"Tôi rất kính trọng Trung Quốc. Ngài là một nhà lãnh đạo vĩ đại. Mọi người không thích tôi nói điều này - nhưng tôi vẫn nói vì đó là sự thật." Nghe như một lời tâng bốc. Nhưng nếu đọc kỹ lại - đó là một chiến thuật đỉnh cao.
TRUMP ĐANG LÀM GÌ? KHÔNG PHẢI HẠ MÌNH - ĐÓ LÀ CHIÊU BÀI "MUA TRƯỚC".
Trump dùng lời khen giống như cách người khác sử dụng tiền mặt. Đây là một mô típ hành vi (pattern) đã từng thấy với Putin năm 2018, với Kim Jong-un năm 2019, và với Mohammed bin Salman. Ông gọi họ là "vĩ đại", "tài ba", "người bạn tuyệt vời" — để rồi ngay sau đó đặt lên bàn đàm phán những yêu cầu hóc búa mà một chính trị gia bình thường không bao giờ dám mở lời.
Cái câu "Mọi người không thích tôi nói điều này" mới chính là chìa khóa. Trump đang ngầm phát đi thông điệp tới ông Tập: "Tôi đang chấp nhận chịu thiệt thòi về mặt chính trị tại quê nhà để khen ngợi ông. Vì vậy, ông đang nợ tôi một điều gì đó."
Đó hoàn toàn không phải là tâng bốc. Đó là một tờ hóa đơn được phát ra trước khi bữa ăn thực sự bắt đầu.
SO SÁNH VỚI PUTIN — LIỆU CÓ CÙNG MỘT KỊCH BẢN?
* Điểm giống nhau: Trump thích sử dụng mối quan hệ cá nhân để phá vỡ thế trận ngoại giao cứng nhắc của bộ máy quan liêu. Ông tin rằng hai người đàn ông quyền lực ngồi lại với nhau có thể giải quyết được những nút thắt mà hàng trăm nhà ngoại giao không làm nổi.
* Điểm khác biệt căn bản: Với Putin, Trump khen ngợi nhưng lại bị đồng minh phương Tây chỉ trích dữ dội và không thu về được lợi ích thực chất nào. Còn với Tập Cận Bình, Trump khen ngợi trong bối cảnh ông đang nắm trong tay một danh sách đòn bẩy dài và nặng ký hơn rất nhiều.
TRUMP "QUÝ" TRUNG QUỐC — NHƯNG ĐANG NẮM TRONG TAY BAO NHIÊU QUÂN BÀI?
Đây mới là câu hỏi cốt lõi của ván cờ. Và câu trả lời không đơn giản chỉ là "Trump đang lép vế."
1. Quân bài thứ nhất — Đài Loan: Việc Trump thảo luận về các hợp đồng bán vũ khí cho Đài Loan ngay trước chuyến đi là một bước đi cực kỳ táo bạo. Đó không phải là sự vô ý, mà là con bài mặc cả chiến lược: Nếu Bắc Kinh không nhượng bộ ở các lĩnh vực khác, thùng vũ khí trị giá hàng chục tỷ USD sẽ lập tức được kích hoạt giao cho Đài Bắc.
2. Quân bài thứ hai — Chip bán dẫn và công nghệ: Jensen Huang của Nvidia ngồi ngay trong phòng kế bên. Nvidia sở hữu những dòng chip AI đỉnh cao mà Trung Quốc đang vô cùng khát khao. Trump có thể nới lỏng hoặc siết chặt kiểm soát xuất khẩu bất cứ lúc nào — đây là đòn bẩy tỷ đô không cần phải tuyên bố ồn ào.
3. Quân bài thứ ba — Điểm nóng Iran: Trung Quốc phụ thuộc rất lớn vào dòng chảy dầu khí toàn cầu để duy trì nền kinh tế. Trump muốn ông Tập dùng sức ảnh hưởng của mình để tạo áp lực lên Tehran. Ai cần ai hơn trong canh bạc này vẫn là câu hỏi mở, nhưng đây là quân bài mà cả hai bên đều hiểu rõ giá trị cốt lõi.
4. Quân bài thứ tư — Phái đoàn 17 CEO: Trump đưa Tim Cook, Elon Musk, Jensen Huang đến Bắc Kinh và tuyên bố: "Thưa Chủ tịch, họ đến đây để bày tỏ sự kính trọng với ngài và Trung Quốc." Dịch ra ngôn ngữ thực tế: "Tôi đang mang dòng vốn khổng lồ và công nghệ tối tân đến đây — đổi lại, tôi cần những điều khoản tương xứng từ ông."
VẬY TRUMP ĐANG THẮNG HAY THUA TRONG PHÒNG HỌP?
Các chuyên gia quốc tế nhận định: Ông Tập bước vào bàn đàm phán với tâm thế vô cùng tự tin. Lịch sử căng thẳng thương mại trước đây cho thấy khi Washington đẩy thuế quan lên cao, Bắc Kinh chỉ cần siết xuất khẩu đất hiếm là phía Mỹ đã phải chịu áp lực lớn. Ông Tập biết Trump có giới hạn chịu đựng về kinh tế.
Nhưng Trump cũng thừa hiểu điều đó. Do đó ông đã chủ động đổi chiến thuật: Thay vì đối đầu trực diện một cách thô bạo, ông bước vào phòng họp với nụ cười, lời ca tụng, hậu thuẫn từ 17 vị CEO quyền lực, nhưng đi kèm là một danh sách yêu cầu cụ thể, gai góc nằm sẵn trong cặp tài liệu.
Khen ngợi đối thủ trước đám đông, rồi chìa hóa đơn tính tiền sau khi cánh cửa phòng họp đóng lại — đó chính là phong cách kinh điển của Donald Trump.
CÂU HỎI THẬT SỰ: SAU CHUYẾN ĐI NÀY, AI SẼ LÀ NGƯỜI RỜI BÀN VỚI NHIỀU LỢI ÍCH HƠN?
Cục diện giờ đây đã phức tạp hơn rất nhiều. Hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang bị ràng buộc chặt chẽ vào nhau bằng sợi dây xích thương mại hàng ngàn tỷ USD, trong khi các điểm nóng địa chính trị toàn cầu vẫn đang nóng rực và chiếc đồng hồ áp lực đang đếm ngược đối với cả hai nhà lãnh đạo.
Người rót trà trước chưa chắc đã là người sốt ruột. Nhưng đôi khi, người rót trà cũng đang chủ động chờ đợi cho chén trà nguội bớt để tránh bị bỏng tay.
Hôm nay, cả hai vị siêu cường đều đang thổi vào chén trà của mình. Một cách đầy cẩn trọng và đầy toan tính./.
QV-ST!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét