt tuổi mười tám, vĩnh biệt mối tình đầu như lắng đọng mãi với thời gian.
Lặng lẽ, anh trao cho người bạn tù mảnh xà cừ, nói dứt khoát: nếu sau này độc lập, trở về, cậu hãy mang đến đưa tận tay cố ấy giúp mình!...
Sáng hôm sau, một buổi sáng giáp Tết lạnh giá, khi mặt trời còn ẩn mình sau dãy núi cao, kẻ thù đã đưa anh và chị Sáu ra pháp trường. Anh bước xuống xe giữa hai hàng lính, những họng súng đã tuốt lê sáng quắc nhưng anh vẫn thản nhiên. Hồ Văn Năm đưa mắt nhìn từng hàng cây, ngọn cỏ, nhìn dãy núi xanh như vĩnh biệt đất Mẹ thân thương, bất chợt, anh nói to như để tất cả những bạn tù cùng nghe thấy:
"Chào vĩnh biệt đồng chí! Chào vĩnh biệt đồng bào!”. Trước khi những loạt đạn khô khốc của kẻ thù vang lên, anh còn kịp hô to: “Việt Nam hòa bình, thống nhất muôn năm!”.
Nơi nghĩa trang này, mỗi một ngôi mộ là mỗi một số phận, là mỗi trái tim khát khao hòa bình và tình yêu Tổ quốc thiêng liêng, cháy bỏng. Ở đó, chúng ta tri ân họ, tưởng nhớ họ. Dù là những ngôi mộ có tên, dù là những ngôi mộ không dòng địa chỉ nhưng từng tấc đất, từng hàng cây nơi này là tầng tầng, lớp lớp xương và máu hàng vạn người con yêu nước trên mọi miền của Tổ quốc. Máu của họ đã tô thắm thêm lá cờ Tổ quốc thiêng liêng, máu của họ đã hòa vào đất, trời Côn Đảo thêm xanh, thêm đẹp.
Và hơn ai hết, là người viết bài này, tôi mong các anh chị, các bạn trẻ hãy chia sẻ, hãy giới thiệu nhiều hơn với bạn bè để những ai khi có dịp đến Nghĩa trang Hàng Dương, ghé viếng mộ chị Sáu, hãy đừng quên ngôi mộ bên cạnh, mộ anh Hồ Văn Năm!...
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét