Giá trị và hạn chế trong tư tưởng xã hội chủ nghĩa của các đại biểu theo tư tưởng không tưởng

Về giá trị

Trước hết, tư tưởng xã hội chủ nghĩa của các đại biểu thế kỷ XVIII chứa đựng giá trị nhân đạo nhân văn sâu sắc. Các tư tưởng xã hội chủ nghĩa thế kỷ XVIII đều phản ánh lý tưởng giải phóng con người, những người lao động bị áp bức bóc lột, mang tính nhân văn, nhân đạo sâu sắc rộng lớn nó bênh vực, thông cảm và thương xót đại đa số nhân dân lao động nghèo khổ, bị áp bức bóc lột thậm tệ với các tai họa và tệ nạn xã hội trong các chế độ tư hữu và giải phóng họ khỏi các chế độ đó.

Hai là, tư tưởng xã hội chủ nghĩa của các đại biểu thế kỷ XVIII đã lên án, phê phán chế độ tư hữu sâu sắc. Nhìn chung các tư tưởng xã hội chủ nghĩa thế kỷ XVIII đều phê phán lên án chế độ tư hữu, sự áp bức bóc lột bất công. Đặc biệt là phê phán sự phân chia giai cấp, đẳng cấp xã hội. Qua đó, vạch trần bản chất bóc lột và tội ác xấu xa của giai cấp thống trị cũng như chế độ xã hội đương thời.

Ba là, tư tưởng xã hội chủ nghĩa của các đại biểu thế kỷ XVIII có giá trị thức tỉnh đa số nhân dân lao động. Tư tưởng xã hội chủ nghĩa của các đại biểu thời kỳ này đã góp phần cổ vũ, thúc đẩy tinh thần đấu tranh cách mạng của quần chúng lao khổ, kêu gọi nhân dân lao động vùng dậy đấu tranh chống lại chế độ tư hữu, áp bức, bóc lột, bất công…dù là đấu tranh tự phát, vô vọng, hay thất bại.

Bốn là, tư tưởng xã hội chủ nghĩa thời kỳ này đã phác thảo “mô hình” chung về một xã hội mới mang tính xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa. Tư tưởng xã hội chủ nghĩa thế kỷ thế kỷ XVIII đã phác thảo mô hình xã hội mới tốt đẹp trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị văn hóa, xã hội. Nhìn chung các tư tưởng xã hội chủ nghĩa thế kỷ XVIII đều thể hiện tinh thần bình đẳng yêu thương nhau, mọi người đều được học hành, vui chơi, hôn nhân và gia đình được tự do, hạnh phúc, văn hóa, xã hội công bằng văn minh.

Về hạn chế

Một là, chưa phát hiện ra sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân. Mặc dù, các nhà tư tưởng chủ nghĩa xã hội thế kỷ XVIII đã bênh vực những người nghèo khổ, song chưa ai trong số họ nhìn thấy nhân tố cách mạng trong những người nghèo khổ; chưa ai phát hiện ra lực lượng xã hội có tiên phong có thể thực hiện cuộc chuyển biến cách mạng từ tư bản chủ nghĩa lên cộng sản chủ nghĩa.

Hai là, chưa thấy được con đường để đi tới xã hội tương lai tốt đẹp. Các nhà tư tưởng xã hội chủ nghĩa thời kỳ này mong muốn một xã hội tốt đẹp nhưng họ chủ trương đi đến xã hội công bằng bằng con đường cải cách dần dần, thuyết phục giáo hóa bằng tư tưởng chứ không phải bằng con đường đấu tranh cách mạng, cải biến cách mạng.