NGƯỜI MỸ NÓI VỀ SAI LẦM CỦA CHÍNH MÌNH TRONG CHIẾN TRANH VIỆT NAM

 

Giáo sư Ronald Spector nhà nghiên cứu và giảng dạy lịch sử quân sự Mỹ tại trường Đại học George Washington:

“Có người cho rằng Mỹ không thua tại Việt Nam mà Tổng thống Nixon chỉ rút quân và từ bỏ cuộc chiến trước sức ép, trước sự mất kiên nhẫn của người dân và Quốc hội Mỹ. Có người nhận định Mỹ thất bại là do chính quyền Việt Nam Cộng hòa đã không nhận được sự ủng hộ rộng rãi của người dân do tình trạng tham nhũng và hoạt động kém hiệu quả, thậm chí ngay cả những người chống Cộng tại miền Nam khi đó cũng không thể đoàn kết hành động với nhau. Bên cạnh đó, có những ý kiến cho rằng Mỹ đã mắc sai lầm, chẳng hạn như phải cắt đứt nguồn tiếp tế từ Lào cho bộ đội Việt Nam thay vì tập trung quá nhiều vào việc đối phó với lực lượng khởi nghĩa ở miền Nam”.

“Nhiều người trong Chính phủ cũng như báo giới Mỹ đều kỳ vọng rằng sự can thiệp của quân đội Mỹ vào miền Nam Việt Nam sẽ dẫn đến một thắng lợi chớp nhoáng hoặc chí ít là buộc quân đội Bắc Việt Nam lùi bước. Nhưng phía Mỹ đã đánh giá thấp Việt Nam. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara khi đó từng tuyên bố nếu chúng ta cho đối phương thấy được rằng họ không thể chiến thắng thì họ sẽ bỏ cuộc. Nhưng miền Bắc đã không bỏ cuộc. Tôi cho rằng Tổng Bí thư Lê Duẩn và Bộ Chính trị Việt Nam khi đó nhận định rằng một khi Mỹ nhận thấy quyết tâm chiến đấu của miền Bắc thì họ sẽ nản lòng. Và đúng là phía Mỹ đã nản lòng”.

-----

Đại tá Andres Sauvageot từng có 9 năm tham chiến ở Việt Nam trong vai trò cố vấn cho chính quyền VNCH:

“Đáng lẽ Tổng thống Nixon phải rút quân khỏi Việt Nam sớm hơn. Pháp hay Mỹ đều phải viễn chinh đến một đất nước xa xôi trong khi người Việt Nam chiến đấu ngay trên chính đất nước của họ vì độc lập, tự do của chính họ. Đây là sự khác biệt, nhất là khi Việt Nam có những con người anh dũng, yêu hòa bình, ghét chiến tranh nhưng nếu bị xâm lược, cho dù kẻ đó là ai, Trung Quốc, Nhật, Pháp hay Mỹ thì cuối cùng những kẻ đó cũng đều thất bại. Nếu sinh ra ở Việt Nam, tôi cũng sẽ đứng về phía cách mạng, sẽ không chấp nhận bất kỳ kẻ ngoại xâm nào”.

-----

David Lamb, phóng viên chiến trường của hãng tin UPI của Mỹ:

“Trước khi đến Việt Nam, về cơ bản tôi ủng hộ chiến tranh, cho rằng đó là điều Mỹ nên làm, tức là chống lại chủ nghĩa Cộng sản. Chúng ta nên đặt những suy nghĩ của tôi trong bối cảnh thời gian vì khi đó đang là thời kỳ Chiến tranh lạnh và cuộc chiến tranh Triều Tiên cũng kết thúc cách đó chưa lâu. Nhưng trong 2 năm ở Việt Nam, quan điểm của tôi đã hoàn toàn đảo ngược. Tôi nhận ra rằng đây là cuộc chiến mà Mỹ sẽ không thể chiến thắng, cuộc chiến mà đáng lẽ Mỹ không nên tham gia.”

“Một trong những sai lầm lớn nhất của chúng tôi là không hiểu người Việt Nam, không hiểu lòng kiên nhẫn, sự ngoan cường, chủ nghĩa dân tộc, khả năng chiến đấu, lịch sử, văn hóa, và ngôn ngữ của các bạn. Đối với thắng bại trong chiến tranh thì đó là sự thiếu hiểu biết chết người. Tôi ước rằng Mỹ đã có thể rút ra được bài học kinh nghiệm từ Việt Nam nhưng đáng tiếc là chúng tôi lại sa vào cuộc chiến tại Iraq, một thảm họa không khác cuộc chiến tranh Việt Nam”.