Xu thế toàn cầu hóa trong thời đại ngày nay

 

Do sự phát triển của lực lượng sản xuất ngày càng mang tính chất quốc tế, toàn cầu hóa trở thành một xu thế vận động khách quan. Biểu hiện của nó là việc các quốc gia càng phụ thuộc lẫn nhau. Các nước phát triển phụ thuộc vào nguồn nguyên, nhiên liệu và thị trường của các nước đang phát triển. Các nước đang phát triển phụ thuộc vào vốn, khoa học công nghệ, máy móc thiết bị và thị trường của các nước phát triển. Các nước đều điều chỉnh chiến lược, chính sách phát triển, tăng cường tự do hóa, mở cửa và hội nhập quốc tế, hoàn thiện hệ thống luật pháp tạo môi trường thuận lợi thu hút đầu tư và phát triển kinh tế.

Xu thế toàn cầu hoá thúc đẩy sự phát triển sâu rộng của các quan hệ kinh tế quốc tế, mở ra khả năng cho các quốc gia tham gia nhanh chóng và hiệu quả vào hệ thống phân công lao động quốc tế, tận dụng mọi nguồn lực phục vụ mục tiêu phát triển. Các nước có điều kiện, cơ hội bày tỏ chính kiến, bảo vệ lợi ích. Nó cũng thúc đẩy các hoạt động giao lưu văn hoá và tri thức, tăng cường sự hiểu biết, tin cậy và tình hữu nghị giữa các dân tộc. Các quốc gia dân tộc ngày càng phụ thuộc lẫn nhau là cơ hội để loại bỏ mọi biểu hiện của ý đồ thiết lập mối quan hệ một chiều, áp đặt, chi phối của các siêu cường đối với các quốc gia dân tộc khác, là cơ hội cho sự hình thành một trật tự thế giới đa cực, đa trung tâm.

Tuy nhiên, toàn cầu hoá có thể gây ra những tác động tiêu cực, nhất là các nước đang phát triển. Đa số các nước trên thế giới phải chịu sự ràng buộc của các quy tắc kinh tế, thương mại do các nước phương Tây áp đặt; phải chịu sức ép cạnh tranh bất bình đẳng và sự điều tiết vĩ mô bất hợp lý của các nước tư bản phát triển. Toàn cầu hoá đe doạ độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia và vai trò của nhà nước. Đã xuất hiện mưu đồ lấy cái làng toàn cầu thay thế chủ quyền quốc gia. Trên lĩnh vực văn hoá, các quốc gia có nguy cơ bị các giá trị văn hóa ngoại lai xâm nhập ồ ạt, làm tổn hại bản sắc văn hoá dân tộc. Cơ cấu xã hội của mỗi quốc gia có thể biến động phức tạp, khó lường, làm cho phân tầng, phân hoá xã hội ngày càng sâu sắc.