CHA ÔNG TA GIỮ NƯỚC: KỲ BÍ TẤM VĂN BIA CỔ GẦN 700 NĂM TUỔI Ở NGHỆ AN ĐƯỢC CÔNG NHẬN LÀ BẢO VẬT QUỐC GIA!

     Theo Quyết định số 236/QĐ-TTg về việc công nhận bảo vật quốc gia của Thủ tướng Chính phủ, Nghệ An vinh dự có 6 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận là bảo vật quốc gia, trong đó có văn bia "Ma nhai kỷ công bi ký" ở xã Con Cuông.

"Ma nhai kỷ công bi ký" được khắc trên vách núi Thành Nam tại xã Con Cuông. Văn bia có niên đại năm 1335 dưới triều Trần, mang giá trị đặc biệt về lịch sử quân sự và quá trình bảo vệ vùng biên viễn phía Tây của quốc gia Đại Việt trong thế kỷ XIV.

Tấm bia cổ kỳ bí nằm ẩn khuất sau dãy núi đá vôi trùng điệp. Đây cũng là tấm bia được khắc trực tiếp lên núi cổ nhất tại Việt Nam. Dù đã trải qua gần 700 năm, từng nét chữ trên tấm bia Ma Nhai vẫn như trường tồn cùng thời gian.

Theo sử sách ghi chép, văn bia do Hoàng giáp Nguyễn Trung Ngạn biên soạn và khắc lên vách núi. Tấm bia nhằm kỷ niệm chiến công của Thái thượng hoàng Trần Minh Tông (1300 đến 1357) chống giặc Ai Lao.

Nội dung văn bia:

Hoàng Việt Trần triều đệ lục đế, Chương Nghiêu Văn triết Thái thượng hoàng đế thụ thiên quyến mệnh, yêm hữu trung hạ, phổ hải nội ngoại võng bất thần phục, tối nhĩ Ai Lao, do ngạnh vương hoá. Tuế tại Ất Hợi quý thu, đế thân suất lục sư tuần vu tây bỉ. Chiêm Thành quốc thế tử, Chân Lạp quốc, Xiêm quốc cập man tù đạo thần Quỳ, Cầm, Xa, Lặc, tân phụ Bôi Bồn man, tù đạo Thanh Xa man chư bộ các phụng phương vật, tranh tiên nghênh kiến. Độc nghịch Bổng chấp mê uý tội, vị tức lai triều. Quý đông đế trú tất vu Mật Châu, Cự Đồn chi nguyên. Nãi mệnh chư tướng cập man di chi binh nhập vu kỳ quốc. Nghịch Bổng vọng phong bôn thoán, toại giáng chiếu ban sư. Thì Khai Hựu thất niên, Ất Hợi đông, nhuận thập nhị nguyệt nhật lặc thạch.

Bản dịch trong Việt Nam sử lược:

Chương Nghiêu Văn triết Thái thượng hoàng là vua thứ sáu đời nhà Trần, nước Hoàng Việt, chịu mệnh trời nhất thống cõi trung hạ, trong đất ngoài bể đâu cũng thần phục. Nước Ai Lao nhỏ mọn kia dám ngạnh vương hóa; cuối mùa thu năm Ất Hợi vua thân đem sáu quân đi tuần cõi tây, Thế tử nước Chiêm Thành, nước Chân Lạp, nước Xiêm La và tù trưởng các đạo mán là Quỳ, Cầm, Xa, Lạc, tù trưởng rợ Bồn Man mới phụ và các bộ mán Thanh Xa đều mang phương vật tranh nhau đến đón rước. Chỉ có tên nghịch Bổng cứ giữ mê tối, sợ phải tội chưa lại chầu ngay. Cuối mùa đông vua đóng quân ở cánh đồng Cự, thuộc châu Mật, sai các tướng và quân rợ mọi vào tận nước, nghịch Bổng theo gió chạy trốn. Vua mới xuống chiếu đem quân về. Lúc bấy giờ là ngày tháng chạp nhuận năm Ất Hợi, niên hiệu Khai Hữu thứ 7, khắc vào đá./.

QV-ST!